Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÔNG NHÂN LAO ĐỘNG 1. Lý luận về chăm sóc sức khỏe tinh thần cho công nhân lao động 1. Khái niệm * Khái niệm sức khỏe: Theo tổ chức Y tế Thế giới(WHO) “Sức khỏe là trạng thái hoàn toàn thoải mái, toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội và không chỉ bao gồm có tình trạng không có bệnh tật hay thương tật” [14]. Cũng theo tổ chức này, các yếu tố quyết định đến sức khỏe như môi trường, kinh tế và xã hội, môi trường vật lý, đặc điểm và ứng xử của mỗi cá nhân.
Có một sức khỏe tốt nhất là một trong những quyền cơ bản của con người *dùKhái niệm sức khỏe tinh thần: thuộcHầu bất kỳ hếtchủng tộc, tôn mọi người đềugiáo, nhậnchính thứckiến đượcchính tầm trị haytrọng quan điều kiện kinhcó của việc tế -một xã hội cơ thể nào. khỏe mạnh, tuy nhiên nhiều người lại bỏ qua giá trị của sức khỏe tinh thần. Sở hữu sức khỏe tinh thần lành mạnh giúp ta tận hưởng cuộc sống tốt hơn, đồng thời tăng cường sức khỏe thể chất và sức chịu đựng. Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO) không có định nghĩa chính thức về sức khỏe tinh thần.
Các nền văn hóa khác nhau, các đánh giá chủ quan và các giả thuyết khoa học khác nhau đều có ảnh hưởng tới định nghĩa về khái niệm sức khỏe tinh thần. Hiểu một cách thông thường thì mọi người trong chúng ta đều hiểu (ít Gọinhất là SKTT là có cảm nhận) sức khỏe có nghĩa là sứctinh thần khỏe ấy là cótâm thể trạng tạo rathoải nhữngmái, giáthanh thản, trị nhất định“ăn – ngon,hoạt linh ngủvượt yên”,qua không có thách những bệnh tật gì về thức, thểtâm hiệnlý. khác nhau trong những hoàn cảnh khác nhau, và theo các tác giả Mỹ (Myers, Sweeny, Witmer), nhất là trong lĩnh vực tâm linh, làm việc và nghỉ ngơi, quan hệ bạn bè, yêu đương và định hướng cá nhân, nói cụ thể hơn, thể hiện trong các công việc : coi trọng giá trị, khả năng kiểm tra, niềm tin hiện thực, xúc cảm và đương đầu, giải quyết vấn đề và khả năng sáng tạo, tính khôi hài, ăn 11 uống luyện tập, tự chăm sóc, khả năng điều khiển tình trạng căng thẳng (stress), bản sắc giới, bản sắc văn hóa, làm sao giải quyết được các tình huống, giữ được tinh thần khỏe mạnh.[6] Sức khỏe tinh thần là yếu tố vô cùng quan trọng trong đời sống cảm xúc lành mạnh của con người, đó là niềm hạnh phúc tự tại từ bên trong, một cảm giác vững chắc về bản thân và khả năng kiểm soát bản thân dù đang ở trong bất cứ một tâm trạng nào. Mặt khác phải thấy rằng, sự tồn vong của doanh nghiệp phụ thuộc rất nhiều vào yếu tố con người.
Vậy nếu doanh nghiệp có nguồn nhân lực đạt yêu cầu để thực thi cho một mục tiêu nào đó thì tất nhiên “sức khỏe tinh thần” của mỗi thành viên sẽ ảnh hưởng Kết hoặcluận chungkhông tác động lại theo nhỏquan đến điểm cá nhân việc hoàn của thành tôi,tiêu. mục “Sức khỏe tinh thần là khái niệm ám chỉ tình trạng tâm thần và cảm xúc tốt của mỗi cá nhân, là một trạng thái khỏe mạnh mà trong đó, mỗi cá nhân nhận biết được khả năng của bản thân, có thể ứng phó với sự căng thẳng thông thường, làm việc hiệu quả và có sự đóng góp cho cộng *đồng”. Khái niệm chăm sóc sức khỏe: Trong cuốn “Quản lý chăm sóc sức khỏe ban đầu”, NXB Y học Hà Nội năm 1995 thì: Chăm sóc sức khỏe là việc làm thỏa mãn các nhu cầu trong sinh hoạt( nhu cầu đầy đủ dinh dưỡng, được vui chơi, giải trí.), để đảm bảo trạng thái thỏa mãn về thể chất, tinh thần, xã hội của mỗi thành viên trong xã hội.[7] Có thể hiểu đơn giản, chăm sóc sức khỏe là việc chuẩn đoán, điều trị và phòng ngừa bệnh, bệnh tật, thương tích và suy yếu về các mặt thể chất và tinh thần và xã hội ở con người. Chăm sóc sức khỏe được thực hiện bởi những người hành nghề y như chỉnh hình, nha khoa, điều dưỡng, dược, y tế liên quan và các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc.
* Khái niệm chăm sóc sức khỏe tinh thần cho công nhân lao động: Nói đến chăm sóc sức khỏe tinh thần cho công nhân lao động thì chưa có một định nghĩa nào rõ ràng cụ thể và chi tiết cho vấn đề này. Tuy nhiên theo quan điểm của cá nhân tôi cho rằng: Chăm sóc sức khỏe tinh thần cho công nhân lao động là cung cấp 12 những kỹ năng, những biện pháp chăm sóc sức khỏe cho người lao động, giúp đỡ, hỗ trợ kịp thời cũng như đẩy mạnh công tác phòng ngừa cho họ có thể đưng đầu với những rối loạn, lo âu, stress trong cuộc sống, công việc và các vấn đề của xã hội để họ có thể vượt qua những thử thách, có một cuộc sống tinh thần lành mạnh và tích cực. * Khái niệm CNLĐ: CNLĐ là người lao động phổ thông, theo nghĩa rộng là người kiếm sống bằng cách làm việc thể xác (lao động chân tay), bằng cách của mình – cung cấp lao động để lãnh tiền công (tiền lương) của chủ nhân (người sử dụng lao động), để nỗ lực tạo ra sản phẩm cho người chủ và thường được thuê với hợp đồng làm việc (giao kèo) để thực hiện các nhiệm vụ cụ thể được đóng gói vào một công việc hay chức năng.2 Một số biểu hiện của sức khỏe tinh thần lành mạnh - Khả năng tự bản thân Cảm nhận được con người họ khỏe mạnh và tươi mới, mỗi ngày đi làm đều bắt đầu với nguồn năng lượng dồi dào. Không bị phụ thuộc quá nhiều vào cảm xúc, không bị cuốn hút, không bị sở hữu hoặc bị kiểm soát, biết cách đương đầu với rắc rối của bản Không thân và trongsợ đơnsống cuộc độchàng và cũng ngày.không sợ người lạ, không muốn người khác giúp mình cũng không cố cứu giúp hoặc thay đổi người khác.
Không dựa vào người khác để kiểm soát cảm xúc của bản thân, cũng không thể hiện cảm xúc của họ cho người khác. - Tôn trọng sức khỏe bản thân Thỉnh thoảng quan tâm sức khỏe bản thân quá nhiều bị nhầm lẫn với trạng thái yêu bản thân thái quá (đặc trưng bởi: tự tin vào bản thân, có hành vi tự cao tự đại, khát vọng được người khác ngưỡng mộ, tự tin bản thân có tiền, sức mạnh, thiếu đồng cảm) và ngược lại. Nhận thức, chấp nhận điểm mạnh và điểm yếu của bản thân. Học cách để tự đánh giá bản thân và tự công nhận giá trị của bản thân một cách chính xác, để bản thân 13 không bị phụ thuộc vào lời tán dương từ người khác cũng như là bị ảnh hưởng từ những lời phê bình.
- Chủ động thay vì thụ động hoặc phản ứng lại Nhận thức được rằng bản thân sẽ phải tự chịu trách nhiệm cho chính cuộc đời của mình. Nếu điều đó là trở ngại, có thể cân nhắc lựa chọn của mình và đưa ra quyết định. Một người thụ động thường cảm thấy bị lấn át hoặc lạc lõng với khung cảnh xung quanh, nơi mà người đó cảm thấy trơ ra và không làm được bất cứ việc gì. Tương tự như vậy, một người hay phản ứng lại đơn giản là tự động họ sẽ phản ứng lại với mọi Người thụ động hoặc người hay phản ứng lại hiếm khi nhận thức rằng chính họ thứ đangthay vì nhận quyết thức sống định cuộc sự việc củavàhọ.
đưaNgười ra quyết chủđịnh. động thì luôn lưu tâm đến cảm xúc của họ, suy nghĩ của họ và động cơ của họ. Họ tận hưởng cuộc sống của họ, thậm chí nếu đó là một thử thách. - Suy nghĩ bằng lý trí Thấy được hiện thực sự việc, biết chính xác khái niệm thực bằng cách phân tích lý do, tính hợp lý, theo dõi và cảm nhận.
Người không có lý trí, thậm chí nếu họ là người rất logic, có thể cũng chỉ đưa ra được kết luận theo cảm nhận của họ và đó cũng chỉ là cách nhìn thiển cận hoặc hoàn toàn lố bịch. Duy trì nhận thức ở mức cao nhất, chấp nhận tình huống là bạn không bị đánh lừa hoặc bạn không thể điều chỉnh cảm xúc. Biết cách sống với thực tại mà không bị mắc kẹt trong quá khứ hoặc lo lắng liên tục về tương lai. - Đọc được cảm xúc và tự suy ngẫm về bản thân Giữ được mối tương giao với cảm xúc của bản thân.
Vì một lý do nào đó bản thân có thể nhận thấy chính xác điều mà mình cảm thấy và điều đó nghĩa là trong mối quan hệ của bạn với cuộc sống hiện tại của bạn. Không sống vội. Giành thời gian nhìn lại và suy ngẫm về điều đang diễn ra bên trong nội tâm và bên ngoài con người bạn. Nghĩ về điều đã xảy ra với bản thân trong 14 cuộc sống hoặc điều đang diễn ra và chủ động đưa ra quyết định về cách cư xử của cá nhân dựa trên cảm xúc đích thực và thực tại.
Có thể giải quyết hiệu quả những tổn thương trong quá khứ và phát triển như một con người bình thường. - Đồng cảm và tràn đầy tình yêu thương Người có sức khỏe tinh thần khỏe mạnh có một sự đồng cảm sâu sắc và lan tỏa sự thông cảm đến người khác. Đồng cảm không cần thiết phải đồng ý với người khác hoặc đồng ý hành động của họ, nhưng hiểu được cách người khác cảm nhận, suy nghĩ, xử sự và tại sao họ làm vậy. Đồng cảm trong chính bản thân mình sẽ lan tỏa phát triển thành tình yêu thương con người bao la.
Hiểu được những gì bản thân tự cảm nhận và hiểu cách người khác cảm nhận, giành nhiều tình yêu thương con người cho những người đang rất cần sự yêu thương - Khả năng thích ứng Khả năng thích ứng là một trong những đặc điểm tiêu biểu cần có. Người có sức khỏe tinh thần khỏe mạnh có thể thích nghi để thay đổi nhanh chóng và kiên định khi gặp rắc rối hoặc tình huống không mong muốn. Cũng có nghĩa là có thể thích nghi khi mọi việc đi chệch hướng, vì họ đã có những định hướng rõ ràng trong cuộc sống. Luôn tự tin rằng mọi việc sẽ ổn bởi vì họ có khả năng thích nghi, có thể nghĩ về các tình huống nhưng họ không ám ảnh hoặc lo lắng về điều đó vì họ biết bản thân sẽ có thể đương đầu với nó khi nó xảy ra.
- Chấp nhận điều mà bản thân kiểm soát được và điều không thể kiểm soát được Luôn hiểu rằng có nhiều việc mà ngoài tầm kiểm soát của bản thân. Việc muốn kiểm soát mọi thứ là dấu hiệu điển hình của tình trạng lo lắng kéo dài và hiện hữu cảm giác mất an toàn.