Chính Sách Hình Sự Đối Với Người Chưa Thành Niên Phạm Tội Ở Việt Nam Hiện Nay

Tài liệu nghiên cứu Chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội ở việt nam hiện nay, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Hoàng Minh Đức
• Người hướng dẫn: GS. TS Trịnh Văn Thanh
• Trường học: Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội Việt Nam
• Chuyên ngành: Luật hình sự và tố tụng hình sự
• Đề tài: Chính Sách Hình Sự Đối Với Người Chưa Thành Niên Phạm Tội Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Hình Sự Với NCTN Phạm Tội

Chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội (NCTN) là một lĩnh vực đặc biệt quan trọng trong hệ thống pháp luật hình sự của Việt Nam. Nó thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với thế hệ trẻ, những người được xem là tương lai của đất nước. Thay vì chỉ tập trung vào trừng phạt, chính sách này hướng đến việc giáo dục, cải tạo và giúp đỡ NCTN tái hòa nhập cộng đồng. Điều này xuất phát từ nhận thức rằng, NCTN chưa phát triển đầy đủ về mặt nhận thức và tâm lý, dễ bị ảnh hưởng bởi môi trường xung quanh và có khả năng thay đổi, cải thiện. Chính sách hình sự hiệu quả không chỉ giúp giảm thiểu tội phạm vị thành niên mà còn góp phần xây dựng một xã hội văn minh, nhân đạo. Theo thống kê của Ban chủ nhiệm Đề án 4 Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm, từ năm 2006 đến năm 2015 cả nước xảy ra 95.474 vụ phạm pháp hình sự về trật tự xã hội do NCTN thực hiện, với tổng số 147. Số vụ, số đối tượng là NCTN phạm tội hàng năm có xu hướng tăng lên; thành phần đối tượng, lĩnh vực phạm tội ngày càng đa dạng hơn; tính chất hành vi phạm tội, phương thức thủ đoạn và hậu quả gây ra ngày càng nghiêm trọng, nguy hiểm hơn.

1.1. Tầm quan trọng của chính sách hình sự nhân đạo

Chính sách hình sự nhân đạo đối với NCTN phạm tội không chỉ là một yêu cầu pháp lý mà còn là một đòi hỏi đạo đức. Nó thể hiện sự tôn trọng quyền con người, đặc biệt là quyền của trẻ em, phù hợp với các công ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, như UN Convention on the Rights of the Child. Việc áp dụng các biện pháp giáo dục, phục hồi thay vì trừng phạt nặng nề giúp NCTN nhận ra sai lầm, sửa chữa và trở thành những công dân có ích cho xã hội. Điều này cũng góp phần giảm thiểu tái phạm và xây dựng một xã hội an toàn, ổn định hơn.

1.2. Mối liên hệ giữa chính sách hình sự và phòng ngừa tội phạm

Chính sách hình sự hiệu quả là một phần quan trọng của chiến lược phòng ngừa tội phạm vị thành niên. Bằng cách giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của tội phạm ở người chưa thành niên, như nghèo đói, thiếu giáo dục, bạo lực gia đình và ảnh hưởng tiêu cực từ môi trường xã hội, chính sách hình sự có thể giúp giảm thiểu số lượng NCTN phạm tội. Đồng thời, việc tăng cường các biện pháp hỗ trợ, tư vấn tâm lý và tạo cơ hội tái hòa nhập cộng đồng cũng đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn chặn tái phạm.

II. Thách Thức Trong Xử Lý NCTN Phạm Tội Tại Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng và thực thi chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội, Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Tình hình tội phạm vị thành niên ngày càng diễn biến phức tạp, với sự gia tăng về số lượng, mức độ nghiêm trọng và tính chất đa dạng của các hành vi phạm tội. Các quy định pháp luật hiện hành đôi khi chưa theo kịp với thực tiễn, gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án. Bên cạnh đó, nguồn lực dành cho công tác này còn hạn chế, đặc biệt là đội ngũ cán bộ chuyên trách, các cơ sở giáo dục, cải tạo và các chương trình hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Điều này đòi hỏi cần có những giải pháp đồng bộ, hiệu quả để nâng cao hiệu quả của luật hình sự Việt Nam trong việc bảo vệ NCTN và phòng ngừa tội phạm.

2.1. Bất cập trong quy định pháp luật hình sự hiện hành

Một trong những thách thức lớn nhất là sự bất cập trong các quy định pháp luật hình sự hiện hành liên quan đến NCTN phạm tội. Một số quy định còn chung chung, thiếu cụ thể, gây khó khăn cho việc áp dụng thống nhất trong thực tiễn. Ngoài ra, một số quy định chưa phù hợp với đặc điểm tâm lý, lứa tuổi của NCTN, dẫn đến việc xử lý không hiệu quả. Cần có sự rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật để đảm bảo tính minh bạch, công bằng và phù hợp với thực tiễn.

2.2. Thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất cho công tác giáo dục

Việc thiếu nguồn lực và cơ sở vật chất cũng là một trở ngại lớn trong việc thực hiện chính sách hình sự hiệu quả đối với NCTN phạm tội. Số lượng cán bộ chuyên trách còn hạn chế, đặc biệt là các chuyên gia tâm lý, giáo dục viên và nhân viên xã hội. Các cơ sở giáo dục, cải tạo còn thiếu thốn về trang thiết bị, chương trình giáo dục chưa đa dạng, chưa đáp ứng được nhu cầu của NCTN. Cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào nguồn lực và cơ sở vật chất để nâng cao chất lượng công tác giáo dục, cải tạo.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Hình Sự Cho NCTN

Để giải quyết những thách thức trên, cần có những giải pháp đồng bộ, toàn diện để hoàn thiện chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, tăng cường nguồn lực và cơ sở vật chất, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, đổi mới phương pháp giáo dục, cải tạo và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức liên quan. Đồng thời, cần có sự tham gia tích cực của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong việc giáo dục, giúp đỡ NCTN phòng ngừa tội phạm và tái hòa nhập cộng đồng. Điều 40 Công ước Liên hợp quốc về Quyền trẻ em có ghi: “Các quốc gia thừa nhận quyền của mọi trẻ em bị cho là tố cáo hay bị công nhận là đã vi phạm luật hình sự được đối xử phù hợp với việc cổ vũ ý thức của trẻ em… Cách đối xử cũng phải tính đến lứa tuổi của trẻ em và đến điều mong muốn làm sao thúc đẩy sự tái hòa nhập vào việc đảm đương một vai trò xây dựng trong xã hội trẻ em…”[34].

3.1. Sửa đổi bổ sung luật hình sự theo hướng nhân đạo

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung luật hình sự theo hướng nhân đạo hơn đối với NCTN phạm tội. Cụ thể, cần xem xét giảm nhẹ hình phạt đối với một số loại tội phạm ít nghiêm trọng, tăng cường áp dụng các biện pháp giáo dục, phục hồi thay vì trừng phạt. Đồng thời, cần quy định rõ ràng, cụ thể hơn về các tình tiết giảm nhẹ, tăng nặng trách nhiệm hình sự, các biện pháp tư pháp áp dụng đối với NCTN phạm tội.

3.2. Nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp vị thành niên

Cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ tư pháp chuyên trách về NCTN, bao gồm thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, luật sư và nhân viên xã hội. Cán bộ cần được trang bị kiến thức chuyên sâu về tâm lý học, giáo dục học, xã hội học và pháp luật liên quan đến NCTN. Đồng thời, cần có cơ chế khuyến khích, động viên cán bộ gắn bó với công tác này.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Chính Sách Hình Sự Với NCTN

Việc triển khai chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội trong thực tiễn đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và cộng đồng. Các cơ quan điều tra, truy tố, xét xử cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của pháp luật, đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của NCTN. Các cơ sở giáo dục, cải tạo cần đổi mới phương pháp giáo dục, tạo môi trường thân thiện, tích cực để NCTN phát triển toàn diện. Các tổ chức xã hội cần tăng cường các hoạt động hỗ trợ, tư vấn tâm lý, giúp đỡ NCTN tái hòa nhập cộng đồng. Xuất phát từ thực tiễn cho thấy, những năm qua việc nắm bắt và thực hiện CSHS đối với NCTN phạm tội còn tồn tại nhiều bất cập. Pháp luật hình sự quy định về tội phạm và hình phạt đối với NCTN phạm tội còn nhiều bất cập, việc tổ chức thực thi pháp luật hình sự trong đấu tranh phòng, chống tội phạm còn nhiều hạn chế, trong khi đó, công tác tổng kết thực tiễn lại rất ít được quan tâm.

4.1. Mô hình tư pháp thân thiện với người chưa thành niên

Xây dựng và áp dụng mô hình tư pháp thân thiện với NCTN, đảm bảo các thủ tục tố tụng được thực hiện một cách nhanh chóng, công khai, minh bạch và tôn trọng quyền của NCTN. Cần có sự tham gia của luật sư, người giám hộ và các chuyên gia tâm lý trong quá trình tố tụng. Đồng thời, cần tạo môi trường thân thiện, thoải mái để NCTN có thể trình bày ý kiến, quan điểm của mình.

4.2. Chương trình tái hòa nhập cộng đồng hiệu quả

Phát triển các chương trình tái hòa nhập cộng đồng hiệu quả cho NCTN sau khi chấp hành xong hình phạt hoặc biện pháp tư pháp. Các chương trình này cần cung cấp các dịch vụ hỗ trợ về giáo dục, đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm, tư vấn tâm lý và hỗ trợ tài chính. Đồng thời, cần tạo điều kiện để NCTN tham gia các hoạt động xã hội, văn hóa, thể thao để tái hòa nhập cộng đồng một cách thành công.

V. Nghiên Cứu Tâm Lý Tội Phạm Vị Thành Niên Tại VN

Nghiên cứu về tâm lý người chưa thành niên phạm tội là một yếu tố then chốt để xây dựng chính sách hình sự hiệu quả. Hiểu rõ động cơ, nguyên nhân và yếu tố tác động đến hành vi phạm tội của NCTN giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các biện pháp phòng ngừa, giáo dục và cải tạo phù hợp. Các nghiên cứu cần tập trung vào các vấn đề như ảnh hưởng của gia đình, bạn bè, môi trường xã hội, các vấn đề tâm lý và các chất gây nghiện đến hành vi phạm tội của NCTN. Xuất phát từ đặc điểm đặc trưng về tâm lý, giới tính, lứa tuổi của NCTN phạm tội đó là những người chưa thật sự trưởng thành, họ đang ở độ tuổi bẻ gãy sừng trâu, có những hạn chế nhất định về thể chất và tâm lý, suy nghĩ của NCTN thường thiếu chín chắn, mang tính bộc phát, ngẫu hứng cho nên CSHS đối với những đối tượng này cũng có nhiều điểm khác biệt so với đối tượng là người đã thành niên phạm tội.

5.1. Ảnh hưởng của gia đình và môi trường xã hội

Gia đình và môi trường xã hội đóng vai trò quan trọng trong sự hình thành và phát triển nhân cách của NCTN. Các yếu tố như bạo lực gia đình, ly hôn, nghèo đói, thiếu sự quan tâm, giáo dục từ gia đình, bạn bè xấu và môi trường xã hội tiêu cực có thể làm tăng nguy cơ NCTN phạm tội. Cần có các nghiên cứu sâu rộng để xác định rõ các yếu tố này và đưa ra các biện pháp can thiệp phù hợp.

5.2. Vai trò của tư vấn tâm lý và hỗ trợ xã hội

Tư vấn tâm lý và hỗ trợ xã hội đóng vai trò quan trọng trong việc giúp đỡ NCTN giải quyết các vấn đề tâm lý, vượt qua khó khăn và tái hòa nhập cộng đồng. Cần có các chương trình tư vấn tâm lý chuyên biệt cho NCTN phạm tội, giúp họ nhận ra sai lầm, thay đổi hành vi và xây dựng tương lai tốt đẹp hơn. Đồng thời, cần có sự hỗ trợ từ các tổ chức xã hội để giúp NCTN có cơ hội học tập, làm việc và hòa nhập cộng đồng.

VI. Tương Lai Của Chính Sách Hình Sự Về NCTN Phạm Tội

Trong tương lai, chính sách hình sự đối với người chưa thành niên phạm tội cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng nhân đạo, hiệu quả và phù hợp với các chuẩn mực quốc tế. Cần có sự đổi mới trong tư duy, cách tiếp cận và phương pháp thực hiện để đáp ứng với những thay đổi của xã hội và tình hình tội phạm vị thành niên. Đồng thời, cần có sự đầu tư mạnh mẽ hơn vào nguồn lực, cơ sở vật chất và đội ngũ cán bộ để đảm bảo chính sách hình sự được thực thi một cách hiệu quả. Có thể khẳng định, đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung và tội phạm do NCTN thực hiện nói riêng không phải là nhiệm vụ của riêng ai mà là trách nhiệm của mỗi công dân, từng gia đình, các cơ quan nhà nước và của toàn thể xã hội. Cuộc đấu tranh này chỉ có thể thu được kết quả tốt khi có sự tham gia đông đảo của các giai tầng trong xã hội với một hệ thống các biện pháp đa dạng, đặc biệt, 2 phải có một hệ thống các quan điểm, đường lối, chủ trương, định hướng chỉ đạo phù hợp và kịp thời nhằm đảm bảo từng bước đi thích hợp, vừa mang tính sách lược, vừa thể hiện tính chiến lược trong những điều kiện, hoàn cảnh nhất định.

6.1. Hướng tới một hệ thống tư pháp phục hồi

Cần hướng tới xây dựng một hệ thống tư pháp phục hồi cho NCTN phạm tội, tập trung vào việc sửa chữa sai lầm, bồi thường thiệt hại và tái hòa nhập cộng đồng. Hệ thống này cần tạo điều kiện để NCTN đối diện với hậu quả hành vi của mình, nhận trách nhiệm và có cơ hội sửa chữa sai lầm. Đồng thời, cần có sự tham gia của nạn nhân, gia đình và cộng đồng trong quá trình phục hồi.

6.2. Tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm

Cần tăng cường hợp tác quốc tế và học hỏi kinh nghiệm của các nước có hệ thống tư pháp vị thành niên tiên tiến. Việc trao đổi thông tin, kinh nghiệm và chuyên gia giúp Việt Nam nâng cao năng lực trong việc xây dựng và thực thi chính sách hình sự hiệu quả đối với NCTN phạm tội. Đồng thời, cần tích cực tham gia các diễn đàn quốc tế để đóng góp vào việc xây dựng các chuẩn mực quốc tế về tư pháp vị thành niên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề chiến lược phát triển con người lên hàng đầu, nhất là đối với NCTN (đối tượng cần được ưu tiên quan tâm, chăm sóc và giáo dục đặc biệt). Chính vì vậy, những công trình khoa học đề cập đến lĩnh vực tư pháp hình sự đối với NCTN là khá phong phú. Tuy nhiên, các công trình này hầu như chỉ dừng lại ở việc phân tích, đánh giá các quy định cụ thể trong thực tiễn đấu tranh phòng, chống tội phạm mà chưa nêu ra được những vấn đề thuộc về lý luận ở tầm chiến lược hay nói cách khác là chưa làm rõ những vấn đề có liên quan đến CSHS đối với NCTN phạm tội như khái niệm, nội dung, nguyên tắc, mục tiêu, hình thức và công cụ thực hiện chính sách; Hai là, các công trình khoa học nêu trên cũng đã tiếp cận làm rõ những vấn đề liên quan đến đặc điểm tâm lý đặc trưng là cơ sở cho việc áp dụng các biện pháp 14 xử lý đối với NCTN phạm tội trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử. Mặc dù vậy, vì mục đích và phương pháp tiếp cận khác nhau cho nên chưa giải quyết được những vấn đề cốt lõi liên quan đến CSHS đối với NCTN phạm tội như: cơ sở cho việc hoạch định chính sách, công cụ thực hiện chính sách, các nhân tố tác động và ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiện quy trình chính sách, thực tiễn định tội danh và quyết định hình phạt đối với NCTN phạm tội; Ba là, các công trình khoa học nêu trên đã chứa đựng những hàm ý cho việc hoàn thiện CSHS đối với NCTN phạm tội ở Việt Nam hiện nay.

Tuy nhiên, điều quan trọng là phải biết chắt lọc, tiếp thu một cách phù hợp trong bối cảnh cải cách tư pháp, xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật cũng như cần phải dựa trên các giá trị pháp luật truyền thống của dân tộc Việt Nam, đồng thời phải đảm bảo sự phù hợp với các nguyên tắc và các quy phạm được thừa nhận chung của pháp luật quốc tế trong lĩnh vực tư pháp hình sự góp phần tích cực vào công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự do NCTN thực hiện. Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam Ở Việt Nam, có nhiều tài liệu, công trình nghiên cứu lý thuyết và thực tiễn liên quan đến vấn đề CSHS nói chung và CSHS đối với NCTN phạm tội nói riêng. Trước hết giáo trình, tài liệu chuyên khảo các môn Luật hình sự, Luật Tố tụng hình sự, Luật thi hành án hình sự, Tội phạm học, Chiến thuật điều tra hình sự và Phương pháp điều tra hình sự, Tâm lý học tội phạm đã đề cập đến những vấn đề cơ bản về CSHS nói chung và CSHS đối với NCTN phạm tội nói riêng. Ngoài ra, có nhiều đề tài khoa học, Luận án tiến sĩ, Luận văn thạc sĩ và các bài viết nghiên cứu về CSHS nói chung và CSHS đối với NCTN phạm tội nói riêng.

Có thể dẫn ra đây một số công trình đã công bố theo các nhóm vấn đề nghiên cứu, cụ thể: - Các công trình nghiên cứu về CSHS Một số công trình nghiên cứu đề cập đến CSHS với tính cách là một tổng thể như: “Luật hình sự Việt Nam” của GS. TSKH Đào Trí Úc, Nhà xuất bản Khoa học xã hội, Hà Nội năm 2000; “Một số vấn đề cơ bản về chính sách hình sự dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội IX của Đảng” của GS. TS Hồ Trọng Ngũ, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, Hà Nội năm 2002; Báo cáo “Những vấn đề lý luận cơ bản về chính sách hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam” của 15 GS. TSKH Lê Cảm, Hà Nội năm 2005, “Báo cáo kết quả hội thảo hoàn thiện luật pháp, chính sách hình sự trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế” của Bộ Tư pháp phối hợp với Dự án VIE 02/015 tổ chức năm 2008.

Trong các công trình này, các tác giả xem xét những khái niệm cơ bản nhất trong CSHS và do đó có giá trị cao về học thuật. Nhưng, những nghiên cứu này của các tác giả không dành riêng cho CSHS (vấn đề CSHS chỉ là một trong rất nhiều vấn đề mà các tác giả nghiên cứu), các tác giả chỉ giới hạn việc nghiên cứu của mình ở những vấn đề chung nhất có tính chất định hướng và ý nghĩa phương pháp luận. Tuy từng mặt, từng bộ phận của CSHS đã được nhiều tác giả đề cập, chẳng hạn vấn đề tội phạm hóa, phi tội phạm hóa, hình sự hóa, phi hình sự hóa, về các nguyên tắc quyết định hình phạt, đường lối xét xử trong những trường hợp tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nhưng do không được xem xét một cách đầy đủ, nên chưa có được cái nhìn hệ thống về CSHS. Việc xem xét, đánh giá vai trò, vị trí, về thực trạng của CSHS và những vấn đề đặt ra không thể cho kết quả tốt nếu chỉ dựa vào những mặt, những bộ phận riêng rẽ của CSHS.

Sách chuyên khảo Sau đại học: “Những vấn đề cơ bản trong khoa học Luật hình sự - Phần chung” của GS.TSKH Lê Cảm, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia, Hà Nội năm 2005, tại chương thứ nhất đã luận chứng và giải quyết về mặt lý luận và thực tiễn những vấn đề có liên quan đến CSHS, cụ thể làm rõ hệ thống pháp luật về đấu tranh phòng, chống tội phạm và ý nghĩa của việc nghiên cứu CSHS; Khái niệm, mục đích, đặc điểm và các bộ phận cấu thành của CSHS; Những cơ sở khoa học và thực tiễn của việc hoạch định CSHS trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền; Nội dung chủ yếu của CSHS. Đồng thời, nêu lên ba hình thức thể hiện chủ yếu của CSHS gồm: sáng tạo pháp luật, áp dụng pháp luật, giáo dục phát triển ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý trong xã hội. Đặc biệt, tác giả phân tích đưa ra một số kết luận mang tính định hướng và gợi mở những vấn đề cần tiếp tục triển khai nghiên cứu gồm: cơ sở khoa học và thực tiễn của việc hoạch định CSHS trong giai đoạn hiện nay; tiếp tục nghiên cứu để phát hiện những điểm còn hạn chế trong quy định của BLHS, BLTTHS, Luật thi hành án hình sự chính là những định hướng cần được triển khai tích cực để góp phần làm cho hệ thống tư pháp hình sự vững mạnh; nghiên cứu và lý giải để soạn thảo các cơ chế pháp lý khả thi tương ứng với 16 các quy định của pháp luật hình sự, pháp luật tố tụng hình sự, pháp luật thi hành án hình sự nhằm thực hiện tốt đường lối xử lý về hình sự trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam. Chuyên khảo “Chính sách hình sự trong thời kỳ đổi mới ở Việt Nam” do Tiến sĩ Phạm Văn Lợi chủ biên, Nhà xuất bản Tư pháp, Hà Nội năm 2007 đã tiếp cận các quan điểm khác nhau dưới góc độ Khoa học Luật hình sự ở Việt Nam cũng như Liên Xô về khái niệm CSHS, trên cơ sở đó tác giả khẳng định rằng, CSHS có quan hệ và gắn bó mật thiết với việc xây dựng và thực hiện chính sách pháp luật, chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và chịu sự tác động, chi phối của các chính sách này.

Đồng thời, CSHS trong giai đoạn xây dựng nhà nước pháp quyền là những phương hướng có tính chất chỉ đạo, chiến lược của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực tội phạm và hình phạt nhằm xây dựng, hoàn thiện pháp luật hình sự, pháp luật tố tụng hình sự và pháp luật thi hành án hình sự, cũng như thực tiễn áp dụng chúng, soạn thảo và triển khai các biện pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm. Chuyên khảo đã chỉ rõ những mục đích cơ bản của CSHS; ý nghĩa của việc nghiên cứu CSHS; coi sáng tạo pháp luật, áp dụng pháp luật và giáo dục, phát triển ý thức pháp luật và văn hóa pháp lý trong xã hội là các hình thức thể hiện của CSHS; phân tích làm sáng tỏ nội hàm, bản chất của chính sách phòng ngừa tội phạm, chính sách pháp luật hình sự, chính sách pháp luật tố tụng hình sự, chính sách pháp luật thi hành án hình sự; phân tích những cơ sở khoa học và thực tiễn cho việc hoạch định CSHS. Ngoài ra, chuyên khảo đã có sự khái quát về quá trình xây dựng và thực hiện CSHS của Nhà nước ta từ năm 1945 đến nay bằng việc phân tích hoàn cảnh chính trị, lịch sử qua các thời kỳ, những văn bản pháp luật đã được ban hành và đặc điểm nổi bật trong CSHS ở những thời kỳ ấy. Đồng thời, chuyên khảo đã đi sâu phân tích, kiến giải CSHS của một số nước trên thế giới qua các quy định của pháp luật về đấu tranh phòng, chống tội phạm như: CSHS của Liên bang Nga, CSHS của Hoa Kỳ, CSHS của Nhật Bản, CSHS của cộng hòa nhân dân Trung Hoa, đây là nguồn tài liệu tham khảo giá trị cho việc xây dựng và hoàn thiện CSHS ở Việt Nam trong những năm sắp tới.

Đặc biệt, chuyên khảo đã khái quát về thực trạng tình hình tội phạm ở Việt Nam thời gian qua, cho rằng đây đang là vấn đề nhức nhối trên nhiều phương diện, tỷ lệ tội phạm ẩn tương đối cao, vùng ẩn lớn nhất là vùng tội phạm 17 xâm phạm trật tự quản lý kinh tế, tội phạm xâm phạm trật tự quản lý hành chính, tội phạm về chức vụ, tội phạm về ma túy. Chuyên khảo đã làm sáng tỏ những quan điểm và nội dung cơ bản của CSHS trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Tác giả cũng đưa ra những vấn đề mang tính thời sự, cần thiết sửa đổi và hoàn thiện CSHS nhưng còn bỏ ngõ và đó là một trong những cơ sở để nghiên cứu sinh tiếp tục nghiên cứu và đề cập trong luận án. “Chính sách hình sự và việc thực hiện chính sách hình sự ở nước ta”, Luận án tiến sĩ luật học của Phạm Thư, Hà Nội năm 2005 đã khẳng định với tính chất là hệ thống các quan điểm, đường lối, chủ trương, định hướng chỉ đạo phòng, chống tội phạm, CSHS trở thành hạt nhân cơ bản của cuộc đấu tranh này.

CSHS thống nhất, phối hợp hoạt động của các cơ quan nhà nước, tổ chức xã hội và công dân vào mục đích khắc phục, hạn chế và loại trừ tội phạm ra khỏi xã hội, đảm bảo sự thống nhất giữa ý chí của giai cấp cầm quyền với pháp luật nhà nước, giữa pháp luật với việc áp dụng pháp luật đó trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.