ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ] W X ^ TRAÀN THÒ DUNG BIEÄN CHÖÙNG GIÖÕA TRUYEÀN THOÁNG VAØ HIEÄN ÑAÏI TRONG CHUÛ NGHÓA YEÂU NÖÔÙC HOÀ CHÍ MINH LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ TRIEÁT HOÏC THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2007 1 ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN ] W X ^ TRAÀN THÒ DUNG BIEÄN CHÖÙNG GIÖÕA TRUYEÀN THOÁNG VAØ HIEÄN ÑAÏI TRONG CHUÛ NGHÓA YEÂU NÖÔÙC HOÀ CHÍ MINH Chuyeân ngaønh : Trieát hoïc Maõ soá : 60.80 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ TRIEÁT HOÏC Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS. TRÒNH DOAÕN CHÍNH THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – 2007 2 LÔØI CAM ÑOAN Toâi cam ñoan ñaây laø coâng trình maø toâi nghieân cöùu. Keát quaû nghieân cöùu laø trung thöïc vaø chöa töøng ñöôïc coâng boá trong baát kyø coâng trình naøo. Ngöôøi thöïc hieän TRAÀN THÒ DUNG 3 MUÏC LUÏC Trang PHAÀN MÔÛ ÑAÀU……………………………………………………………………………………………………………2 Chöông 1.
LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ CHUÛ NGHÓA YEÂU NÖÔÙC VIEÄT NAM 1. Quan ñieåm veà chuû nghóa yeâu nöôùc…………………………………………………………………13 1. Cô sôû hình thaønh vaø quùa trình phaùt trieån cuûa chuû nghóa yeâu nöôùc Vieät Nam………………………………………………………………………………………………………………………. CHUÛ NGHÓA YEÂU NÖÔÙC HOÀ CHÍ MINH KEÁT TINH GIÖÕA TRUYEÀN THOÁNG VAØ HIEÄN ÑAÏI 2.
Nguoàn goác hình thaønh chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh……………………. Moái quan heä bieän chöùng giöõa truyeàn thoáng vaø hieän ñaïi trong chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh………………………………………………………………………66 2. YÙ nghóa chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh vôùi söï nghieäp Giaùo duïc ñaøo taïo.………………………………………………………………………………………………………………………100 KEÁT LUAÄN CHUNG………………………………………………………………………………………………118 TAØI LIEÄU THAM KHAÛO…………………………………………………………………………………….123 4 PHAÀN MÔÛ ÑAÀU 1. Tính caáp thieát cuûa ñeà taøi Yeâu nöôùc laø truyeàn thoáng quyù baùu cuûa daân toäc Vieät Nam ñöôïc hình thaønh trong quaù trình lòch söû laâu daøi döïng nöôùc vaø giöõ nöôùc, trôû thaønh tình caûm thieâng lieâng trong moãi chuùng ta.
Chuû nghóa yeâu nöôùc laø doøng chuû löu xuyeân suoát toaøn boä lòch söû Vieät Nam töø thôøi coå ñaïi ñeán hieän ñaïi. Chuû nghóa yeâu nöôùc giöõ vò trí chuaån möïc cao nhaát cuûa ñaïo lyù vaø ñöùng ñaàu trong thang baäc giaù trò ñaïo ñöùc, vaên hoaù tinh thaàn cuûa daân toäc Vieät Nam, laø ñoäng löïc noäi sinh to lôùn cuûa coäng ñoàng daân toäc Vieät Nam, taïo neân söùc maïnh voâ ñòch trong caùc cuoäc khaùng chieán choáng ngoaïi xaâm vaø trong coâng cuoäc xaây döïng ñaát nöôùc. Trong lòch söû döïng nöôùc vaø giöõ nöôùc, daân toäc ta ñaõ saûn sinh ra bieát bao teân tuoåi vó ñaïi, vöøa laø anh huøng daân toäc, vöøa laø nhaø tö töôûng, nhöng khoâng ai coù ñöôïc söï nghieäp laãy löøng nhö Chuû tòch Hoà Chí Minh, khoâng ai coù ñöôïc taàm voùc thôøi ñaïi, ñöôïc loaøi ngöôøi ca ngôïi vaø thöøa nhaän nhö Chuû tòch Hoà Chí Minh. Taïi hoäi thaûo quoác teá Hoà Chí Minh – Anh huøng giaûi phoùng daân toäc, danh nhaân vaên hoùa theá giôùi nhaân kyû nieäm 100 naêm ngaøy sinh cuûa Ngöôøi, Tieán só M.
AÙtmeùt – Giaùm ñoác UNESCO khu vöïc chaâu AÙ – Thaùi Bình Döông ñaõ vieát: “Chæ coù ít nhaân vaät trong lòch söû trôû thaønh moät boä phaän cuûa huyeàn thoaïi ngay khi coøn soáng vaø roõ raøng Hoà Chí Minh laø moät ngöôøi trong soá ñoù. Ngöôøi seõ ñöôïc ghi nhôù khoâng chæ laø ngöôøi giaûi phoùng Toå quoác vaø nhaân daân bò ñoâ hoä maø coøn laø nhaø hieàn trieát hieän ñaïi ñaõ mang laïi moät vieãn caûnh vaø hy voïng môùi cho nhöõng ngöôøi ñang ñaáu tranh khoâng khoan nhöôïng ñeå loaïi boû baát coâng, baát bình ñaúng khoûi traùi ñaát naøy.” [18,37] Chuû tòch Hoà Chí Minh – nhaø tö töôûng, laõnh tuï vó ñaïi cuûa Ñaûng vaø nhaân daân ta, danh nhaân vaên hoùa theá giôùi. Tö töôûng cuûa Ngöôøi laø söï keát tinh cao nhaát giöõa chuû nghóa yeâu nöôùc Vieät Nam vôùi truyeàn thoáng toát ñeïp cuûa daân toäc vaø tinh hoa 5 vaên hoaù nhaân loaïi. Döôùi aùnh saùng tö töôûng cuûa Ngöôøi, caùch maïng Vieät Nam ñaõ vöõng böôùc tieán leân giaønh nhöõng thaéng lôïi coù yù nghóa lòch söû, môû ra moät thôøi ñaïi môùi, thôøi ñaïi Hoà Chí Minh.
Chuû nghóa yeâu nöôùc Vieät Nam laø giaù trò thieâng lieâng cuûa toaøn daân Vieät Nam, laø söùc maïnh tieàm taøng, thöôøng tröïc trong loøng daân toäc, laø nguoàn löïc khoâng bao giôø caïn trong suoát chieàu daøi lòch söû ñaát nöôùc vaø laø ñaëc tröng tieâu bieåu cuûa tính caùch con ngöôøi Vieät Nam. Nhöng baát cöù tieàm naêng tinh thaàn duø to lôùn bao nhieâu muoán bieán thaønh söùc maïnh vaät chaát ñeàu caàn phaûi bieát thöôøng xuyeân khôi daäy, phaùt huy. Vì vaäy, trong söï nghieäp ñoåi môùi ñaát nöôùc hieän nay, chuùng ta phaûi khôi daäy söùc maïnh cuûa chuû nghóa yeâu nöôùc, bieán noù thaønh ñoäng löïc to lôùn ñeå xaây döïng vaø phaùt trieån ñaát nöôùc. Moät trong nhöõng di huaán quan troïng cuûa Chuû tòch Hoà Chí Minh ñeå laïi cho chuùng ta laø phaûi chaêm lo phaùt trieån tinh thaàn yeâu nöôùc cuûa daân ta, laøm cho loøng yeâu nöôùc cuûa moãi ngöôøi khoâng “caát giaáu kín ñaùo trong röông, trong hoøm.
Boån phaän cuûa chuùng ta laø laøm cho nhöõng cuûa quyù kín ñaùo aáy ñeàu ñöôïc ñöa ra tröng baøy. Nghóa laø phaûi ra söùc giaûi thích, tuyeân truyeàn, toå chöùc, laõnh ñaïo, laøm cho tinh thaàn yeâu nöôùc cuûa taát caû moïi ngöôøi ñeàu ñöôïc thöïc haønh vaøo coâng vieäc yeâu nöôùc, coâng vieäc khaùng chieán” [41,172]. Vaän duïng tö töôûng cuûa Ngöôøi, daân toäc ta ñaõ vaø ñang bieán chuû nghóa yeâu nöôùc, trí thoâng minh cuûa con ngöôøi Vieät Nam thaønh söùc maïnh to lôùn, quyeát taâm thöïc hieän thaéng lôïi söï nghieäp daân giaøu, nöôùc maïnh, xaõ hoäi coâng baèng, daân chuû, vaên minh, vöõng böôùc tieáân leân chuû nghóa xaõ hoäi. Phaùt huy truyeàn thoáng yeâu nöôùc cuûa daân toäc ta, chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh trôû thaønh yeâu caàu khaùch quan vaø yù nghóa thöïc tieãn caáp baùch.
Vôùi nhöõng lyù do treân, taùc giaû choïn ñeà taøi: “Bieän chöùng giöõa truyeàn thoáng vaø hieän ñaïi trong chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh” laøm luaän vaên thaïc só trieát hoïc cuûa mình. Toång quan tình hình nghieân cöùu ñeà taøi Chuû tòch Hoà Chí Minh laõnh tuï thieân taøi, moät nhaø vaên hoùa lôùn, anh huøng giaûi phoùng daân toäc. Ngöôøi ñaõ ñeå laïi cho daân toäc ta, cho theá heä chuùng ta hoâm nay vaø mai sau moät kho taøng lyù luaän voâ giaù. Trong nhieàu thaäp kyû qua, nhaát laø trong nhöõng naêm tieán haønh coâng cuoäc ñoåi môùi ñaát nöôùc theo con ñöôøng xaõ hoäi chuû nghóa, chuû nghóa Maùc – Leânin, tö töôûng Hoà Chí Minh ñöôïc Ñaûng khaúng ñònh laø neàn taûng tö töôûng kim chæ nam cho moïi haønh ñoäng cuûa mình.
Chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh laø moät di saûn trong kho taøng lyù luaän cuûa Ngöôøi, laø söï keát tinh chuû nghóa yeâu nöôùc truyeàn thoáng cuûa daân toäc vôùi tinh hoa vaên hoùa nhaân loaïi. Chính tö töôûng naøy ñaõ hun ñuùc vaø taïo neân söùc maïnh cho caû daân toäc Vieät Nam laø aùnh saùng soi ñöôøng, laø nguoàn löïc ñoäng vieân toaøn Ñaûng, toaøn daân, toaøn quaân tieán leân giaûi phoùng daân toäc, thoáng nhaát Toå quoác ñöa ñaát nöôùc ñi leân chuû nghóa xaõ hoäi. Trong coâng cuoäc ñoåi môùi hieän nay, chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh tieáp tuïc laø nguoàn söùc maïnh coå vuõ, ñoäng vieân “khôi daäy nhöõng tieàm naêng, phaùt huy nhöõng söùc maïnh saün coù, laøm naûy nôû nhöõng caùi hay, caùi ñeïp cuûa caû daân toäc vaø trong moãi con ngöôøi” [16,27] ñeå thöïc hieän thaéng lôïi ñöôøng loái ñoåi môùi do Ñaûng khôûi xöôùng. Vieäc khai thaùc nhöõng di saûn lyù luaän cuûa Chuû tòch Hoà Chí Minh noùi chung, chuû nghóa yeâu nöôùc noùi rieâng ñaõ trôû thaønh coâng vieäc thöôøng xuyeân cuûa nhieàu nhaø khoa hoïc, nhieàu nhaø nghieân cöùu lyù luaän trong vaø ngoaøi nöôùc quan taâm nghieân cöùu vôùi moät soá löôïng coâng trình lôùn coù giaù trò thieát thöïc.
Töïu trung coù theå khaùi quaùt caùc coâng trình nghieân cöùu chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh theo hai khuynh höôùng chính : Moät laø, caùc coâng trình, saùch baùo nghieân cöùu chuû nghóa yeâu nöôùc Hoà Chí Minh với cách mạng Việt Nam. Vôùi noäi dung naøy, chuùng ta phaûi keå ñeán nhöõng taùc phaåm: 7 Hoà Chí Minh – tinh hoa cuûa daân toäc löông taâm cuûa thôøi ñaïi, Phaïm Vaên Ñoàng, Nhaø xuaát baûn Söï thaät Haø Noäi, 1975. Hoà Chí Minh quùa khöù, hieän taïi vaø töông lai, Phaïm Vaên Ñoàng, Nhaø xuaát baûn Söï thaät Haø Noäi, 1991 goàm hai taäp. Taäp 1, vôùi chuû ñeà Hoà Chí Minh moät con ngöôøi, moät cuoäc ñôøi hoaït ñoäng phong phuù vôùi hieäu quûa thieát thöïc.
Taùc giaû vieát: “Trong lòch söû caùc daân toäc, coù nhöõng thôøi ñieåm xuaát hieän nhöõng con ngöôøi laøm neân lòch söû, theå hieän quan heä truøng hôïp ñeïp ñeõ giöõa lòch söû vôùi con ngöôøi, töôûng nhö ñaõ heïn tröôùc. Ñaát nöôùc Vieät Nam coù nhieàu con ngöôøi nhö vaäy. Hoà Chí Minh laø con ngöôøi ñaõ mang laïi söï ñoåi ñôøi saâu saéc nhaát cuûa ñaát nöôùc, thöïc söï ñoåi ñôøi cho ñaát nöôùc. Hoà Chí Minh ñaõ ñöa daân toäc ñeán gaëp thôøi ñaïi, laøm neân söï nghieäp ñoäc laäp daân toäc gaén vôùi chuû nghóa xaõ hoäi” [16,16].
“Chuû tòch Hoà Chí Minh ñaõ trôû thaønh moät con ngöôøi huyeàn thoaïi ñöôïc nhaân daân Vieät Nam vaø nhaân daân theá giôùi ngöôõng moä. Ñoù khoâng chæ vì Hoà Chí Minh laø moät laõnh tuï taøi ba maø coøn vì oâng laø hieän thaân cuûa tinh hoa vaên hoùa daân toäc vaø nhaân loaïi: Yeâu nöôùc, thöông daân, ñaïo ñöùc thanh cao vaø giaûn dò” [16,96]. ÔÛ taäp hai, vôùi chuû ñeà Hoà Chí Minh soáng maõi trong söï nghieäp cuûa chuùng ta, taùc giaû ñaõ ñeà caäp ñeán nhöõng vaán ñeà nhö: Hoà Chí Minh vôùi thôøi ñaïi hieän nay, Hoà Chí Minh vaø ñöôøng loái caùch maïng xaõ hoäi chuû nghóa, Hoà Chí Minh vôùi cô cheá nhaân daân laøm chuû, nhaø nöôùc quaûn lyù, Ñaûng laõnh ñaïo, Hoà Chí Minh vôùi xaõ hoäi chuû nghóa Vieät Nam, Hoà Chí Minh vôùi con ngöôøi Vieät Nam vaø daân toäc Vieät Nam.Trong phaàn keát cuûa taùc phaåm, coù vieát: “Chuû tòch Hoà Chí Minh soáng maõi trong söï nghieäp cuûa chuùng ta, töùc laø soáng maõi trong tình caûm, trong cuoäc soáng vaø trong hoaït ñoäng cuûa moãi chuùng ta… moïi ngöôøi chuùng ta caàn phaán ñaáu ñeå thöïc hieän theo lôøi caên daën cuûa Baùc trong Di chuùc, nhaát laø nhöõng ñieàu phuø hôïp vôùi tình hình vaø nhieäm vuï hieän nay vaø trong thôøi gian tôùi: xaây döïng ñaát nöôùc daân chuû vaø giaøu maïnh” [17,104]. Tieáp theo laø cuoán Tö töôûng Hoà Chí Minh vaø con ñöờng caùch maïng Vieät Nam do Ñaïi töôùng Voõ Nguyeân Giaùp chuû bieân, Nhaø xuaát baûn Chính trò Quoác gia, Haø 8 Noäi, 1997.
Cuoán saùch goàm möôøi chöông, trong chöông IV, taùc giaû chæ roõ Tö töôûng Hoà Chí Minh veà con ñöôøng caùch maïng Vieät Nam, nhöõng vaán ñeà chieán löôïc vaø saùch löôïc nhö: Tö töôûng Hoà Chí Minh veà ñoäc laäp daân toäc vaø cheá ñoä daân chuû nhaân daân; Tö töôûng veà chuû nghóa xaõ hoäi vaø con ñöôøng tieán leân chuû nghóa xaõ hoäi ôû Vieät Nam; Veà quan heä quoác teá.