Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam

Nghiên cứu về truyền dẫn chính sách tiền tệ và kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam, phân tích tác động và hiệu quả trong nền kinh tế.

• Tác giả: Nguyen Phuc Canh
• Người hướng dẫn: PTS. Sử Đình Thành
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Finance and Banking
• Đề tài: Cơ Chế Truyền Dẫn Chính Sách Tiền Tệ Và Kênh Cho Vay Ngân Hàng Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Phd Thesis
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABBREVIATIONS
• TABLE OF CONTENTS
• 1. THE OVERVIEW OF VIETNAMESE ECONOMY AND MONETARY POLICY
• 1.1. The Vietnamese economy
• 1.2. The State Bank of Vietnam
• 1.3. The Vietnamese monetary policy
• 1.4. Market interest rates
• 1.5. Research gap identification
• 1.6. Research objectives and questions
• 1.7. The scope of this study
• 1.8. Research methodologies and data
• 1.9. Some key concepts
• 1.10. The structure of study
• 2. THEORETICAL FRAMEWORK AND LITERATURE REVIEW
• 2.1. Monetary policy targets
• 2.2. Monetary policy tools
• 2.3. The ineffectiveness of monetary policy
• 2.4. Monetary policy and fiscal policy
• 2.5. Unconventional monetary policies
• 2.6. Quantitative easing program
• 2.7. Inflation targeting policy
• 2.8. Monetary policy transmission
• 2.9. Monetary policy transmission channels
• 2.9.1. Interest rate channel
• 2.9.2. Exchange rate channel
• 2.9.3. Asset price channel
• 2.10. The lag and effectiveness of monetary policy transmission
• 2.10.1. The transmission lags of monetary policy
• 2.10.2. The effectiveness of monetary policy transmission
• 2.11. Bank lending channel
• 2.11.1. Determinants of bank lending channel
• 2.11.2. The development of financial markets
• 2.11.3. Regulations in banking sector
• 2.11.4. The competition in banking sector
• 2.12. Studies of monetary policy transmission and bank lending channel in developing countries
• 2.13. Studies of monetary policy transmission and bank lending channel in Vietnam
• 2.14. Summary and research motivations
• 2.15. Monetary policy transmission testing models
• 2.16. The relationships between monetary policy, output and inflation
• 2.17. Estimating effects of monetary policy
• 2.18. Database in study of monetary policy transmission
• 2.19. Proxy variables for monetary policy
• 2.20. Variables of commercial bank characteristics in bank lending channel
• 3. ECONOMETRIC MODELS FOR MONETARY POLICY TRANSMISSION TESTING
• 3.1. VAR and related models
• 3.2. GMM model for panel data
• 3.3. Research methodologies for this study
• 3.4. Research procedures and testing hypothesizes
• 3.5. Vietnam monetary policy transmission testing models
• 3.6. Bank lending channel testing model
• 4. EMPIRICAL EVIDENCES FROM VIETNAM
• 4.1. Monetary policy transmission
• 4.2. VAR model results
• 4.3. SVAR model results
• 4.4. Bank lending channel in Vietnam
• 4.5. GMM results and discussions
• 4.6. The effects of the crisis on the bank lending channel in Vietnam
• 5. CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS
• 5.1. Review of research questions, methodology and findings
• 5.2. Choosing monetary policy tools
• 5.3. Appling unconventional monetary policies
• 5.4. Developing debt and equity markets
• 5.5. Capability of commercial banks
• 5.6. Risk of commercial banks
• 5.7. Limitations and suggestions for further research
• LIST OF AUTHOR’S PUBLICATION
• LIST OF REFERENCES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cơ Chế Truyền Dẫn Chính Sách Tiền Tệ tại VN

Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ là trung tâm của các nghiên cứu kinh tế. Lĩnh vực này được đổi mới sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Các tranh luận về hiệu quả và các yếu tố quyết định của các kênh truyền dẫn, đặc biệt là ở các thị trường mới nổi như Việt Nam, nơi có thể có kênh cho vay ngân hàng mạnh mẽ trong khi kênh giá tài sản và kênh tỷ giá hối đoái có thể yếu. Nghiên cứu này cố gắng điều tra sự tồn tại của kênh lãi suất, kênh tỷ giá hối đoái, kênh giá tài sản và kênh cho vay ngân hàng ở Việt Nam. Đây là những kênh chính trong truyền dẫn chính sách tiền tệ.

Ngoài ra, nghiên cứu này cố gắng điều tra các yếu tố quyết định của kênh cho vay ngân hàng và ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đối với kênh cho vay ngân hàng ở Việt Nam. Điều này rất quan trọng đối với các nhà hoạch định chính sách Việt Nam trong việc thực hiện chính sách tiền tệ, ổn định hệ thống ngân hàng, thị trường tài chính và nền kinh tế. Theo Nguyễn Phúc Cảnh, nghiên cứu này cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách chính sách tiền tệ ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam.

1.1. Vai Trò của Ngân Hàng Nhà Nước NHNN trong Điều Hành CSTT

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành chính sách tiền tệ. NHNN có chức năng quản lý tiền tệ, tín dụng và hệ thống ngân hàng nhằm ổn định giá trị tiền tệ. NHNN cũng là cơ quan duy nhất được phép in tiền. Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 không nêu rõ tính độc lập của NHNN trong việc thực hiện chính sách tiền tệ dưới sự quản lý của Chính phủ. Tuy nhiên, Luật Ngân hàng Nhà nước năm 1997 và các sửa đổi sau này đã quy định rõ hơn vai trò và chức năng của NHNN trong việc điều hành chính sách tiền tệ, bao gồm việc sử dụng các công cụ như lãi suất tái cấp vốn, dự trữ bắt buộc, và quản lý cung tiền.

1.2. Các Kênh Truyền Dẫn CSTT Chủ Yếu Ưu Điểm và Hạn Chế

Nghiên cứu tập trung vào các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ quan trọng nhất tại Việt Nam. Các kênh này bao gồm kênh lãi suất, kênh tỷ giá hối đoái, kênh giá tài sản, và kênh tín dụng ngân hàng. Mỗi kênh có những ưu điểm và hạn chế riêng trong việc tác động đến nền kinh tế. Ví dụ, kênh lãi suất có thể bị ảnh hưởng bởi độ trễ và phản ứng không đồng đều của các chủ thể kinh tế. Kênh tỷ giá hối đoái phụ thuộc vào độ mở của nền kinh tế và sự nhạy cảm của thương mại quốc tế đối với biến động tỷ giá. Kênh giá tài sản có thể bị ảnh hưởng bởi tâm lý nhà đầu tư và bong bóng tài sản.

1.3. Tác Động của Khủng Hoảng Tài Chính 2008 Đến CSTT Việt Nam

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã tác động đáng kể đến nền kinh tế Việt Nam và hiệu quả của chính sách tiền tệ. Khủng hoảng đã làm suy yếu kênh tín dụng ngân hàng, gây ra nợ xấu tăng cao và hạn chế khả năng cho vay của các ngân hàng. Chính phủ Việt Nam đã thực hiện các biện pháp kích thích kinh tế để đối phó với khủng hoảng, nhưng hiệu quả của các biện pháp này còn hạn chế và gây ra lạm phát gia tăng. Nghiên cứu này sẽ đánh giá tác động của khủng hoảng đến kênh cho vay ngân hàng và hiệu quả của các biện pháp ứng phó chính sách.

II. Cách Đo Lường Hiệu Quả Kênh Cho Vay Ngân Hàng tại Việt Nam

Nghiên cứu này sử dụng mô hình VAR để kiểm tra sự tồn tại của kênh lãi suất, kênh giá tài sản và kênh tỷ giá hối đoái. Dữ liệu kinh tế vĩ mô hàng tháng từ năm 2003 đến 2012 được sử dụng, bao gồm lãi suất thị trường, chỉ số thị trường chứng khoán và tỷ giá hối đoái. Sau đó, nghiên cứu sử dụng mô hình SVAR để kiểm tra sự tồn tại của các kênh này trong một hệ thống với cùng mẫu dữ liệu. Dữ liệu hàng năm từ 30 ngân hàng thương mại Việt Nam từ năm 2003 đến 2012 được thu thập để điều tra sự tồn tại và các yếu tố quyết định của kênh cho vay ngân hàng thông qua các mô hình GMM. Chỉ số biến động ngụ ý S&P 500 được sử dụng để điều tra ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đối với kênh cho vay ngân hàng thông qua các mô hình GMM.

2.1. Mô Hình VAR và SVAR Để Phân Tích Truyền Dẫn CSTT

Mô hình Vector Autoregression (VAR) và Structural Vector Autoregression (SVAR) là những công cụ kinh tế lượng mạnh mẽ để phân tích mối quan hệ giữa các biến kinh tế vĩ mô. Trong nghiên cứu này, mô hình VAR được sử dụng để kiểm tra sự tồn tại của kênh lãi suất, kênh giá tài sản, và kênh tỷ giá hối đoái một cách riêng biệt. Mô hình SVAR cho phép xác định các cú sốc chính sách tiền tệ và phân tích tác động của chúng đến các biến kinh tế khác. Việc sử dụng cả hai mô hình VAR và SVAR giúp cung cấp một cái nhìn toàn diện về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ.

2.2. Phương Pháp GMM Để Nghiên Cứu Kênh Cho Vay Ngân Hàng

Phương pháp Generalized Method of Moments (GMM) là một kỹ thuật thống kê thường được sử dụng để ước lượng các mô hình kinh tế lượng với dữ liệu bảng. Trong nghiên cứu này, phương pháp GMM được sử dụng để điều tra sự tồn tại và các yếu tố quyết định của kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam. Dữ liệu bảng từ 30 ngân hàng thương mại Việt Nam được sử dụng để ước lượng mô hình GMM và xác định các yếu tố như vốn, quy mô ngân hàng, và dự phòng rủi ro tín dụng ảnh hưởng đến khả năng cho vay của các ngân hàng.

2.3. Sử Dụng Chỉ Số VIX Để Đánh Giá Tác Động của Khủng Hoảng

Chỉ số biến động VIX (Volatility Index), thường được gọi là 'chỉ số sợ hãi', phản ánh kỳ vọng của thị trường về biến động của chỉ số S&P 500 trong 30 ngày tới. Trong nghiên cứu này, chỉ số VIX được sử dụng để đánh giá tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đến kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam. Sự gia tăng đột ngột của chỉ số VIX trong thời kỳ khủng hoảng cho thấy sự bất ổn và rủi ro gia tăng trong hệ thống tài chính, có thể ảnh hưởng đến khả năng cho vay của các ngân hàng.

III. Kết Quả Nghiên Cứu Ảnh Hưởng của Kênh Chi Phí tại Việt Nam

Nghiên cứu đã tìm thấy bằng chứng về kênh chi phí ở Việt Nam. Điều này phản ánh sự kém hiệu quả của chính sách tiền tệ trong việc kiểm soát lạm phát. Đây là một thách thức lớn đối với các nhà hoạch định chính sách Việt Nam trong việc thực hiện chính sách tiền tệ. Tuy nhiên, nghiên cứu không tìm thấy bằng chứng thống kê về kênh tỷ giá hối đoái và kênh giá tài sản. Điều này cho thấy rằng chúng yếu hoặc không tồn tại ở Việt Nam. Nguyễn Phúc Cảnh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc kiểm soát lạm phát thông qua các công cụ chính sách tiền tệ hiệu quả hơn.

3.1. Bằng Chứng Về Kênh Chi Phí và Thách Thức Kiểm Soát Lạm Phát

Sự tồn tại của kênh chi phí cho thấy rằng việc tăng lãi suất có thể không hiệu quả trong việc giảm lạm phát, thậm chí có thể làm tăng lạm phát do chi phí vốn của doanh nghiệp tăng lên. Điều này đặt ra thách thức lớn cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc điều hành chính sách tiền tệ để đạt được mục tiêu ổn định giá cả. Cần có các biện pháp chính sách khác, chẳng hạn như kiểm soát cung tiền và cải thiện hiệu quả sản xuất, để giảm lạm phát một cách bền vững.

3.2. Sự Yếu Kém của Kênh Tỷ Giá và Kênh Giá Tài Sản

Việc không tìm thấy bằng chứng thống kê về kênh tỷ giá hối đoái và kênh giá tài sản cho thấy rằng hai kênh này ít có tác động đến nền kinh tế Việt Nam. Điều này có thể là do độ mở của nền kinh tế Việt Nam còn hạn chế và thị trường tài sản chưa phát triển. Các nhà hoạch định chính sách cần chú trọng hơn đến việc phát triển thị trường tài chính và tăng cường hội nhập kinh tế quốc tế để kênh tỷ giá hối đoái và kênh giá tài sản có thể đóng vai trò quan trọng hơn trong truyền dẫn chính sách tiền tệ.

3.3. So Sánh với Các Nghiên Cứu Quốc Tế Về Các Kênh Truyền Dẫn

Kết quả nghiên cứu này có thể so sánh với các nghiên cứu quốc tế về truyền dẫn chính sách tiền tệ. Ở các nước phát triển, kênh lãi suất và kênh giá tài sản thường đóng vai trò quan trọng hơn. Ở các nước đang phát triển, kênh tín dụng ngân hàng có thể quan trọng hơn do thị trường tài chính kém phát triển. Tuy nhiên, sự tồn tại của kênh chi phí là một đặc điểm riêng của Việt Nam và cần được nghiên cứu thêm để hiểu rõ hơn nguyên nhân và tác động của nó.

IV. Kênh Cho Vay Ngân Hàng Ảnh Hưởng từ Vốn và Quy Mô Ngân Hàng

Nghiên cứu tìm thấy bằng chứng về kênh cho vay ngân hàng ở Việt Nam. Nó cũng bị ảnh hưởng bởi các đặc điểm của ngân hàng thương mại như vốn và quy mô ngân hàng. Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 có ảnh hưởng đáng kể đến kênh cho vay ngân hàng. Ảnh hưởng này mạnh hơn trong cuộc khủng hoảng. Theo Nguyễn Phúc Cảnh, việc tăng cường vốn và quản lý rủi ro là rất quan trọng để đảm bảo hoạt động ổn định của kênh cho vay ngân hàng.

4.1. Vai Trò Của Vốn và Quy Mô Ngân Hàng trong Kênh Tín Dụng

Vốn và quy mô là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng cho vay của các ngân hàng thương mại. Các ngân hàng có vốn lớn hơn thường có khả năng chịu đựng rủi ro tốt hơn và có thể mở rộng tín dụng nhiều hơn. Các ngân hàng lớn hơn có thể có lợi thế về quy mô và đa dạng hóa rủi ro tốt hơn. Tuy nhiên, các ngân hàng nhỏ hơn có thể linh hoạt hơn và tập trung vào các phân khúc thị trường cụ thể. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét tác động của các quy định về vốn và quy mô đối với kênh cho vay ngân hàng.

4.2. Tác Động Của Khủng Hoảng Tài Chính Đến Khả Năng Cho Vay

Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đã làm suy yếu kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam. Các ngân hàng trở nên thận trọng hơn trong việc cho vay do lo ngại về rủi ro tín dụng và thanh khoản. Khủng hoảng cũng làm giảm nhu cầu tín dụng do hoạt động kinh tế suy giảm. Các nhà hoạch định chính sách đã thực hiện các biện pháp để hỗ trợ kênh cho vay ngân hàng, chẳng hạn như giảm lãi suất và cung cấp thanh khoản cho các ngân hàng.

4.3. Phân Tích So Sánh Giữa Các Ngân Hàng Lớn và Nhỏ Hơn

Nghiên cứu có thể phân tích so sánh giữa các ngân hàng lớn và nhỏ hơn để hiểu rõ hơn về tác động của vốn và quy mô đến kênh cho vay ngân hàng. Các ngân hàng lớn có thể có khả năng tiếp cận nguồn vốn rẻ hơn và có thể cho vay với lãi suất thấp hơn. Các ngân hàng nhỏ có thể có lợi thế trong việc phục vụ các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) và các khách hàng cá nhân. Việc hiểu rõ sự khác biệt giữa các ngân hàng lớn và nhỏ có thể giúp các nhà hoạch định chính sách thiết kế các chính sách phù hợp để hỗ trợ kênh cho vay ngân hàng.

V. Hàm Ý Chính Sách Phát Triển Thị Trường Nợ và Vốn Cổ Phần

Nghiên cứu này có những đóng góp lớn cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam trong việc thực hiện chính sách tiền tệ và ổn định hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính, đặc biệt trong trường hợp phải đối mặt với các cú sốc bên ngoài trong tương lai, chẳng hạn như cuộc khủng hoảng toàn cầu. Với những đóng góp học thuật, nghiên cứu này xác định rằng các nhà kinh tế nên kiểm tra tất cả các kênh truyền dẫn trong một mô hình để kiểm soát tốt hơn các tương tác giữa các kênh và đo lường tốt hơn hiệu quả của từng kênh. Với kết quả thực nghiệm, nghiên cứu này có những hàm ý thực tế quan trọng cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam trong việc phát triển thị trường nợ và vốn cổ phần, kiểm soát các hoạt động rủi ro của hệ thống ngân hàng và áp dụng các chính sách tiền tệ phi truyền thống như mục tiêu lạm phát.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Phát Triển Thị Trường Tài Chính Đa Dạng

Sự phát triển của thị trường nợ và vốn cổ phần là rất quan trọng để giảm sự phụ thuộc vào kênh cho vay ngân hàng. Thị trường nợ và vốn cổ phần cung cấp các nguồn vốn thay thế cho doanh nghiệp và hộ gia đình, giúp giảm rủi ro cho hệ thống ngân hàng và tăng cường khả năng chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc. Các nhà hoạch định chính sách cần tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của thị trường nợ và vốn cổ phần bằng cách cải thiện khung pháp lý, tăng cường minh bạch và giảm chi phí giao dịch.

5.2. Quản Lý Rủi Ro Trong Hoạt Động Ngân Hàng

Việc kiểm soát các hoạt động rủi ro của hệ thống ngân hàng là rất quan trọng để đảm bảo sự ổn định tài chính. Các ngân hàng cần có hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả để đánh giá và kiểm soát rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản và rủi ro thị trường. Các nhà hoạch định chính sách cần tăng cường giám sát và kiểm tra các ngân hàng để đảm bảo rằng họ tuân thủ các quy định về quản lý rủi ro.

5.3. Áp Dụng Các Chính Sách Tiền Tệ Phi Truyền Thống

Trong bối cảnh lãi suất đã ở mức thấp kỷ lục, các chính sách tiền tệ phi truyền thống, chẳng hạn như mục tiêu lạm phát và nới lỏng định lượng, có thể được sử dụng để kích thích nền kinh tế và đạt được mục tiêu lạm phát. Mục tiêu lạm phát giúp neo giữ kỳ vọng lạm phát và tăng cường tính minh bạch của chính sách tiền tệ. Nới lỏng định lượng có thể làm giảm lãi suất dài hạn và tăng thanh khoản cho thị trường tài chính.

VI. Hạn Chế Nghiên Cứu và Hướng Đi Mới Cho Cơ Chế Truyền Dẫn CSTT

Nghiên cứu này đóng góp vào tài liệu thực nghiệm về sự tồn tại của kênh chi phí trong một nền kinh tế mở nhỏ. Nó cung cấp bằng chứng thực nghiệm về kênh cho vay ngân hàng, các yếu tố quyết định và ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng đối với kênh cho vay ngân hàng ở một thị trường mới nổi. Nghiên cứu này có một số hạn chế. Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc sử dụng các mô hình phức tạp hơn và dữ liệu chi tiết hơn để hiểu rõ hơn về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Đồng thời, cần có các nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách tiền tệ trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

6.1. Các Hạn Chế Của Dữ Liệu và Phương Pháp Nghiên Cứu

Một trong những hạn chế của nghiên cứu này là việc sử dụng dữ liệu hàng tháng và hàng năm, có thể không nắm bắt được đầy đủ các biến động ngắn hạn và dài hạn của nền kinh tế. Các nghiên cứu trong tương lai có thể sử dụng dữ liệu hàng ngày hoặc hàng tuần để có cái nhìn chi tiết hơn về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ. Ngoài ra, việc sử dụng các mô hình kinh tế lượng phức tạp hơn, chẳng hạn như mô hình DSGE, có thể giúp hiểu rõ hơn về các tương tác giữa các biến kinh tế.

6.2. Đề Xuất Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Hiệu Quả CSTT

Các nghiên cứu trong tương lai nên tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các chính sách tiền tệ khác nhau trong việc đạt được các mục tiêu kinh tế, chẳng hạn như ổn định giá cả, tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo. Cần có các nghiên cứu sâu hơn về tác động của các chính sách tiền tệ đối với các nhóm dân cư khác nhau, chẳng hạn như doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ gia đình có thu nhập thấp, và các khu vực nông thôn.

6.3. Tác Động Của Hội Nhập Kinh Tế Quốc Tế Đến CSTT Việt Nam

Hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách tiền tệ tại Việt Nam. Việc gia tăng thương mại và đầu tư quốc tế có thể làm tăng tính nhạy cảm của nền kinh tế đối với các cú sốc bên ngoài. Các nhà hoạch định chính sách cần xem xét tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và điều chỉnh các chính sách cho phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Monetary policy transmission and bank lending channel in Vietnam" (Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và kênh cho vay tại Việt Nam) được thực hiện bởi nghiên cứu sinh Nguyễn Phúc Cảnh, dưới sự hướng dẫn khoa học của GS. Sử Đình Thành và PGS. Võ Xuân Vinh, chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng (Mã số: 62.01), bảo vệ tại Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh năm 2016.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Truyền dẫn chính sách tiền tệ là chủ đề trung tâm của kinh tế học vĩ mô, được tái xem xét sâu sắc sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008. Tại các thị trường mới nổi như Việt Nam, hệ thống tài chính có đặc thù phụ thuộc lớn vào hệ thống ngân hàng thương mại, trong khi thị trường vốn (cổ phiếu, trái phiếu) còn non trẻ và thị trường ngoại hối chịu sự can thiệp đáng kể của Nhà nước.

Giai đoạn 2000–2012, kinh tế Việt Nam chứng kiến mức tăng trưởng cung tiền và tín dụng cao (M2 tăng 39,2% năm 2000 và 46,1% năm 2007), nhưng cũng đối mặt với bất ổn vĩ mô nghiêm trọng, lạm phát tăng vọt (đạt 23,08% năm 2008 và trên 18% năm 2011), nợ xấu gia tăng và thị trường bất động sản suy thoái trong các năm 2011–2012. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) thường xuyên gặp khó khăn trong việc duy trì kỷ luật chính sách và đạt các mục tiêu cung tiền cũng như lạm phát đề ra.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải kiểm định thực nghiệm một cách có hệ thống về sự tồn tại và mức độ hiệu quả của từng kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ, đồng thời làm rõ cơ chế truyền dẫn qua kênh cho vay ngân hàng và tác động từ các cú sốc bên ngoài như khủng hoảng tài chính.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Luận án xác định các mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu cụ thể như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Kiểm định sự tồn tại và mức độ hiệu quả của các kênh truyền dẫn chính sách tiền tệ truyền thống tại Việt Nam, bao gồm: kênh lãi suất (Interest Rate Channel - IRC), kênh tỷ giá (Exchange Rate Channel - ERC) và kênh giá tài sản (Asset Price Channel - APC).
2. Kiểm định sự tồn tại của kênh cho vay ngân hàng (Bank Lending Channel - BLC), phân tích các yếu tố đặc tính ngân hàng (quy mô, vốn, thanh khoản, rủi ro) quyết định đến cơ chế truyền dẫn này và đánh giá tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 đối với kênh cho vay.
3. Đề xuất các hàm ý chính sách cho các nhà hoạch định chính sách Việt Nam trong việc lựa chọn công cụ điều hành chính sách tiền tệ, ổn định hệ thống ngân hàng và phát triển thị trường tài chính.

Câu hỏi nghiên cứu:

1. Câu hỏi 1: Các kênh truyền dẫn gồm kênh lãi suất, kênh tỷ giá và kênh giá tài sản có tồn tại trên thực tế tại Việt Nam hay không?
2. Câu hỏi 2: Kênh cho vay của ngân hàng có tồn tại tại Việt Nam hay không? Quy mô, vốn, thanh khoản, rủi ro ngân hàng và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 có tác động như thế nào đến kênh cho vay của ngân hàng tại Việt Nam?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ, hành vi cung ứng tín dụng của hệ thống ngân hàng thương mại và các biến số kinh tế vĩ mô phản ánh mục tiêu chính sách tiền tệ (lạm phát, sản lượng).
• Phạm vi không gian: Nền kinh tế Việt Nam và hệ thống 30 ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam.
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn 2003 – 2012, bao gồm cả chu kỳ mở rộng tín dụng trước năm 2008 và giai đoạn bất ổn, suy giảm kinh tế dưới tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008–2012.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án đã tổng hợp hệ thống nghiên cứu lý thuyết và thực nghiệm trong và ngoài nước về cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ (Monetary Policy Transmission Mechanism - MPTM):

• Kênh lãi suất (IRC): Khởi nguồn từ phân tích của Keynes (1936) và mô hình IS-LM của Hicks (1937), được phát triển qua các công trình của Bernanke & Blinder (1992), Taylor (1995), Cecchetti (1995). Các nghiên cứu chỉ ra rằng ở các thị trường phát triển (G7, Hoa Kỳ), kênh lãi suất là kênh chi phối. Tuy nhiên, tại một số quốc gia đang phát triển có thị trường tài chính kém phát triển như Eritrea (Mengesha & Holmes, 2013) hay Kenya, Uganda, Tanzania (Buigut, 2009), kênh lãi suất hoạt động yếu hoặc không tồn tại.
• Kênh tỷ giá (ERC): Được phân tích trong nền kinh tế mở (Golinelli & Rovelli, 2005; Demir, 2014). Tại các quốc gia đang phát triển có sự kiểm soát chặt chẽ của ngân hàng trung ương đối với thị trường ngoại hối và liên kết tài chính quốc tế hạn chế, kênh tỷ giá thường yếu hoặc mờ nhạt (Mishra & Montiel, 2012; Mugume, 2011; Creel & Levasseur, 2005).
• Kênh giá tài sản (APC): Dựa trên lý thuyết q của Tobin (1969) và hiệu ứng của cải (wealth effect) của Ando & Modigliani (1963). Kênh này phụ thuộc vào mức độ phát triển và quy mô của thị trường chứng khoán cũng như thị trường bất động sản (Case et al., 2005; Elbourne, 2008).
• Kênh tín dụng và kênh cho vay của ngân hàng (BLC): Được củng cố bởi Bernanke & Blinder (1988), Kashyap & Stein (2000), Stein (1998), Altunbas et al. (2002, 2009). Lý thuyết nhấn mạnh tính bất cân xứng thông tin, sự phụ thuộc của doanh nghiệp vào vốn vay ngân hàng và sự bất khả năng của ngân hàng trong việc tìm nguồn vốn thay thế hoàn hảo cho tiền gửi khi chính sách tiền tệ thắt chặt.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết: Phần lớn các nghiên cứu trước đây tại Việt Nam kiểm định từng kênh truyền dẫn một cách riêng lẻ hoặc chỉ sử dụng mô hình VAR đơn giản, ít xem xét mối tương tác đồng thời giữa các kênh trong cùng một hệ thống cấu trúc. Hơn nữa, việc kiểm định kênh cho vay ngân hàng trên dữ liệu vi mô của các ngân hàng thương mại Việt Nam gắn với các đặc tính vi mô (vốn, quy mô, thanh khoản, rủi ro tín dụng) và bối cảnh cú sốc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 còn chưa được phân tích đầy đủ.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết

• Phương trình số lượng tiền tệ: $M \times V = P \times Y$ (Friedman, 1987; Lucas, 1980), giải thích mối liên hệ giữa cung tiền ($M$), tốc độ lưu thông tiền ($V$), mức giá chung ($P$) và sản lượng thực tế ($Y$).
• Mô hình IS-LM: Khung phân tích cân bằng đồng thời giữa thị trường hàng hóa (đường IS) và thị trường tiền tệ (đường LM), làm cơ sở cho tác động của lãi suất chính sách tới tổng cầu.
• Lý thuyết kênh truyền dẫn tiền tệ: Cơ chế tác động gián tiếp từ công cụ chính sách (lãi suất tái cấp vốn RFR, lãi suất tái chiết khấu RDR, nghiệp vụ thị trường mở OMO, dự trữ bắt buộc) qua các biến trung gian (lãi suất thị trường liên ngân hàng VNIBOR, tỷ giá USD/VND, chỉ số VNIndex, cung ứng tín dụng) tới các mục tiêu cuối cùng (chỉ số giá tiêu dùng CPI, sản xuất công nghiệp IPVN / tổng sản phẩm quốc nội GDP).

Phương pháp nghiên cứu và mô hình thực nghiệm

Luận án kết hợp phương pháp phân tích định lượng trên cả cấp độ kinh tế vĩ mô và dữ liệu vi mô:

[Chính sách tiền tệ (VNIBOR, M2, RFR, RDR)]

1. Phân tích chuỗi thời gian vĩ mô (Mô hình VAR và SVAR):

   • Mô hình VAR (Vector Autoregression): Kiểm định riêng rẽ từng kênh truyền dẫn (IRC, ERC, APC) sử dụng dữ liệu chuỗi thời gian tần suất tháng từ năm 2003 đến năm 2012. Thực hiện các kiểm định nghiệm đơn vị (Unit Root Test), kiểm định độ dài độ trễ tối ưu (Lag Criteria), kiểm định tính ổn định của đa thức đặc trưng (AR Roots Test) và kiểm định tự tương quan phần dư Lagrange Multiplier (LM Test).
   • Mô hình SVAR (Structural Vector Autoregression): Đặt ra các ma trận ràng buộc cấu trúc (restriction matrix) dựa trên lý thuyết kinh tế (tương tự khung phân tích của Neri & d'Italia) nhằm xử lý các tương tác đồng thời giữa lãi suất chính sách, tỷ giá, giá chứng khoán, cung tiền, lạm phát và sản lượng. Sử dụng hàm phản ứng đẩy (Impulse Response Function - IRF) và phân rã phương sai (Variance Decomposition).

2. Phân tích dữ liệu bảng vi mô (Mô hình System GMM):

   • Áp dụng phương pháp ước lượng Moment tổng quát dạng hệ thống (System GMM) của Arellano & Bover (1995) và Blundell & Bond (1998) cho dữ liệu bảng động nhằm khắc phục hiện tượng nội sinh, phương sai thay đổi và tự tương quan.
   • Kiểm định tác động của chính sách tiền tệ đến tăng trưởng cho vay của từng ngân hàng thông qua các biến tương tác với đặc tính ngân hàng: Quy mô tài sản (Bank Size), Vốn chủ sở hữu (Bank Capital), Tài sản thanh khoản (Bank Liquidity), và Dự phòng rủi ro cho vay / Chỉ số rủi ro (Bank Risk - đo lường qua Altman's Z-score và EDF).
   • Đưa biến chỉ số biến động ngụ ý S&P 500 VIX vào mô hình để đo lường mức độ tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008 đến kênh cho vay.

Dữ liệu nghiên cứu

Loại dữ liệu	Tần suất / Mẫu	Các biến số chính	Nguồn dữ liệu
Vĩ mô	Chuỗi thời gian theo tháng (2003 – 2012)	VNIBOR, LER (lãi suất cho vay), USD/VND, VNIndex, CPI, IPVN/GDP, M2, RFR, RDR, Giá dầu thế giới, GDP Hoa Kỳ	Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Tổng cục Thống kê, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF)
Vi mô	Dữ liệu bảng theo năm (2003 – 2012)	30 Ngân hàng thương mại Việt Nam: Dư nợ cho vay (Loans), Tổng tài sản (Assets), Vốn (Capital), Thanh khoản (Liquidity), Dự phòng rủi ro (LLP), Chỉ số Z-score	Báo cáo tài chính đã kiểm toán, Báo cáo thường niên của các NHTM
Cú sốc quốc tế	Theo năm / tháng (2003 – 2012)	Chỉ số biến động ngụ ý S&P 500 (VIX Index)	Thị trường tài chính quốc tế / Moody's KMV

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu tổng quan (Introduction)

Chương mở đầu phân tích bức tranh tổng thể nền kinh tế và chính sách tiền tệ Việt Nam giai đoạn 1986–2012, trọng tâm là 2000–2012. Tác giả trình bày quá trình đổi mới thể chế từ Pháp lệnh Ngân hàng 1990, Luật Ngân hàng Nhà nước 1997, sửa đổi năm 2003 đến Luật Ngân hàng Nhà nước 2010 (xác định ổn định giá trị đồng tiền là mục tiêu hàng đầu tại Điều 2).

Chương 1 nêu rõ các dữ kiện kinh tế quan trọng: gói kích cầu năm 2009 quy mô 143.000 tỷ VND (sau tăng lên 160.000 tỷ VND), sự biến động của lãi suất VNIBOR, diễn biến lạm phát từ mức âm (-1,6% năm 2000) tăng vọt lên 23,08% (2008) và trên 18% (2011), cùng sự phát triển của thị trường chứng khoán (HSX thành lập năm 2000, HNX năm 2006). Trên cơ sở đó, chương xác định mục tiêu, câu hỏi nghiên cứu, đối tượng, phương pháp và khung cấu trúc luận án.

Chương 2: Khung lý thuyết và tổng quan tài liệu (Theoretical Framework and Literature Review)

Chương 2 trình bày có hệ thống cơ sở lý luận về chính sách tiền tệ, bao gồm các mục tiêu (ổn định giá cả, tăng trưởng, việc làm, ổn định tài chính), công cụ điều hành (lãi suất, OMO, dự trữ bắt buộc) và các chính sách phi truyền thống (chương trình nới lỏng định lượng QE tại Nhật Bản, Anh, Hoa Kỳ; khuôn khổ lạm phát mục tiêu - Inflation Targeting).

Chương đi sâu phân tích cơ chế truyền tải qua các kênh: kênh lãi suất (mô hình IS-LM, cấu trúc kỳ hạn), kênh tỷ giá (trong nền kinh tế mở), kênh giá tài sản (lý thuyết q của Tobin, hiệu ứng của cải), và kênh tín dụng (tập trung vào kênh cho vay BLC). Tác giả tổng hợp các bằng chứng thực nghiệm từ các nước phát triển và đang phát triển, làm rõ các điều kiện cần thiết để kênh cho vay ngân hàng vận hành tại thị trường mới nổi như Việt Nam.

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu (Research Methodologies)

Chương 3 thiết lập quy trình kiểm định kinh tế lượng chi tiết:

• Xây dựng mô hình VAR và SVAR cho dữ liệu chuỗi thời gian tháng vĩ mô giai đoạn 2003–2012. Tác giả xây dựng ma trận ràng buộc cấu trúc SVAR nhằm tách biệt các cú sốc tiền tệ nội sinh và ngoại sinh.
• Thiết lập mô hình System GMM cho dữ liệu bảng động 30 ngân hàng thương mại Việt Nam giai đoạn 2003–2012. Các phương trình ước lượng quy định biến phụ thuộc là tốc độ tăng trưởng tín dụng, các biến giải thích gồm độ trễ của tín dụng, biến chính sách tiền tệ (lãi suất liên ngân hàng VNIBOR), các biến đặc tính ngân hàng (quy mô tài sản, tỷ lệ vốn, tỷ lệ thanh khoản, rủi ro) và các biến tương tác chéo.

Chương 4: Bằng chứng thực nghiệm tại Việt Nam (Empirical Evidences from Vietnam)

Chương 4 công bố kết quả ước lượng thực nghiệm:

• Kết quả mô hình VAR và SVAR vĩ mô:
  • Mô hình SVAR phát hiện bằng chứng về kênh chi phí (cost channel) tại Việt Nam: khi lãi suất chính sách tăng lên, lạm phát (CPI) có xu hướng tăng trong ngắn hạn trước khi điều chỉnh, phản ánh hiện tượng nghịch lý giá cả (price puzzle) do chi phí vốn vay của doanh nghiệp tăng được chuyển vào giá thành sản phẩm.
  • Không tìm thấy bằng chứng có ý nghĩa thống kê về sự tồn tại hiệu quả của kênh tỷ giá (ERC) và kênh giá tài sản (APC).
• Kết quả mô hình System GMM vi mô:
  • Xác nhận sự tồn tại vững chắc của kênh cho vay ngân hàng (BLC) tại Việt Nam.
  • Các đặc tính ngân hàng như quy mô (bank size) và vốn chủ sở hữu (bank capital) có ảnh hưởng đáng kể đến phản ứng cho vay khi chính sách tiền tệ thay đổi.
  • Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 (thông qua biến chỉ số biến động VIX) có tác động làm gia tăng độ nhạy và mức độ truyền dẫn qua kênh cho vay ngân hàng.
  • Kiểm định độ vững khẳng định cung tiền M2 không phải là biến đại diện phù hợp cho chính sách tiền tệ tại Việt Nam, trong khi lãi suất điều hành (VNIBOR, RFR, RDR) thể hiện tính nhất quán cao.

Chương 5: Kết luận và hàm ý chính sách (Conclusions and Policy Implications)

Tổng hợp các phát hiện chính và đề xuất các nhóm khuyến nghị chính sách:

1. Lựa chọn và sử dụng công cụ lãi suất làm công cụ điều hành chủ đạo thay vì dựa hoàn toàn vào kiểm soát chỉ tiêu cung tiền hay hạn mức tín dụng.
2. Từng bước hoàn thiện thể chế và nâng cao tính minh bạch, độc lập của NHNN để chuẩn bị các điều kiện áp dụng khuôn khổ chính sách tiền tệ hiện đại (như lạm phát mục tiêu - IT).
3. Phát triển chiều sâu thị trường vốn (cổ phiếu và nợ) nhằm đa dạng hóa kênh dẫn vốn cho nền kinh tế, giảm áp lực cung ứng vốn trung - dài hạn lên hệ thống ngân hàng thương mại.
4. Tăng cường năng lực quản trị rủi ro, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và giám sát thanh khoản tại các ngân hàng thương mại cổ phần.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp về mặt học thuật và lý luận

• Cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự tồn tại của kênh chi phí (cost channel) trong cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ tại một nền kinh tế chuyển đổi, quy mô nhỏ và mở như Việt Nam. Phát hiện này giải thích hiện tượng phản ứng ngược chiều ngắn hạn của lạm phát khi thắt chặt lãi suất.
• Xác nhận rằng tại Việt Nam, kênh tỷ giá và kênh giá tài sản hoạt động mờ nhạt hoặc không có ý nghĩa thống kê do đặc thù can thiệp tỷ giá của Nhà nước và quy mô thị trường chứng khoán còn nhỏ.
• Chứng minh sự tồn tại của kênh cho vay ngân hàng (BLC) trên dữ liệu bảng vi mô, đồng thời làm rõ vai trò điều tiết của quy mô ngân hàng, tỷ lệ an toàn vốn và tác động khuếch đại của cú sốc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008.
• Khẳng định tính ưu việt của việc sử dụng lãi suất điều hành (thay vì cung tiền M2) làm biến đại diện chính sách tiền tệ trong các mô hình thực nghiệm tại Việt Nam.

Kiến nghị và giải pháp thực tiễn

• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Cần chuyển đổi cơ chế điều hành gián tiếp qua lãi suất thị trường liên ngân hàng, kiểm soát chặt chẽ kỷ luật mục tiêu lạm phát, nâng cao tính độc lập của ngân hàng trung ương và tính minh bạch thông tin.
• Đối với thị trường tài chính: Cần thúc đẩy sự phát triển của thị trường trái phiếu doanh nghiệp và thị trường cổ phiếu để tạo kênh huy động vốn dài hạn độc lập, giúp kênh giá tài sản vận hành hiệu quả hơn.
• Đối với hệ thống ngân hàng thương mại: Nâng cao năng lực vốn tự có, kiểm soát chất lượng tín dụng, đa dạng hóa nguồn thu và tăng cường quản trị thanh khoản nhằm hấp thu tốt các cú sốc tiền tệ từ bên ngoài.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Luận án tự chỉ ra các hạn chế xuất phát từ phạm vi dữ liệu và điều kiện nghiên cứu:

• Do thiếu dữ liệu khảo sát định lượng đáng tin cậy về kỳ vọng lạm phát của công chúng và doanh nghiệp trong giai đoạn 2003–2012, luận án chưa thể đưa kênh kỳ vọng (Expectation Channel) vào mô hình kiểm định định lượng.
• Phân tích kênh tín dụng tập trung chủ yếu vào phía cung tín dụng của ngân hàng (kênh cho vay - BLC), chưa tách biệt hoàn toàn với phía cầu tín dụng từ bảng cân đối tài sản của người đi vay (kênh bảng cân đối - Balance Sheet Channel).
• Dữ liệu nghiên cứu giới hạn trong giai đoạn 2003–2012; các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu sau năm 2012 và áp dụng các mô hình động lực học cân bằng tổng thể ngẫu nhiên (DSGE) hoặc mô hình FAVAR để đánh giá sâu hơn.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao đối với:

• Nghiên cứu sinh và học viên cao học ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế học ứng dụng: Cung cấp khung lý thuyết hoàn chỉnh và quy trình thực nghiệm chuẩn mực khi kết hợp mô hình chuỗi thời gian vĩ mô (VAR/SVAR) và mô hình dữ liệu bảng động vi mô (System GMM).
• Cán bộ hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành kinh tế: Cung cấp cơ sở định lượng để đánh giá độ trễ và hiệu lực của các công cụ lãi suất, nhận diện thách thức từ kênh chi phí khi điều hành ổn định giá cả.
• Khối phân tích vĩ mô và quản trị rủi ro tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp góc nhìn thực nghiệm về mức độ nhạy cảm của bảng cân đối tài sản ngân hàng trước các cú sốc thắt chặt/nới lỏng tiền tệ và khủng hoảng kinh tế.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án sử dụng những mô hình kinh tế lượng nào để kiểm định các kênh truyền dẫn?

Luận án sử dụng mô hình VAR (Vector Autoregression) để kiểm định riêng lẻ từng kênh vĩ mô, mô hình SVAR (Structural Vector Autoregression) với ma trận ràng buộc cấu trúc để kiểm định đồng thời các kênh vĩ mô trong một hệ thống, và mô hình System GMM (Generalized Method of Moments) dạng hệ thống để ước lượng kênh cho vay ngân hàng trên dữ liệu bảng vi mô của 30 NHTM.

2. Biến số nào được luận án chứng minh là đại diện tốt nhất cho chính sách tiền tệ tại Việt Nam?

Kết quả kiểm định độ vững của luận án cho thấy các biến lãi suất chính sách và lãi suất thị trường liên ngân hàng (VNIBOR, lãi suất tái cấp vốn RFR, lãi suất tái chiết khấu RDR) là các biến đại diện thích hợp và nhất quán cho chính sách tiền tệ, trong khi biến tăng trưởng cung tiền (M2) không phải là biến đại diện tốt.

3. Kết quả thực nghiệm về kênh tỷ giá (ERC) và kênh giá tài sản (APC) tại Việt Nam ra sao?

Luận án không tìm thấy bằng chứng có ý nghĩa thống kê về sự tồn tại hiệu quả của kênh tỷ giá và kênh giá tài sản trong giai đoạn 2003–2012. Nguyên nhân do sự can thiệp mạnh của Nhà nước vào thị trường ngoại hối và quy mô thị trường chứng khoán Việt Nam còn non trẻ, chưa phản ánh đầy đủ tác động của chính sách tiền tệ tới tổng cầu.

4. Khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 tác động như thế nào đến kênh cho vay ngân hàng tại Việt Nam?

Thông qua việc đưa chỉ số biến động ngụ ý S&P 500 VIX vào mô hình System GMM, luận án chỉ ra rằng cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 có tác động đáng kể, làm cho kênh cho vay của các ngân hàng thương mại Việt Nam phản ứng mạnh mẽ và nhạy cảm hơn trong giai đoạn khủng hoảng.

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Phúc Cảnh (2016) đã thực hiện phân tích toàn diện cơ chế truyền dẫn chính sách tiền tệ và kênh cho vay tại Việt Nam giai đoạn 2003–2012 thông qua phương pháp kết hợp mô hình SVAR vĩ mô và System GMM vi mô. Nghiên cứu xác nhận sự tồn tại rõ nét của kênh chi phí và kênh cho vay ngân hàng, đồng thời chỉ ra tính chất mờ nhạt của kênh tỷ giá và kênh giá tài sản. Các phát hiện thực nghiệm cung cấp luận cứ khoa học quan trọng cho việc hoàn thiện khuôn khổ điều hành chính sách tiền tệ dựa trên lãi suất, tăng cường an toàn hệ thống ngân hàng và thúc đẩy phát triển thị trường vốn tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

i MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY ***** NGUYEN PHUC CANH MONETARY POLICY TRANSMISSION AND BANK LENDING CHANNEL IN VIETNAM PHD THESIS HO CHI MINH CITY, 2016 ii MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING UNIVERSITY OF ECONOMICS HO CHI MINH CITY ***** NGUYEN PHUC CANH MONETARY POLICY TRANSMISSION AND BANK LENDING CHANNEL IN VIETNAM Major: Finance and Banking Code: 62.01 PHD THESIS ACADEMIC ADVISORS 1. SU DINH THANH 2. VO XUAN VINH HO CHI MINH CITY, 2016 i ACKNOWLEDGEMENTS I am deeply indebted to my academic advisers Pro. Sử Đình Thành and Assoc.

Võ Xuân Vinh for their fundamental roles.Thành and Pro.Vinh have provided me with guidance, assistances, and supports during my study. They have given me autonomy on decision making and researching the topic, while continuing to provide valuable feedbacks, advices, and encouragement. In addition to our academic collaboration, I greatly appreciate the bonding relationships between Thành, Vinh and I. Additionally, I am deeply thankful to Dr.

Trầm Thị Xuân Hương, my lecturer and my researching partner at School of Banking, who has assisted me in researching the topic in this thesis. She has also advised, encouraged and generously allowed me to apply our shared works in presenting this thesis. I gratefully acknowledge lecturers from the research methodology course at University of Economics Ho Chi Minh City who have provided me with basis methodologies for this study. Such methodologies have helped me understand, find and utilize correct methods.

I would like to thank my dear colleagues at School of Banking and University of Economics Ho Chi Minh City for their substantial influence. The School of Banking and University of Economics Ho Chi Minh City provide the best environment for studying and researching. I also give my thanks to colleagues in International department at School of Banking, they always supported and encouraged me in this study and helped me a lot throughout my career. I also would like to thank the board of professors and the independent external reviewers who gave me a lot of useful comments and advices on my first presentation, their comments are one of the major contributing factors that allowed me to complete this version of my thesis.

I am deeply thankful to my family for their love, support, and sacrifice. Without them, this thesis would never have been written. Ho Chi Minh City, Sep/2016 Nguyen Phuc Canh ii ABBREVIATIONS Words Meanings ADB Asia Development Bank APC Asset Price Channel AR Autoregression ARDL Autoregressive Distributed Lag Model BLC Bank Lending Channel BSC Balance Sheet Channel BRICS Group (including Brazil, Russia, India, China and BRICS South Africa) CC Credit Channel CFC Cash Flow Channel CPI Consumer Price Index DSGE Dynamic Stochastic General Equilibrium Model EC Expectation Channel ECB European Central Bank ECM Error Correction Model EDF Expected Default Frequency ERC Exchange Rate Channel E. European Union FAVAR Factor Augmented Vector Autoregression FDICIA Federal Deposit Insurance Corporation Improvement Act Fed Federal Reserve System FFR Fed Fund Rate GDP Gross Domestic Production GMM Generalized Method of Moments G7 Canada, France, Germany, Italy, Japan, UK, US iii HLE Household Liquidity Effects HNX Hanoi Stock Exchange HSX Ho Chi Minh Stock Exchange IRC Interest Rate Channel IS-LM Investment, Saving–Liquidity Preference, Money Supply IMF International Monetary Fund IPVN Vietnam Industrial Production IRF Impulse Response Function IT Inflation Targeting Policy LER Lending Interest Rate LIBOR London Interbank Offer Rate MPTM Monetary Policy Transmission Mechanism M2 Money Supply definition (expanded money supply) NEER Nominal Effective Exchange Rate NPV Net Present Value OECD Organization for Economic Co-operation and Development OLS Ordinary Least Squares KMV EDF KMV’s Expected Default Frequency QE Quantitative Easing program RDR Rediscounting Rate RFR Refinancing Rate SBV State Bank of Vietnam SME Small and Medium Enterprises S&P 500 S&P 500 Index SVAR Structured Vector Autoregression VAR Vector Autoregression VECM Vector Error Correction Models VIX The implied volatility of S&P 500 index options iv VND Vietnam Dong (Currency of Vietnam) VNI VNindex VNIBOR Vietnam Interbank Offer Rate VNindex Vietnam composite stock index U.

The United Kingdom UPLC Unexpected Price Level Channel U. The United State USD US Dollar WACC Weighted Average Capital Cost WTO World Trade Organization v TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEDGEMENTS. ii LIST OF TABLES. x LIST OF FIGURES.

The overview of Vietnamese economy and monetary policy. The Vietnamese economy. The State Bank of Vietnam. The Vietnamese monetary policy.

Market interest rates. Research gap identification. Research objectives and questions. The scope of this study.

Research methodologies and data. Some key concepts. The structure of study. 17 vi THEORETIAL FRAMEWORK AND LITERATURE REVIEW.

Monetary policy targets. Monetary policy tools. The ineffectiveness of monetary policy. Monetary policy and fiscal policy.

Unconventional monetary policies. Quantitative easing program. Inflation targeting policy. Monetary policy transmission.

Monetary policy transmission channels. Interest rate channel. Exchange rate channel. Asset price channel.

The lag and effectiveness of monetary policy transmission. The transmission lags of monetary policy. The effectiveness of monetary policy transmission. Bank lending channel.

Determinants of bank lending channel. The development of financial markets. Regulations in banking sector. The competition in banking sector.

Studies of monetary policy transmission and bank lending channel in developing countries. Studies of monetary policy transmission and bank lending channel in Vietnam. Summary and research motivations. Monetary policy transmission testing models.

The relationships between monetary policy, output and inflation. Estimating effects of monetary policy. Database in study of monetary policy transmission. Proxy variables for monetary policy.

Variables of commercial bank characteristics in bank lending channel 67 3. Econometric models for monetary policy transmission testing. VAR and related models. GMM model for panel data.

Research methodologies for this study. Research procedures and testing hypothesizes. Vietnam monetary policy transmission testing models. Bank lending channel testing model.

97 EMPIRICAL EVIDENCES FROM VIETNAM. Monetary policy transmission. VAR model results. SVAR model results.

Bank lending channel in Vietnam. GMM results and discussions. The effects of the crisis on the bank lending channel in Vietnam. 130 CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS.

Review of research questions, methodology and findings. Choosing monetary policy tools. Appling unconventional monetary policies. Developing debt and equity markets.

Capability of commercial banks. Risk of commercial banks. Limitations and suggestions for further research. LIST OF AUTHOR’S PUBLICATION.

LIST OF REFERENCES. xxxvi x LIST OF TABLES Table 3. Restriction matrix in SVAR model of Neri & d'Italia. SVAR restriction matrix.

Formulas and sources of variables in VAR and SVAR models. Formulas and sources of variables in GMM model. Data statistical description. New statistical description.

Granger causality test results. The development of Vietnam stock market. Granger causality test for DLVNI. Variance decomposition for CPI from SVAR.

Variance decomposition for CPI from SVAR with DRDR. Variance decomposition for CPI from SVAR with DRFR. GMM data description. Bank lending channel with each effect of bank characteristics.

Bank lending channel with whole effects of bank characteristics. Bank lending channel with new measure of bank characteristics. Bank lending channel with whole effects by new measure of bank characteristics. Bank lending channel with RFR for each effects.

Bank lending channel with RFR for whole determinants. Bank lending channel with RDR for each effects. Bank lending channel with RDR for whole determinants. The impacts of the 2008 global financial crisis on bank lending channel in Vietnam .1 Financial market development in Vietnam.

Remarkable events in 1986-2012 period. The laws in banking 1990-2012 period. M2 growth rate: plan and results in 2004-2012 period. Inflation: plan and results in 2004-2012 period.

Credit growth: plan and results in 2004-2012 period. Altman’s Z – score for Vietnam commercial bank. The monetary policy transmission mechanism. Research methods and Processes.

Commercial banks in this study. VAR unit root test results. VAR data processing and new code. VAR(5) model for IRC in Vietnam.

AR root test result for VAR(5) of IRC. Lags criteria results for VAR(5) of IRC. LM test results for VAR(5) of IRC. VAR(5) results for ERC.

AR root test results for VAR(5) of ERC. Lag criteria results for VAR(5) of ERC. xciv xii Table 15. LM test results for VAR(5) of ERC.

VAR(5) results for APC. AR root test results for VAR(5) of APC. Lag criteria results for VAR(5) of APC. LM test results for VAR(5) of APC.

AR root test results for SVAR. Lag criteria test results of SVAR. LM test results of SVAR. Granger causality test results.

VAR(3) with DLM2 for IRC. AR root test result for VAR(3) with DLM2 of IRC. Lags criteria results for VAR(3) with of IRC. LM test results for VAR(3) with DLM2 of IRC.

VAR(4) results for ERC with DLM2. AR root test results for VAR(4) of ERC with DLM2. Lag criteria results for VAR(4) of ERC with DLM2. LM test results for VAR(4) of ERC with DLM2.

VAR(3) results for APC with DLM2. AR root test results for VAR(3) of APC with DLM2. Lag criteria results for VAR(3) of APC with DLM2. LM test results for VAR(3) of APC with DLM2.

SVAR results with DRDR. cx xiii Table 18. AR root test results for SVAR with DRDR. Lag criteria test results of SVAR.

LM test results of SVAR with DRDR. SVAR results with DRFR. AR root test results for SVAR with DRFR. Lag criteria test results of SVAR with DRFR.

LM test results of SVAR with DRFR. cxiii xiv LIST OF FIGURES Figure 1. Vietnamese macroeconomic factors. Impulse response function of CPI in IRC.

Impulse response function for ERC. Impulse response function of VAR(5) for APC. Impulse response function of SVAR. Impulse response function of VAR for IRC with DLM2.

Impulse response function of VAR for ERC with DLM2. Impulse response function of VAR for APC with DLM2. Impulse response function of SVAR with DRDR. Impulse response function of SVAR with DRFR.

Moody’s KMV EDF index. Vietnam nominal GDP in 1994-2012 period. Vietnam GDP growth rate in 1994-2012 period. Vietnam trade activities in 1994-2012 period.

Vietnam budget deficit in 1994-2012 period. Vietnam external debt in 1994-2012 period. The Vietnam bank quantity in 1992-2012 period. Vietnam money supply in 1994-2012 period.

Vietnam M2 annual growth in 1994-2012 period. Vietnam interbank offer rate in 1998 – 2012 period. Vietnam refinancing rate and rediscount rate in 1997 – 2012 period. xliii xv Figure 2.

Vietnam market interest rates in 1997-2012 period. Vietnam inflation in 1996-2012 period. Vietnam unemployment rate in 1998-2012 period. USD/VND rate in 1994-2012 period.

Vietnam balance of payment in 1994-2012 period. Vietnam credit growth in 1995 – 2012 period. Vietnam foreign exchange reserves in 1994-2012 period. VNindex in 2000-2012 period.

HNXindex in 2006-2012 period. Vietnam inflation and stock market index in 2003-2012 period. Monetary policy targets. Monetary policy transmission mechanism at European central bank.

Monetary policy transmission mechanism in the U. Monetary policy transmission mechanism in the U. Monetary policy transmission mechanism in South Africa. Monetary policy transmission mechanism in Vietnam.

The IS curve. The LM curve. The monetary policy and the IS – LM equilibrium. Monetary policy transmission channels through the real estate market.

Expectation channel transmission mechanism .