phần mở đầu, kết luận, mục lục, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được chia làm 3 chương như sau: C ƣơng 1: Cơ sở lý luận về chiến lược kinh doanh. C ƣơng 2: Thực trạng chiến lược kinh doanh tinh bột sắn xuất khẩu của Công ty Cổ phần Vật tư nông nghiệp Đắk Lắk. C ƣơng 3: Xây dựng chiến lược kinh doanh sản phẩm tinh bột sắn xuất khẩu của Công ty Cổ phần Vật tư nông nghiệp Đắk Lắk. Tổng quan tài liệu ng i n cứu Trong thời gian qua, có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học, hội thảo, các bài viết về xây dựng chiến lược cho vùng, doanh nghiệp ở nhiều lĩnh vực khác nhau, nhưng đề tài nghiên cứu về xây dựng chiến lược cho các doanh nghiệp kinh doanh tinh bột sắn nói chung và chiến lược kinh doanh xuất khẩu tinh bột sắn nói riêng còn rất hạn chế.
Ngoài ra, hiện nay chưa có một doanh nghiệp, hay tổ chức nào của Việt Nam nghiên cứu về xây dựng chiến lược kinh doanh tinh bột sắn cho các công ty trong nước một cách khoa học, để có thể cạnh tranh với nước ngoài. 4 Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã tìm hiểu rất nhiều tài liệu, sách, báo và những bài viết về quản trị chiến lược, văn hóa doanh nghiệp, các tạp chí kinh tế đề cập về chiến lược kinh doanh tinh bột sắn và chiến lược kinh doanh xuất khẩu tinh bột sắn. Cũng theo nghiên cứu của tác giả về các luận văn thạc sĩ tại trường Đại học Đà Nẵng trong thời gian qua, một số tác giả nghiên cứu các vấn đề liên quan đến xuất khẩu, nhưng chủ yếu là nghiên cứu về các giải pháp xuất khẩu các sản phẩm về mặt hàng thủy sản, may mặc, mây tre lá, chưa có tác giả nào đi vào nghiên cứu xuất khẩu sản phẩm tinh bột sắn. Một số luận văn tác giả đã có điều kiện tham khảo là : - Ngô Thanh Bình 2004 Một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp thủy sản trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, hướng dẫn PGS.TS Lê Thế Giới.
- Nguyễn Thị Tiến 2006 Một số giải pháp phát triển thị trường xuất khẩu cho hàng dệt may tại công ty Dệt may 29/3 Đà Nẵng, hướng dẫn PGS- TS Nguyễn Thị Như Liêm. - Đỗ Văn Tính 2006 Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu thủy sản sang thị trường Nhật của các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, hướng dẫn TS.Lâm Minh Châu. - Sái Thị Lệ Thuỷ 2006 Đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu hàng mây tre lá sang thị trường Mỹ tại Công ty Xuất nhập khẩu Đà Nẵng, hướng dẫn TS. Lâm Minh Châu.
- Nguyễn Thị Thảo Loan 2007 Giải pháp marketing nhằm mở rộng thị trường xuất khẩu tại Công ty Seaprodex Đà Nẵng, hướng dẫn TS.Lâm Minh Châu. - “Đề án phát triển tinh bột sắn Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” của Hiệp hội tinh bột sắn Việt Nam, đề cập đến các giải pháp phát triển tinh bột sắn và định hướng trong những năm tới đối với ngành tinh bột sắn Việt Nam. 5 Tuy nhiên, nghiên cứu này đã tiếp cận chiến lược xuất khẩu như một chức năng Marketing. Liên quan đến đề tài mà tác giả đang nghiên cứu về xây dựng một chiến lược kinh doanh, tác giả cũng đi vào nghiên cứu một số luận văn xây dựng chiến lược và nhận thấy một số luận văn tham khảo chủ yếu xây dựng, hoạch định chiến lược kinh doanh dưới hình thức chiến lược cấp công ty.
Các đề tài phân tích chiến lược cấp công ty dựa vào phân tích ma trận vốn đầu tư BCG, ma trận SWOT, trên cơ sở phân tích ma trận đưa ra các chiến lược tập trung tăng trường, chiến lược đa dạng hóa, chiến lược hội nhập… để phân tích lựa chọn chiến lược kinh doanh, như: - Nguyễn Minh Duẩn 2006 Xây dựng chiến lược kinh doanh tại tổng công ty thông tin di động giai đoạn 2006 - 2015, hướng dẫn PGS.TS Lê Thế Giới. - Hồ Thăng Thu 2007 Xây dựng chiến lược kinh doanh điện năng tại Công ty Điện lực 3, Tổng Công ty Điện lực Việt Nam, hướng dẫn TS.Lâm Minh Châu. - Đinh Văn Tám 2007 Hoạch định chiến lược kinh doanh tại Công ty Cổ phần Công nghệ phẩm Đà Nẵng giai đoạn 2008-2012, hướng dẫn PGS-TS Nguyễn Thị Như Liêm. - Phạm Phú Phong 2007 Xây dựng chiến lược kinh doanh cho Công ty Cổ phần đường Biên Hòa, hướng dẫn TS.
Đoàn Gia Dũng. - Lê Văn Khánh 2007 , Hoạch định chiến lược kinh doanh Công ty Viễn Thông di dộng Viettel giai đoạn 2006-2010 dựa trên nền tảng năng lực cốt lõi, hướng dẫn PGS.TS Lê Thế Giới. - Huỳnh Bá Thúy Diệu 2008 , Xây dựng chiến lược kinh doanh cho Tổng công ty Cổ phần dệt may Hòa Thọ giai đoạn 2008-2012, hướng dẫn TS. Đoàn Gia Dũng.
6 - Lê Thế Phiệt 2008 Hoạch định chiến lược tại Công ty cà phê Thăng Lợi, ĐăklăK, hướng dẫn PGS. Nguyễn Trường Sơn. - Hà Vỹ 2008 , Hoạch định chiến lược kinh doanh lữ hành cho Công ty Du lịch Việt Nam tại Đà Nẵng, hướng dẫn PGS.TS Nguyễn Thị Như Liêm phân tích chiến lược kinh doanh lữ hành cho Công ty Du lịch Việt Nam. Liên quan trực tiếp đến chiến lược kinh doanh xuất khẩu của Công ty có các tài liệu như: Báo cáo tổng kết hoạt động kinh doanh của Công ty hàng năm, Báo cáo tài chính qua các năm 2011-2014; Báo cáo kế hoạch sản xuất kinh doanh qua các năm 2011-2014.
Các tài liệu này không phải là một công bố chiến lược hoàn chỉnh mà là các báo cáo, kế hoạch đơn thuần. Những vấn đề mang tính định hướng được nêu trong đề tài này, tác giả đã tham khảo chiến lược phát triển của ngành tinh bột sắn, những nhận định của các chuyên gia về xu hướng phát triển của ngành tinh bột sắn, của địa phương…tất cả các vấn đề có liên quan đến công tác xây dựng chiến lược kinh doanh của doanh nghiệp. Đồng thời trên cơ sở lý luận khoa học kết hợp với thực tiễn, đề tài đã xây dựng được chiến lược kinh doanh phù hợp trong giai đoạn phát triển 2015-2020. Đến nay, rất ít doanh nghiệp kinh doanh tinh bột sắn có các công bố chính thức chiến lược lâu dài.
Điều này lại ảnh hưởng lớn đến sự phát triển bền vững, tương lai của doanh nghiệp. Do đó, đề tài nghiên cứu “C iến lƣợc kin doan tin bột sắn xuất k ẩu tại Công t cổ p ần vật tƣ nông ng iệp Đắk Lắk” là một đề tài hoàn toàn mới, chưa có một công trình chuyên sâu, hệ thống. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN LƢỢC CẤP ĐƠN VỊ KINH DOANH VÀ CHIẾN LƢỢC XUẤT KHẨU 1. CÁC KHÁI NIỆM CHIẾN LƢỢC 1.
Chiến lƣợc Thuật ngữ chiến lược strategy có nguồn gốc từ tiếng Hy lạp với hai từ “Stratos” quân đội, bầy đoàn và “Agos” lãnh đạo điều khiển. Chiến lược được sử dụng đầu tiên trong lĩnh vực quân sự. Rất nhiều các nhà lý luận quân sự như Tôn Tử, Alexander, Clausewitz, Napoleon, Stonewall Jackson, Douglas Mac Arthur đã đề cập và viết về chiến lược trên nhiều góc độ khác nhau. Luận điểm cơ bản của chiến lược đó là một bên đối phương có thể đè bẹp đối thủ, thậm chí là đối thủ mạnh hơn, đông hơn, nếu họ có thể dẫn dắt thế trận và đưa đối thủ vào trận địa thuận lợi cho các khả năng của mình.
Trong lĩnh vực kinh doanh khái niệm chiến lược được hiểu với nhiều cách khác nhau. Theo Chandler 1980 : Chiến lược là việc xác định các mục tiêu, mục đích cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và việc áp dụng một chuỗi các hành động cũng như sự phân bổ các nguồn lực cần thiết để thực hiện mục tiêu [3,tr.10] Theo Quinn 1962 : Chiến lược là một mô thức hay kế hoạch tích hợp các mục tiêu chính yếu, các chính sách và chuỗi hành động vào một tổng thể được cố kết một cách chặt chẽ [3,tr.10] Jonhson và Scholes định nghĩa lại chiến lược trong điều kiện môi trường có những thay đổi nhanh chóng: Chiến lược là định hướng và phạm vi của một tổ chức về dài hạn nhằm giành lợi thế cạnh tranh cho tổ chức thông qua việc định dạng các nguồn lực của nó trong môi trường thay đổi, để đáp ứng nhu cầu thị trường và thỏa mãn mong đợi của các bên hữu quan [3,tr.10] 8 Theo tác giả Rthur A.K tại cuốn Strategic Management đã đưa ra định nghĩa: Chiến lược là những hoạt động mà người quản lý sử dụng nhằm đạt được mục tiêu của doanh nghiệp [6,tr.89] Theo quan niệm của Philippe Laserre, chiến lược là phương thức mà các công ty sử dụng để định hướng tương lai nhằm đạt được và duy trì nhữug thành công. Mục tiêu tối thiểu là phải làm sao tiếp tục tồn tại được, nghĩa là phải có khả năng thực hiện được các nghĩa vụ một cách lâu dài và có thể chấp nhận được. Porter thì chiến lược kinh doanh là sự sáng tạo ra vị thế có giá trị và độc đáo bao gồm các hoạt động khác biệt.
Vấn đề then chốt của thiết lập chiến lược là việc lựa chọn các hoạt động khác với các đối thủ cạnh tranh. Sự khác biệt này có thể là những hoạt động tương tự nhưng với cách thức thực hiện khác biệt; Sự lựa chọn, đánh đổi trong cạnh tranh. Điểm cốt lõi là lựa chọn những gì cần thực hiện và những gì không thực hiện. Sự thành công của chiến lược phụ thuộc vào việc thực hiện tốt các hoạt động thống nhất của nó.
Mặc dù chưa có sự thống nhất về khái niệm chiến lược kinh doanh, nhưng nhìn chung có thể hiểu Chiến lược là khoa học, nghệ thuật xây dựng đường lối và tổ chức hoạt động, phối hợp một cách tối ưu các nguồn lực của doanh nghiệp, đồng thời hướng doanh nghiệp thích ứng với sự biến động của môi trường, nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh để đạt được những mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp đề ra. Vai trò của chiến lƣợc Chiến lược có vai trò rất quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp, biểu hiện cụ thể như sau: Chiến lược giúp nhà quản trị phát hiện cơ hội, lường trước và né tránh các bất trắc trong tương lai, vạch ra các hành động một cách hữu hiệu và nhận 9 thức rõ các hiện tượng không chắc chắn và những rủi ro trong quá trình hoạt động của tổ chức. Chiến lược đảm bảo cho tổ chức có thể hoạt động một cách hiệu quả trong môi trường luôn thay đổi. Chiến lược góp phần cải thiện lợi thế cạnh tranh của tổ chức nhờ vào việc cập nhật và đổi mới, duy trì sự ổn định, cải thiện hiệu quả các hoạt động của tổ chức.