Nghiên cứu về chính sách cổ tức và tác động đến giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên HOSE

Nghiên cứu tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu các công ty niêm yết trên sàn HOSE, cung cấp cái nhìn sâu sắc về thị trường.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Vân
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Hải Lý
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Chính Sách Cổ Tức Và Biến Động Giá Cổ Phiếu Trên HOSE
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT
• 2.1. Những lý thuyết về chính sách cổ tức
• 2.1.1. Lý thuyết cổ tức không liên quan đến giá trị công ty (Dividend irrelevance theory)
• 2.1.2. Lý thuyết về tác động của thuế
• 2.1.3. Lý thuyết “bird in hand”
• 2.1.4. Chi phí đại diện và dòng tiền tự do (Agency cost and the free cash flow theory)
• 2.1.5. Lý thuyết phát tín hiệu
• 2.1.6. Lý thuyết về hiệu ứng nhóm khách hàng
• 2.1.7. Lý thuyết đáp ứng cổ tức

Tóm tắt

I. Tổng quan về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu

Chính sách cổ tức là một trong những yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE). Chính sách này không chỉ ảnh hưởng đến quyết định chi trả cổ tức cho cổ đông mà còn tác động đến giá trị cổ phiếu trên thị trường. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, từ đó đưa ra những nhận định và khuyến nghị cho các nhà đầu tư và ban quản lý công ty.

1.1. Định nghĩa chính sách cổ tức và vai trò của nó

Chính sách cổ tức được định nghĩa là quyết định của công ty về việc chi trả một phần lợi nhuận cho cổ đông. Vai trò của chính sách này không chỉ nằm ở việc cung cấp thu nhập cho cổ đông mà còn ảnh hưởng đến giá trị cổ phiếu. Theo lý thuyết, một chính sách cổ tức hợp lý có thể tạo ra sự tin tưởng từ phía nhà đầu tư, từ đó làm tăng giá trị cổ phiếu.

1.2. Biến động giá cổ phiếu và các yếu tố ảnh hưởng

Biến động giá cổ phiếu là sự thay đổi giá cổ phiếu theo thời gian, chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như tình hình kinh tế, chính sách tài chính, và đặc biệt là chính sách cổ tức. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty có chính sách cổ tức rõ ràng thường có giá cổ phiếu ổn định hơn, do đó giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư.

II. Vấn đề và thách thức trong chính sách cổ tức

Mặc dù chính sách cổ tức có vai trò quan trọng, nhưng việc xác định tỷ lệ chi trả cổ tức phù hợp không phải là điều dễ dàng. Các công ty thường phải đối mặt với nhiều thách thức như sự biến động của thị trường, nhu cầu đầu tư vào các dự án mới, và áp lực từ cổ đông. Những vấn đề này có thể dẫn đến quyết định không tối ưu về chính sách cổ tức.

2.1. Áp lực từ cổ đông và thị trường

Cổ đông thường mong muốn nhận được cổ tức cao, nhưng điều này có thể gây áp lực lên công ty trong việc duy trì nguồn vốn cho các dự án đầu tư. Sự cân bằng giữa việc chi trả cổ tức và tái đầu tư là một thách thức lớn mà các công ty phải đối mặt.

2.2. Tác động của biến động kinh tế

Biến động kinh tế có thể ảnh hưởng đến khả năng chi trả cổ tức của công ty. Trong thời kỳ suy thoái, nhiều công ty buộc phải cắt giảm hoặc hoãn chi trả cổ tức, điều này có thể dẫn đến sự giảm giá cổ phiếu và mất lòng tin từ phía nhà đầu tư.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và giá cổ phiếu

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên HOSE. Các biến độc lập bao gồm tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, trong khi biến phụ thuộc là biến động giá cổ phiếu.

3.1. Mô hình nghiên cứu và các biến số

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên các lý thuyết hiện có về chính sách cổ tức. Các biến số được sử dụng bao gồm tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức, quy mô công ty, và các yếu tố kiểm soát khác như biến động thu nhập và tỷ lệ nợ.

3.2. Phương pháp phân tích dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của các công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn từ 2008 đến 2012. Phương pháp hồi quy bình phương bé nhất (OLS) và hồi quy bình phương bé nhất có trọng số (WLS) được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ ngược chiều giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Điều này có nghĩa là khi tỷ suất cổ tức tăng, biến động giá cổ phiếu có xu hướng giảm. Kết quả này có thể được áp dụng để xây dựng chính sách cổ tức hợp lý cho các công ty niêm yết.

4.1. Phân tích mối tương quan giữa các biến

Phân tích cho thấy rằng tỷ lệ chi trả cổ tức không có mối quan hệ có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu. Ngược lại, quy mô công ty và biến động thu nhập có mối quan hệ cùng chiều với biến động giá cổ phiếu, cho thấy rằng các yếu tố này cũng cần được xem xét trong chính sách cổ tức.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Các công ty có thể sử dụng kết quả nghiên cứu này để điều chỉnh chính sách cổ tức của mình, nhằm tối ưu hóa giá trị cổ phiếu và thu hút nhà đầu tư. Việc duy trì một chính sách cổ tức ổn định có thể giúp giảm thiểu rủi ro và tăng cường lòng tin từ phía cổ đông.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách cổ tức

Chính sách cổ tức đóng vai trò quan trọng trong việc định hình giá trị cổ phiếu của các công ty niêm yết trên HOSE. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng việc điều chỉnh chính sách cổ tức có thể ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu. Trong tương lai, các công ty cần tiếp tục nghiên cứu và điều chỉnh chính sách cổ tức để phù hợp với tình hình thị trường và nhu cầu của cổ đông.

5.1. Tương lai của chính sách cổ tức trên HOSE

Với sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, chính sách cổ tức sẽ tiếp tục là một yếu tố quan trọng trong việc thu hút nhà đầu tư. Các công ty cần phải linh hoạt trong việc điều chỉnh chính sách cổ tức để đáp ứng nhu cầu của thị trường.

5.2. Khuyến nghị cho các nhà đầu tư

Các nhà đầu tư nên chú ý đến chính sách cổ tức của các công ty khi đưa ra quyết định đầu tư. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu sẽ giúp nhà đầu tư đưa ra những quyết định thông minh hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn từ 2008 đến 2012, các công ty niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE) đã trải qua nhiều biến động về giá cổ phiếu, đồng thời áp dụng các chính sách cổ tức khác nhau. Biến động giá cổ phiếu là một chỉ số quan trọng phản ánh mức độ rủi ro mà nhà đầu tư phải đối mặt, trong khi chính sách cổ tức ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị cổ phiếu và sự hấp dẫn của công ty trên thị trường. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức, được đo lường qua tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức, với biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên HOSE. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào 114 công ty đáp ứng tiêu chuẩn về dữ liệu tài chính và chi trả cổ tức trong giai đoạn 5 năm, loại trừ các công ty thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng, bảo hiểm và chứng khoán.

Ý nghĩa của nghiên cứu nằm ở việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý công ty trong việc xây dựng chính sách cổ tức nhằm kiểm soát biến động giá cổ phiếu, từ đó tối đa hóa giá trị cổ đông và giảm thiểu rủi ro đầu tư. Các chỉ số như tỷ suất cổ tức trung bình, tỷ lệ chi trả cổ tức, biến động thu nhập và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản được phân tích chi tiết để đánh giá tác động của từng yếu tố đến biến động giá cổ phiếu. Kết quả nghiên cứu góp phần làm rõ các mối quan hệ phức tạp giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam, đồng thời so sánh với các nghiên cứu quốc tế nhằm đưa ra các khuyến nghị phù hợp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết tài chính về chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, bao gồm:

• Lý thuyết cổ tức không liên quan đến giá trị công ty (Dividend irrelevance theory) của Miller và Modigliani (1961), cho rằng chính sách cổ tức không ảnh hưởng đến giá trị công ty trong điều kiện thị trường vốn hoàn hảo.
• Lý thuyết phát tín hiệu (Signaling theory), theo đó cổ tức được sử dụng như một công cụ truyền tải thông tin về triển vọng tài chính và thu nhập tương lai của công ty đến nhà đầu tư.
• Lý thuyết chi phí đại diện và dòng tiền tự do (Agency cost and free cash flow theory), nhấn mạnh vai trò của cổ tức trong việc giảm chi phí đại diện giữa cổ đông và ban quản lý.
• Lý thuyết tác động của thuế (Tax effect theory), giải thích sự ưu tiên của nhà đầu tư đối với cổ tức hoặc lãi vốn dựa trên mức thuế áp dụng.
• Lý thuyết hiệu ứng nhóm khách hàng (Clientele effect theory), cho rằng chính sách cổ tức ảnh hưởng đến sự lựa chọn của các nhóm nhà đầu tư khác nhau dựa trên nhu cầu thu nhập và thuế suất.

Các khái niệm chính trong nghiên cứu gồm: biến động giá cổ phiếu (P_VOL), tỷ suất cổ tức (D_YIELD), tỷ lệ chi trả cổ tức (PAYOUT), qui mô công ty (SIZE), biến động thu nhập (E_VOL), tỷ lệ nợ trên tổng tài sản (DEBT), và tỷ lệ tăng trưởng tài sản (GROWTH).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu tài chính hợp nhất đã kiểm toán, thông báo chi trả cổ tức và giá cổ phiếu của 114 công ty niêm yết trên HOSE trong giai đoạn 2008-2012. Mẫu nghiên cứu được chọn theo tiêu chí: năm tài chính kết thúc theo năm dương lịch, có dữ liệu đầy đủ về tài chính và thị trường, và ít nhất một lần chi trả cổ tức tiền mặt trong giai đoạn nghiên cứu.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy đa biến sử dụng phương pháp bình phương bé nhất (OLS) và bình phương bé nhất có trọng số (WLS) để kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Các biến kiểm soát như qui mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ và tỷ lệ tăng trưởng được đưa vào mô hình nhằm kiểm soát ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài. Quá trình phân tích bao gồm:

• Thống kê mô tả các biến nghiên cứu.
• Phân tích ma trận tương quan để kiểm tra mối quan hệ giữa các biến.
• Kiểm định đa cộng tuyến bằng hệ số VIF.
• Kiểm định phương sai sai số thay đổi (heteroskedasticity) bằng Breusch-Pagan Test và Harvey Godfrey Test.
• Sử dụng WLS để khắc phục hiện tượng phương sai sai số thay đổi khi cần thiết.

Timeline nghiên cứu kéo dài trong 5 năm, từ 2008 đến 2012, với dữ liệu được thu thập và xử lý theo từng năm để đảm bảo tính chính xác và cập nhật.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu: Kết quả hồi quy WLS cho thấy hệ số hồi quy của tỷ suất cổ tức (D_YIELD) là khoảng -1.29 với mức ý nghĩa thống kê 5%, cho thấy khi tỷ suất cổ tức tăng 1 đơn vị, biến động giá cổ phiếu giảm tương ứng khoảng 1.29 đơn vị. Điều này phù hợp với lý thuyết rằng cổ tức cao tạo ra tín hiệu ổn định và giảm rủi ro cho nhà đầu tư.

2. Tỷ lệ chi trả cổ tức có mối quan hệ ngược chiều nhưng không có ý nghĩa thống kê với biến động giá cổ phiếu: Hệ số hồi quy của PAYOUT dao động quanh -0.03, không đạt mức ý nghĩa 5%, cho thấy tỷ lệ chi trả cổ tức không phải là yếu tố quyết định chính trong việc ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu trong mẫu nghiên cứu.

3. Qui mô công ty có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu: Các công ty có qui mô lớn hơn (SIZE) có giá cổ phiếu ít biến động hơn, với hệ số hồi quy khoảng -0.11 và ý nghĩa thống kê 5%. Điều này phản ánh thực tế rằng công ty lớn thường đa dạng hóa hoạt động và có thông tin minh bạch hơn, giảm thiểu rủi ro biến động giá.

4. Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản có mối quan hệ cùng chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu: Hệ số hồi quy của biến động thu nhập (E_VOL) khoảng 1.27 và tỷ lệ nợ (DEBT) khoảng 0.34, đều có ý nghĩa thống kê 5%, cho thấy thu nhập biến động cao và mức độ vay nợ lớn làm tăng rủi ro và biến động giá cổ phiếu.

5. Tỷ lệ tăng trưởng tài sản có mối quan hệ ngược chiều nhưng không có ý nghĩa thống kê với biến động giá cổ phiếu: Mối quan hệ này không đủ mạnh để khẳng định ảnh hưởng rõ ràng trong mẫu nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của tỷ suất cổ tức trong việc kiểm soát biến động giá cổ phiếu, phù hợp với các nghiên cứu của Baskin (1989) và Mohammad Hashemijoo và cộng sự (2012). Mối quan hệ ngược chiều này có thể được giải thích bởi việc cổ tức cao tạo ra tín hiệu tích cực về dòng tiền ổn định và giảm sự không chắc chắn cho nhà đầu tư, từ đó làm giảm biến động giá.

Mối quan hệ không có ý nghĩa giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu có thể do sự đa dạng trong chính sách chi trả và kỳ vọng của nhà đầu tư khác nhau, cũng như ảnh hưởng của các biến kiểm soát khác. Điều này cũng phù hợp với một số nghiên cứu quốc tế cho thấy tỷ lệ chi trả cổ tức không phải lúc nào cũng là chỉ báo chính xác về biến động giá.

Qui mô công ty và biến động thu nhập là những yếu tố kiểm soát quan trọng, phản ánh thực tế rằng các công ty lớn có khả năng giảm thiểu rủi ro thông qua đa dạng hóa và quản lý tốt hơn, trong khi thu nhập biến động cao làm tăng rủi ro tài chính và biến động giá cổ phiếu. Tỷ lệ nợ cao làm tăng áp lực tài chính, dẫn đến biến động giá lớn hơn, phù hợp với lý thuyết tài chính về rủi ro tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thanh thể hiện hệ số hồi quy và mức ý nghĩa của từng biến, cũng như bảng tổng hợp ma trận tương quan và kiểm định đa cộng tuyến để minh họa tính hợp lệ của mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường chính sách cổ tức ổn định và hợp lý: Các công ty nên duy trì tỷ suất cổ tức ở mức ổn định nhằm giảm biến động giá cổ phiếu, giúp tạo niềm tin cho nhà đầu tư và ổn định thị trường. Thời gian thực hiện: ngắn hạn đến trung hạn (1-3 năm). Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo công ty và phòng tài chính.

2. Tăng cường quản lý rủi ro thu nhập và tài chính: Giảm thiểu biến động thu nhập thông qua quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh và kiểm soát chi phí, đồng thời duy trì tỷ lệ nợ hợp lý để giảm áp lực tài chính. Thời gian thực hiện: trung hạn (2-4 năm). Chủ thể thực hiện: Ban quản trị và bộ phận kế toán tài chính.

3. Minh bạch thông tin và cải thiện công bố báo cáo tài chính: Đảm bảo cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời để giảm sự bất ổn và tăng tính minh bạch trên thị trường, đặc biệt đối với các công ty có qui mô nhỏ. Thời gian thực hiện: liên tục. Chủ thể thực hiện: Ban kiểm soát nội bộ và bộ phận quan hệ nhà đầu tư.

4. Xây dựng chiến lược phát triển qui mô công ty bền vững: Khuyến khích mở rộng qui mô và đa dạng hóa hoạt động nhằm giảm thiểu rủi ro biến động giá cổ phiếu, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường. Thời gian thực hiện: dài hạn (3-5 năm). Chủ thể thực hiện: Ban điều hành và phòng chiến lược phát triển.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và quản lý tài chính các công ty niêm yết: Giúp hiểu rõ tác động của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu, từ đó xây dựng chính sách phù hợp nhằm tối đa hóa giá trị cổ đông và ổn định thị trường.

2. Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức: Cung cấp cơ sở để đánh giá rủi ro và lợi nhuận tiềm năng dựa trên chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, hỗ trợ quyết định đầu tư hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính – ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình hồi quy đa biến và phân tích chính sách cổ tức trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam.

4. Cơ quan quản lý thị trường chứng khoán và các tổ chức giám sát tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng các quy định và chính sách nhằm tăng cường minh bạch và ổn định thị trường chứng khoán.

Câu hỏi thường gặp

1. Chính sách cổ tức ảnh hưởng như thế nào đến biến động giá cổ phiếu?
   Nghiên cứu cho thấy tỷ suất cổ tức có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu, tức là cổ tức cao giúp giảm biến động giá, tạo sự ổn định cho nhà đầu tư.

2. Tỷ lệ chi trả cổ tức có phải là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu không?
   Kết quả nghiên cứu không tìm thấy mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu, cho thấy yếu tố này không phải lúc nào cũng quyết định biến động giá.

3. Tại sao qui mô công ty lại ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu?
   Các công ty lớn thường đa dạng hóa hoạt động và có thông tin minh bạch hơn, do đó giá cổ phiếu ít biến động hơn so với các công ty nhỏ, giúp giảm rủi ro cho nhà đầu tư.

4. Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ ảnh hưởng thế nào đến biến động giá cổ phiếu?
   Biến động thu nhập cao và tỷ lệ nợ lớn làm tăng rủi ro tài chính, dẫn đến biến động giá cổ phiếu tăng, phản ánh sự không ổn định trong hoạt động kinh doanh và tài chính.

5. Phương pháp hồi quy nào được sử dụng để phân tích mối quan hệ trong nghiên cứu?
   Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy đa biến với OLS và WLS để kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu, đồng thời kiểm soát các biến ảnh hưởng khác.

Kết luận

• Tỷ suất cổ tức có mối quan hệ ngược chiều và có ý nghĩa thống kê với biến động giá cổ phiếu, cho thấy cổ tức cao giúp giảm rủi ro biến động giá.
• Tỷ lệ chi trả cổ tức không có ảnh hưởng có ý nghĩa đến biến động giá cổ phiếu trong mẫu nghiên cứu.
• Qui mô công ty có tác động ngược chiều có ý nghĩa, công ty lớn có giá cổ phiếu ổn định hơn.
• Biến động thu nhập và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản có mối quan hệ cùng chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu, phản ánh rủi ro tài chính.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách cổ tức và quản lý rủi ro giá cổ phiếu trong các công ty niêm yết trên HOSE.

Next steps: Các công ty nên áp dụng các khuyến nghị về chính sách cổ tức và quản lý tài chính để giảm thiểu biến động giá cổ phiếu. Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi mẫu và thời gian để kiểm định tính ổn định của kết quả.

Ban lãnh đạo công ty và nhà đầu tư hãy cân nhắc kỹ lưỡng chính sách cổ tức trong chiến lược tài chính để tối ưu hóa giá trị và giảm thiểu rủi ro đầu tư.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o-------- NGUYỄN THỊ THANH VÂN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN HOSE LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------o0o-------- NGUYỄN THỊ THANH VÂN CHÍNH SÁCH CỔ TỨC VÀ SỰ BIẾN ĐỘNG GIÁ CỔ PHIẾU CỦA CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT TRÊN HOSE CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS.

TRẦN THỊ HẢI LÝ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do chính tôi thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Hải Lý. Các nội dung nghiên cứu và kết quả nghiên cứu trình bày trong luận văn này là trung thực.

Dữ liệu sử dụng trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn cụ thể. Việc xử lý số liệu phục vụ cho công tác phân tích được tác giả thực hiện cẩn trọng và có cơ sở khoa học. Tài liệu tham khảo sử dụng để thực hiện luận văn được trình bày đầy đủ tại danh mục tài liệu tham khảo TP. Hồ Chí Minh, ngày 22 tháng 10 năm 2013 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thanh Vân TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục các bảng Tóm tắt.

Tổng quan lý thuyết. Những lý thuyết về chính sách cổ tức. Ảnh hưởng của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu. Phương pháp nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu. Định nghĩa các biến. Mẫu nghiên cứu. Phương pháp phân tích.

Kết quả thực nghiệm. Mô tả thống kê các biến. Phân tích mối tương quan giữa các biến. Kết quả hồi qui mô hình 1.

Kết quả hồi qui mô hình 2. Kết quả hồi qui mô hình 2 với biến PAYOUT đại diện cho chính sách cổ tức. Kết quả hồi qui mô hình 2 với biến D_YIELD đại diện cho chính sách cổ tức. Kết quả hồi qui mô hình 3.

51 Danh mục tài liệu tham khảo Phụ lục TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1: Thống kê mô tả các biến nghiên cứu .2: Bảng ma trận tương quan giữa các biến nghiên cứu .3: Kết quả hồi qui mô hình 1 theo phương pháp OLS .4: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến của mô hình 1 .5: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 1 theo Breusch - Pagan Test .6: Kết quả hồi qui mô hình 1 theo phương pháp WLS.7: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 1 có trọng số theo Breusch - Pagan Test .8: Kết quả hồi qui mô hình 2 theo phương pháp OLS .9: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến của mô hình 2 .10: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 2 theo Breusch - Pagan Test .11: Kết quả hồi qui mô hình 2 theo phương pháp WLS.12: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 2 có trọng số theo Harvey Godfrey Test .13: Kết quả hồi qui mô hình 4 theo phương pháp OLS .14: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến của mô hình 4 .15: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 4 theo Breusch - Pagan Test .16: Kết quả hồi qui mô hình 5 theo phương pháp OLS .17: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến của mô hình 5 .18: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 5 theo Breusch - Pagan Test .19: Kết quả hồi qui mô hình 5 theo phương pháp WLS .20: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 5 có trọng số theo Breusch - Pagan Test .21: Kết quả hồi qui mô hình 3 theo phương pháp OLS. 45 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.22: Kết quả kiểm định đa cộng tuyến của mô hình 3 .23: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 3 theo Breusch - Pagan Test .24: Kết quả hồi qui mô hình 3 theo phương pháp WLS.25: Kết quả kiểm định phương sai sai số thay đổi của mô hình 3 có trọng số theo Breusch - Pagan Test .26: Bảng so sánh các tiêu chí lựa chọn mô hình. 50 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 TÓM TẮT Nghiên cứu này kiểm định mối quan hệ giữa chính sách cổ tức (đo lường bằng tỷ suất cổ tức, tỷ lệ chi trả cổ tức) và biến động giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (Hose).

Nghiên cứu phát hiện mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa giữa tỷ suất cổ tức và biến động giá cổ phiếu, mối quan hệ ngược chiều không có ý nghĩa giữa tỷ lệ chi trả cổ tức và biến động giá cổ phiếu. Nghiên cứu còn cho thấy qui mô công ty có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu, biến động thu nhập và mức độ vay nợ có mối quan hệ cùng chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu, tỷ lệ tăng trưởng tác động không có ý nghĩa đến biến động giá cổ phiếu. Từ khóa: Biến động giá cổ phiếu (price volatility), tỷ suất cổ tức (dividend yield), tỷ lệ chi trả cổ tức (payout ratio). TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Giới thiệu: Chính sách cổ tức liên quan đến chính sách của một công ty quyết định giá trị cổ tức chi trả cho cổ đông và giá trị thu nhập giữ lại để tái đầu tư vào các dự án mới. Đối với vấn đề tài chính của công ty, một trong những quyết định quan trọng mà ban quản lý phải đối mặt là bao nhiêu phần trăm lợi nhuận sẽ chi trả cho cổ đông và bao nhiêu phần trăm được giữ lại để tái đầu tư. Để trả lời câu hỏi này ban quản lý sẽ phải xem xét chính sách cổ tức nào tối đa hóa tài sản của cổ đông. Hơn nữa họ cũng phải xem xét tác động của chính sách cổ tức đến giá cổ phiếu.

Biến động giá cổ phiếu, mặt khác, là một rủi ro mà các nhà đầu tư phải đối mặt. Đối với những nhà đầu tư không thích rủi ro thì biến động các khoản đầu tư là quan trọng đối với họ bởi vì nó thể hiện mức độ rủi ro. Các công ty cũng nhận định rằng những nhà đầu tư sẽ chú ý nhiều đến lãi từ cổ tức, và rủi ro của khoản đầu tư của họ có thể tác động đến giá trị cổ phiếu về dài hạn. Điều này làm sự biến động giá cổ phiếu trở nên quan trọng đối với nhà đầu tư.

Tôi tiến hành nghiên cứu với mục tiêu nhằm khám phá mối quan hệ giữa chính sách cổ tức và biến động giá cổ phiếu để gợi ý cho ban quản lý về chính sách cổ tức trong việc kiểm soát biến động giá cổ phiếu. Câu hỏi đặt ra là có hay không sự ảnh hưởng của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu. Nếu có thì đó là ảnh hưởng cùng chiều hay ngược chiều. Nghiên cứu này dựa trên khung lý thuyết của Baskin (1989), Allen và Rachim (1996), được thực hiện dựa vào số liệu trên báo cáo tài chính hợp nhất đã kiểm toán, thông báo chi trả cổ tức, giá cổ phiếu của các công ty niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh (Hose) có chi trả cổ tức ít nhất một lần trong giai đoạn từ 2008 đến 2012.

Nghiên cứu sử dụng phương pháp bình phương bé nhất (OLS) và phương pháp bình phương bé nhất có trọng số (WLS) để hồi qui mô hình đa biến nhằm thiết lập phạm vi mà chính sách cổ tức của các công ty trên Hose ảnh hưởng đến biến động giá cổ phiếu. Những biến độc lập là tỷ suất cổ tức và tỷ lệ chi trả cổ tức. Ngoài ra bài nghiên cứu còn thêm vào các biến kiểm soát để kiểm định mối quan hệ này đó là qui mô công ty, biến động thu nhập, tỷ lệ nợ trên tổng tài sản và TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 tỷ lệ tăng trưởng. Nghiên cứu tập trung vào những yếu tố quyết định chính sách cổ tức cũng như các lý thuyết về chính sách cổ tức.

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ suất cổ tức và qui mô công ty có mối quan hệ ngược chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu. Ngược lại, biến động thu nhập và tỷ lệ nợ trên tổng tài sản có mối quan hệ cùng chiều có ý nghĩa với biến động giá cổ phiếu. Phần còn lại của bài nghiên cứu gồm: phần 2 trình bày tổng quan lý thuyết về các chính sách cổ tức, ảnh hưởng của chính sách cổ tức đến biến động giá cổ phiếu; phần 3 trình bày phương pháp nghiên cứu; phần 4 thảo luận kết quả nghiên cứu; và cuối cùng phần 5 là kết luận. Tổng quan lý thuyết: 2.

Những lý thuyết về chính sách cổ tức: Chính sách cổ tức được đưa ra bàn luận nhiều trong lĩnh vực tài chính, minh chứng cho điều này là có nhiều nghiên cứu về chính sách cổ tức như Lintner (1956), Miller và Modigliani (1961), Bhattacharya (1979) và gần đây là DeAngelo và cộng sự (1996), Fama và French (2001), Al-Malkawi (2007) và Al-Najjar và Hussainey (2009). Bên dưới là các lý thuyết về chính sách cổ tức: Lý thuyết cổ tức không liên quan đến giá trị công ty (Dividend irrelevance theory): Miller và Modigliani (1961) cho rằng chính sách cổ tức không liên quan đến cổ đông, và tài sản của cổ đông thì không thay đổi nếu tất cả các khía cạnh của chính sách đầu tư là cố định và bất kỳ sự tăng lên nào trong sự chi trả hiện tại đều được tài trợ bởi việc bán cổ phiếu được định giá đúng. Các giả định của lý thuyết này là: - Tồn tại thị trường vốn hoàn hảo, có nghĩa là không thuế và chi phí giao dịch, giá thị trường không bị ảnh hưởng bởi một bên mua hoặc bán, cách tiếp cận thông tin về thị trường dễ dàng và không tốn chi phí. - Nhà đầu tư có lý trí, và họ định giá cổ phiếu dựa trên giá trị của việc chiết khấu dòng tiền tương lai.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 - Ban quản lý hành động vì lợi ích tốt nhất cho cổ đông. - Có sự chắc chắn về chính sách đầu tư của công ty với sự hiểu biết đầy đủ về dòng tiền tương lai.