Tổng quan luận án
Luận án tiến sĩ "Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay" của nghiên cứu sinh Khampheth Sengsoulattana thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử (mã số 9229002), được thực hiện tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh dưới sự hướng dẫn khoa học của Lê Hồng Phong vào năm 2022. Công trình tiếp cận vấn đề dưới góc độ triết học mác-xít kết hợp phân tích thực tiễn kinh tế ngành tại nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào.
Tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa (CNH, HĐH), xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) và chủ động hội nhập quốc tế của CHDCND Lào từ Đại hội IV (năm 1986) đến các kỳ Đại hội IX và X của Đảng Nhân dân Cách mạng (NDCM) Lào. Văn kiện Đại hội X khẳng định con người là đối tượng và trung tâm của sự phát triển. Kinh tế du lịch được xác định là ngành kinh tế đóng góp quan trọng vào tăng trưởng, chuyển dịch cơ cấu, phát triển hạ tầng và xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số. Tuy nhiên, tác giả chỉ ra nhiều khoảng trống và bất cập trong thực tiễn:
- Nguồn nhân lực du lịch của Lào đông về số lượng nhưng trình độ chuyên môn chưa cao, tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo bài bản còn lớn.
- Năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp lữ hành nội địa còn yếu so với các công ty du lịch có vốn đầu tư nước ngoài hoặc tập đoàn đa quốc gia.
- Cơ cấu nhân lực mất cân đối theo ngành nghề, cấp độ chuyên môn và giữa các vùng miền; công tác quy hoạch tài nguyên du lịch chưa tương xứng với tiềm năng, dẫn đến nguy cơ suy kiệt tài nguyên.
- Đạo đức nghề nghiệp, tính chuyên nghiệp và khả năng tiếp cận cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư của lao động ngành du lịch còn hạn chế; cùng với đó là tác động tiêu cực của dịch bệnh Covid-19 đối với ngành du lịch.
Mục đích nghiên cứu của luận án: Trên cơ sở nghiên cứu một số vấn đề lý luận chung về phát huy nhân tố con người và khảo sát thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay, luận án đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào thời gian tới.
Nhiệm vụ nghiên cứu được văn bản xác định cụ thể gồm 4 nội dung:
- Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án.
- Phân tích làm rõ một số vấn đề lý luận chung về phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào.
- Khảo sát thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay.
- Đề xuất một số nhóm giải pháp chủ yếu phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào thời gian tới.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở CHDCND Lào hiện nay.
- Phạm vi không gian: Lãnh thổ nước CHDCND Lào.
- Phạm vi thời gian: Khảo sát và phân tích giai đoạn từ năm 2011 đến nay (năm 2022).
- Phạm vi đối tượng khảo sát: Lực lượng trong độ tuổi lao động trực tiếp và gián tiếp tham gia vào quá trình phát triển kinh tế du lịch tại Lào.
- Giới hạn nội dung: Luận án không đi sâu vào chủ thể và phương thức phát huy nhân tố con người do hạn chế về khả năng tiếp cận tư liệu, mà tập trung làm rõ 3 nội dung trọng tâm: (1) đào tạo, bồi dưỡng; (2) sử dụng; và (3) tạo môi trường thích hợp cho nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Tại Chương 1, tác giả đã tiến hành phân loại và tổng quan hệ thống các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế theo ba nhóm vấn đề chính:
Nhóm 1: Các công trình nghiên cứu liên quan đến những vấn đề lý luận chung về nhân tố con người:
- Các nghiên cứu tại Việt Nam: Tác giả điểm lại luận án của Trần Thị Thủy (về nhân tố con người và biện pháp phát huy trong điều kiện đổi mới); sách chuyên khảo của Nguyễn Thị Phi Yến (vai trò quản lý nhà nước đối với phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế); luận án của Lê Quang Hoan (tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân tố con người trong CNH, HĐH); bài viết của Hoàng Thái Triển (nhân tố con người trong phát triển kinh tế); luận án của Nguyễn Minh Quang (nhân tố con người trong phát triển sức sản xuất của lao động để thúc đẩy kinh tế hàng hóa); các nghiên cứu của Nguyễn Văn Tài, Phạm Công Nhất, Nguyễn Văn Thanh và Lê Trọng Tuyến, Nguyễn Tùng Lâm, Trần Thị Hợi, Đoàn Nam Đàn, Nguyễn Hiền Lương, Nguyễn Trọng Chuẩn, Trần Văn Phòng và cuốn sách chuyên khảo năm sau của Hoàng Thái Triển về quá trình CNH, HĐH.
- Các nghiên cứu tại Lào: Sithaluon Khamphuvong (yêu cầu khách quan phát huy nhân tố con người trong đổi mới ở Lào); Xi Tha Lườn Khăm Phu Vông (luận án về vai trò chính sách xã hội đối với phát huy nhân tố con người); Khămpheng Thipmuntaly (quan điểm phát triển nguồn lực con người); Sommad Phonesena (chiến lược đào tạo và phát triển nguồn nhân lực); Bunsathien Kingkeobunnong (phát triển nguồn nhân lực gắn với đào tạo nghề); Sưlao Sôtuky (luận án về nguồn nhân lực phát triển kinh tế - xã hội thủ đô Viêng Chăn); Sysomphone Vongphachanh (quan điểm của Đảng NDCM Lào qua các kỳ Đại hội).
Nhóm 2: Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch:
- Các nghiên cứu tại Việt Nam: Sách giáo trình của Đổng Ngọc Minh và Vương Lôi Đình (Kinh tế du lịch và du lịch học); giáo trình của Nguyễn Văn Đính và Trần Thị Minh Hòa; các bài viết, công trình của Trần Văn Phương (Tây Nguyên), Nguyễn Thị Hồng Lâm (Bắc Trung Bộ), Nguyễn Anh Tuấn và Trần Thanh Quang (kinh nghiệm Mỹ Latinh), Nguyễn Mạnh Hùng và Nguyễn Thùy Trang (quản lý nhà nước về nhân lực du lịch), Nguyễn Văn Tuấn (phát triển du lịch bền vững), Hồ Thị Minh Phương (vùng kinh tế trọng điểm miền Trung), Đỗ Cẩm Thơ (du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn), Hoàng Thị Lan Hương (đào tạo nhân lực chất lượng cao), Đoàn Thị Trang (vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc), Nguyễn Thế Thi (quan điểm của Đảng giai đoạn 1986-2010), Võ Thị Thu Ngọc (phát triển bền vững ở Thừa Thiên Huế).
- Các nghiên cứu tại Lào: Khămphai Saphăngnua (kinh tế tri thức với CNH, HĐH); Somchit Sucsavat (kinh tế lao động); Viện Khoa học xã hội Quốc gia Lào (tổng kết 25 năm đổi mới 1986-2010); Chương Sổm Bun Khẳn (những vấn đề kinh tế phát triển ở Lào); Som Phanh Chanthavong (vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế - xã hội).
Nhóm 3: Các công trình nghiên cứu liên quan đến giải pháp phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch:
- Gồm các nghiên cứu của Trần Hữu Nam (đổi mới cơ chế, chính sách nhân lực du lịch), Ngô Trung Hà (liên kết nhà trường và doanh nghiệp), Nguyễn Tuấn (du lịch bền vững), Nguyễn Ngọc Dương và Nguyễn Thị Thu Hoa (chuẩn hóa hướng dẫn viên theo khung ASEAN), Nguyễn Văn Tuấn (giải pháp huy động nguồn lực).
Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định: Mặc dù các công trình đi trước đã làm rõ khái niệm nhân tố con người hoặc phân tích thực trạng kinh tế du lịch ở phạm vi từng vùng lãnh thổ, nhưng chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện và chuyên sâu về việc phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch tại CHDCND Lào dưới góc độ lý luận của Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử trong giai đoạn từ năm 2011 đến nay.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Luận án xây dựng trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, tư tưởng của Chủ tịch Kaysone Phomvihane, cùng các nghị quyết, văn kiện của Đảng NDCM Lào và chính sách, pháp luật của Nhà nước CHDCND Lào về con người và phát triển nguồn nhân lực.
- Quan điểm mác-xít xác định con người là thực thể tự nhiên - xã hội thống nhất, là chủ thể sáng tạo ra lịch sử và là lực lượng sản xuất hàng đầu của xã hội. Lao động là điều kiện cơ bản đầu tiên của đời sống loài người, qua đó con người cải biến tự nhiên và cải biến chính bản thân mình.
- Đường lối của Đảng NDCM Lào (đặc biệt tại Đại hội IX và X) khẳng định nhân tố con người là nguồn lực quý nhất, đóng vai trò quyết định và là cội nguồn sức mạnh nội sinh của đất nước.
Các khái niệm then chốt và khung phân tích được xác lập:
- Nhân tố con người: Là hệ thống các yếu tố cấu thành phẩm chất, năng lực, thể lực, trí lực và tâm lực của con người, thể hiện tính tích cực xã hội trong hoạt động thực tiễn.
- Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch: Là quá trình đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường thích hợp cho mỗi cá nhân hoạt động trong ngành du lịch, nhằm thúc đẩy lĩnh vực du lịch phát triển bền vững và đóng góp vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quốc gia.
- Kinh tế du lịch: Hoạt động kinh tế mang tính liên ngành, liên vùng, xã hội hóa cao, bao gồm 4 phân ngành chính: (1) dịch vụ lữ hành; (2) vận tải khách du lịch; (3) lưu trú du lịch; và (4) các dịch vụ du lịch khác (ẩm thực, mua sắm, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe). Khái niệm du lịch được soi chiếu qua Luật Du lịch Lào năm 2015, Luật Du lịch Việt Nam năm 2017 và Khuyến nghị quốc tế về thống kê du lịch (IRTS 2008) của Tổ chức Du lịch Thế giới (UNWTO).
Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp luận chung: Vận dụng thế giới quan và phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử.
- Các phương pháp nghiên cứu cụ thể: Phương pháp phân tích và tổng hợp; phương pháp logic kết hợp với lịch sử; phương pháp tổng kết thực tiễn và nghiên cứu tài liệu văn bản; phương pháp thống kê mô tả; phương pháp so sánh đối chiếu; phương pháp quan sát thực địa và phỏng vấn sâu chuyên gia, nhà quản lý; kết hợp kế thừa có chọn lọc các kết quả điều tra xã hội học từ các công trình nghiên cứu đã được công bố.
- Nguồn tư liệu và dữ liệu: Văn kiện các kỳ Đại hội Đảng NDCM Lào; số liệu báo cáo của Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào; Niên giám thống kê quốc gia Lào; báo cáo của các cơ sở giáo dục nghề nghiệp (TVET, IVET); tài liệu của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN), Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC), Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), Hội đồng Du lịch và Thương mại Châu Âu (ECTT).
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu nghiên cứu đã công bố theo 3 cụm nội dung: lý luận chung về nhân tố con người, thực trạng phát huy nhân tố con người trong du lịch, và các giải pháp phát triển nhân lực du lịch tại Việt Nam và CHDCND Lào. Tác giả đánh giá những kết quả các công trình trước đã đạt được về mặt phương pháp luận, nhận diện các chiều cạnh lý luận của nhân tố con người, đồng thời chỉ rõ sự thiếu vắng một công trình triết học chuyên khảo nghiên cứu đồng bộ 3 khâu: đào tạo - sử dụng - môi trường của nhân lực du lịch Lào trong bối cảnh phục hồi kinh tế và hội nhập khu vực.
Chương 2: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Một số vấn đề lý luận chung
Chương này tập trung xác lập cơ sở lý luận triết học về phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch. Tác giả phân tích lịch sử tư tưởng triết học trước Mác (chủ nghĩa duy tâm, tôn giáo, chủ nghĩa nhân bản Feuerbach) và chỉ ra hạn chế siêu hình, phi lịch sử của các trào lưu này khi xem bản chất con người là trừu tượng, bất biến. Kế đó, tác giả luận giải quan điểm mác-xít về bản chất xã hội của con người và vai trò của lực lượng sản xuất.
Chương 2 làm rõ cấu trúc 3 nội dung phát huy nhân tố con người trong du lịch:
- Đào tạo, bồi dưỡng: Nâng cao trí lực, chuyên môn nghiệp vụ, kỹ năng công nghệ, ngoại ngữ, đạo đức nghề nghiệp và kiến thức văn hóa - lịch sử dân tộc.
- Sử dụng nhân tố con người: Gồm 4 khâu liên kết chặt chẽ là tuyển chọn, bố trí, sắp xếp và quy hoạch cán bộ, lao động du lịch đúng năng lực, sở trường.
- Tạo môi trường thích hợp: Xây dựng môi trường kinh tế, môi trường chính trị - xã hội, thể chế pháp lý và môi trường làm việc dân chủ, công bằng nhằm kích thích động lực làm việc.
Tác giả cũng phân tích vai trò của nhân tố con người đối với tăng trưởng kinh tế du lịch và các nhóm nhân tố khách quan, chủ quan chi phối (như thể chế chính trị, tốc độ tăng trưởng kinh tế, bản sắc văn hóa lễ hội, và hội nhập quốc tế).
| Danh mục bảng và biểu đồ tại Chương 2 |
Nội dung phản ánh trong văn bản |
| Bảng 2.1 (Trang 56) |
Thực trạng hội nhập quốc tế của nước CHDCND Lào trong giai đoạn hiện nay |
| Bảng 2.2 (Trang 66) |
Các lễ hội truyền thống của nước CHDCND Lào phục vụ phát triển kinh tế du lịch |
| Biểu đồ 2.1 (Trang 58) |
Tốc độ tăng trưởng kinh tế của nước CHDCND Lào từ năm 1996 đến năm 2020 |
Chương 3: Phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Thực trạng và nguyên nhân
Chương 3 trình bày bức tranh tổng thể về kinh tế du lịch Lào giai đoạn 2011-2020 và đánh giá thực trạng phát huy nhân tố con người theo 3 trục nội dung đã xác định:
- Thực trạng đào tạo và bồi dưỡng: Hệ thống trường đào tạo nghề và các chương trình bồi dưỡng của Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch đã có bước phát triển, gia tăng số lượng học viên, sinh viên và giảng viên chuyên ngành du lịch. Tuy vậy, chất lượng đào tạo chưa đồng đều; nội dung giảng dạy còn nặng lý thuyết, thiếu kỹ năng thực hành và ngoại ngữ.
- Thực trạng sử dụng lao động: Đã bước đầu hình thành đội ngũ quản lý, hướng dẫn viên, nhân viên lưu trú và lữ hành. Mặc dù vậy, công tác quy hoạch, tuyển chọn và bố trí nhân sự tại nhiều địa phương còn mang tính cục bộ, phân bổ không đều giữa đô thị phát triển du lịch (như Viêng Chăn, Luang Prabang) và các vùng sâu, vùng xa.
- Môi trường công tác và chính sách đãi ngộ: Môi trường pháp lý đã từng bước hoàn thiện thông qua Luật Du lịch 2015, nhưng chính sách tiền lương, bảo hộ lao động và chế độ khuyến khích vật chất - tinh thần chưa đủ mạnh để giữ chân nhân lực chất lượng cao, dẫn đến tình trạng chuyển dịch lao động sang các ngành khác hoặc di cư ra nước ngoài.
| Danh mục bảng và biểu đồ tại Chương 3 |
Nội dung phản ánh trong văn bản |
| Biểu đồ 3.1 (Trang 76) |
Doanh thu của ngành kinh tế du lịch từ năm 2011 đến năm 2020 của nước CHDCND Lào |
| Biểu đồ 3.2 (Trang 77) |
Số khách sạn, nhà nghỉ, nhà hàng, khu vui chơi đáp ứng phát triển KTDL ở CHDCND Lào (2011-2020) |
| Biểu đồ 3.3 (Trang 80) |
Đào tạo sinh viên tại các trường dạy nghề của CHDCND Lào từ năm 2011 đến 2018 |
| Biểu đồ 3.4 (Trang 81) |
Thực tiễn triển khai đào tạo cán bộ trong lĩnh vực du lịch của CHDCND Lào giai đoạn 2016-2020 |
| Biểu đồ 3.5 (Trang 82) |
Công tác bồi dưỡng nhân tố con người trong các lĩnh vực ở CHDCND Lào từ năm 2011 đến năm 2018 |
| Bảng 3.1 (Trang 83) |
Công tác bồi dưỡng đội ngũ giảng viên du lịch tại CHDCND Lào giai đoạn 2011 đến nay |
| Biểu đồ 3.6 (Trang 86) |
Công tác bồi dưỡng nhân sự ngành du lịch của Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch (2016-2020) |
| Biểu đồ 3.7 (Trang 86) |
Công tác bồi dưỡng cán bộ quản lý du lịch của Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch (2016-2020) |
Nguyên nhân của hạn chế được luận án phân tích gồm: nguồn ngân sách nhà nước đầu tư cho du lịch và phát triển con người còn eo hẹp; nhận thức của một bộ phận cán bộ và xã hội về vị trí của kinh tế du lịch chưa đầy đủ; cơ sở vật chất kỹ thuật của các cơ sở đào tạo còn thiếu thốn; sự liên kết giữa nhà trường và doanh nghiệp du lịch chưa chặt chẽ.
Chương 4: Một số nhóm giải pháp chủ yếu nhằm phát huy hiệu quả nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch ở Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào thời gian tới
Chương 4 đề xuất hệ thống 5 nhóm giải pháp đồng bộ:
- Nhóm giải pháp về nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội: Quán triệt sâu sắc các nghị quyết của Đảng NDCM Lào về coi con người là trung tâm và động lực phát triển; nâng cao nhận thức về vị trí ngành kinh tế du lịch trong cơ cấu kinh tế quốc dân.
- Nhóm giải pháp về nâng cao hiệu quả công tác đào tạo, bồi dưỡng: Đổi mới chương trình, giáo trình theo hướng chuẩn hóa khu vực (tiêu chuẩn ASEAN); tăng tỷ trọng thực hành; bồi dưỡng nâng cao trình độ ngoại ngữ, kỹ năng tin học, văn hóa ứng xử cho hướng dẫn viên và nhân viên dịch vụ; áp dụng mô hình liên kết đào tạo hợp tác kép (Dual-Cooperative Training - DCT) và triển khai Khung trình độ quốc gia (NQF).
- Nhóm giải pháp về tạo môi trường gia tăng động lực: Hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật, chính sách tiền lương, thưởng và chế độ đãi ngộ thỏa đáng; bảo đảm an ninh, an toàn cho du khách và môi trường cạnh tranh bình đẳng cho các doanh nghiệp du lịch.
- Nhóm giải pháp về sử dụng hiệu quả, hợp lý nhân tố con người: Chuẩn hóa quy trình tuyển dụng công khai, minh bạch; bố trí đúng người, đúng việc, phát huy sở trường; khắc phục tình trạng mất cân đối nhân lực giữa các vùng miền và giữa các chuyên ngành lữ hành, lưu trú, vận tải.
- Nhóm giải pháp về nâng cao ý thức tự rèn luyện, học tập của người lao động: Phát huy tính tự giác, tinh thần chủ động nâng cao trình độ chuyên môn, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và đạo đức nghề nghiệp của người làm du lịch.
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt lý luận:
- Luận chứng một cách có hệ thống dưới góc độ triết học mác-xít về quan niệm nhân tố con người và phát huy nhân tố con người trong lĩnh vực kinh tế du lịch tại một quốc gia đang phát triển như CHDCND Lào.
- Làm rõ cấu trúc nội dung phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch gồm ba khâu thống nhất: đào tạo - bồi dưỡng; sử dụng; và tạo lập môi trường phát triển.
- Phân tích rõ các nhân tố khách quan (tăng trưởng kinh tế, thể chế, hội nhập, văn hóa truyền thống) và nhân tố chủ quan chi phối việc phát huy nguồn lực con người trong ngành du lịch.
Đóng góp về mặt thực tiễn:
- Phản ánh trung thực thực trạng công tác đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và xây dựng môi trường phát huy nhân lực du lịch tại CHDCND Lào trong giai đoạn 2011-2020 thông qua hệ thống số liệu, bảng biểu thực tế từ cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch) và hệ thống giáo dục nghề nghiệp.
- Chỉ rõ các mâu thuẫn, hạn chế về cơ cấu, chất lượng chuyên môn và khả năng cạnh tranh của lao động du lịch Lào, đồng thời làm rõ nguyên nhân sâu xa của các tồn tại đó.
- Cung cấp hệ thống 5 nhóm giải pháp có căn cứ khoa học, bám sát các định hướng phát triển của Đảng NDCM Lào, phục vụ việc xây dựng chính sách phục hồi và phát triển bền vững kinh tế du lịch Lào trong bối cảnh mới.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Hạn chế của luận án:
- Do phạm vi đề tài rộng và điều kiện tiếp cận các nguồn tư liệu thực tế tại Lào gặp khó khăn, luận án không đi sâu nghiên cứu về "chủ thể" và "phương thức" phát huy nhân tố con người, mà chỉ giới hạn tập trung vào 3 nội dung: đào tạo - bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường thích hợp.
- Địa bàn khảo sát và số liệu phản ánh chủ yếu tập trung vào các trung tâm du lịch lớn và các số liệu thống kê chung của các bộ ngành, chưa bao quát chi tiết đến toàn bộ các địa phương vùng sâu, vùng xa.
Hướng nghiên cứu tiếp:
- Tiếp tục mở rộng nghiên cứu về cơ chế vận hành, năng lực quản lý nhà nước của chủ thể lãnh đạo (các cấp ủy Đảng, chính quyền, doanh nghiệp du lịch) đối với nguồn nhân lực du lịch.
- Khảo sát chuyên sâu tác động dài hạn của đại dịch Covid-19 và các giải pháp đào tạo chuyển đổi số, áp dụng công nghệ thông tin trong ngành du lịch Lào.
- Nghiên cứu cơ chế triển khai chi tiết Khung trình độ quốc gia (NQF) và hệ thống tiêu chuẩn nghề du lịch chung ASEAN tại các cơ sở đào tạo nghề của Lào.
Giá trị tham khảo
Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn đối với nhiều nhóm đối tượng:
- Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Triết học (Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử), Kinh tế chính trị và Quản lý văn hóa - du lịch khi nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhân tố con người và phát triển kinh tế ngành.
- Cán bộ quản lý, chuyên viên hoạch định chính sách tại Bộ Thông tin, Văn hóa và Du lịch Lào, Phòng Thương mại và Công nghiệp Quốc gia Lào (LNCCI) trong việc xây dựng quy hoạch tổng thể nguồn nhân lực du lịch quốc gia.
- Ban giám hiệu và giảng viên tại các trường đại học, trường dạy nghề tổng hợp (IVET, TVET) của Lào nhằm tham khảo dữ liệu thực tế tại Chương 3 để đổi mới chương trình bồi dưỡng giáo viên và nâng cao chất lượng đào tạo sinh viên.
Phần đáng chú ý nhất để tham khảo là khung phân tích 3 nội dung phát huy nhân tố con người tại Chương 2 và hệ thống số liệu bồi dưỡng, đào tạo nhân sự ngành du lịch giai đoạn 2011-2020 tại Chương 3.
Câu hỏi thường gặp
1. Luận án xác định phát huy nhân tố con người trong kinh tế du lịch gồm những nội dung cơ bản nào?
Luận án xác định việc phát huy nhân tố con người gồm 3 nội dung thống nhất: (1) Đào tạo, bồi dưỡng nhân tố con người (về trí lực, chuyên môn, ngoại ngữ, đạo đức, hiểu biết văn hóa); (2) Sử dụng nhân tố con người (qua các khâu tuyển chọn, bố trí, sắp xếp và quy hoạch đúng năng lực, sở trường); (3) Tạo môi trường thích hợp cho con người hoạt động (môi trường kinh tế, thể chế chính trị - pháp lý, điều kiện làm việc và chính sách động lực).
2. Kinh tế du lịch của CHDCND Lào được luận án phân chia thành các ngành cụ thể nào?
Theo khung phân tích của luận án, kinh tế du lịch Lào bao gồm 4 ngành chính: Ngành dịch vụ lữ hành; Ngành vận tải khách du lịch; Ngành lưu trú du lịch (khách sạn, nhà nghỉ, bãi cắm trại, căn hộ du lịch); và Ngành dịch vụ du lịch khác (mua sắm, ăn uống, thể thao, vui chơi giải trí, chăm sóc sức khỏe).
3. Vì sao luận án không nghiên cứu sâu về chủ thể và phương thức phát huy nhân tố con người?
Tác giả đã nêu rõ trong phần phạm vi nghiên cứu: do phạm vi nghiên cứu rộng và nghiên cứu sinh gặp khó khăn trong việc tiếp cận các tài liệu cần thiết liên quan đến chủ thể và phương thức phát huy nhân tố con người tại CHDCND Lào, nên luận án chủ động giới hạn tập trung làm rõ 3 khâu thực tế: đào tạo - bồi dưỡng, sử dụng và tạo môi trường.
4. Khung thời gian và đối tượng khảo sát thực tiễn của luận án được giới hạn như thế nào?
Luận án giới hạn phạm vi thời gian nghiên cứu từ năm 2011 đến nay (năm 2022). Đối tượng khảo sát tập trung vào những người trong độ tuổi lao động trực tiếp và gián tiếp tham gia vào quá trình phát triển kinh tế du lịch tại CHDCND Lào.
5. Luận án đề xuất bao nhiêu nhóm giải pháp chủ yếu ở Chương 4?
Luận án đề xuất 5 nhóm giải pháp: (1) Nâng cao nhận thức của hệ thống chính trị và toàn xã hội; (2) Nâng cao hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng; (3) Tạo môi trường gia tăng động lực; (4) Sử dụng hiệu quả, hợp lý nhân tố con người; (5) Nâng cao ý thức tự rèn luyện, học tập, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người lao động.
Kết luận
Luận án của tác giả Khampheth Sengsoulattana là công trình nghiên cứu hệ thống về vấn đề phát huy nhân tố con người trong phát triển kinh tế du lịch tại CHDCND Lào dưới giác độ triết học mác-xít. Luận án đã làm rõ cơ sở lý luận, tổng kết bức tranh thực trạng công tác đào tạo, sử dụng và môi trường đãi ngộ nhân lực ngành du lịch Lào giai đoạn 2011-2020 với các số liệu thực tế. Các giải pháp được đề xuất tại Chương 4 có tính đồng bộ, góp phần cung cấp cơ sở khoa học cho công tác hoạch định chính sách phát triển nguồn nhân lực và phục hồi ngành du lịch tại CHDCND Lào.