Xây dựng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam: Nhu cầu và giải pháp

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích xây dựng chính sách thuế tài sản ở việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Chính Sách Thuế Tài Sản Ở Việt Nam: Cần Thiết Và Hiệu Quả
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TÀI SẢN VÀ THUẾ TÀI SẢN
• 1.1. Khái niệm và phân loại tài sản
• 1.2. Khái niệm về sở hữu tài sản và quyền tài sản
• 1.3. Thuế tài sản
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THUẾ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát lịch sử hình thành thuế tài sản ở Việt Nam
• 2.2. Đánh giá thực trạng hệ thống thuế tài sản ở Việt Nam
• 2.3. Một số nhận xét về hệ thống thuế tài sản ở Việt Nam hiện nay
• 2.4. Thuế tài sản trong tiến trình cải cách thuế ở Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP XÂY DỰNG THUẾ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm 1: Đối với thuế tài sản điều chỉnh tài sản thuộc sở hữu tư nhân
• 3.2. Quan điểm 2: Đối với thuế tài sản điều chỉnh đối với tài sản nhà nước quản lý
• 3.3. Các giải pháp xây dựng thuế tài sản ở Việt Nam
• 3.3.1. Xây dựng Luật thuế đăng ký tài sản
• 3.3.2. Xây dựng Luật thuế sử dụng đất
• 3.3.3. Nội dung chủ yếu của Luật thuế nhà
• 3.3.4. Một số điều kiện để áp dụng thành công hệ thống thuế tài sản ở Việt Nam
• 3.3.5. Lộ trình xây dựng và ban hành các luật thuế tài sản

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách thuế tài sản ở Việt Nam Cần thiết và hiệu quả

Chính sách thuế tài sản ở Việt Nam đã trở thành một chủ đề quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ. Việc áp dụng chính sách này không chỉ nhằm mục đích tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn góp phần điều chỉnh các vấn đề kinh tế xã hội. Chính sách thuế tài sản cần thiết để đảm bảo công bằng xã hội và phát triển bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của thuế tài sản trong nền kinh tế

Thuế tài sản là loại thuế đánh vào quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản. Nó có vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh thu nhập và tài sản, góp phần giảm thiểu khoảng cách giàu nghèo trong xã hội. Theo nghiên cứu, thuế tài sản có thể tạo ra nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển thuế tài sản ở Việt Nam

Lịch sử thuế tài sản ở Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ thời kỳ trước cách mạng tháng 8 năm 1945 đến nay, hệ thống thuế tài sản đã có những thay đổi đáng kể, phản ánh sự phát triển của nền kinh tế và nhu cầu quản lý tài sản.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách thuế tài sản ở Việt Nam

Mặc dù chính sách thuế tài sản đã có những đóng góp tích cực, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Hệ thống thuế tài sản hiện tại chưa hoàn thiện và còn nhiều bất cập, ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài sản.

2.1. Những bất cập trong hệ thống thuế tài sản hiện hành

Hệ thống thuế tài sản ở Việt Nam hiện nay còn nhiều bất cập như việc định giá tài sản chưa chính xác, thiếu minh bạch trong quy trình thu thuế. Điều này dẫn đến tình trạng trốn thuế và không công bằng trong việc đóng góp ngân sách.

2.2. Tác động của chính sách thuế tài sản đến xã hội

Chính sách thuế tài sản có tác động lớn đến đời sống xã hội. Việc áp dụng thuế tài sản không hợp lý có thể dẫn đến sự bất bình đẳng trong phân phối tài sản, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

III. Phương pháp cải cách chính sách thuế tài sản ở Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả của chính sách thuế tài sản, cần thiết phải có những phương pháp cải cách phù hợp. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng cường quản lý tài sản mà còn đảm bảo công bằng xã hội.

3.1. Xây dựng khung pháp lý cho thuế tài sản

Việc xây dựng khung pháp lý rõ ràng cho thuế tài sản là rất cần thiết. Điều này sẽ giúp định hình rõ ràng quyền và nghĩa vụ của các bên liên quan, từ đó nâng cao hiệu quả thu thuế.

3.2. Định giá tài sản một cách chính xác và minh bạch

Định giá tài sản chính xác và minh bạch là yếu tố quan trọng trong việc thu thuế tài sản. Cần có các cơ quan chuyên trách thực hiện việc định giá tài sản theo tiêu chuẩn quốc tế để đảm bảo tính công bằng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thuế tài sản

Nghiên cứu về chính sách thuế tài sản đã chỉ ra nhiều ứng dụng thực tiễn có thể áp dụng tại Việt Nam. Những kết quả này không chỉ giúp cải thiện hệ thống thuế mà còn nâng cao nhận thức của người dân về nghĩa vụ thuế.

4.1. Kinh nghiệm quốc tế trong quản lý thuế tài sản

Nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng thành công các chính sách thuế tài sản. Việt Nam có thể học hỏi từ những kinh nghiệm này để cải thiện hệ thống thuế tài sản của mình.

4.2. Kết quả nghiên cứu về tác động của thuế tài sản

Các nghiên cứu cho thấy rằng thuế tài sản có thể tạo ra nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước, đồng thời góp phần điều chỉnh các vấn đề kinh tế xã hội. Tuy nhiên, cần có những biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả của chính sách này.

V. Kết luận và tương lai của chính sách thuế tài sản ở Việt Nam

Chính sách thuế tài sản ở Việt Nam cần được cải cách để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và xã hội. Tương lai của chính sách này phụ thuộc vào khả năng điều chỉnh và cải thiện hệ thống thuế hiện tại.

5.1. Định hướng phát triển chính sách thuế tài sản

Định hướng phát triển chính sách thuế tài sản cần tập trung vào việc nâng cao hiệu quả quản lý và đảm bảo công bằng xã hội. Cần có sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình xây dựng chính sách.

5.2. Tầm quan trọng của việc cải cách chính sách thuế tài sản

Cải cách chính sách thuế tài sản là cần thiết để đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước và thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Việc này không chỉ giúp tăng cường quản lý tài sản mà còn góp phần thực hiện công bằng xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đang trong quá trình hội nhập kinh tế khu vực và thế giới, việc cơ cấu lại hệ thống thuế nhằm tăng tỷ trọng thuế trực thu, giảm thuế gián thu là yêu cầu cấp thiết. Theo báo cáo của ngành, thu nhập bình quân GDP đầu người tăng nhanh, tài sản của nhà nước, tổ chức kinh tế xã hội và dân cư cũng gia tăng đáng kể. Thuế tài sản, với vai trò là công cụ tài chính quan trọng, không chỉ tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách mà còn góp phần điều chỉnh kinh tế vĩ mô, thực hiện công bằng xã hội, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo. Tuy nhiên, hệ thống thuế tài sản hiện hành ở Việt Nam còn nhiều bất cập, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế và yêu cầu cải cách hành chính. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng chính sách thuế tài sản phù hợp với nền kinh tế Việt Nam, góp phần quản lý và sử dụng tài sản hiệu quả, bảo vệ môi trường và tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thực trạng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam và chương trình cải cách thuế đến năm 2010, với ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống thuế, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế xã hội trong giai đoạn mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết cơ bản về tài sản và thuế tài sản, trong đó:

• Khái niệm tài sản: Theo Bộ luật Dân sự 2005, tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản. Tài sản được phân loại theo nguồn hình thành (thiên nhiên, do con người tạo ra), hình thái biểu hiện (hữu hình, vô hình), đặc điểm (bất động sản, động sản) và yêu cầu quản lý (thuộc quản lý nhà nước hoặc không).

• Quyền tài sản: Bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt tài sản, là quyền trị giá được bằng tiền và có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự.

• Thuế tài sản: Là sắc thuế đánh vào quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng tài sản, bao gồm thuế bất động sản, thuế trước bạ, thuế thừa kế, thuế chuyển quyền sử dụng tài sản. Thuế tài sản có vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn thu ổn định, giảm gánh nặng thuế thu nhập, thực hiện công bằng xã hội và điều chỉnh mối quan hệ tiêu dùng, đầu tư, tiết kiệm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp phân tích, thống kê và so sánh để đánh giá thực trạng chính sách thuế tài sản ở Việt Nam, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế từ các nước như Pháp, Thụy Điển, Đài Loan. Nguồn dữ liệu chính bao gồm số liệu thu thuế từ Tổng cục Thống kê và Bộ Tài chính giai đoạn 2003-2007, các văn bản pháp luật liên quan như Luật đất đai 2003, Nghị định 198/2004/NĐ-CP, Nghị định 176/1999/NĐ-CP. Cỡ mẫu nghiên cứu là toàn bộ các sắc thuế tài sản hiện hành và các chính sách liên quan tại Việt Nam trong giai đoạn nghiên cứu. Phân tích tập trung vào các chỉ số thu thuế, tỷ trọng đóng góp vào ngân sách, các bất cập trong chính sách và quản lý thuế. Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2003 đến 2008, nhằm đánh giá xu hướng và hiệu quả chính sách thuế tài sản trong giai đoạn cải cách thuế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nguồn thu từ thuế tài sản còn thấp và chưa ổn định: Số thu thuế sử dụng đất nông nghiệp giảm từ 151 tỷ đồng năm 2003 xuống còn 97 tỷ đồng năm 2007, chiếm tỷ lệ giảm từ 0,19% xuống 0,06% tổng thu ngân sách. Ngược lại, thuế nhà đất tăng từ 1.244 tỷ đồng năm 2003 lên mức cao hơn trong các năm tiếp theo, chiếm tỷ lệ 2,04%. Tiền sử dụng đất tăng mạnh, đạt khoảng 4.000 tỷ đồng năm 2003, chiếm 10,03% tổng thu ngân sách, phản ánh quá trình đô thị hóa và chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

2. Hệ thống thuế tài sản còn nhiều bất cập về chính sách và quản lý: Thuế sử dụng đất nông nghiệp tính theo định suất bằng kilôgam thóc gây khó khăn do giá thóc biến động và sự khác biệt giữa các tỉnh. Thuế nhà đất dựa trên hạng đất cũ, không cập nhật kịp với đô thị hóa nhanh chóng. Lệ phí trước bạ mang tính thuế nhưng lại được gọi là lệ phí, gây nhầm lẫn và khó kiểm soát, với số thu tăng đều từ 1.493 tỷ đồng năm 2003.

3. Chưa có luật thuế tài sản riêng biệt và chính sách chưa đồng bộ: Việt Nam chưa có văn bản pháp luật riêng về thuế tài sản, các sắc thuế hiện hành chưa được phân định rõ ràng giữa thuế và lệ phí, dẫn đến sự chồng chéo và phức tạp trong thực thi. Việc xác định giá tính thuế còn nhiều khó khăn do giá thị trường biến động và cơ chế quản lý đất đai đặc thù.

4. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy thuế tài sản nên tập trung vào tài sản có giá trị lớn và dễ kiểm soát: Các nước như Pháp, Thụy Điển, Đài Loan áp dụng thuế tài sản trên giá trị ròng tài sản, thuế bất động sản và thuế thừa kế với mức thuế suất luỹ tiến, giúp đảm bảo công bằng và hiệu quả quản lý.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại là do hệ thống pháp luật về tài sản và thuế tài sản chưa hoàn chỉnh, công tác quản lý còn chồng chéo, thủ tục hành chính phức tạp và thiếu sự đồng bộ. Việc thuế sử dụng đất nông nghiệp tính bằng thóc không phù hợp với cơ chế thị trường, gây khó khăn cho người nộp thuế và cán bộ thuế. Thuế nhà đất và lệ phí trước bạ chưa cập nhật kịp với thực tế phát triển đô thị, dẫn đến thất thu và mất công bằng. So sánh với kinh nghiệm quốc tế, Việt Nam cần xây dựng luật thuế tài sản riêng biệt, tập trung vào các tài sản có giá trị lớn, áp dụng thuế suất luỹ tiến để đảm bảo công bằng xã hội và tăng nguồn thu ngân sách. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ số thu các loại thuế tài sản giai đoạn 2003-2007 và bảng so sánh chính sách thuế tài sản Việt Nam với các nước để minh họa hiệu quả và bất cập.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng Luật Thuế Tài sản riêng biệt: Ban hành luật quy định rõ ràng các loại thuế tài sản, đối tượng chịu thuế, căn cứ tính thuế và thuế suất luỹ tiến nhằm đảm bảo công bằng và hiệu quả. Thời gian thực hiện trong vòng 2-3 năm, do Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với các bộ ngành liên quan.

2. Cải cách phương pháp định giá tài sản: Áp dụng phương pháp định giá theo giá thị trường cập nhật hàng năm, kết hợp với hệ số điều chỉnh phù hợp để làm căn cứ tính thuế, tránh tình trạng giá quá cứng hoặc quá biến động. Thực hiện thí điểm tại một số địa phương trong 1-2 năm trước khi nhân rộng.

3. Tập trung đánh thuế vào tài sản có giá trị lớn và dễ kiểm soát: Giới hạn đối tượng chịu thuế tài sản ở các tài sản như bất động sản, phương tiện vận tải có giá trị cao, tài sản tài chính có giá trị lớn nhằm tăng hiệu quả thu thuế và giảm gánh nặng cho người thu nhập thấp.

4. Đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường quản lý thuế: Rút ngắn quy trình đăng ký, chuyển nhượng tài sản, tăng cường phối hợp giữa cơ quan thuế và các cơ quan quản lý tài sản để giảm thất thu và tiêu cực. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý thuế tài sản trong vòng 3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về thuế và tài sản: Giúp hoàn thiện chính sách thuế tài sản, nâng cao hiệu quả quản lý và thu ngân sách.

2. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng các chính sách thuế phù hợp với xu thế hội nhập và phát triển kinh tế.

3. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo kinh tế, luật: Là tài liệu tham khảo cho nghiên cứu chuyên sâu về thuế tài sản và quản lý tài sản công.

4. Doanh nghiệp và cá nhân sở hữu tài sản lớn: Hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ thuế tài sản, từ đó chủ động trong việc tuân thủ pháp luật và hoạch định tài chính cá nhân, doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thuế tài sản là gì và tại sao cần thiết ở Việt Nam?
   Thuế tài sản là thuế đánh vào quyền sở hữu hoặc sử dụng tài sản như đất đai, nhà cửa, phương tiện có giá trị. Ở Việt Nam, thuế tài sản giúp tạo nguồn thu ổn định cho ngân sách, điều chỉnh kinh tế vĩ mô và thực hiện công bằng xã hội, đặc biệt trong bối cảnh thu nhập và tài sản tăng nhanh.

2. Hiện nay Việt Nam có những loại thuế tài sản nào?
   Việt Nam áp dụng các loại thuế như thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất, thuế chuyển quyền sử dụng đất, thuế tài nguyên, lệ phí trước bạ và tiền thuê đất. Tuy nhiên, chưa có luật thuế tài sản riêng biệt và các sắc thuế này còn nhiều bất cập.

3. Những bất cập chính trong hệ thống thuế tài sản Việt Nam là gì?
   Bao gồm phương pháp tính thuế chưa phù hợp (ví dụ thuế sử dụng đất nông nghiệp tính bằng thóc), hệ thống pháp luật chưa hoàn chỉnh, thủ tục hành chính phức tạp, sự chồng chéo giữa thuế và lệ phí, và chưa có sự đồng bộ trong quản lý thuế.

4. Kinh nghiệm quốc tế nào có thể áp dụng cho Việt Nam?
   Các nước như Pháp, Thụy Điển, Đài Loan áp dụng thuế tài sản trên giá trị ròng tài sản với thuế suất luỹ tiến, tập trung vào tài sản có giá trị lớn và dễ kiểm soát, giúp đảm bảo công bằng và hiệu quả quản lý.

5. Làm thế nào để cải thiện chính sách thuế tài sản ở Việt Nam?
   Cần xây dựng luật thuế tài sản riêng biệt, cải cách phương pháp định giá tài sản theo giá thị trường, tập trung đánh thuế vào tài sản có giá trị lớn, đơn giản hóa thủ tục hành chính và tăng cường quản lý thuế bằng công nghệ thông tin.

Kết luận

• Thuế tài sản là công cụ quan trọng trong hệ thống thuế Việt Nam, góp phần tạo nguồn thu ổn định và điều chỉnh công bằng xã hội.
• Hệ thống thuế tài sản hiện nay còn nhiều bất cập về chính sách, pháp luật và quản lý, chưa phù hợp với thông lệ quốc tế.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy cần tập trung đánh thuế vào tài sản có giá trị lớn, áp dụng thuế suất luỹ tiến và phương pháp định giá theo thị trường.
• Việc xây dựng Luật Thuế Tài sản riêng biệt và cải cách phương pháp thuế là cấp thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, thí điểm cải cách thuế tài sản và nâng cao năng lực quản lý thuế nhằm đảm bảo hiệu quả và công bằng trong thu thuế tài sản.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng hệ thống thuế tài sản công bằng và hiệu quả cho tương lai phát triển bền vững của Việt Nam!

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ TÀI SẢN VÀ THUẾ TÀI SẢN 1.1 Khái niệm và phân loại tài sản 1.1 Khái niệm về tài sản Theo điều 163 Bộ luật dân sự năm 2005 của Việt Nam xác định tài sản như sau : “ tài sản bao gồm vật, tiền, giấy tờ có giá và các quyền tài sản”. quyền tài sản theo điều 181 là “ Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền và có thể chuyển giao trong giao dịch dân sự, kể cả quyền sở hữu trí tuệ ”. Trong từ điển thuật ngữ kinh tế của nhà xuất bản TP HCM năm 1993 định nghĩa về tài sản như sau: “ tài sản là vật chất cụ thể hoặc vô hình có giá trị nhất định đối với chủ sở hữu”. Hai nhà kinh tế học người Anh là Simon và Christopher Nobes đã viết về tài sản trong cuốn “ Kinh tế học đánh thuế “ như sau : “ tài sản giống như thu nhập, là những của cải mà một người có được nhờ những nguồn lợi thu được từ hoạt động kinh tế.

Sự khác nhau giữa tài sản và thu nhập là : tài sản là khối lượng của cải ở một thời điểm nào đó, còn thu nhập là số của cải thu được trong một khoảng thời gian nhất định”. Như vậy tài sản rất phong phú và đa dạng, tài sản là một khái niệm rất rộng lớn, nó đã tồn tại rất lâu trong lịch sử nhân loại. Mỗi tài sản đều có những quyền nhất định đối với tài sản như quyền sử dụng, quyền định đoạt, quyền chuyển nhượng và quyền hủy bỏ. Khái niệm về tài sản có thể hiểu như sau : - Về hình thức : tài sản là vật được con người sử dụng , được nhận biết như : nhà cửa, tàu thuyền, vật dụng tiêu dùng …(tài sản hữu hình) ; quyền sáng chế, phát sinh quyền tác giả…( tài sản vô hình).

Xét ở giác độ nào đó, mọi tài sản đều hữu hình hoặc đều có thể hữu hình hóa. Ví dụ, một quyền tài sản vô hình sẽ hữu hình khi được thực hiện giá trị trên thực tế trở thành một lượng tiền nhất định. Nhìn chung , của cải hay một vật chỉ có thể là tài sản nếu chúng có thể được sở hữu, nghĩa là thuộc về riêng một người nào đó, một chủ thể nào đó theo quy định của Luật dân sự. Tài sản có thể được mua bán, chuyển nhượng, hao mòn và biến mất.

- Về tính vật thể : tài sản là tất cả những vật có thực, tiền, giấy tờ có giá trị như tiền và các quyền thuộc sở hữu của một chủ thể nhât định. Tài sản có được là do sự tích lũy thu nhập của chủ thể từ tất cả các nguồn có thể tạo ra thu nhập : do thiên nhiên mang lại, do lao động, do đầu tư vốn, do thừa kế, biếu tặng, do hoạt 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] động sản xuất kinh doanh. Tài sản có thể thường xuyên thay đổi trạng thái và giá trị tùy thuộc vào hành động của chủ sở hữu : tài sản bằng tiền có thể được chuyển thành hiện vật hoặc ngược lại, nếu chủ sở hữu tiến hành bán tài sản. Tài sản có thể tăng thêm nếu có sự đầu tư, bổ sung hoặc do tăng giá; tài sản có thể giảm đi nếu có sự chuyển sở hữu tài sản cho chủ thể khác hoặc cũng có thể giảm do hao mòn, giảm giá hoặc biến mất do rủi ro.

Như vậy khái niệm về tài sản không phải là khái niệm bất biến mà nó được biến đổi và hoàn thiện theo quan niệm về giá trị vật chất. Vì vậy khi nghiên cứu về tài sản, chúng ta cần lưu ý các khía cạnh sau : - Tài sản phải luôn gắn liền với một chủ sở hữu nhất định. - Tài sản có thể đồng nghĩa với sự tồn tại của của cải dưới dạng hữu hình trong trường hợp của cải đó trị giá được bằng tiền và có thể dùng để giao dịch mang lại lợi ích cho chủ sở hữu. - Tài sản khác với vốn : tài sản và vốn là 2 khái niệm có khi đồng nhất, có khi không đồng nhất.

Tài sản sẽ trở thành vốn khi tham gia vào quá trình sản xuất kinh doanh, dưới dạng là tài sản hữu hình hoặc vô hình. Vốn thường vận động và chuyển hóa từ hình thái này sang hình thái khác để thực hiện giá trị của hàng hóa.Vốn được tiền tệ hóa và quá trình vận động, luân chuyển của vốn làm cho của cải xã hội ngày càng tăng, phong phú. Từ đó khái niệm vốn có thể hiểu là tiền và các hình thức biểu hiện khác của tiền với tư cách là hàng hóa tham gia vào thị trường. Tài sản và vốn không là khái niệm đồng nhất khi tài sản còn trong lưu giữ, không dùng vào sản xuất kinh doanh.

- Tài sản khác với thu nhập: Nói đến tài sản của một chủ thể là nói về lượng của cải dồn tích đến tại một thời điểm nhất định nào của chủ thể. Còn nói đến thu nhập là nói đến lượng của cải mà chủ thể thu được trong một thời kỳ nhất định.Ví dụ một người có tài sản vào cuối năm 2006 là 1 tỷ đồng nghĩa là người này có tài sản là 1 tỷ đồng vào thời điểm đang nói, điều này khác với cách nói thu nhập của một người trong tháng là 10 triệu đồng. Thu nhập của một thời kỳ không bao gồm tài sản ở thời kỳ trước, còn tài sản lúc cuối kỳ bao gồm tất cả các thu nhập của các kỳ trước đó cộng lại (dồn tích đến thời điểm đang nói). Vì vậy, khái niệm về tài sản phải gắn với yếu tố thời điểm.

- Quan niệm về tài sản trong kinh tế phải nhất quán với qui định trong luật Dân sự về tài sản, bởi vì đối với tài sản, các chủ thể của quan hệ pháp luật dân sự có những quyền mà nội dung, hình thức và phương thức thực hiện các quyền đó (kể cả các biện pháp hạn chế thực hiện) điều do luật xác định. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Phân loại tài sản Tài sản rất phong phú và đa dạng, người ta có thể phân loại tài sản theo những tiêu thức khác nhau : - Căn cứ nguồn hình thành tài sản: gồm tài sản do thiên nhiên đem lại như đất đai, rừng, biển, vùng trời, tài nguyên khoáng sản, thắng cảnh,.và tài sản do con người tạo do lao động, được thừa kế, cho tặng như đường sá, nhà cửa, tàu thuyền, xe cộ,. - Theo yêu cầu hình thái biểu hiện: gồm tài sản hữu hình (đất đai, nhà cửa, vật kiến trúc,.) và tài sản vô hình (thương hiệu, quyền tác giả, quyền sáng chế phát minh,.); - Căn cứ theo đặc điểm: gồm có bất động sản và động sản. Bất động sản là các tài sản bao gồm: đất đai, nhà công trình xây dựng gắn liền với đất đai, kể cả các tài sản gắn liền với nhà, công trình xây dựng đó: các tài sản khác gắn liền với đất đai; các tài sản khác do pháp luật qui định.

Động sản là những tài sản không phải là bất động sản - Căn cứ theo yêu cầu quản lý: có tài sản thuộc diện quản lý của nhà nước, phải thực hiện chế độ đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng như nhà, đất, phương tiện vận tải, súng thể thao, súng săn,. và tài sản không thuộc diện quản lý, không bắt buộc phải thực hiện chế độ đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng (máy vi tính, thiết bị văn phòng, hàng kim khí điện máy,.2 Khái niệm về sở hữu tài sản và quyền tài sản 1.1 Sở hữu tài sản Có bảy hình thức sở hữu tài sản , có thể chia thành 04 nhóm chính sau đây: - Sở hữu toàn dân : Đất đai, rừng núi, sông hồ, nguồn nước, tài nguyên trong lòng đất, nguồn lợi ở vùng biển, thềm lục địa và vùng trời, phần vốn và tài sản do Nhà nước đầu tư vào các xí nghiệp, công trình thuộc các ngành và lĩnh vực kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học, kỹ thuật, ngoại giao, quốc phòng, an ninh cùng các tài sản khác mà pháp luật quy định là của Nhà nước, đều thuộc sở hữu toàn dân. Nhà nước là đại diện chủ sở hữu đối với tài sản thuộc sở hữu toàn dân. - Sở hữu tập thể là sở hữu của hợp tác xã, tổ chức chính trị, tổ chức nghề nghiệp hoặc các hình thức kinh tế tập thể ổn định khác nhằm thực hiện mục đích chung được quy định trong điều lệ, theo nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, dân chủ, cùng quản lý và cùng hưởng lợi.

- Sở hữu tư nhân là sở hữu của cá nhân đối với tài sản hợp pháp của mình. Sở hữu tư nhân bào gồm sở hữu cá thể, sở hữu tiểu chủ, sở hữu tư bản tư nhân. - Sở hữu hỗn hợp là sở hữu đối với tài sản do các chủ sở hữu thuộc các thành phần kinh tế khác nhau góp vốn để sản xuất, kinh doanh thu lợi nhuận. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 Quyền tài sản Quyền tài sản là quyền trị giá được bằng tiền và có thể chuyển giao trong giao lưu dân sự.

Các quyền đối với tài sản gồm : - Quyền chiếm hữu là quyền của chủ sở hữu tự mình nắm giữ, quản lý tài sản thuộc sở hữu của mình. Người không phải là chủ sở hữu cũng có quyền chiếm hữu tài sản trong trường hợp được chủ sở hữu chuyển giao hoặc do pháp luật quy định. Trong trường hợp chủ sở hữu tự mình chiếm hữu tài sản thuộc sở hữu của mình, thì chủ sở hữu được thực hiện mọi hành vi theo ý chí của mình để nắm giữ, quản lý tài sản, nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội. Việc chiếm hữu của chủ sở hữu không bị hạn chế, gián đoạn về thời gian, trừ trường hợp chủ sở hữu chuyển giao việc chiếm hữu cho người khác hoặc pháp luật có quy định khác.

Khi chủ sở hữu uỷ quyền quản lý tài sản cho người khác, thì người được uỷ quyền thực hiện quyền chiếm hữu tài sản đó trong phạm vi, theo cách thức, thời hạn do chủ sở hữu xác định. - Quyền sử dụng là quyền của chủ sở hữu khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản. Người không phải là chủ sở hữu cũng có quyền sử dụng tài sản trong các trường hợp được chủ sở hữu chuyển giao quyền sử dụng hoặc do pháp luật quy định. Quyền sử dụng tài sản trong trường hợp không phải là chủ sở hữu có thể được chuyển giao cho người khác thông qua hợp đồng hoặc theo quy định của pháp luật.