Nghiên cứu chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth, định hướng ứng dụng chế tạo nhựa sinh học

Khóa luận chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth chế tạo nhựa sinh học tại ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM

• Tác giả: Nguyễn Bùi Anh Duy
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Chí Thanh
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ Vật liệu
• Đề tài: Nghiên cứu chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth, định hướng ứng dụng chế tạo nhựa sinh học
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth tại HCMUTE

Hạt bơ Booth là nguồn phụ phẩm nông nghiệp dồi dào tại Việt Nam. Quá trình chế biến quả bơ thải ra lượng lớn hạt mỗi năm. Hạt bơ chiếm khoảng mười lăm đến hai mươi lăm phần trăm trọng lượng quả. Nguồn phế phẩm này thường bị vứt bỏ gây lãng phí tài nguyên sinh khối. Đề tài tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh tập trung khai thác nguồn nguyên liệu này. Mục tiêu chính là chiết xuất tinh bột để phục vụ chế tạo vật liệu xanh. Tinh bột hạt bơ Booth chứa hàm lượng amylose và amylopectin cân bằng. Cấu trúc hạt tinh bột có dạng hình elip và hình bầu dục đặc trưng. Kích thước hạt phân bố chủ yếu trong dải từ mười đến hai mươi micromet. Đây là tiền đề thuận lợi để phát triển các loại màng polyme phân hủy sinh học. Nhựa sinh học từ tinh bột bơ giúp thay thế màng nhựa dầu mỏ truyền thống. Vật liệu này có khả năng tự phân hủy hoàn toàn trong môi trường tự nhiên. Quá trình thu nhận tinh bột được tối ưu hóa nhằm đạt hiệu suất cao. Nghiên cứu mở ra hướng đi bền vững cho ngành công nghệ vật liệu hiện đại.

1.1. Tiềm năng của hạt bơ Booth trong công nghệ vật liệu

Quả bơ Booth được trồng rất phổ biến tại khu vực Tây Nguyên. Tỷ lệ hạt bơ chiếm khối lượng đáng kể trong ngành nông sản. Hạt bơ chứa hàm lượng tinh bột tự nhiên dồi dào. Thành phần polysaccharide trong hạt sở hữu khả năng tạo màng cơ học tốt. Việc tận dụng hạt bơ giúp giảm phát thải rác hữu cơ ra môi trường. Các cơ sở chế biến thực phẩm có thể cung cấp nguồn hạt bơ ổn định. Nguồn sinh khối này có giá thành thu gom gần như bằng không. Tinh bột hạt bơ cung cấp nền tảng vật liệu an toàn và tái tạo được. Nhựa sinh học từ nguồn này không chứa các hợp chất hóa học độc hại. Nghiên cứu mở ra giá trị kinh tế gia tăng cho quả bơ Việt Nam.

1.2. Định hướng nghiên cứu nhựa sinh học tại HCMUTE

Khoa Khoa học Ứng dụng tại HCMUTE luôn tiên phong nghiên cứu vật liệu xanh. Đề tài khóa luận tập trung chuyển hóa phế phẩm thành polyme tự hủy. Sinh viên thực hiện các thí nghiệm chiết xuất với điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt. Sản phẩm nhựa sinh học hướng tới việc đóng gói và bao bì thực phẩm. Nghiên cứu giải quyết đồng thời hai thách thức môi trường lớn hiện nay. Thách thức thứ nhất là xử lý chất thải rắn nông nghiệp sau thu hoạch. Thách thức thứ hai là cắt giảm lượng rác thải nhựa khó phân hủy. Kết quả đề tài cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc. Quá trình thực nghiệm đã tạo tiền đề cho quy mô thử nghiệm bán công nghiệp. Hướng tiếp cận này hoàn toàn phù hợp với kinh tế tuần hoàn.

II. Thách thức chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth tại HCMUTE

Hạt bơ Booth chứa nhiều polyphenol và lipid phức tạp. Các hợp chất này dễ gây hiện tượng oxy hóa và làm sẫm màu tinh bột. Quá trình sẫm màu ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng quang học của màng nhựa sinh học. Ngoài ra, tinh bột tự nhiên có liên kết hydro nội phân tử rất mạnh. Cấu trúc liên kết này khiến tinh bột kém dẻo dai và dễ gãy vỡ. Màng nhựa nguyên chất thường có độ kháng nước thấp và độ bền kéo hạn chế. Độ ẩm môi trường cao có thể làm màng bị trương nở nhanh chóng. Quá trình tách chiết tinh bột truyền thống bằng nước thường tốn nhiều thời gian lắng. Hiệu suất thu hồi tinh bột nguyên chất gặp nhiều trở ngại do lẫn tạp chất xơ. Các tạp chất bám dính trên bề mặt hạt cản trở quá trình tạo màng đồng nhất. Hạt tinh bột chưa xử lý sạch thường có bề mặt sần sùi và kết tụ lớn. Những đặc tính bất lợi này đặt ra yêu cầu phải làm sạch bề mặt hạt triệt để. Do đó, việc nghiên cứu hóa chất chống oxy hóa và cải thiện bề mặt là cực kỳ cấp thiết.

2.1. Rào cản oxy hóa và tạp chất bề mặt hạt tinh bột

Hạt bơ chứa enzyme polyphenol oxidase hoạt tính cao. Enzyme này nhanh chóng xúc tác phản ứng oxy hóa khi hạt bị nghiền nhỏ. Sản phẩm phản ứng tạo sắc tố màu nâu sẫm bám chặt vào hạt tinh bột. Bề mặt hạt tinh bột chưa xử lý thường gồ ghề và có nhiều tạp chất. Tạp chất protein và lipid tự nhiên làm giảm độ tinh khiết của dịch lọc. Khi sấy khô, các hạt tinh bột dễ dính bết và tạo cụm kết tụ. Sự hiện diện của cụm kết tụ làm giảm khả năng phân tán trong dung dịch tạo màng. Màu sắc tối cũng cản trở khả năng ứng dụng cho bao bì thương mại trong suốt. Việc loại bỏ tạp chất đòi hỏi giải pháp tẩy trắng và bảo vệ cấu trúc hạt.

2.2. Nhược điểm cơ lý của màng nhựa sinh học tự nhiên

Màng nhựa đúc từ tinh bột nguyên chất có độ bền kéo rất thấp. Vật liệu dễ bị gãy giòn khi uốn cong hoặc chịu tải trọng. Khả năng cản khí và chống thấm hơi nước của màng chưa đạt yêu cầu bao gói. Các phân tử tinh bột ưa nước mạnh nên dễ hút ẩm từ không khí. Độ ẩm làm cấu trúc polyme nhanh chóng mềm nhũn và mất hình dạng. Sự phân hủy quá nhanh khi tiếp xúc môi trường ẩm gây khó khăn trong bảo quản. Muốn ứng dụng thực tế, màng nhựa sinh học cần được phối trộn chất hóa dẻo. Đồng thời, cấu trúc màng phải được bổ sung các chất gia cường tương thích. Đây là bài toán kỹ thuật phức tạp được đặt ra cho nhóm tác giả tại HCMUTE.

III. Phương pháp chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth tại HCMUTE

Quy trình thực nghiệm tại HCMUTE áp dụng giải pháp chiết xuất tối ưu hóa. Hạt bơ Booth được thu gom, rửa sạch và loại bỏ lớp vỏ mỏng bên ngoài. Sau đó hạt được nghiền nhỏ thành bột mịn để tăng diện tích tiếp xúc. Dung dịch natri metabisulfit Na2S2O5 được đưa vào làm tác nhân tẩy trắng và chống oxy hóa. Nồng độ Na2S2O5 được khảo sát kỹ lưỡng trong dải từ 0,6 đến 1,0 g/L. Hỗn hợp được khuấy liên tục từ sáu đến tám giờ ở nhiệt độ phòng. Sau đó dịch lỏng được lọc qua lưới 212 mesh để loại bỏ xơ thô. Quá trình lắng diễn ra trong 24 giờ tại 40 độ C để thu bột tinh khiết. Kết quả phân tích SEM chứng minh bề mặt hạt trở nên nhẵn bóng rõ rệt. Các tạp chất bám dính bị tẩy sạch hoàn toàn mà không làm nứt vỡ hạt. Kích thước hạt tinh bột thu được phân bố ổn định từ 10 đến 20 micromet. Tinh bột được phối trộn glycerol và gia cường bằng sợi nanocellulose CNFs. Giải pháp này giúp màng nhựa sinh học đạt độ bền cơ lý vượt trội.

3.1. Tối ưu quy trình xử lý tinh bột bằng Na2S2O5

Hóa chất Na2S2O5 đóng vai trò then chốt trong việc kiểm soát màu sắc tinh bột. Dung dịch ức chế hoàn toàn hoạt động của enzyme oxy hóa tự nhiên. Khi tăng nồng độ Na2S2O5 từ 0,6 đến 1,0 g/L, màu sắc bột sáng trắng hơn. Bột tinh bột sau sấy khô có độ tơi xốp cao và không vón cục. Ảnh chụp kính hiển vi điện tử quét SEM xác nhận bề mặt hạt rất sạch sẽ. Cấu trúc hình học elip và bầu dục của hạt được bảo toàn nguyên vẹn. Các lỗ hilum và vỏ bọc hạt không xuất hiện vết rạn nứt hay biến dạng. Quá trình rửa lại bằng nước cất ba lần loại bỏ hết lượng muối dư thừa. Phương pháp này đảm bảo độ an toàn cao cho màng nhựa thành phẩm.

3.2. Chế tạo màng nhựa sinh học gia cường sợi CNFs

Hỗn hợp tạo màng gồm tinh bột hạt bơ đã làm sạch và glycerol hóa dẻo. Sợi nanocellulose CNFs được bổ sung để tạo mạng lưới gia cường phân tử. CNFs có độ bền kéo cao và khả năng tương thích tuyệt vời với nền tinh bột. Khi phân tán đều, CNFs tạo liên kết mạng chằng chịt trong khối polyme sinh học. Cấu trúc mạng này cải thiện rõ rệt độ bền kéo và khả năng chịu lực của màng. Màng nhựa sinh học thu được có độ trong suốt tốt và bề mặt nhẵn mịn. Khả năng chống thấm nước và cản khí của màng cũng tăng lên đáng kể. Tỷ lệ phối trộn CNFs được kiểm soát chính xác để tránh hiện tượng vón cục sợi. Kỹ thuật đúc màng bay hơi dung môi tạo ra sản phẩm mỏng và dẻo dai.

IV. Ứng dụng màng nhựa sinh học từ hạt bơ Booth của HCMUTE

Đề tài nghiên cứu tại HCMUTE đã chứng minh tiềm năng to lớn của hạt bơ Booth. Việc thu hồi tinh bột đạt hiệu suất cao cùng chất lượng cơ lý ổn định. Màng nhựa sinh học sau gia cường sợi CNFs đáp ứng tốt các tiêu chuẩn bao bì. Vật liệu sở hữu khả năng tự phân hủy sinh học trong đất mà không sinh độc tố. Thời gian phân hủy hoàn toàn chỉ mất từ vài tuần đến vài tháng. Đây là ưu thế vượt trội so với các loại nhựa tổng hợp từ dầu mỏ. Nhựa sinh học từ tinh bột hạt bơ Booth có thể ứng dụng trong bao bì thực phẩm. Các sản phẩm màng bọc thức ăn nhanh hay túi tự hủy sinh học đều rất khả thi. Hơn nữa, vật liệu này còn có tiềm năng ứng dụng trong nông nghiệp làm màng phủ đất. Kết quả nghiên cứu góp phần thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn và giảm thiểu rác thải nhựa. Dự án tạo cầu nối vững chắc giữa nghiên cứu học thuật và thực tiễn sản xuất công nghiệp.

4.1. Tiềm năng thương mại hóa trong ngành bao bì xanh

Màng nhựa sinh học từ tinh bột bơ có tính thương mại hóa rất cao. Nguồn nguyên liệu hạt bơ thải bỏ có chi phí thu mua rất thấp. Công nghệ chiết xuất và phối trộn tương đối đơn giản, dễ vận hành. Các doanh nghiệp bao bì có thể tận dụng hệ thống máy móc sản xuất sẵn có. Sản phẩm màng sinh học có khả năng thay thế màng bọc PE và PP dùng một lần. Bao bì tự phân hủy giúp doanh nghiệp gia tăng trách nhiệm xã hội và thương hiệu xanh. Khách hàng tiêu dùng hiện đại ngày càng ưa chuộng các giải pháp bao bì thân thiện môi trường. Việc thương mại hóa sản phẩm góp phần tạo thị trường tiêu thụ mới cho phụ phẩm nông nghiệp.

4.2. Ý nghĩa môi trường và đóng góp học thuật của HCMUTE

Nghiên cứu khẳng định năng lực đào tạo và nghiên cứu ứng dụng của HCMUTE. Khoa Khoa học Ứng dụng đã giải quyết thành công bài toán xử lý phụ phẩm bơ Booth. Đề tài mở đường cho các nghiên cứu tiếp theo về vật liệu nano sinh học. Về mặt sinh thái, việc giảm thiểu đồ nhựa dùng một lần đem lại lợi ích to lớn. Rác nhựa tự nhiên phân rã thành mùn hữu cơ an toàn cho đất trồng trọt. Dự án góp phần giảm thiểu ô nhiễm vi nhựa trong nguồn nước mặt và đại dương. Công trình chứng minh tính hiệu quả của chiến lược tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Đây là hình mẫu tiêu biểu cho sự kết hợp giữa đào tạo đại học và trách nhiệm xã hội.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành nông nghiệp trồng và chế biến bơ trên quy mô toàn cầu kéo theo lượng phụ phẩm nông nghiệp gia tăng đáng kể. Theo số liệu thống kê năm 2021 từ Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc (FAO), Mexico là quốc gia dẫn đầu với sản lượng vượt 2 triệu tấn (chiếm khoảng 28% sản lượng toàn cầu), trong khi Việt Nam đã vươn lên nằm trong nhóm 10 quốc gia có sản lượng bơ lớn nhất thế giới giai đoạn 2017–2021. Quá trình chế biến bơ tạo ra khối lượng phế thải lớn, chủ yếu là vỏ và hạt bơ, gây áp lực môi trường nếu không được xử lý hợp lý. Mặt khác, các nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng hạt bơ chứa khoảng 25–30% tinh bột, cho thấy tiềm năng tái chế sinh khối này thành nguồn nguyên liệu sinh học giá trị cao.

Song song đó, tiêu thụ nhựa polymer có nguồn gốc từ dầu mỏ trên toàn cầu tăng từ 245 triệu tấn (năm 2008) lên 368 triệu tấn (năm 2019) và chạm mốc khoảng 400 triệu tấn vào năm 2021. Lượng rác thải nhựa tích tụ chủ yếu xử lý bằng hình thức chôn lấp (dự báo đạt 12 tỷ tấn vào năm 2050) hoặc đốt lộ thiên sinh ra các khí độc hại như dioxin, carbon monoxide và carbon dioxide. Ô nhiễm rác thải nhựa biển đe dọa sinh thái nghiêm trọng, gây tử vong cho hơn 1 triệu chim biển và 100.000 sinh vật biển mỗi năm. Do đó, việc nghiên cứu phát triển nhựa sinh học tự hủy từ polymer tự nhiên (tinh bột, cellulose) đang trở thành xu hướng thay thế vật liệu truyền thống, với sản lượng nhựa sinh học toàn cầu ước tính tăng từ 2,2 triệu tấn (năm 2022) lên 2,9 triệu tấn (năm 2025). Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Bùi Anh Duy tập trung tận dụng hạt bơ Booth tại Việt Nam để chiết xuất tinh bột và kết hợp với sợi nano cellulose nhằm chế tạo màng nhựa sinh học.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể qua 3 nội dung:

1. Nghiên cứu các phương pháp chiết xuất tinh bột từ hạt bơ có hiệu suất tốt, khảo sát ảnh hưởng của nồng độ chất làm sạch natri metabisulfite ($Na_2S_2O_5$) đến độ tinh khiết và tính chất vật lý của tinh bột.
2. Khảo sát, phân tích chi tiết các đặc tính hóa lý, cấu trúc hình thái, độ kết tinh và tính chất nhiệt của tinh bột hạt bơ thu được.
3. Đánh giá khả năng ứng dụng tinh bột hạt bơ để chế tạo màng nhựa sinh học composite được gia cường bằng sợi nano cellulose (CNFs) với chất hóa dẻo glycerol, đồng thời kiểm tra tính chất cơ lý và hình thái cấu trúc màng.

Đối tượng nghiên cứu là tinh bột thu nhận từ hạt giống bơ Booth và sợi nano cellulose (CNFs) chiết xuất từ bã sắn. Phạm vi nghiên cứu thực nghiệm được triển khai trong năm 2023 tại Bộ môn Công nghệ Vật liệu thuộc Khoa Khoa học Ứng dụng, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, kết hợp các phép đo phân tích chuyên sâu tại một số viện nghiên cứu và trường đại học trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý thuyết dựa trên cấu trúc hóa học của hạt tinh bột thực vật và cơ chế gia cường vật liệu nanocomposite. Tinh bột được cấu thành từ hai dạng polymer polysaccharide của d-glucopyranose: amylose (mạch thẳng liên kết $\alpha$-(1,4) glycosidic cùng một lượng nhỏ liên kết $\alpha$-(1,6)) và amylopectin (mạch phân nhánh chứa cả liên kết $\alpha$-(1,4) và $\alpha$-(1,6), khối lượng phân tử từ 50 đến 500 triệu đvC). Về tính chất quang học, hạt tinh bột có tính dị hướng, thể hiện dạng lưỡng chiết quang "chữ thập Maltese" dưới ánh sáng phân cực. Dựa trên cấu trúc tinh thể, tinh bột được phân loại thành dạng A (ngũ cốc), dạng B (củ, hạt giàu amylose) và dạng C (hỗn hợp họ đậu). Bên cạnh đó, sợi nano cellulose (CNFs) được tổng hợp từ bã sắn qua quá trình oxy hóa nitro ($HNO_3/NaNO_2$) có ưu thế về diện tích bề mặt, độ bền cơ học cao và khả năng tương thích sinh học, đóng vai trò pha gia cường phân tán trong nền tinh bột đã được dẻo hóa bằng glycerol.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm được thiết kế bao gồm quy trình công nghệ chiết xuất, gia công đúc màng và hệ thống phân tích đặc tính vật liệu:

• Phương pháp chiết xuất: Tác giả áp dụng quy trình nghiền ướt, ngâm tẩy hóa chất kết hợp lắng trọng lực. Quá trình làm sạch sử dụng dung dịch natri metabisulfite ($Na_2S_2O_5$) ở các dải nồng độ 0,4; 0,6; 0,8 và 1,0 g/L với tỷ lệ mẫu/dung dịch là 1:4 (w/v), ngâm trong 6 giờ, lọc qua vải Muslin, rửa nước cất, sấy ở 50°C trong 9 giờ và sàng qua rây 80 mesh.
• Phương pháp chế tạo màng: Màng nhựa sinh học được tạo bằng kỹ thuật đúc dung dịch (solution casting). Tinh bột được phân tán trong nước cất (1:20 w/v), phối trộn CNFs theo hàm lượng 0–0,8% (tính trên khối lượng tinh bột), xử lý phân tán bằng bể siêu âm 10 phút, hồ hóa ở nhiệt độ 85°C trong 10 phút dưới tốc độ khuấy 500 vòng/phút, hạ nhiệt về 40°C, bổ sung 25% trọng lượng chất hóa dẻo glycerol rồi rót vào khuôn phẳng, làm khô ở nhiệt độ phòng trong 24–48 giờ.
• Nguồn dữ liệu và thiết bị phân tích:
  • Hiệu suất chiết xuất: Xác định theo tỷ lệ phần trăm khối lượng tinh bột khô thu được so với khối lượng hạt bơ ban đầu.
  • Phân tích hình thái hạt và bề mặt đứt gãy màng: Kính hiển vi điện tử quét FESEM S-4800 HITACHI (điện thế gia tốc 10–20 kV, độ phóng đại 200X–2000X, mẫu được cố định bằng băng dính carbon và phủ platin).
  • Phân tích cấu trúc pha và độ kết tinh: Máy nhiễu xạ tia X EMPYREAN (PANalytical, ống phát bức xạ $Cu\text{ }K\alpha$, $\lambda = 1,54056\text{ \AA}$, 40 kV, 45 mA, dải quét $2\theta$ từ 5° đến 80°). Độ kết tinh tương đối ($C_d$) tính theo công thức: $$C_d = \frac{A_c}{A_c + A_a} \times 100%$$ trong đó $A_c$ là diện tích vùng kết tinh và $A_a$ là diện tích vùng vô định hình.
  • Nhận diện nhóm chức hóa học: Máy quang phổ hồng ngoại biến đổi Fourier FT-IR NICOLET 6700 (Thermo, dải quét số sóng 400–4000 cm⁻¹, độ phân giải 4 cm⁻¹, tích lũy 20 lần quét).
  • Đánh giá độ bền nhiệt: Máy phân tích nhiệt TGA/DSC 3+ (Mettler Toledo, gia nhiệt từ 30°C đến 800°C với tốc độ nâng nhiệt 10°C/phút, môi trường khí nitơ lưu lượng 20 ml/phút).
  • Khảo sát quá trình hồ hóa: Máy phân tích nhiệt quét vi sai DSC (Mettler Toledo, dải quét từ 25°C đến 250°C, tốc độ nâng nhiệt 10°C/phút).
  • Đánh giá cơ tính kéo: Máy đo cơ tính SHIMADZU AGS-X, thử nghiệm theo tiêu chuẩn ASTM D882 với tốc độ kéo 12,5 mm/phút trên chiều dài màng 125 mm.

Nguyên liệu / Hóa chất	Thông số kỹ thuật / Đặc điểm	Nguồn gốc / Xuất xứ
Hạt bơ Booth	Dạng tròn elip, khối lượng trung bình ~50 g/hạt	Thu gom tại quán sinh tố, P. Linh Trung, TP. Thủ Đức, TP.HCM
Sợi nano cellulose (CNFs)	Kích thước nanomet, dạng bột màu trắng	Chiết xuất từ bã sắn Tây Ninh bằng phản ứng oxy hóa nitro ($HNO_3/NaNO_2$)
Sodium pyrosulphite ($Na_2S_2O_5$)	Phân tử lượng 190,107 g/mol, dạng bột màu trắng	Trung Quốc
Glycerol ($C_3H_5(OH)_3$)	Khối lượng phân tử 92,09 g/mol, tỷ trọng 1,261 g/cm³, độ tinh khiết cao	Trung Quốc
Nước cất	Nước qua chưng cất 1 lần	Phòng thí nghiệm Công nghệ Vật liệu, ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học liên quan đến nguồn nguyên liệu quả bơ, tinh bột và sợi gia cường nano. Tác giả trình bày lịch sử phát triển của cây bơ (Persea americana Mill) thuộc họ Lauraceae có nguồn gốc Trung Mỹ, du nhập vào Việt Nam từ năm 1940 tại Lâm Đồng và phát triển mạnh tại Tây Nguyên. Giống bơ Booth (đặc biệt là Booth 7) có nguồn gốc Florida (Mỹ), thích nghi tốt với đất đỏ bazan, quả dạng tròn cân đối, năng suất cao. Phân tích thành phần cho thấy hạt bơ chứa nhiều dưỡng chất và hàm lượng tinh bột dồi dào (25–30%). Tác giả so sánh ba phương pháp chiết tách tinh bột gồm: dung môi nước, dung môi kiềm (NaOH) và dung dịch enzyme ($\alpha$-amylase); trong đó phương pháp dung môi nước mang lại hiệu suất tốt hơn dù thời gian lắng đọng kéo dài hơn. Về vật liệu gia cường, sợi nano cellulose (CNFs) được tổng hợp bằng phương pháp oxy hóa nitro bã sắn nhờ hệ tác nhân $HNO_3$ và $NaNO_2$ tại 50°C trong 12 giờ cho cấu trúc sợi nhỏ gọn, độ kết tinh cao. Ngoài ra, chương này điểm cứu các công trình chế tạo màng sinh học từ tinh bột hạt bơ kết hợp vi sợi cellulose (MCC), chitosan, hạt bơ Hass, cùng các nghiên cứu gia cường tinh bột ngô, khoai tây, sắn bằng CNFs của các nhóm nghiên cứu quốc tế (Lubis, Alemu, Jiménez, Ginting, Kaushik, Alemdar).

CHƯƠNG 2: THỰC NGHIỆM VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Chương 2 mô tả chi tiết toàn bộ danh mục vật tư, hóa chất, thiết bị và các bước triển khai trong phòng thí nghiệm. Quy trình chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth được chuẩn hóa: hạt bơ được làm sạch, băm nhỏ, xay mịn, phối trộn với dung dịch $Na_2S_2O_5$ ở các nồng độ 0,4; 0,6; 0,8 và 1,0 g/L theo tỷ lệ 1:4 (w/v), ngâm ổn định trong 6 giờ. Dịch huyền phù được lọc tách bã qua vải Muslin, để lắng 1 giờ nhằm thu hồi khối tinh bột lắng dưới đáy. Bột tinh bột được rửa lặp lại nhiều lần bằng nước cất để loại trừ hóa chất dư, sấy khô trong tủ sấy Memmert ở 50°C trong 9 giờ, sau đó dùng chày cối sứ nghiền mịn và sàng qua lưới rây 80 mesh. Phần thực nghiệm chế tạo màng trình bày chi tiết tỷ lệ phối trộn tinh bột/nước (1:20 w/v), nồng độ CNFs bổ sung (0; 0,2; 0,4; 0,6; 0,8% theo khối lượng tinh bột khô, ký hiệu mẫu lần lượt từ CS-0 đến CS-0.8), chế độ siêu âm 10 phút, thông số khuấy gia nhiệt hồ hóa 85°C trong 10 phút, tỷ lệ chất hóa dẻo glycerol 25% (w/w) và quy trình đúc khuôn thủy tinh làm khô tự nhiên trong 24–48 giờ. Chương này cũng trình bày chi tiết nguyên lý và thông số vận hành của hệ thống thiết bị đo kiểm: SEM, XRD, FTIR, TGA, DSC và máy kéo đứt SHIMADZU AGS-X theo tiêu chuẩn ASTM D882.

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

Chương 3 trình bày các số liệu thực nghiệm thu được từ quá trình chiết xuất và phân tích cấu trúc, cơ lý tính của vật liệu:

• Đánh giá hiệu suất và ngoại quan tinh bột: Mẫu không xử lý hóa chất cho hiệu suất cao nhất (7,0%) nhưng sản phẩm có màu nâu đậm do oxy hóa polyphenol và tạp chất hữu cơ. Khi bổ sung $Na_2S_2O_5$, màu sắc tinh bột chuyển từ nâu nhạt sang trắng sáng rõ rệt, đồng thời hiệu suất thu hồi có xu hướng giảm nhẹ do tạp chất vô định hình trên bề mặt hạt bị rửa trôi: mẫu AS-0.4 đạt 5,9% (nâu nhạt), AS-0.6 đạt 5,5% (trắng), AS-0.8 đạt 4,7% (trắng) và AS-1.0 đạt 4,5% (trắng).
• Hình thái bề mặt (SEM): Hạt tinh bột hạt bơ có dạng hình elip và bầu dục chiếm ưu thế, kích thước phân bố hạt tập trung trong khoảng 10–20 μm. Hạt tinh bột chưa xử lý hoặc xử lý ở nồng độ chất tẩy thấp (AS-0.4) có bề mặt thô ráp, nhiều chất vô định hình bám dính. Khi nồng độ $Na_2S_2O_5$ đạt từ 0,6 g/L trở lên, bề mặt hạt trở nên trơn nhẵn, cấu trúc hạt nguyên vẹn, không xuất hiện vết rạn nứt hay lỗ rỗng Hilum.
• Cấu trúc tinh thể (XRD): Giản đồ XRD của tinh bột hạt bơ thể hiện các đỉnh nhiễu xạ đặc trưng tại góc $2\theta$ tương ứng với cấu trúc tinh thể loại B ($15,26^\circ$, $17,21^\circ$, $19,75^\circ$, $22,32^\circ$ và $24,08^\circ$). Độ kết tinh tính toán cho thấy mẫu AS-0.6 đạt giá trị cực đại là 9,4%.
• Nhóm chức hóa học (FTIR): Phổ hồng ngoại của tinh bột ghi nhận các dải hấp thụ đặc trưng: vùng dao động giãn nhóm hydroxyl (–OH) liên kết hydro ở 3000–3650 cm⁻¹, dao động uốn của nhóm C–H thuộc $–CH_2–$ tại 1409 cm⁻¹ và 1433 cm⁻¹, cùng dải hấp thụ mạnh liên kết C–O, C–C trong khung pyranose tại vùng 800–1200 cm⁻¹.
• Đặc tính nhiệt (DSC và TGA): Phân tích TGA ghi nhận 3 giai đoạn phân hủy nhiệt: giai đoạn dưới 200°C (mất nước hấp phụ), giai đoạn 200–400°C (phân hủy nhiệt mạch polymer tinh bột) và giai đoạn trên 400°C (tro hóa). Phân tích DSC cho thấy mẫu AS-0.6 có entanpy hồ hóa ($\Delta H$) cao nhất đạt 36,24 J/g.
• Tính chất màng nhựa sinh học composite: Ảnh SEM bề mặt kéo đứt cho thấy CNFs phân tán đồng đều trong ma trận tinh bột ở hàm lượng thấp, nhưng có xu hướng vón cục khi nồng độ tăng cao. Độ kết tinh của màng tăng dần khi bổ sung CNFs. Kết quả kiểm tra cơ lý tính chỉ ra rằng mẫu CS-0.4 (bổ sung 0,4% CNFs) đạt cơ tính tối ưu về độ bền kéo và mô đun đàn hồi Young so với màng tinh bột không gia cường (CS-0).

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp được các dữ liệu thực nghiệm có giá trị khoa học về quá trình chiết tách tinh bột hạt bơ và chế tạo màng nhựa phân hủy sinh học:

Nhóm mẫu	Nồng độ $Na_2S_2O_5$ (g/L)	Hiệu suất thu hồi (%)	Màu sắc ngoại quan	Độ kết tinh XRD (%)	Entanpy hồ hóa DSC (J/g)
Không xử lý	0	7,0	Nâu đậm	-	-
AS-0.4	0,4	5,9	Nâu nhạt	-	-
AS-0.6	0,6	5,5	Trắng sáng	9,4	36,24
AS-0.8	0,8	4,7	Trắng	-	-
AS-1.0	1,0	4,5	Trắng	-	-

Đối với màng nhựa composite gia cường nanocellulose, kết quả kiểm tra kéo đứt xác định mẫu màng ký hiệu CS-0.4 (chứa 0,4% trọng lượng CNFs và 25% glycerol) thể hiện các thông số cơ lý tính vượt trội nhất về khả năng chịu lực căng và độ cứng vững, khắc phục được nhược điểm giòn, dễ gãy của màng tinh bột nguyên bản.

Về mặt giải pháp và ứng dụng, nghiên cứu đề xuất quy trình kỹ thuật tái chế phụ phẩm hạt bơ Booth từ ngành chế biến thực phẩm tại các vùng nguyên liệu Tây Nguyên và Đông Nam Bộ, kết hợp tái sử dụng bã thải công nghiệp sản xuất tinh bột sắn để trích ly CNFs. Giải pháp này mở ra khả năng thay thế bao bì nhựa tổng hợp ngắn hạn bằng vật liệu màng sinh học tự hủy thân thiện với môi trường sinh thái.

Đóng góp mới của tác giả so với các nghiên cứu trước đây thể hiện ở việc lần đầu tiên khảo sát một cách có hệ thống ảnh hưởng của nồng độ muối natri metabisulfite ($Na_2S_2O_5$) đến độ tinh sạch và cấu trúc tinh thể của tinh bột hạt giống bơ Booth tại Việt Nam. Đồng thời, nghiên cứu đã kết hợp thành công tinh bột hạt bơ với sợi nano cellulose chiết xuất trực tiếp từ bã sắn bằng phương pháp oxy hóa nitro xanh hóa, tạo ra màng nhựa composite có sự cải thiện rõ rệt về tính chất cơ lý và hình thái vi cấu trúc. Công trình nghiên cứu này đã được hội đồng đánh giá cao, đóng góp nội dung cho 1 bài báo khoa học đăng trên tạp chí quốc tế thuộc danh mục SCIE (Q3) và 1 bài báo trên tạp chí khoa học trong nước.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Dựa trên biên bản nhận xét của giảng viên phản biện (TS. Nguyễn Thị Lệ Thanh) và các nội dung trong văn bản, khóa luận tồn tại một số hạn chế kỹ thuật:

• Hiệu suất thu hồi tinh bột hạt bơ qua quy trình nghiền ướt còn tương đối thấp (tối đa đạt 5,5% ở mẫu đạt chuẩn độ trắng AS-0.6 và 7,0% ở mẫu thô), trong khi hàm lượng tinh bột lý thuyết trong hạt bơ chiếm từ 25% đến 30%, cho thấy tỷ lệ thất thoát trong khâu lắng lọc và tách bã còn lớn.
• Chưa khảo sát sâu ảnh hưởng của các thông số công nghệ như thời gian ngâm chiết, tốc độ khuấy, và vai trò của từng thành phần tham gia phản ứng.
• Đối với sản phẩm màng nhựa sinh học, nghiên cứu chưa tiến hành đánh giá thực nghiệm các chỉ tiêu bề mặt và môi trường quan trọng như: góc tiếp xúc đo độ ưa nước/kỵ nước của màng, độ hòa tan trong nước, tính thấm hơi nước (WVP) và tốc độ phân hủy sinh học trong môi trường đất thực tế.
• Khóa luận còn tồn tại một số lỗi chính tả kỹ thuật và một vài công thức/kết quả chưa giải thích đầy đủ giá trị định lượng cụ thể.

Hướng nghiên cứu tiếp theo bao gồm: cải tiến quy trình công nghệ chiết xuất nhằm nâng cao hiệu suất thu hồi tinh bột từ hạt bơ; tối ưu hóa tỷ lệ phối trộn giữa tinh bột, chất hóa dẻo và hàm lượng CNFs; thử nghiệm khả năng phân hủy sinh học ngoài môi trường tự nhiên; và đánh giá khả năng ứng dụng thực tế của màng trong lĩnh vực bao bì màng bọc thực phẩm tự hủy.

---

Giá trị tham khảo

Bản khóa luận tốt nghiệp là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành: Công nghệ Vật liệu, Kỹ thuật Hóa học, Công nghệ Môi trường, Công nghệ Sinh học và Công nghệ Thực phẩm.

Nội dung công trình mang lại giá trị thực hành cao ở các hợp phần sau:

• Quy trình thực nghiệm chiết xuất tinh bột từ phụ phẩm nông nghiệp có chứa hàm lượng polyphenol cao, trong đó cung cấp nồng độ chất chống hóa nâu ($Na_2S_2O_5$) tối ưu để thu được tinh bột có độ trắng sáng và độ nguyên vẹn hình thái cao.
• Phương pháp luận chi tiết và các thông số cài đặt thực tế khi sử dụng hệ thống thiết bị phân tích hiện đại (SEM, XRD, FTIR, TGA, DSC, Tensile ASTM D882) để giám định vật liệu sinh học.
• Kỹ thuật gia công chế tạo màng composite polymer sinh học sử dụng hạt độn kích thước nanomet (CNFs) kết hợp chất hóa dẻo polyol (glycerol).

---

Câu hỏi thường gặp

1. Nồng độ chất làm sạch natri metabisulfite ($Na_2S_2O_5$) nào cho chất lượng tinh bột hạt bơ tốt nhất và các thông số cụ thể là gì?
Nồng độ tối ưu được xác định là 0,6 g/L (mẫu AS-0.6). Ở nồng độ này, tinh bột thu được có màu trắng sáng sạch tạp chất, hiệu suất thu hồi đạt 5,5%, độ kết tinh XRD đạt giá trị cao nhất là 9,4% và entanpy hồ hóa DSC lớn nhất đạt 36,24 J/g.

2. Hạt tinh bột chiết xuất từ hạt bơ Booth có đặc điểm hình thái và cấu trúc tinh thể như thế nào?
Dưới kính hiển vi điện tử quét (SEM), hạt tinh bột bơ Booth có hình elip và hình bầu dục chiếm ưu thế, kích thước phân bố chủ yếu từ 10 đến 20 μm, bề mặt nhẵn bóng không nứt vỡ. Dưới phân tích nhiễu xạ tia X (XRD), tinh bột mang các đỉnh nhiễu xạ đặc trưng của tinh thể loại B (tại các góc $2\theta$ khoảng $15,26^\circ$, $17,21^\circ$, $19,75^\circ$, $22,32^\circ$ và $24,08^\circ$).

3. Sợi nano cellulose (CNFs) sử dụng trong nghiên cứu có nguồn gốc từ đâu và được chế tạo bằng phương pháp nào?
CNFs được chiết xuất từ phụ phẩm bã sắn tại tỉnh Tây Ninh (Việt Nam) bằng phương pháp oxy hóa nitro sử dụng hỗn hợp axit nitric ($HNO_3$) và natri nitrit ($NaNO_2$) ở 50°C trong 12 giờ, sau đó rửa sạch, ly tâm và thẩm tách qua màng lọc máu để thu hồi sợi nano dạng bột màu trắng.

4. Mẫu màng nhựa sinh học composite nào cho tính chất cơ học tốt nhất trong các tỷ lệ khảo sát?
Mẫu màng CS-0.4 (bổ sung 0,4% trọng lượng sợi CNFs so với khối lượng tinh bột hạt bơ, kết hợp 25% chất hóa dẻo glycerol) thể hiện tính chất cơ tính tốt nhất, nhờ các sợi nano phân tán đồng đều trong nền tinh bột giúp tăng cường độ bền kéo và mô đun đàn hồi.

5. Khóa luận sử dụng tiêu chuẩn và thiết bị nào để đánh giá tính chất cơ lý kéo đứt của màng nhựa sinh học?
Khóa luận sử dụng máy đo cơ tính SHIMADZU AGS-X (hãng SHIMADZU, Nhật Bản) và tiến hành thử nghiệm theo tiêu chuẩn ASTM D882 với tốc độ kéo 12,5 mm/phút trên mẫu màng có chiều dài chuẩn 125 mm.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Bùi Anh Duy đã hoàn thành nghiên cứu chiết xuất tinh bột từ hạt bơ Booth bằng phương pháp nghiền ướt, xác định được nồng độ xử lý natri metabisulfite tối ưu (0,6 g/L) để thu nhận tinh bột loại B có độ kết tinh và độ tinh sạch cao. Công trình đồng thời chế tạo thành công màng nhựa sinh học composite gia cường sợi nano cellulose chiết xuất từ bã sắn, trong đó mẫu màng CS-0.4 đạt các đặc tính cơ lý ưu việt. Kết quả nghiên cứu khẳng định tiềm năng tái sử dụng phế phụ phẩm nông nghiệp để phát triển vật liệu polyme sinh học tự hủy, cung cấp cơ sở thực nghiệm vững chắc cho các công bố khoa học chuyên ngành trong nước và quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1. Giới thiệu về nguyên liệu chính - bơ 1. Lịch sử về cây bơ Cây bơ (Persea americana Mill) có nguồn gốc từ Trung Mỹ và Mexico, sau đó lan sang châu Âu và các nước khác trên thế giới. Cây bơ thuộc họ Lauraceae, chi Persea loại cây điển hình cho vùng khí hậu nhiệt đới hoặc cận nhiệt đới [11].

Hạt quả bơ được tìm thấy trong các khu định cư của con người cổ đại ở Thung lũng Tehuacan cho thấy cây bơ có thể đã được tồn tại từ 8000 –7000 trước Công nguyên và có thể đã được thuần hóa ít nhất khoảng 5000 trước Công nguyên bởi người Trung Mỹ. Bằng chứng gần đây nhất về việc sử dụng cây bơ ở Trung Mỹ là khoảng 10. Ngoài ra, quả bơ còn được biết đến là quả Lê cá sấu hay quả Lê bơ [12]. Tại Việt Nam cây bơ lần đầu tiên được trồng thử ở tỉnh Lâm Đồng vào năm 1940 bởi người Pháp, sau một thời gian trồng cây đã phát triển tốt cho năng suất cao.

Vào những năm 1960, một số giống bơ khác nhau do chính phủ Philippines cung cấp đã được trồng thử nghiệm ở một số tỉnh Tây Nguyên xung quanh Hưng Lộc và Buôn Ma Thuột. Sau một thời gian, chính phủ nước ta nhằm cải thiện ngành nền công nghiệp trái cây ở Việt Nam nên đã triển khai mô hình phát triển cho 7 loại cây ăn quả quan trọng, trong đó có cây bơ. Dự án được thực hiện bởi Viện Nghiên cứu Cây ăn quả Miền Nam (SOFRI), phối hợp với nhiều viện nghiên cứu của chính phủ và các trường đại học, thuộc mạng lưới nghiên cứu quốc gia. Hiện nay, cây bơ được trồng phổ biến ở Việt Nam tại nhiều tỉnh như Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu, Lâm Đồng, Đắk Lắk, Phú Thọ [13].

Bơ là loại quả giàu năng lượng cho cơ thể vì khoảng 80 % quả bơ được cơ thế hấp thụ bao gồm nước (72 %) và chất xơ (6,8 %) và nó đã được chứng minh là có tác dụng kiểm soát cân nặng tương tự như trái cây và rau ít chất béo. Một phân tích dữ liệu cho thấy rằng những người thường ăn bơ có HDL-cholesterol cao hơn, cũng như sức khỏe tim mạnh tốt hơn so với những người không ăn bơ [14]. Ngoài ra, trong bơ còn có hàm lượng Kali rất cao giúp cho huyết áp ổn định, giảm nguy cơ suy thận. Hơn cả, nó cũng chứa các chất oxy hóa mạnh giúp mắt và da luôn khỏe mạnh.

Điều đặc biệt, chúng còn giúp chống thoái hóa và giảm các nguy cơ gây ra bệnh ung thư [15]. Các loại bơ trên thế giới Bảng 1. Các loại bơ trên thế giới [12]. Tên STT Hình ảnh minh họa Mô tả loại bơ Choquette có nguồn gốc từ Tây Ấn Độ.

Quả hình elip, thon về phía đỉnh, có khối lượng từ 510–1133 g, đường kính 95–111 mm, vỏ có màu xanh lục và nhẵn. 1 Choquette Hạt to vừa phải, hàm lượng dầu là 8–13 %. Khả năng chịu lạnh cao vừa phải, nhiệt độ bảo quản sau thu hoạch khuyến nghị là 4– 10°C. Lula có nguồn gốc từ Tây Ấn Độ.

Quả hình tháp, đỉnh quả tròn, cuống quả dài, khối lượng trung bình quả từ 397–680 g, đường kính quả từ 81–105 mm. Có vỏ 2 Lula màu xanh hoặc xanh đậm, hơi sần sùi. Hạt to, có hình khá tròn, thịt quả khá ngọt. Hàm lượng dầu 6,0–15 %, có khả năng chịu lạnh cao.

2 Monroe có nguồn gốc từ Ấn Độ. Quả hình elip, cuống quả to, quả có kích thước trung bình từ 453–1133 g, đường kính 92–111 mm, da màu xanh đậm, bóng, hơi 3 Monroe sần sùi. Hạt to vừa phải, hàm lượng dầu là 6,1–14 %, khả năng chịu rét vừa phải, nhiệt độ bảo quản 4–10°C. Khiếm khuyết bao gồm trái dễ bị bệnh, đốm, rụng trái và gãy cành.

Sharwil có nguồn gốc từ Mexico, phát triển ở môi trường cận nhiệt đới ấm áp. Cây to và tròn, tán rộng, cực kỳ khỏe, tạo thành vòm lớn, quả hình tháp đến hình 4 Sharwil trứng, khối lượng trung bình từ 245–475 g, vỏ dày, màu xanh lục, mặt sần sùi có nếp nhăn, kích thước hạt nhỏ, hình bầu dục. Thịt màu vàng, đậu quả nhiều do vỏ dày chống chịu với sâu bệnh Taylor có nguồn gốc từ Hoa Kỳ, được trồng đại trà ở nhiều quốc gia như Chile. Quả hình trứng hoặc hình quả lê với đáy tròn, khối 5 Taylor lượng quả trung bình từ 340–510 g, đường kính 79– 86 mm, vỏ màu xanh đậm, sần sùi; hạt vừa, có hình bầu dục, thịt ngọt, hàm lượng dầu là 12–17 %, chịu rét cao.

3 Tonnage có nguồn gốc từ Guatemala, một quốc gia ở Bắc Mỹ. Quả hình quả lê với đế tròn, thon dần về phía đỉnh, khối lượng từ quả 340–567 g, đường kính quả 6 Tonnage từ 76–90 mm, vỏ sần sùi, xanh đậm, bóng, dày. Hạt cỡ trung bình, thịt có mùi thơm. Hàm lượng dầu từ 8– 10%, có khả năng chịu lạnh cao, nhiệt độ bảo quản 4– 10°C.

Waldin có nguồn gốc từ Ấn Độ. Quả hình elip hoặc hình cầu, khối lượng quả trung bình từ 397–680 g, đường kính quả từ 87–102 mm, vỏ màu lục nhạt hoặc vàng, 7 Waldin nhẵn, sần sùi. Hạt to vừa phải, thịt màu vàng có mùi thơm. Hàm lượng dầu 6–12 % cây chịu lạnh rất kém.

Nhiệt độ bảo quản sau thu hoạch khuyến nghị là 13°C. Nabal có nguồn gốc từ Guatemala, một quốc gia ở Bắc Mỹ. Quả gần như là hình tròn, khối lượng quả trung bình từ 400–680 g. Vỏ 8 Nabal nhẵn, màu xanh đậm.

Thịt màu vàng, có mùi thơm. Hạt nhỏ đến vừa. Hàm lượng dầu 10–15 %, nhiệt độ bảo quản 4–10°C. Các loại bơ hiên tại có ở Việt Nam Bảng 1.

Các loại bơ tại Việt Nam [16]. Tên STT Hình ảnh minh họa Mô tả loại bơ Xuất xứ từ tại Bảo Lộc Lâm Đồng, có hình dáng thon dài đặc trưng (dài từ 20-35 cm), vỏ xanh bóng đẹp mắt, bên trong bơ rất vàng, hạt nhỏ 1 034 (đôi khi không có hạt). khối lượng từ 400 - 600 g, khi chín da vẫn xanh, độ dẻo và độ béo cao. Bơ sáp có hình dáng trứng gà.

dài từ 7 – 15 cm với trọng lượng khoảng 400 g đến 800 g. Khi chín, quả bơ căng mọng. Vỏ ngoài hơi 2 Sáp sần, bóng. Bơ bên trong màu vàng, hạt khá to.

Phần thịt bơ khi chín tới thường có vị ngọt nhạt. Là bơ trái vụ, có nguồn góc ở Đắk Lắk, trồng nhiều ở Tây Nguyên. Hình dáng bơ thuôn dài, nhỏ ở phần cuống và to dần về dưới. Có trọng 3 Tứ quý lượng từ 500 – 1.

Hạt nhỏ, bơ màu vàng tươi, có độ dẻo. 5 Có nguồn gốc từ Mỹ, du nhập vào Việt Nam khoảng 10 năm trước. Có khả năng lưu trữ bảo quản được rất 4 Booth lâu sau khi thu hoạch. Có kích thước quả lớn, hình tròn cân đối, bơ có màu vàng, độ dẻo cao, sinh trưởng mạnh thích nghi rộng.

Là loại bơ phổ biến trên thế giới. Trông nhiều ở Mỹ, New Zealand. Tại Việt Nam được trồng thử nghiệm ở Tây Nguyên. Bơ có vỏ dày 5 Hass cứng trọng lượng tầm 200 - 300 g, có màu xanh đậm và hơi sần sùi khi chín vỏ chuyển sang màu tím, có hạt nhỏ, bơ màu vàng, chắc và thơm.

Là loại bơ lai, có trọng lượng từ 300 – 500 g. Vỏ màu xanh đậm, khi chín vỏ bơ chuyển từ xanh sang tím. 6 Reed Bơ có màu kem, không béo. Hạt gắn khít với bơ và có khôi lượng tương đối lớn.

Thành phần hóa học của quả bơ a. Trong vỏ bơ Bảng 1. Thành phần hóa học trong 100 g vỏ bơ [17]. Trong thịt quả bơ Bảng 1.

Thành phần hóa học trong 100 g quả bơ [15]. Energy 160 kcal Water 73.00 g Thành phần dinh dưỡng Total lipids 14.66 g Saturated fatty acid 2.13 g Acids béo Monounsaturated fatty acids 9.80 g Unsaturated fatty acids 1.74 mg Vitamins Pyridoxine (B6) 0. Trong hạt bơ Bảng 1. Thành phần hóa học trong 100 g hạt bơ [18].98 mg Phytic acid 3.18 mg Hàm lượng những thành phần trên trong hạt bơ còn phụ thuộc vào nguồn góc thực vật cũng như điều kiện sinh dưỡng mà thay đổi khác nhau.

Tổng quan về bơ Booth Cây bơ Booth là một loại bơ có xuất xứ từ Mỹ, do một người đàn ông tên William Booth chủ một nông trại tại bang Florida tìm ra vào năm 1927, đưa ra thị trường vào năm 1935. Từ đó đến nay, thông qua giao thương và các hội chợ thương mại, giống đã dần phổ biến ra nhiều quốc gia trên khắp thế giới. Đặc biệt là những quốc gia có thế mạnh về trồng bơ như Cuba, Mexico, Guatemala, Úc, New Zealand, Thái Lan, Việt Nam [19]. Tuy xuất hiện đã lâu trên thế giới, nhưng ở Việt Nam cây bơ Booth chỉ mới xuất hiện khoảng 20 năm trở lại đây, đơn vị đầu tiên trồng thử nghiệm là Viện Cây Ăn Quả Miền Nam kết hợp với Viện Khoa Học Kỹ Thuật Nông Lâm Nghiệp Tây Nguyên.

Khu vực khảo nghiệm là Tây Nguyên, Đồng Nai và Bà Rịa Vũng Tàu, nơi có khí hậu thuần nhiệt đới, và đất đỏ bazan màu mỡ, thời gian bắt đầu trồng là khoảng năm 1998 – 2000. Cùng đợt này còn có giống bơ Hass, bơ Reed và một số giống bơ nội địa như bơ TA21, TA40… cũng được trồng thử nghiệm để đánh giá hiệu quả [13]. Cây có nhiều loại giống khác nhau, tuy nhiên tại Việt Nam bơ Booth 7 có sự thích nghi, sinh trưởng và phát triển tốt, tán rộng và cho năng suất cao. Chúng có hình dạng tròn, cuống dài, vỏ có màu xanh đậm và trên bề mặt vỏ xuất hiện nhiều chấm vàng.

Thịt quả bơ có màu vàng tươi và hạt có hình tròn tương tự như quả. Các thành phần của quả bơ Booth. Mỗi quả bơ sẽ có chiều dài tầm 7 – 20 cm, trọng lượng đạt từ 100 - 1000 g tùy thuộc vào chế độ chăm sóc. Bơ Booth có thể được nhân giống bằng hạt và mất khoảng 4 đến 6 năm để có thể sinh trưởng và phát triển.

Tuy nhiên, loại bơ trồng bằng hạt này sẽ không có chất lượng quả tốt. Vì vậy, người ta thường nhân giống những cây bơ có chất lượng tốt thông qua việc cấy ghép. Hiện nay bơ Booth 7 đang là giống cây đươc trồng nhiều tại tỉnh Đắk Lắk kết hợp với trồng xen canh cây cà phê nhằm tăng doanh thu cũng như tận dung tối đa tài nguyên [20]. Phương pháp chiết xuất tinh bột từ hạt bơ a.

Phương pháp dung môi nước Các hạt được rửa sạch và sau đó phơi khô dưới ánh mặt trời. Các hạt được cắt mỏng với độ dày 2 mm. Các lát hạt bơ mỏng được trộn với nước (1: 5; w/v) và để tạo thành bùn.