Trang 1 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Z[ ÑOAØN VAÊN BOÀNG GIAÛI PHAÙP CHIEÁN LÖÔÏC PHAÙT TRIEÅN NGAØNH DU LÒCH TÆNH BAØ RÒA – VUÕNG TAØU ÑEÁN NAÊM 2010 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2002 Trang 2 BOÄ GIAÙO DUÏC VAØ ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KINH TEÁ THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH Z[ ÑOAØN VAÊN BOÀNG GIAÛI PHAÙP CHIEÁN LÖÔÏC PHAÙT TRIEÅN NGAØNH DU LÒCH TÆNH BAØ RÒA – VUÕNG TAØU ÑEÁN NAÊM 2010 Chuyeân ngaønh : QUAÛN TRÒ KINH DOANH Maõ soá : 5.05 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KINH TEÁ NGÖÔØI HÖÔÙNG DAÃN KHOA HOÏC : TS. NGUYEÃN XUAÂN TEÁ TS. NGUYEÃN VAÊN DUÕNG THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH – NAÊM 2002 Trang 3 MUÏC LUÏC Lôøi môû ñaàu Chöông 1 LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ NGAØNH DU LÒCH 1.1 Khaùi nieäm veà du lòch .2 Ñaëc ñieåm cuûa ngaønh du lòch .3 Vai troø cuûa ngaønh du lòch trong neàn kinh teá quoác daân .4 Baøi hoïc kinh nghieäm töø moät soá nöôùc coù ngaønh du lòch phaùt trieån .5 Xu höôùng doøng dòch chuyeån cuûa du khaùch trong töông lai .1 Quan nieäm du lòch taïi caùc nöôùc phaùt trieån .2 Quan nieäm du lòch ôû Vieät Nam .6 Lòch söû hình thaønh heä thoáng du lòch cuûa vieät nam .1 Lòch söû hình thaønh .1 Thôøi kyø töø 1960 ñeán 1985 .2 Thôøi kyø töø 1986 ñeán 1990 .3 Töø sau naêm 1990 ñeán nay .2 Heä thoáng du lòch cuûa Vieät Nam trong nhöõng naêm gaàn ñaây. 9 Chöông 2 HIEÄN TRAÏNG NGAØNH DU LÒCHTÆNH BAØ RÒA - VUÕNG TAØU 2.1 Ñieàu kieän töï nhieân, kinh teá, xaõ hoäi cuûa tænh Baø Ròa - Vuõng Taøu .1 Veà ñieàu kieän töï nhieân .2 Veà ñieàu kieän moâi tröôøng .3 Veà daân soá vaø lao ñoäng .4 Veà cô caáu kinh teá cuûa tænh .2 Hieän traïng cô sôû haï taàng treân ñòa baøn tænh .1 Giao thoâng coâng chaùnh .1 Veà giao thoâng .2 Veà caáp thoaùt nöôùc .2 Cung caáp ñieän .3 Böu chính - vieãn thoâng .3 Söï phaùt trieån cuûa caùc ngaønh, caùc vuøng coù aûnh höôûng lôùn ñeán ngaønh du lòch tænh Baø Ròa – Vuõng Taøu .4 Hieän traïng ngaønh du lòch tænh Baø Ròa - Vuõng Taøu .1 Hieän traïng veà cô sôû vaät chaát .2 Hieän traïng veà toå chöùc quaûn lyù ngaønh vaø quaûn lyù xaõ hoäi treân ñòa baøn .1 Veà toå chöùc quaûn lyù ngaønh .2 Veà toå chöùc quaûn lyù du lòch treân ñòa baøn .5 Hieän traïng veà keát quaû saûn xuaát kinh doanh cuûa ngaønh .1 Tình hình phaùt trieån du lòch treân ñòa baøn tænh giai ñoaïn 1996 – 2000 .2 Hieän traïng veà nguoàn nhaân löïc cuûa ngaønh du lòch .3 Nhöõng theá maïnh treân ñòa baøn chöa ñöôïc khai thaùc ñeå.
phuïc vuï cho hoaït ñoäng kinh doanh cuûa ngaønh .1 Di tích Lòch söû - Vaên hoùa .2 Caùc leã hoäi mang tính toân giaùo tín ngöôõng .3 Taøi nguyeân thieân nhieân .4 Ñaùnh giaù chung veà taøi nguyeân du lòch .6 Ñaùnh giaù hieän traïng, xaùc ñònh nguyeân nhaân phaùt trieån ngaønh du lòch tænh 26 2.1 Ñaùnh giaù chung.2 Nguyeân nhaân khaùch quan .3 Nguyeân nhaân chuû quan .7 Nhöõng haïn cheá trong heä thoáng du lòch ôû Vieät Nam hieän nay .1 Nhöõng haïn cheá phoå bieán .2 Nhöõng haïn cheá treân ñòa baøn Tænh Baø Ròa – Vuõng Taøu. 28 Chöông 3 GIAÛI PHAÙP CHIEÁN LÖÔÏC PHAÙT TRIEÅN NGAØNH DU LÒCH TÆNH BAØ RÒA - VUÕNG TAØU ÑEÁN NAÊM 2010 3.1 Nhöõng muïc tieâu .1 Muïc tieâu veà kinh teá .2 Muïc tieâu an ninh quoác gia, traät töï an toaøn xaõ hoäi .3 Muïc tieâu veà moâi tröôøng .4 Muïc tieâu vaên hoùa xaõ hoäi .5 Muïc tieâu hoã trôï phaùt trieån .2 Caên cöù xaây döïng giaûi phaùp chieán löôïc .1 Vai troø, vò trí cuûa Tænh vaø cuûa ngaønh .2 Caùc caên cöù xaây döïng giaûi phaùp chieán löôïc .3 Ñaùnh giaù theá maïnh, yeáu, cô hoäi, nguy cô .1 Nhöõng ñieåm maïnh .2 Nhöõng ñieåm yeáu .3 Nhöõng cô hoäi .4 Nhöõng nguy cô .3 Nhöõng giaûi phaùp chieán löôïc .1 Giaûi phaùp chieán löôïc ña daïng hoùa saûn phaåm .1 Nhöõng giaûi phaùp .2 Nhöõng cô sôû ñeå choïn löïa saûn phaåm ña daïng hoùa .2 Giaûi phaùp chieán löôïc giaù caû .1 Nhöõng cô sôû ñeå xaây döïng giaûi phaùp chieán löôïc giaù caû .2 Nhöõng giaûi phaùp ñeå xaây döïng chieán löôïc giaù caû .3 Giaûi phaùp chieán löôïc quaûng baù saûn phaåm vaø thaâm nhaäp thò tröôøng .1 Cô sôû ñeå xaây döïng giaûi phaùp chieán löôïc quaûng baù saûn phaåm, thaâm nhaäp thò tröôøng .2 Nhöõng giaûi phaùp ñeå xaây döïng chieán löôïc quaûng baù saûn phaåm vaø xaâm nhaäp thò tröôøng .4 Giaûi phaùp chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc .1 Cô sôû ñeå xaây döïng giaûi phaùp chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc .2 Nhöõng giaûi phaùp ñeå xaây döïng chieán löôïc phaùt trieån nguoàn nhaân löïc .1 Caùc kieán nghò ñoái vôùi Trung öông, Toång cuïc Du lòch Vieät nam .2 Caùc kieán nghò ñoái vôùi caáp tænh vaø caùc ban, ngaønh lieân quan. 49 Keát luaän Danh muïc taøi lieäu tham khaûo Trang 7 Chöông 1 LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ NGAØNH DU LÒCH 1. KHAÙI NIEÄM VEÀ DU LÒCH Khaùi nieäm du lòch vaãn ñang laø ñoái töôïng nghieân cöùu vaø thaûo luaän cuûa nhieàu nhaø Khoa hoïc, nhaø Quaûn lyù kinh teá veà du lòch.
Nhöng moïi ngöôøi ñeàu coâng nhaän raèng du lòch luoân thay ñoåi noäi dung theo töøng thôøi kyø phaùt trieån nhaát ñònh cuûa xaõ hoäi loaøi ngöôøi, noù cuõng laïi caøng phöùc taïp hôn trong quaù trình Quoác teá hoùa du lòch vaø phaân coâng hôïp taùc lao ñoäng quoác teá maïnh meõ trong giai ñoaïn toaøn caàu hoùa nhö hieän nay. Ñoái vôùi Vieät nam, khaùi nieäm du lòch ñöôïc neâu trong Phaùp leänh Du lòch Vieät nam coâng boá ngaøy 20 thaùng 02 naêm 1999 nhö sau: “Du lòch laø hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi ngoaøi nôi löu truù thöôøng xuyeân cuûa mình nhaèm thoûa maõn nhu caàu tham quan, giaûi trí, nghæ döôõng trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh”. Tuy nhieân, nhö chuùng ta ñaõ bieát, ngoaøi nhu caàu tham quan, giaûi trí, nghæ döôõng thì du khaùch ngaøy nay coøn coù nhu caàu raát lôùn veà tìm hieåu, khaùm phaù, hoïc hoûi caøng nhieàu caøng toát nhöõng vuøng ñaát môùi, nôi hoï ñaët chaân ñeán. Do ñoù, khaùi nieäm du lòch cuõng coøn coù theå neâu nhö sau: “ Du lòch laø hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi ngoaøi nôi löu truù thöôøng xuyeân cuûa mình nhaèm thoûa maõn nhu caàu tham quan, giaûi trí, nghæ döôõng, hoïc taäp vaø tìm hieåu nhöõng vuøng ñaát maø hoï ñaët chaân ñeán trong moät thôøi gian nhaát ñònh”.
Töø khaùi nieäm du lòch chuùng ta môùi xaùc ñònh ñöôïc nhu caàu cuûa du khaùch ñeå töø ñoù chuùng ta coù nhöõng giaûi phaùp thích hôïp nhaèm taïo ra nhöõng thò tröôøng môùi, nhöõng Trang 8 vuøng ñaát môùi, nhöõng khaùm phaù môùi taïo söï thu huùt maïnh meõ ñoái vôùi du khaùch chöù khoâng chæ laëp laïi nhöõng gì du khaùch ñaõ töøng bieát qua.2 ÑAËC ÑIEÅM CUÛA NGAØNH DU LÒCH Nhöõng ñaëc ñieåm cuûa Saûn Phaåm Du Lòch • Saûn Phaåm Du Lòch ñöôïc baùn cho du khaùch tröôùc khi hoï nhìn thaáy vaø tröôùc khi hoï höôûng thuï saûn phaåm. Hay noùi caùch khaùc laø du khaùch phaûi traû tieàn tröôùc cho nhaø cung caáp hoaëc traû cho trung gian. • Saûn phaåm du lòch ña phaàn laø nhöõng saûn phaåm tröøu töôïng maø ngöôøi mua chöa kieåm tra tröôùc cuõng nhö khoâng theå ñònh soá löôïng vaø chaát löôïng cuï theå ñaõ ñöôïc nhaø cung caáp baùn ra. Hay noùi caùch khaùc, soá löôïng vaø chaát löôïng saûn phaåm du lòch chæ ñöôïc xaùc ñònh sau khi söû duïng.
• Saûn phaåm du lòch laø loaïi saûn phaåm toång hôïp töø vaät chaát ñeán phi vaät chaát, töø caùi sôø naém ñöôïc ñeán caùi chæ coù theå nghe qua lôøi thuyeát minh cuûa nhöõng höôùng daãn vieân. • Saûn phaåm du lòch laø loaïi saûn phaåm khoâng theå toàn kho vaø khoái löôïng saûn phaåm cuõng khoâng theå taêng leân trong moät thôøi gian nhaát ñònh theo yù muoán cuûa nhaø kinh doanh (ví nhö töï nhieân hay lòch söû). • Saûn phaåm du lòch ñöôïc baùn ra coù khoaûng caùch raát xa ngöôøi tieâu duøng veà caû khoâng gian laãn thôøi gian neân phaûi qua nhieàu keânh phaân phoái. • Nhu caàu cuûa khaùch haøng ñoái vôùi Saûn Phaåm Du Lòch deã bò thay ñoåi do raát nhieàu yeáu toá.
Do ñoù phaûi baùn ngay khi coù thôøi cô. • Saûn phaåm du lòch thöôøng bò maát caân ñoái do tính thôøi vuï vaø chòu aûnh höôûng cuûa raát nhieàu yeáu toá khaùc nhau veà chính trò, kinh teá, xaõ hoäi vaø thieân nhieân. • Ngöôøi laøm du lòch ñoùng goùp tröïc tieáp taøi naêng cuûa mình ñeå taïo neân saûn phaåm du lòch. Trang 9 Töø nhöõng ñaëc ñieåm cuûa saûn phaåm du lòch ñaõ daãn ñeán nhöõng ñaëc ñieåm cuûa ngaønh du lòch.
Theo ñoù, Du lòch laø ngaønh kinh teá ñoùng vai troø khaù quan troïng ôû nhieàu quoác gia, thaäm chí coøn ñoùng vai troø quyeát ñònh trong neàn kinh teá cuûa moät soá nöôùc. Ñaây laø moät ngaønh kinh teá thu ñöôïc nhieàu ngoaïi teä maø khoâng chòu aûnh höôûng nhieàu bôûi giaù thaønh saûn phaåm. Noù ñöôïc meänh danh laø “ngaønh coâng nghieäp khoâng coù khoùi” bôûi tính chaát xuaát khaåu taïi choã cuûa noù.3 VAI TROØ CUÛA NGAØNH DU LÒCH TRONG NEÀN KINH TEÁ QUOÁC DAÂN Theo cô quan Haïch Toaùn Kinh Teá Quoác Daân cuûa Lieân Hieäp Quoác thì toång thu nhaäp cuûa ngaønh du lòch Quoác teá vaø du lòch noäi ñòa cuûa caùc quoác gia treân toaøn theá giôùi thì doanh thu cuûa “ngaønh coâng nghieäp khoâng khoùi” naøy ñaõ ñaït töông ñöông 4.000 tyû USD, chieám xaáp xæ 11% toång saûn phaåm quoác daân toaøn caàu. Ñaëc bieät, vôùi moät soá quoác gia coù ngaønh du lòch maïnh nhö Taây Ban Nha thì tyû leä treân laø 18,9% ; thaäm chí caùc nöôùc vuøng Caribeâ laø 31,5% (1995).
Du lòch khoâng chæ laø ngaønh mang ñeán lôïi nhuaän cao treân theá giôùi maø noù coøn laø ngaønh kinh teá thu huùt nhieàu lao ñoäng vaø taïo ra ñöôïc nhieàu choã laøm vieäc. Hieän nay, coù hôn 220 trieäu ngöôøi lao ñoäng trong “ngaønh coâng nghieäp khoâng khoùi” naøy. Do ñoù, theo toå chöùc du lòch theá giôùi thì, “du lòch ñaõ cuøng vôùi daàu moû vaø coâng nghieäp xe hôi trôû thaønh ba truï coät lôùn cuûa neàn maäu dòch quoác teá”. Theo döï baùo thì trong 10 naêm tôùi, ngaønh du lòch theá giôùi seõ coù 338 trieäu lao ñoäng laøm vieäc ñeå taïo ra khoaûng 7.
ÔÛ Vieät nam, du lòch ñaõ goùp phaàn tích cöïc thöïc hieän chính saùch môû cöûa, thuùc ñaåy söï ñoåi môùi vaø phaùt trieån cuûa nhieàu ngaønh kinh teá khaùc, môû roäng giao löu vaên hoùa vaø xaõ hoäi giöõa caùc vuøng trong nöôùc vaø vôùi nöôùc ngoaøi, taïo ñieàu kieän taêng cöôøng tình höõu nghò, hoøa bình vaø söï hieåu bieát laãn nhau giöõa caùc daân toäc.