Luận án kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty trách nhiệm hữu hạn cơ khí chính xác nam trường an

Tài liệu nghiên cứu Luận án kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty trách nhiệm hữu hạn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Sản Phẩm Xây Lắp Tại Công Ty TNHH Cơ Khí Chính Xác Nam Trường An
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan đề tài nghiên cứu
• 1.2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.2.3. Khoảng trống nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.8. Kết cấu của luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP
• 2.1. Đặc điểm hoạt động kinh doanh xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.2. Đặc điểm hoạt động sản xuất xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.3. Đặc điểm sản phẩm xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp
• 2.4. Đặc điểm tổ chức sản xuất xây lắp
• 2.5. Đặc điểm tổ chức quản lý

Tóm tắt

I. Giới thiệu về đề tài nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu 'Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm xây lắp tại Nam Trường An' được lựa chọn nhằm phân tích và đánh giá thực trạng kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong ngành xây lắp. Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm là hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh của các doanh nghiệp xây lắp. Tại Nam Trường An, việc tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp không chỉ giúp doanh nghiệp xác định đúng kết quả kinh doanh mà còn tìm ra các biện pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh. Đặc biệt, trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc quản lý chi phí hiệu quả trở thành yêu cầu cấp thiết.

1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước

Nhiều nghiên cứu trong nước đã chỉ ra tầm quan trọng của chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong ngành xây lắp. Các luận văn thạc sĩ như của Nguyễn Quỳnh Phương và Phạm Thị Ngọc Trinh đã hệ thống hóa lý thuyết và thực trạng kế toán chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp xây lắp. Tuy nhiên, các đề tài này vẫn còn thiếu sót trong việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn, dẫn đến khó khăn trong việc vận dụng vào thực tế tại các công ty. Điều này cho thấy cần có những nghiên cứu sâu hơn về chi phí xây dựng và giá thành sản phẩm tại các doanh nghiệp cụ thể như Nam Trường An.

1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài

Các nghiên cứu quốc tế về kế toán chi phí trong ngành xây lắp cũng đã được thực hiện, như luận văn của Jouni Keisala về phương pháp kế toán chi phí tại các dự án xây lắp ở Tây Bắc Nga. Tuy nhiên, những nghiên cứu này thường chỉ tập trung vào một số khu vực cụ thể và chưa có tính đại diện cao. Việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí từ nước ngoài vào thực tiễn tại Việt Nam, đặc biệt là tại Nam Trường An, cần được xem xét kỹ lưỡng để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

II. Đặc điểm hoạt động kinh doanh xây lắp

Hoạt động kinh doanh xây lắp tại Nam Trường An có những đặc điểm riêng biệt ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Sản phẩm xây lắp thường có quy mô lớn, kết cấu phức tạp và thời gian thi công dài. Điều này yêu cầu kế toán phải lập dự toán chi phí và tính giá thành theo từng hạng mục công trình. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp hạch toán chính xác giá trị công trình mà còn hỗ trợ trong việc quản lý tài chính và giám sát chi tiêu. Hơn nữa, sản phẩm xây lắp thường được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận, điều này làm cho tính chất hàng hóa của sản phẩm không thể hiện rõ, gây khó khăn trong việc quản lý và hạch toán.

2.1. Đặc điểm sản phẩm xây lắp

Sản phẩm xây lắp tại Nam Trường An không chỉ là các công trình mà còn là các hạng mục công trình có quy mô lớn và phức tạp. Việc hạch toán chi phí cho từng hạng mục là rất cần thiết để đảm bảo tính chính xác trong việc xác định giá thành sản phẩm. Các chi phí phát sinh trong quá trình thi công như chi phí di chuyển, chi phí mặt bằng, và chi phí vật liệu cần được theo dõi và phân bổ hợp lý. Điều này giúp doanh nghiệp tránh được tình trạng thất thoát và lãng phí vốn đầu tư.

2.2. Đặc điểm tổ chức sản xuất

Hoạt động xây lắp diễn ra trong điều kiện ngoài trời, chịu tác động của môi trường và khí hậu, dẫn đến nhiều rủi ro và thiệt hại. Do đó, kế toán cần có phương pháp theo dõi và hạch toán chi phí phù hợp với từng nguyên nhân gây ra thiệt hại. Hơn nữa, việc tổ chức sản xuất trong ngành xây lắp thường thiếu tính ổn định, gây khó khăn trong việc cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động. Điều này đòi hỏi kế toán phải phản ánh chính xác chi phí và phân bổ chi phí hợp lý để đảm bảo hiệu quả trong quản lý.

III. Tầm quan trọng của kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm tại Nam Trường An đóng vai trò quan trọng trong việc xác định hiệu quả kinh doanh. Việc hạch toán chính xác chi phí sản xuất không chỉ giúp doanh nghiệp xác định đúng kết quả kinh doanh mà còn tìm ra các biện pháp tiết kiệm chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh. Hơn nữa, việc tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm còn giúp doanh nghiệp có cái nhìn tổng quan về tình hình tài chính, từ đó đưa ra các quyết định quản lý hợp lý.

3.1. Lợi ích của việc hạch toán chi phí

Hạch toán chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm giúp doanh nghiệp có thể kiểm soát tốt hơn các khoản chi phí phát sinh. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp xác định đúng kết quả kinh doanh mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch tài chính và quản lý nguồn lực hiệu quả. Việc theo dõi chi phí cũng giúp doanh nghiệp phát hiện kịp thời các khoản chênh lệch so với định mức, từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời.

3.2. Ảnh hưởng đến quyết định quản lý

Thông qua việc hạch toán chi phí và tính giá thành sản phẩm, các nhà quản lý tại Nam Trường An có thể đưa ra các quyết định chính xác hơn về việc đầu tư, phân bổ nguồn lực và điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Việc nắm rõ tình hình chi phí của từng công trình, hạng mục công trình giúp doanh nghiệp sử dụng vốn hiệu quả, tránh thất thoát và lãng phí, từ đó nâng cao lợi nhuận.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế Việt Nam, sự chuyển dịch lao động từ các vùng có nhu cầu thấp đến các thành phố lớn đã thúc đẩy ngành xây lắp phát triển mạnh mẽ. Hàng năm, hàng ngàn lao động đổ về các trung tâm văn hóa, chính trị để tìm kiếm việc làm, kéo theo nhu cầu đầu tư xây lắp tăng cao. Công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp trở thành yếu tố then chốt nhằm nâng cao năng suất lao động và hiệu quả sản xuất kinh doanh. Đặc biệt, trong các doanh nghiệp xây lắp, việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế của ngành mà còn tác động đến giá thành và hiệu quả của các ngành kinh tế khác.

Công ty TNHH Cơ khí chính xác Nam Trường An, với lĩnh vực xây lắp là chủ đạo, đang đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng gay gắt trên thị trường. Việc tổ chức kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp chính xác, hợp lý là yêu cầu cấp thiết nhằm giúp công ty kiểm soát chi phí, tránh thất thoát, nâng cao lợi nhuận và giữ vững chất lượng sản phẩm. Luận văn tập trung nghiên cứu công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty trong giai đoạn 2015-2016, nhằm hệ thống hóa lý thuyết, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện, góp phần nâng cao hiệu quả quản trị chi phí và cạnh tranh trên thị trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, bao gồm:

• Lý thuyết kế toán chi phí sản xuất: Phân loại chi phí theo khoản mục (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung), theo yếu tố chi phí (cố định, biến đổi, hỗn hợp) và theo mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí (trực tiếp, gián tiếp).

• Lý thuyết tính giá thành sản phẩm xây lắp: Giá thành sản phẩm là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí lao động và vật tư để hoàn thành khối lượng xây lắp. Phân loại giá thành theo thời điểm tính (dự toán, kế hoạch, định mức, thực tế) và phạm vi tính (công trình hoàn chỉnh, khối lượng xây lắp hoàn thành quy ước).

• Mô hình phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận (CVP): Giúp đánh giá lãi góp, tỷ lệ lãi góp, đòn bẩy kinh doanh và điểm hòa vốn, hỗ trợ nhà quản trị trong việc ra quyết định kinh doanh hiệu quả.

• Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 03, VAS 04) và các quy định của Bộ Tài chính về chế độ kế toán doanh nghiệp xây lắp, đặc biệt Thông tư 200/2014/TT-BTC hướng dẫn tập hợp giá thành xây lắp.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng kết hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

• Phương pháp kế thừa: Tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu, công trình nghiên cứu liên quan đến kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp.

• Phương pháp khảo sát, quan sát và phỏng vấn: Thu thập số liệu thực tế tại Công ty TNHH Cơ khí chính xác Nam Trường An thông qua quan sát môi trường làm việc, quy trình kế toán, phỏng vấn các kỹ thuật viên, quản lý và nhân viên kế toán.

• Phương pháp thống kê kinh tế và phân tích kinh tế: Xử lý số liệu thu thập được, tính toán các chỉ tiêu chi phí, giá thành, phân tích ảnh hưởng của các nhân tố đến kết quả kinh doanh.

• Phương pháp phân tích kỹ thuật và mô hình hóa: Áp dụng các công thức tính giá thành, phân bổ chi phí, đánh giá sản phẩm dở dang và phân tích CVP để đánh giá hiệu quả công tác kế toán chi phí.

• Cỡ mẫu và timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào dữ liệu kế toán và hoạt động xây lắp của công ty trong giai đoạn 2015-2016, với đối tượng khảo sát là toàn bộ các bộ phận liên quan đến công tác kế toán chi phí và quản lý xây lắp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình tập hợp chi phí sản xuất: Công ty đã thực hiện tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công và chi phí sản xuất chung theo đúng các khoản mục quy định. Tuy nhiên, việc phân bổ chi phí gián tiếp còn chưa đồng bộ, dẫn đến một số sai lệch trong tính giá thành sản phẩm. Ví dụ, chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 15-20% tổng chi phí sản xuất nhưng chưa được phân bổ chính xác theo từng công trình.

2. Tính giá thành sản phẩm xây lắp: Giá thành sản phẩm được tính theo phương pháp khoán gọn công trình, hạng mục công trình. Giá thành thực tế của từng hạng mục công trình được phân bổ dựa trên tỷ lệ chi phí thực tế và giá trị dự toán. Tỷ lệ chênh lệch giữa giá thành thực tế và dự toán dao động khoảng 5-8%, phản ánh sự biến động trong quá trình thi công và quản lý chi phí.

3. Hiệu quả quản lý chi phí và lợi nhuận: Qua phân tích báo cáo tài chính giai đoạn 2014-2016, doanh thu thuần về bán hàng và dịch vụ tăng trưởng ổn định, trong khi lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 932 triệu đồng năm 2016. Tỷ lệ lợi nhuận gộp so với doanh thu duy trì ở mức khoảng 5-7%, cho thấy công tác kiểm soát chi phí có hiệu quả nhưng vẫn còn tiềm năng cải thiện.

4. Ứng dụng kế toán quản trị và phân tích CVP: Công ty đã áp dụng phân tích mối quan hệ chi phí - khối lượng - lợi nhuận để đánh giá điểm hòa vốn và lãi góp từng công trình. Tuy nhiên, việc sử dụng các báo cáo quản trị chi tiết theo trung tâm chi phí và phân tích chênh lệch chi phí còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định kịp thời.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những tồn tại trong công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty là do đặc thù ngành xây lắp với sản phẩm có tính chất đơn chiếc, quy mô lớn, thời gian thi công kéo dài và địa điểm thi công thay đổi liên tục. Điều này làm tăng chi phí di chuyển, quản lý vật tư và nhân công, gây khó khăn trong việc phân bổ chi phí gián tiếp chính xác.

So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả nghiên cứu tại công ty Nam Trường An tương đồng với các doanh nghiệp xây lắp khác về mặt đặc điểm chi phí và phương pháp tính giá thành. Tuy nhiên, công ty cần nâng cao hơn nữa công tác kế toán quản trị để đáp ứng yêu cầu quản lý chi phí trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bổ chi phí theo khoản mục, bảng so sánh giá thành dự toán và thực tế từng công trình, cũng như biểu đồ phân tích điểm hòa vốn và lãi góp theo từng dự án, giúp minh họa rõ nét hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí gián tiếp: Áp dụng các tiêu thức phân bổ chi phí phù hợp với đặc thù từng công trình, hạng mục công trình nhằm nâng cao tính chính xác trong tính giá thành sản phẩm. Thời gian thực hiện: 6 tháng; Chủ thể: Phòng Kế toán - Tài chính.

2. Xây dựng hệ thống báo cáo kế toán quản trị chi tiết theo trung tâm chi phí: Thiết lập báo cáo định kỳ phản ánh chi phí thực tế so với dự toán, phân tích chênh lệch và nguyên nhân phát sinh để hỗ trợ nhà quản lý ra quyết định kịp thời. Thời gian thực hiện: 9 tháng; Chủ thể: Ban lãnh đạo và phòng Kế toán.

3. Đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho kế toán viên: Tập trung vào kỹ năng hạch toán chi phí xây lắp, phân tích chi phí và áp dụng chuẩn mực kế toán mới. Thời gian thực hiện: 3 tháng; Chủ thể: Phòng Nhân sự phối hợp phòng Kế toán.

4. Áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi phí và tính giá thành: Triển khai phần mềm kế toán chuyên ngành xây lắp để tự động hóa quy trình tập hợp chi phí, tính giá thành và báo cáo quản trị. Thời gian thực hiện: 12 tháng; Chủ thể: Ban Giám đốc và phòng Công nghệ thông tin.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp xây lắp: Giúp hiểu rõ cơ sở lý thuyết và thực tiễn về kế toán chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và giá thành sản phẩm.

2. Nhân viên kế toán và kiểm toán: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về phương pháp hạch toán chi phí xây lắp, kỹ thuật phân bổ chi phí và tính giá thành sản phẩm phù hợp với đặc thù ngành.

3. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo hữu ích để nghiên cứu chuyên sâu về kế toán chi phí và quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây lắp.

4. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia tư vấn tài chính: Hỗ trợ trong việc đánh giá, phân tích và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán chi phí sản xuất xây lắp khác gì so với các ngành khác?
   Kế toán chi phí xây lắp phải đối mặt với đặc thù sản phẩm đơn chiếc, quy mô lớn, thời gian thi công dài và địa điểm thay đổi liên tục, dẫn đến chi phí di chuyển, quản lý vật tư và nhân công phức tạp hơn. Ví dụ, chi phí điều động máy móc và nhân công phải được theo dõi chi tiết và phân bổ hợp lý cho từng công trình.

2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm xây lắp phổ biến là gì?
   Phương pháp khoán gọn công trình và phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng được sử dụng phổ biến. Công ty Nam Trường An áp dụng phương pháp khoán gọn, phân bổ chi phí dựa trên tỷ lệ chi phí thực tế và giá trị dự toán từng hạng mục công trình.

3. Làm thế nào để phân bổ chi phí gián tiếp chính xác?
   Cần xác định tiêu thức phân bổ phù hợp như diện tích công trình, khối lượng công việc hoặc thời gian sử dụng máy móc. Việc này giúp chi phí gián tiếp được phân bổ công bằng và phản ánh đúng chi phí thực tế của từng công trình.

4. Vai trò của kế toán quản trị trong doanh nghiệp xây lắp là gì?
   Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, giá thành và hiệu quả hoạt động cho nhà quản lý, hỗ trợ lập kế hoạch, kiểm soát chi phí và ra quyết định kinh doanh. Ví dụ, phân tích điểm hòa vốn giúp xác định mức sản lượng tối thiểu để đạt lợi nhuận.

5. Làm sao để nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí tại công ty xây lắp?
   Đào tạo nhân viên kế toán, áp dụng phần mềm quản lý chi phí, hoàn thiện quy trình phân bổ chi phí và xây dựng hệ thống báo cáo quản trị chi tiết là các giải pháp thiết thực giúp nâng cao hiệu quả công tác kế toán chi phí.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp, đồng thời vận dụng vào thực tiễn tại Công ty TNHH Cơ khí chính xác Nam Trường An trong giai đoạn 2015-2016.
• Đã phân tích và đánh giá thực trạng công tác kế toán chi phí, nhận diện ưu điểm và tồn tại trong việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm xây lắp.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện phương pháp phân bổ chi phí, xây dựng báo cáo quản trị chi tiết, đào tạo nhân sự và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Kết quả nghiên cứu góp phần nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, hạ giá thành sản phẩm và tăng sức cạnh tranh cho công ty trên thị trường xây lắp.
• Khuyến nghị công ty triển khai các giải pháp trong vòng 12 tháng tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và áp dụng các chuẩn mực kế toán mới để đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững.

Hành động tiếp theo: Ban lãnh đạo và phòng Kế toán cần phối hợp xây dựng kế hoạch triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tổ chức đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ kế toán viên nhằm đảm bảo hiệu quả thực hiện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu về đề tài nghiên cứu. Chương 2: Những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Chương 3: Thực trạng kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An. Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại công ty TNHH cơ khí chính xác Nam Trường An.

11 CHƯƠNG 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM XÂY LẮP 2. Đặc điểm hoạt động kinh doanh xấy lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 2. Đặc điểm hoạt động sản xuất xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp Hoạt động kinh doanh xây lắp là một ngành sản xuất có tính chất công nghiệp, tạo ra cơ sở hạ tầng cho nền kinh tế quốc dân. Do vậy, so với các ngành sản xuất khác, kinh doanh xây lắp có những đặc điểm kinh tế kỹ thuật đặc trưng được thể hiện ở sản phẩm, ở phương thức tổ chức sản xuất.

Những đặc điểm đó chi phối cách thức quản lý doanh nghiệp nói chung cũng như chi phối đến nội dung, phương pháp và cách thức tổ chức kế toán chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm xây lắp nói riêng. Hoạt động xây lắp không cố định tại một điểm mà di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm xây lắp. Đặc điểm này làm tăng chi phí di chuyển và công tác quản lý vật tư, con người sẽ gặp khó khăn. Trong quá trình thi công sẽ phát sinh chi phí điều động nhân công, điều động máy móc thiết bị, chi phí mặt bằng, tập kết vật liệu và máy thi công.nên kế toán phải theo dõi chi tiết, chính xác các khoản chi phí này và phân bổ cho các đối tượng phù hợp để đảm bảo tính chặt chẽ và mang lại hiệu quả cao trong quản lý.

Đặc điểm sản phẩm xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp Sản phẩm xây lắp là những công trình, hạng mục công trình…có qui mô lớn, kết cấu phức tạp, mang tính chất đơn chiếc, thời gian xây lắp dài. Các 12 công trình, các hạng mục công trình, các giai đoạn của hạng mục hay nhóm hạng mục là đối tượng hạch toán chi phí, vì thế phải lập dự toán chi phí và tính giá thành theo từng hạng mục công trình hay giai đoạn của hạng mục công trình. Điều này giúp cho các doanh nghiệp xây lắp có thể hạch toán tương đối chính xác giá trị công trình, từ đó lên kế hoạch về tài chính cũng như việc quản trị, giám sát việc chi tiêu, tránh thất thoát lãng phí vốn đầu tư. Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư (giá đấu thầu), do đó tính chất hàng hóa của sản phẩm xây lắp không thể hiện rõ.

Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe máy, thiết bị thi công, người lao động.) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm. Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp do ảnh hưởng của điều kiện thiên nhiên, thời tiết và dễ mất mát hư hỏng. Những đặc điểm trên đã ảnh hưởng rất lớn đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây lắp. Công tác kế toán vừa phải đáp ứng yêu cầu chung về chức năng, nhiệm vụ kế toán của một doanh nghiệp sản xuất vừa phải đảm bảo phù hợp với đặc thù của loại hình doanh nghiệp.

Đặc điểm sản xuất và quản lý doanh nghiệp xây lắp ảnh hưởng đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp 2. Đặc điểm tổ chức sản xuất xây lắp - Sản xuất xây lắp diễn ra trong điều kiện ngoài trời, chịu tác động trực tiếp của môi trường, khí hậu nên gặp nhiều rủi ro tạo nên những khoản thiệt hại lớn, phát sinh bất ngờ. Những khoản thiệt hại này cần được tổ chức theo dõi chặt chẽ và có phương pháp kế toán phù hợp với những nguyên nhân gây ra. 13 Đồng thời, doanh nghiệp cần có kế hoạch điều độ, phù hợp sao cho đảm bảo công trình đúng tiến độ, tiết kiệm CPSX, hạ giá thành sản phẩm xây lắp.

- Hoạt động xây lắp diễn ra trong điều kiện sản xuất thiếu tính ổn định, luôn biến đổi theo địa điểm và giai đoạn thi công. Do vậy, gây khó khăn trong tổ chức sản xuất, khó cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động, làm nảy sinh nhiều chi phí cho khâu di chuyển lực lượng sản xuất và cho công trình tạm phục vụ sản xuất như: Chi phí điều động nhân công, máy thi công, chuẩn bị mặt bằng và chi phí vận chuyển tập kết vật liệu thi công. điều này đòi hỏi kế toán phản ánh chính xác chi phí và phân bổ chi phí hợp lý. - Quá trình sản xuất diễn ra trong phạm vi hẹp nhưng với số lượng nhân công và vật liệu lớn, đòi hỏi công tác tổ chức xây lắp phải diễn ra có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa các bộ phận và giai đoạn công việc.

Đặc điểm tổ chức quản lý Do những đặc thù của ngành xây lắp, có thể tổ chức kinh doanh xây lắp theo những phương thức khoán khác nhau điều này đã chi phối kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp. Cụ thể: - Phương thức khoán gọn công trình, hạng mục công trình: Đây là một phương thức đang được áp dụng phổ biến ở các doanh nghiệp xây lắp hiện nay. Theo phương thức này, đơn vị giao khoán giao toàn bộ giá trị công trình, hạng mục công trình cho đơn vị nhận khoán, đơn vị nhận khoán tự tổ chức cung ứng vật tư, tổ chức lao động. tiến hành thi công.

Khi công trình hoàn thành bàn giao, quyết toán sẽ được thanh toán toàn bộ giá trị công trình theo giá nhận khoán và nộp cho đơn vị giao khoán một số khoản theo quy định. Trong phương thức này, đơn vị giao khoán chỉ là người có tư cách pháp nhân đứng ra ký kết các hợp đồng xây lắp và chịu trách nhiệm pháp lý đối với chất lượng công trình và thời gian thi công. 14 - Phương thức khoán khoản mục chi phí: Theo phương thức này, đơn vị giao khoán chỉ khoán các khoản mục chi phí nhất định còn các khoản mục chi phí khác do đơn vị tự chi và chịu trách nhiệm giám sát kỹ thuật, chất lượng công trình. Phương thức này áp dụng cho các tổ, đội thi công không có đủ điều kiện tự cung ứng vật tư, giám sát kỹ thuật và chưa thực hiện công tác kế toán.

Chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp xây lắp 2. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất 2. Khái niệm chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp “Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác” Theo chuẩn mực số 01- Chuẩn mực chung ban hành và công bố theo Quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31/12/2002 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. Chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như: Giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí lãi tiền vay và những chi phí liên quan đến hoạt động cho các bên khác sử dụng tài sản sinh ra lợi tức, tiền bản quyền,.

Những chi phí này phát sinh dưới dạng tiền và các khoản tương đương tiền, hàng tồn kho, khấu hao máy móc, thiết bị. Chi phí khác bao gồm các chi phí ngoài các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp như: Chi phí về thanh lý, nhượng bán tài sản cố định, các khoản tiền bị khách hàng phạt do vi phạm hợp đồng… Vậy chi phí sản xuất trong các doanh nghiệp kinh doanh xây lắp: Là biểu hiện bẳng tiền của toàn bộ các hao phí về vật tư, tài sản cố định, nhân công, dịch vụ phát sinh,… mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động xây lắp trong một thời kì nhất định (Nguồn: Giáo trình “Kế toán tài chính” NXB 15 Tài chính 2007- Chủ biên: PGS.TS Nghiêm Văn Lợi). Phân loại chi phí sản xuất. - Phân loại theo khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm xây lắp + Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Là tất cả chi phí vật liệu chính, vật liệu phụ, vật kết cấu, vật liệu luân chuyển cần thiết để tạo nên sản phẩm xây lắp, không bao gồm chi phí vật liệu đã tính vào CPSXC, máy thi công.

+ Chi phí nhân công trực tiếp: Là chi phí về tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp có tính chất lương của công nhân trực tiếp thi công xây lắp, không phân biệt công nhân trong danh sách hay thuê ngoài. + Chi phí sử dụng máy thi công: Là toàn bộ chi phí trực tiếp liên quan tới việc sử dụng xe, máy thi công phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất xây lắp công trình. + Chi phí sản xuất chung: Là các chi phí phục vụ, quản lý ngoài các phát sinh ở tổ, đội, công trường gồm: Lương nhân viên quản lý đội (đội trưởng, đội phó.), và các khoản BHXH, BHYT,BHTN, KPCĐ tính chi phí dịch vụ mua ngoài và khấu hao TSCĐ dùng chung cho hoạt động của tổ, đội và các khoản chi phí bằng tiền khác. - Phân loại chi phí sản xuất theo yếu tố chi phí + Chi phí nguyên vật liệu: Là toàn bộ chi phí về các loại nguyên vật liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây lắp cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụng trong quá trình sản xuất sản phẩm.

+ Chi phí công cụ dụng cụ sản xuất: Mặt nạ hàn, ván, khuôn… + Chi phí nhiên liệu: Xăng, dầu mỡ, khí nén… + Chi phí nhân công: Là chi phí về tiền lương phải trả người lao động, các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo lương của người lao động. 16 + Chi phí khấu hao TSCĐ: Bao gồm chi phí khấu hao của tất cả TSCĐ dùng vào hoạt động sản xuất xây lắp của mỗi hợp đồng xây dựng của doanh nghiệp. + Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho các hoạt động sản xuất xây lắp của doanh nghiệp.