Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về xây dựng chiến lược kinh doanh Chương 2: Phương pháp luận và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Dương giai đoạn 2012 – 2014. Chương 4: Xây dựng chiến lược kinh doanh tại Ngân hàng TMCP Đại Dương giai đoạn 2015 – 2017. 3 z CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG CHIẾN LƢỢC KINH DOANH Ở chương này, tác giả trình bày những vấn đề sau: Tổng quan tình hình nghiên cứu: phần này tác giả phân tích các bài viết, luận văn của các tác giả có những đề tài liên quan đến xây dựng chiến lược phát triển kinh doanh tại doanh nghiệp, ngân hàng. Cơ sở lý luận về xây dựng chiến lược phát triển kinh doanh: tác giả sử dụng lý thuyết phân tích môi trường kinh tế vĩ mô, phân tích môi trường ngành, phân tích SWOT,…để làm khung lý thuyết xây dựng chiến lược phát triển kinh doanh tại ngân hàng tác giả nghiên cứu.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu Thời gian qua, xây dựng, định hướng chiến lược kinh doanh ngân hàng là đề tài đã được rất nhiều tác giả nghiên cứu.
Một số bài viết, luận văn tốt nghiệp về đề tài này được đánh giá khá cao và dành nhiều sự quan tâm từ các nhà quản trị ngân hàng. Một số bài viết, luận văn về xây dựng, định hướng chiến lược kinh doanh có thể kể đến như: - Yếu tố nguồn nhân lực là vấn đề mấu chốt để thành công trong phát triển hoạt động ngân hàng bán lẻ tại Vietinbank nói riêng và ngành ngân hàng nói chung (Nguyễn Hữu Hưng, “Chiến lược khác biệt hóa cho hoạt động ngân hàng bán lẻ”). - Xây dựng quy trình để xác định một chiến lược kinh doanh ngân hàng (Huyền Diệu và Diệu Hương, “Chiến lược và quản trị chiến lược trong hoạt động kinh doanh ngân hàng). 4 z - Tăng cường áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động ngân hàng nhằm giúp nâng cao hơn vị thế cạnh tranh so với đối thủ cạnh tranh (Nguyễn Hùng Sơn, “Chiến lược cạnh tranh hiệu quả cho ngân hàng bán lẻ”).
- Xây dựng phương pháp xếp hạng các tổ chức tín dụng theo chuẩn CAMELS (Tạ Kim Anh, “Phân tích hoạt động kinh doanh và hoạch định chiến lược kinh doanh tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam”). Các bài viết, luận văn đã cung cấp, khái quát những thông tin về xây dựng và định hướng chiến lược kinh doanh ngân hàng. Các tác giả đã chỉ ra rằng một ngân hàng muốn phát triển bền vững cần phải xây dựng và định hướng một chiến lược kinh doanh rõ ràng, luôn tôn thờ và cố gắng đạt được các mục tiêu đề ra. Đặc biệt, sau giai đoạn tự tái cơ cấu hoặc tái cơ cấu dưới sự giúp đỡ của NHNN (sáp nhập) thì mỗi một ngân hàng lại gặp vô vàn khó khăn để định hướng cho mình một hướng đi riêng, nhằm tái cấu trúc lại hệ thống, nguồn nhân lực, quản trị rủi ro,…để tăng trưởng một cách bền vững.
Dựa trên những nguồn tài liệu tham khảo, trong nghiên cứu của mình, tác giả tập trung nghiên cứu những lý luận chung về xây dựng định hướng chiến lược kinh doanh ngân hàng nói chung và đi sâu khai thác định hướng chiến lược kinh doanh sau thời kỳ tái cơ cấu (2015 – 2017) tại ngân hàng TMCP Đại Dương nói riêng.2 Cơ sở lý luận về xây dựng chiến lƣợc kinh doanh 1.1 Chiến lược kinh doanh Trên thực tế có rấ t nhiề u quan điể m khác nhau về chiế n lươ ̣c. Tuỳ theo mục đích nghiên cứu khác nhau và vào từng thờ i kỳ phát triể n khác nhau mà các nhà kinh tế có những quan điểm khác nhau về chiến lược. Chiế n lươ ̣c là “viê ̣c xác đinh ̣ những con đường và những phương tiê ̣n vâ ̣n du ̣ng để đa ̣t tới các mu ̣c tiêu đã đươ ̣c xác đinh ̣ thông qua cá c chiń h sách” (General Ailleret). 5 z Chiế n lươ ̣c của các nhà doanh nghiê ̣p là “toàn bô ̣ các quyế t đinh ̣ nhằ m vào việc chiếm được các vị trí quan trọng , phòng thủ và tạo ra các kết quả khai thác và sử du ̣ng ngay đươ ̣c” (F.
“Chiế n lươ ̣c là nghê ̣ thuâ ̣t phố i hơ ̣p các hành đô ̣ng và điề u khiể n chúng nhằ m hướng đế n các mu ̣c tiêu dài ha ̣n” (G. “Chiế n lươ ̣c của doanh nghiê ̣p là nhằ m phác hoa ̣ những quỹ đa ̣o tiế n triể n đủ vững chắ c và lâu dài , chung quanh quỹ đa ̣o đó có thể sắ p xế p những quyế t đinh ̣ và những hành đô ̣ng chính xác cho doanh nghiê ̣p” (Alain Charlec Martinet). Mô ̣t số nhà kinh tế trên thế giới đã thố ng nhấ t chiế n lươ ̣c kinh doanh với chiế n lươ ̣c phát triể n doanh nghiê ̣p. Đa ̣i diê ̣n cho quan niê ̣m này là các nhà kinh tế của BCG (Boston Consulting Group), theo đó ho ̣ cho rằ ng “chiế n lươ ̣c phát triể n là chiế n lươ ̣c chung của doanh nghiê ̣p , bao gồ m các bô ̣ phâ ̣n của chiến lược thứ cấp: chiế n lươ ̣c marketing, chiế n lươ ̣c tài chiń h, chiế n lươ ̣c nghiên cứu và phát triể n,…”.
Mục đích của chiến lược kinh doanh là mang lại những điều kiện thuận lơ ̣i nhấ t nhằ m ta ̣o lơ ̣i thế ca ̣nh tranh cho doanh nghiê ̣p (M E. Theo cách tiế p câ ̣n thông thường , chiế n lươ ̣c là hê ̣ thố ng các mu ̣c tiêu dài hạn , các chính sách và biện pháp chủ yếu về sản xuất kinh doanh , tài chính và nhân lực nhằm đưa doanh nghiệp phát triển lên một bước mới về chấ t. Khái niệm chiến lược kinh doanh : là các chiến lược tổng thể của doanh nghiê ̣p xác đinh ̣ các mu ̣c tiêu và phương hướng kinh doanh trong thời kỳ tương đố i dài (5 – 10 năm…) và được quán triệt đầy đủ trong tất cả các hoạt đô ̣ng sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhằm đảm bảo cho doanh nghiệp phát triển bền vững. 6 z Mô ̣t số đă ̣c điể m của chiế n lươ ̣c kinh doanh: - Chiế n lươ ̣c kinh doanh chỉ phác thảo các phương hướng dài ha ̣n , có tính định hướng, còn trong thực hành kinh doanh phải thực hiê ̣n viê ̣c kế t hơ ̣p giữa mu ̣c tiêu chiế n lươ ̣c với mu ̣c tiêu tình thế , kế t hơ ̣p giữa chiế n lươ ̣c và chiế n thuâ ̣t, giữa ngắ n ha ̣n và dài ha ̣n.
Từ đó mới đảm bảo đươ ̣c hiê ̣u quả kinh doanh và khắ c phục được các sai lệch do chiến lược gây ra. - Mọi quyết định quan trọng trong quá trình xây dựng , quyế t đinh ̣ , tổ chức thực hiê ̣n và kiể m tra, đánh giá, điề u chỉnh chiế n lươ ̣c đề u phải tâ ̣p trung vào người lãnh đạo cao nhất củ a doanh nghiê ̣p. Điề u này đảm bảo cho tính chuẩ n xác của các quyế t đinh ̣ dài ha ̣n, cho sự bí mâ ̣t về thông tin. - Chiế n lươ ̣c kinh doanh luôn đươ ̣c xây dựng dựa trên cơ sở các lơ ̣i thế so sánh.
Điề u này đòi hỏi trong quá triǹ h xây dựng chiế n lươ ̣c , doanh nghiê ̣p phải đánh giá đúng thực trạng sản xuất kinh doanh của mình để tìm ra điểm mạnh, điể m yế u và thường xuyên rà soát la ̣i các yế u tố nô ̣i ta ̣i khi thực thi chiế n lươ ̣c. - Chiế n lươ ̣c kinh doanh trước h ết và chủ yếu được xây dựng cho các ngành nghề kinh doanh , các lĩnh vực kinh doanh chuyên môn hoá , truyề n thố ng thế ma ̣nh của doanh nghiê ̣p. Điề u này đă ̣t doanh nghiê ̣p vào thế phải xây dựng, phải lựa chọn và thực thi chiến lượ c cũng như tham gia kinh doanh trên những thương trường đã có chuẩ n bi ̣và có thế ma ̣nh.2 Quy trình xây dựng chiế n lược kinh doanh Quy trin ̀ h xây dựng chiế n lươ ̣c kinh doanh của mô ̣t doanh nghiê ̣p nói chung đươ ̣c khái quát gồ m 04 bước cơ bản (Hình 1.1: Quy trình xây dựng chiến lược kinh doanh 1.1 Xác định hệ thống mục tiêu của doanh nghiệp Xác định mục tiêu chiến lược là bước đầu tiên trong quá trình xây dựng chiế n lươ ̣c kinh doanh và là bước rấ t quan tro ̣ng. Bởi vì viê ̣c xác đinh ̣ đúng mục tiêu chiến lược sẽ là căn cứ , đinh ̣ hướng chỉ đa ̣o cho các bước tiế p theo của quá trình xây dựng chiến lược kinh doanh cho doanh nghiệp.
Mă ̣t khác , nó còn là căn cứ đánh giá và điề u chỉnh chiế n lươ ̣c. Mục tiêu chiến lược được hiểu đơn giản là những gì doanh nghiệp cần vươn tới, cầ n đa ̣t đươ ̣c trong mô ̣t khoảng thời gian nhấ t đinh ̣ (thường là dài hạn). Cầ n phân biê ̣t mu ̣c tiêu chiế n lươ ̣c với dự đoán. Dự đoán đươ ̣c hiể u như là một chỉ dẫn cái có thể đạt được trong hoạt động tương lai có tính đến hoạt đô ̣ng trong quá khứ của doanh nghiê ̣p.
Dự đoán dựa trên sự tính toán , nhưng nhìn chung nó biểu hiện một xu hướng. Trong khi đó, mục tiêu chiến lược thể hiê ̣n ý chí vươn lên của doanh nghiê ̣p và cầ n phải đa ̣t đươ ̣c. 8 z Hê ̣ thố ng mu ̣c tiêu chiế n lươ ̣c của doanh nghiê ̣p phu ̣ thuô ̣c vào từng thời kỳ. Nó bao gồm: mục tiêu ngắn hạn và mục tiêu dài hạn.
- Mục tiêu dài ha ̣n bao gồ m: Thị phần của doanh nghiệp Lơ ̣i nhuâ ̣n của doanh nghiê ̣p Năng suấ t lao đô ̣ng Vấ n đề giải quyế t công ăn viê ̣c làm và đời số ng của người lao đô ̣ng Mô ̣t số mu ̣c tiêu khác.