Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại; Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế luận văn; Chương 3: Thực trạng chất lƣợng tín dụng đối với khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng TMCP Đại Chúng PVcomBank - Chi nhánh Thái Bình; Chương 4: Một số giải pháp nâng cao chất lƣợng tín dụng đối đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại PVcomBank - Chi nhánh Thái Bình. 4 z CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về chất lƣợng tín dụng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại Đến nay đã có nhiều luận văn thạc sĩ, công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề chất lƣợng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại các ngân hàng khác nhau. Nhìn chung, các tác giả đều giới thiệu và phân tích thực trạng chất lƣợng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại một ngân hàng cụ thể; từ đó hƣớng tới việc đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Chình vì lẽ đó, mặc dù đây là đề tài khá quen thuộc nhưng tác giả vẫn lựa chọn thực hiện đề tài này nhằm tìm kiếm thêm những sự thay đổi mới để có thể áp dụng thực tế nhằm góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng TMCP Đại Chúng Việt Nam - Chi nhánh Thái Bình. Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, tác giả có sử dụng và tham khảo đề tài của một số tác giả sau: - Mô hình phân tích CAMELS, Standard & Poor’s, Moody’s và Fitch, tác giả Judijanto và Khmaladze (2003) trong nghiên cứu phá sản của 213 ngân hàng tại thị trƣờng Indonesia. Các công trình nghiên cứu trên đã đề cập đến nhiều chỉ tiêu để phân tích chất lƣợng tín dụng trong ngân hàng.f và Greeen walt (1991); Salas Vincene và Saurina (2002); Agung et. Các công trình nghiên cứu trên đã chỉ ra nguyên nhân dẫn tới nợ xấu ở Mỹ, Tây Ban Nha, Ấn Độ.
- Giáo trình “Ngân hàng thương mại” do tác giả Phan Thị Thu Hà chủ biên (Nhà xuất bản Đại học Kinh tế quốc dân, 2013). Tác giả đã đưa ra những 5 z khái niệm cơ bản về hoạt động tín dụng của ngân hàng thƣơng mại, làm rõ vai trò, đặc điểm, các loại hình tín dụng; quy trình và nguyên tắc cho vay. Ngoài ra, tác giả cũng phân loại tín dụng theo tiêu thức khác nhau… - Ngô Thị Thu Mai (2014), “Nâng cao chất lượng cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại cổ phần Quân đội - Chi nhánh Thái Nguyên”, Luận văn thạc sĩ Kinh doanh và Quản lý, Trƣờng Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội. Luận văn đã hệ thống hóa những lý thuyết cơ bản về cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Sau đó, tác giả đi sâu nghiên cứu hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân đội - chi nhánh Thái Nguyên. Tác giả đã dựa vào bảng hỏi điều tra để phân tích thực trạng cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân đội - chi nhánh Thái Nguyên. Từ đó đánh giá những thành quả đạt đƣợc, những hạn chế và đƣa ra đƣợc các giải pháp khắc phục nhằm nâng cao chất lƣợng cho vay khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng TMCP Quân đội - chi nhánh Thái Nguyên. - Nghiên cứu của tác giả Đặng Trung Nghĩa (2015), “Giải pháp tín dụng cho doanh nghiệp ở các NHTM Việt Nam”, Tạp chí ngân hàng số 7, tháng 4.
Nghiên cứu của tác giả Lê Văn Thành, cán bộ ngân hàng Nhà nƣớc (2016), “Đánh giá hoạt động tín dụng dành cho doanh nghiệp trên hệ thống ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam”, Tạp chí ngân hàng số 4, tháng 2. Nghiên cứu của các tác giả đã đánh giá, phân tích hoạt động tín dụng cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, các đánh giá chƣa có sự sâu sắc về CLTD trên các khía cạnh theo quy mô doanh nghiệp, theo các loại hình cho vay, theo khu vực địa lý. - Trần Công Lý (2015), “Giải pháp mở rộng cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa tại NHTM cổ phần Bưu điện Liên Việt - Chi nhánh Dung Quất”, Luận 6 z văn thạc sĩ, Trƣờng Đại học Tài chính - Marketing.
Luận văn đã tập trung vào nghiên cứu, hệ thống hóa các hoạt động tín dụng của ngân hàng thƣơng mại và chỉ ra vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ; Phân tích thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại một số ngân hàng thƣơng mại cổ phần trên địa bàn và đánh giá thực trạng cho vay đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại cổ phần Bƣu điện Liên Việt - Chi nhánh Dung Quất trong giai đoạn 2010-2014. Tác giả đã hệ thống hóa các nhân tố ảnh hƣởng đến quan hệ tín dụng giữa doanh nghiệp vừa và nhỏ với ngân hàng thƣơng mại cổ phần và rút ra những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó để làm cơ sở đề xuất các giải pháp thích hợp để mở rộng cho vay đối với DNVVN. - Trần Thị Thanh Tú, Định Thị Thanh Vân (2015), “Phát triển nguồn tài chính cho doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội”, tạp chí khoa học Đại học Quốc gia Hà Nội. Tác giả tập trung phân tích, đánh giá thực trạng nguồn vốn của DNVVN tại Hà nội.
Nhóm tác giả cũng chỉ ra: (i) Nguồn tài chính của DNVVN tại Hà Nội chủ yếu là vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp; (ii) nguồn vốn vay từ ngân hàng và các TCTD cung cấp cho DNVVN chƣa tƣơng xứng với tiềm năng; (iii) những nguyên nhân cơ bản trong việc hạn chế DNVVN huy động vốn xuất phát từ yếu tố vĩ mô, trình độ nhận thức, quản lý doanh nghiệp và rào cản về tài sản thế chấp của ngân hàng. Từ đó các tác giả đề xuất các giải pháp để phát triển nguồn tài chính cho DNVVN. - Nghiên cứu của tác giả Nguyễn Văn Thịnh (2018), “Cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa”, Tạp chí tài chính. Trên cơ sở nêu bật đƣợc vai trò của DNVVN, doanh nghiệp vừa và nhỏ là trụ cột, xƣơng sống của nền kinh tế, tác giả đã cụ thể hóa các giải pháp hỗ trợ của Đảng, Chính phủ đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua Nghị định số 39/2018/NĐ-CP.
7 z - Tạp chí tài chính (2018): “Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần chủ động hơn trong tiếp cận vốn ngân hàng”. Dù đã có nhiều chính sách từ Nhà nƣớc giúp khơi thông nguồn vốn tín dụng từ ngân hàng cũng nhƣ các quỹ đầu tƣ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa nhƣng nhiều doanh nghiệp không biết rõ, do đó không tiếp cận đƣợc các nguồn vốn này. Bài viết chỉ ra khó khăn không chỉ từ phía ngân hàng trong hoạt động cung cấp vốn và DNVVN cần chủ động hơn trong tiếp cận các nguồn vốn vay. - Nguyễn Chí Đức và Hồ Thúy Ái (2019), “Tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam”, Tạp chí thị trƣờng tài chính tiền tệ số 7 (520) tháng 3,trang24-29.
Nghiên cứu sử dụng số liêụ từ Báo cáo về đặc điểm môi trƣờng kinh doanh ở Việt Nam năm 2011, 2013 và 2015 để phân tích thực trạng tiếp cận tín dụng ngân hàng của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, DNVVN có thể tiếp cận nhiều nguồn tài trợ khác nhau cho hoạt động sản xuất kinh doanh của mình với chi phí có lúc còn thấp hơn vay ngân hàng. Đối với những DNVVN có nhu cầu tiếp cận tín dụng ngân hàng thì khó khăn do thủ tục hành chính và yêu cầu về tài sản bảo đảm vẫn là trở ngại lớn nhất khi đi vay. Kết quả của công trình nghiên cứu gợi ý cho các nhà quản lý và các ngân hàng thƣơng mại cần có cách nhìn toàn diện hơn về vai trò của tín dụng ngân hàng đối với các DNVVN để tiến hành cải cách hành chính hiệu quả giúp DNVVN tiếp cận tín dụng ngân hàng tốt hơn.
Như vậy đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu về hoạt động tín dụng, chất lƣợng tín dụng của ngân hàng ở nhiều khía cạnh và góc độ khác nhau. Những kết quả nghiên cứu đó có những thành công nhất định về việc đƣa ra các nhóm giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng đối với doanh nghiệp nói chung và đối với DNVVN nói riêng của NHTM nhƣng cho đến nay chƣa có đề tài nào nghiên cứu về chất lƣợng tín dụng đối với DNVVN tại PVcomBank chi nhánh Thái Bình. Mặt khác, cũng chƣa có luận văn nào cập 8 z nhật tình hình hoạt động của PVcomBank chi nhánh Thái Bình đến năm 2018. Nhƣ vậy, đề tài “Chất lƣợng tín dụng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Ngân hàng Thƣơng mại Cổ phần Đại Chúng Việt Nam (PVcomBank) - Chi nhánh Thái Bình” là cần thiết, có ý nghĩa khoa học và không bị trùng lắp với các đề tài trƣớc đó.
Cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ tại ngân hàng thƣơng mại 1. Khái quát về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm ngân hàng thương mại Sự ra đời và phát triển của NHTM gắn liền với các hoạt động sản xuất kinh doanh của nhân dân và nền kinh tế. NHTM đƣợc coi nhƣ là một định chế tài chính quen thuộc trong đời sống kinh tế.
Khi nền kinh tế càng phát triển thì hoạt động dịch vụ của Ngân hàng càng đi sâu vào những khía cạnh của nền kinh tế và đời sống con ngƣời. Mỗi cá nhân đều chịu tác động trực tiếp hoặc gián tiếp từ các hoạt động của Ngân hàng, dù là khách hàng gửi tiền hoặc một ngƣời đi vay hay đơn giản là ngƣời đang làm việc cho một tổ chức, doanh nghiệp có quan hệ và sử dụng các dịnh vụ của Ngân hàng. Ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là một sản phẩm độc đáo của nền sản xuất hàng hoá trong kinh tế thị trƣờng, một tổ chức có tầm quan trọng đặc biệt trong nền kinh tế. Về bản chất, chức năng và hoạt động nghiệp vụ của các ngân hàng hầu nhƣ là giống nhau tuy nhiên quan niệm về ngân hàng lại không đồng nhất giữa các nƣớc trên thế giới.