phần mở đầu, kết luận, mục lục, các bảng biểu, phụ lục, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc trình bày gồm 4 phần: Chƣơng 1 : Tổng quan về tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về Marketing địa phƣơng. Chƣơng 2 : Phƣơng pháp nghiên cứu. Chƣơng 3 : Cơ sở đề xuất chiến lƣợc và giải pháp Marketing địa phƣơng phát triển du lịch tỉnh Thanh Hóa. Chƣơng 4 : Đề xuất chiến lƣợc và giải pháp Marketing địa phƣơng phát triển du lịch Thanh Hóa.
KẾT LUẬN 4 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MARKETING ĐỊA PHƢƠNG 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu về Marketing địa phƣơng Hiện nay, tại nhiều nƣớc trên thế giới, marketing địa phƣơng (marketing place, country marketing, destination branding) đang phổ biến và mang lại những lợi thế cạnh tranh vƣợt trội và bền vững hơn. Với tƣ duy mới, chính quyền phục vụ ngƣời dân xem bản thân địa phƣơng mình cũng là một Thƣơng hiệu. Marketing địa phƣơng không chỉ mang lại lợi ích thiết thực cho chính quyền, mà còn tạo ra những hiệu ứng tốt về hiệu quả đầu tƣ và thị trƣờng từ bên ngoài, kích thích những nội lực bên trong. Marketing địa phƣơng góp phần làm thăng hoa các giá trị bản sắc và mang lại những lợi ích bền vững trong phát triển thƣơng hiệu và sản phẩm địa phƣơng.
Kể từ khi Việt Nam có nhận thức cơ bản về thƣơng hiệu, sau 10 năm, một số địa phƣơng đang có những nỗ lực đáng kể với ý thức xây dựng thƣơng hiệu địa danh, thƣơng hiệu ngành và sản phẩm, thƣơng hiệu nông sản hay làng nghề. Một số còn biết vận dụng thƣơng hiệu chứng nhận tập thể, bƣớc đầu đã mang lại những thành công tích cực cả về kinh tế và nhận thức cộng đồng cũng nhƣ chuyên nghiệp hoá và minh bạch hoá vai trò của lãnh đạo địa phƣơng, hƣớng đến những sứ mệnh tốt đẹp song hành với ý chí và lý tƣởng của lãnh đạo cũng nhƣ ý nguyện của toàn dân. Tuy vậy năng lực marketing địa phƣơng của Việt Nam vẫn còn ở mức độ thấp và ảnh hƣởng đến sức bật khai thác tiềm năng và hoạch định chiến lƣợc phát triển cho từng địa phƣơng. Điều này có thể đƣợc cải thiện theo cách hiệu quả nhất là thông qua đào tạo kỹ năng quản lý marketing và thƣơng hiệu hƣớng đến thực hành và thiết lập các dự án trọng điểm cho từng địa phƣơng.
Vào những năm gần đây, sau khi nhận thấy các địa phƣơng gặt hái đƣợc nhiều thành tựu về du lịch, nâng cao GDP hàng năm, mở rộng và thu hút thêm nhiều các nguồn đầu tƣ trong và ngoài nƣớc. Các địa phƣơng bắt đầu quan tâm hơn đến việc xây dựng hình ảnh, thƣơng hiệu và đƣa ra các giải pháp, chiến lƣợc để Marketing cho chính địa phƣơng mình. 5 z Trên thế giới cũng nhƣ ở Việt Nam, tình hình Marketing địa phƣơng đã và đang đƣợc rất nhiều các nhà nghiên cứu quan tâm và thực hiện áp dụng vào vùng miền lãnh thổ cụ thể, các nghiên cứu đã đƣa ra đƣợc những khung lý thuyết cụ thể cho Marketing địa phƣơng, cũng nhƣ đề ra các chiến lƣợc, giải pháp cho địa phƣơng đƣợc nghiên cứu. Các tài liệu nghiên cứu còn đƣợc vận dụng và giảng dạy, đƣa ra hƣớng tiếp cận mới vào các trƣờng đạo tạo về kinh tế, và có các chuyên ngành kinh tế nói chung và Marketing địa phƣơng nói riêng.
Với đối tƣợng khách hàng mục tiêu của Marketing địa phƣơng đƣợc giới hạn trong luận văn là khách du lịch, có thể kể đến các công trình nghiên cứu của các tác giả nhƣ sau. Tình hình nghiên cứu nước ngoài Marketing địa phƣơng là một trong những các đề tài đƣợc rất nhiều các nhà nghiên cứu quan tâm. Trong đó, kể đến một số nhà nghiên cứu có các đề tài liên quan trực tiếp đến đề tài luận văn nhƣ: Joyce(2013) đã nghiên cứu lý thuyết về Marketing địa phƣơng dựa trên kinh tế địa phƣơng. Lý thuyết của học giả cho rằng một doanh nghiệp có thể thu đƣợc lợi thế cạnh tranh nếu doanh nghiệp thực hiện các chiến lƣợc (tạo ra giá trị) dựa trên nguồn lực đặc biệt của địa phƣơng mà các đối thủ cạnh tranh không thuộc địa phƣơng đó rất khó có thể thực hiện đƣợc.
Lý thuyết này có thể đƣợc áp dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giải thích (và đƣa ra kiến nghị quản lý) cho sự phát triển vững mạnh và lâu bền của các tổ chức và doanh nghiệp. Royer(2012) đã nghiên cứu sâu về cơ sở lý luận Marketing địa phƣơng. Đề tài nghiên cứu và đề cao đến trách nhiệm, năng lực và quá trình đổi mới của các cơ quan chức năng. Nghiên cứu và sử dụng các mô hình lý thuyết, mô hình định lƣợng để xem xét nên đƣa ra chiến lƣợc Marketing nhƣ thế nào là phù hợp trong một địa phƣơng.
Nhƣ vậy, chúng ta có thể thấy, với các công trình nghiên cứu về Marketing địa phƣơng trên thế giới, đã khẳng định đƣợc thế mạnh, sức ảnh hƣởng và tầm quan trọng của việc áp dụng các lý thuyết Marketing địa phƣơng nhằm tạo một sự khác 6 z biệt, tạo dấu ấn cho địa phƣơng bằng các chiến lƣợc và các bƣớc đi cụ thể, để mỗi địa phƣơng có hƣớng đi và sự phát triển của riêng mình. Tình hình nghiên cứu trong nước Marketing địa phƣơng không chỉ đƣợc nghiên cứu trên thế giới, mà tại Việt Nam, một số công trình nghiên cứu về Marketing địa phƣơng cũng đã đƣợc công bố và đang từng bƣớc đƣợc đƣa vào ứng dụng nhƣ một bƣớc đột phá mới cho chiến lƣợc marketing lãnh thổ. Vấn đề Marketing địa phƣơng đã đƣợc khá nhiều tác giả trong và ngoài nƣớc quan tâm nghiên cứu. Trên thế giới, không thể không nhắc đến Philip Kotler, ông có rất nhiều đóng góp to lớn, uy tín không chỉ trong lý thuyết về Marketing hiện đại nói chung mà còn trong lý thuyết Marketing địa phƣơng nói riêng.
Philip Kotler(2004) với chƣơng trình giảng dạy kinh tế Fulbright, đây là một tài liệu lý thuyết hết sức có giá trị trong việc xây dựng một chiến lƣợc Marketing cho một địa phƣơng. Về công trình của P.Kotler, ông đƣợc coi là một trong những ngƣời đầu tiên sử dụng thuật ngữ Marketing địa phƣơng. Công trình này đề xuất tiếp cận phát triển lãnh thổ theo quan điểm tổng thể và đƣa mô hình „tăng trƣởng năng động của thành phố‟. - Làm rõ các chủ thể của Marketing địa phƣơng.
- Xác định đối tƣợng hay khách hàng mục tiêu. - Phân tích các cấp độ của marketing địa phƣơng. - Nêu lên những đặc trƣng và thách thức của marketing địa phƣơng ở Châu Á.186) Công trình này ông đã chỉ rõ các chủ thể của Marketing địa phƣơng, nêu lên thị trƣờng mục tiêu, khách hàng mục tiêu mà Marketing địa phƣơng cần hƣớng đến, định hƣớng các cơ sở, các bƣớc để xây dựng chiến lƣợc cho marketing địa phƣơng, đƣa ra các chiến lƣợc cơ bản để marketing địa phƣơng. Công trình này có đóng góp quan trọng trong quá trình giảng dạy cũng nhƣ là nguồn lý thuyết vô cùng quý giá đối với các nhà thực hiện chiến lƣợc, cụ thể là xây dựng các chiến lƣợc, tạo hƣớng đi và phát triển cho địa phƣơng mình.
7 z Nguyễn Châu Hùng Vũ(2011) đã nghiên cứu về thực trạng địa phƣơng Quảng Ngãi, qua đó đƣa ra các chiến lƣợc, các giải pháp cụ thể với mục tiêu có thể tìm ra hƣớng đi mới, hƣớng phát triển chuyên sâu hơn cho sự phát triển của Quảng Ngãi. Các đóng góp thực tiễn của đề tài nhƣ đƣa ra đƣợc những giải pháp mang tính hệ thống, có tính khả thi cao, là nguồn tài liệu có giá trị cho chính quyền tham khảo. Một số giải pháp có thể kể ra: Hoàn thiện công tác tổ chức bộ máy quản trị Marketing địa phƣơng; thành lập bộ phận nghiên cứu, phát triển thị trƣờng và sản phẩm; tổ chức lại bộ phận thông tin; phát triển nguồn nhân lực thực hiện chiến lƣợc Marketing; đổi mới, nâng cao chất lƣợng tuyển dụng, thu hút nguồn nhân lực; thực hiện tốt việc đào tạo, bồi dƣỡng nguồn nhân lực; bố trí, sử dụng hợp lý và hiệu quả nguồn nhân lực; quản lý nguồn vốn đối ứng của địa phƣơng. Nguyễn Đức Hải(2013) nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về marketing lãnh thổ nhằm thu hút FDI, đánh giá thực trạng và phân tích các nhân tố ảnh hƣởng tới hoạt động Marketing lãnh thổ nhằm thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài trên địa bàn Thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2009 – 2012, từ đó tác giả đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác Marketing lãnh thổ cho Thành phố Hà Nội nhằm thu hút đầu tƣ nƣớc ngoài giai đoạn 2013 – 2020.
Đóng góp thực tiễn của đề tài: Tác giả cho thấy các chính sách Marketing lãnh thổ có vai trò rất quan trọng trong việc thu hút FDI của một địa phƣơng, cụ thể là Thành phố Hà Nội. Tác giả đã phân tích cơ sở để xây dựng chính sách Marketing lãnh thổ hay các nhân tố ảnh hƣởng tới quá trình xác lập và lựa chọn chính sách Marketing lãnh thổ bao gồm cả nhân tố bên ngoài (môi trƣờng vĩ mô, môi trƣờng cạnh tranh lãnh thổ, hành vi của nhà đầu tƣ nƣớc ngoài trong quá trình ra quyết định lựa chọn địa điểm đầu tƣ) và môi trƣờng bên trong (chính sách thu hút FDI của chính quyền thành phố, thái độ và hành vi của ngƣời dân thủ đô đối với FDI và nhà đầu tƣ nƣớc ngoài). Đồng thời tác giả cũng đề xuất các giải pháp Marketing, xây dựng các chƣơng trình Marketing cho Thành phố Hà Nội. Hồ Đức Hùng (2005) nghiên cứu các khái niệm về Marketing địa phƣơng, nhận dạng và quảng bá thƣơng hiệu, các chính sách và định hƣớng phát triển 8 z thƣơng hiệu, tạo dựng thƣơng hiệu cho Thành Phố Hồ Chí Minh, đƣa ra các hƣớng đi đúng đắn và có tính khả thi trong việc áp dụng các lý thuyết Marketing địa phƣơng trong việc tạo dựng hình ảnh và thƣơng hiệu địa phƣơng.
Nguyễn Văn Dung (2009) đã làm rõ các vấn đề, nhận diện rõ các vấn đề có liên quan đến hiện trạng về việc phát triển du lịch nƣớc ta, thêm vào đó, tác giả đƣa ra và đề xuất các chiến thuật phù hợp, thực tế trong việc quảng bá hình ảnh và thƣơng hiệu nhằm phát triển tiềm năng du lịch.