Lời mở đầu Phát triển là quy luật của cuộc sống, là quy luật tất yếu của tiến hoá đã và đang diễn ra trên hành tinh của chúng ta từ khi nó được hình thành. Vấn đề đang được quan tâm nghiên cứu là phải phát triển như thế nào để con người của thế hệ hiện nay cũng như trong tương lai có được cuộc sống hạnh phúc về vật chất cũng như về tinh thần đó là vấn đề tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững. Mối quan hệ giữa cân bằng sinh thái và tăng trưởng phát triển kinh tế bền vững là một vấn đề có tính cấp thiết liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực và xuyên suốt nhiều thời đại. Quản lý môi trường, bảo vệ, cải thiện môi trường, sử dụng hợp lý các yếu tố môi trường và các điều kiện thuận lợi của môi trường nhằm phục vụ sự tồn tại và phát triển kinh tế xã hội loài người là những nội dung quan trọng trong hoạt động hiện nay và mai sau của toàn nhân loại.
Ngày nay, nhiều nước trên thế giới đã coi phát triển bền vững được thể hiện trước tiên ở việc nâng cao, cải thiện chất lượng sống của con người theo phạm vi khả năng chịu đựng được của các hệ sinh thái. Đó chính là mục tiêu về phát triển bền vững, chỉ thị đánh giá cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia trên thế giới. Một xã hội phát trển bền vững là một xã hội phát triển về mặt kinh tế với một nền môi trường trong lành và xã hội văn minh. Xã hội phát tiển bền vững dựa trên một hệ thống cấu trúc quan hệ biện chứng giữa kịnh tế - môi trường - xã hội, hệ thống này hoạt động theo các nguyên lý, các quy luật vận động của tự nhiên, kinh tế và xã hội.
Tăng trưởng kinh tế chưa phải là phát triển kinh tế, tăng trưởng kinh tế 1 được đo bằng tốc độ, quy mô còn phát triển kinh tế bao gồm tăng trưởng kinh tế trong trạng thái cân đối. Phát triển bền vững là phát triển đáp ứng những nhu cầu hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng trong tương lai. Với ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, tôi quyết định chọn đề tài này để nghiên cứu, tìm hiểu và góp phần nói lên thực trạng của vấn đề, đồng thời đề xuất một số giải pháp cho vấn đề này. Với khả năng và trình độ hiện tại, và đặc biệt là những lý luận tích luỹ được từ môn kinh tế chính trị học của tôi, bản đề án này được tôi nghiên cứu dưới góc độ và quan điểm của môn kinh tế chính trị học.
Do đề án này được nghiên cứu dưới góc độ và quan điểm của môn kinh tế chính trị học nên phương pháp được sử dụng để nghiên cứu,cũng giống như các lĩnh vực khác của môn kinh tế chính trị, đều là phương pháp sử dụng chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, phương pháp trừu tượng hoá, phương pháp logic kết hợp với lịch sử… Phần I Quan hệ giữa cân bằng sinh thái với tăng trưởng và phát triển kinh tế kinh tế bền vững 1 – Thực trạng và giải pháp về cân bằng sinh thái : 1.1- Khái niệm về cân bằng sinh thái : 2 Cân bằng sinh thái hay còn gọi là cân bằng thiên nhiên tức là trạng thái các quần xã sinh vật , các hệ sinh thái ở tình trạng cân bằng khi số lượng tương đối của các cá thể , của các quần thể sinh vật vẫn giữ được ở thế ổn định tương đối. Điều đó đã làm cho tổng lượng toàn hệ có mối liên hệ ổn định. Nói ổn “ định tương đối “ là vì trong thực tế tự nhiên của toàn hệ không có sự ổn định tuyệt đối mà luôn có sự thay đổi , phát triển hoặc chết .Các cá thể sinh vật luôn luôn đáp ứng với sự tác động của các điều kiện môi trường tự nhiên như khí hậu, nhiệt độ , nước đất đai. Một khi mà sự biến đổi của tổng hoà các quần xã sinh vật trong môi trường chưa đến mức quá lớn thì toàn bộ hệ sinh thái ở vào thế ổn định gọi là thế cân bằng.
Đó không phải là thế cân bằng đứng yên mà là cân bằng động. Nghĩa là chúng có giao động nhưng không phá vỡ thế ổn định chung toàn cục ( chúng ta có thể ví dụ thô thiển giống như các vật trên hai đĩa cân, kim đĩa cân vẫn chỉ xung quanh sè 0 mà không nghiêng bên nào, nhưng không phải đứng yên hoàn toàn ). Mỗi hệ sinh thái môi trường nào đó đều còn tồn tại thì có nghĩa là còn đặc trưng bởi một sư cân bằng nhất định. Thế ổn định biểu hiện sự tương quan về số lượng các loài về chất lượng, về quá trình chuyển hoá năng lượng và thực phẩm toàn hệ.
Nhưng nếu cân bằng bị phá vỡ vì một lÝ do nào đó .Cân bằng mới được thiết lập và tất nhiên cân bằng mới có thể tốt và cũng có thể không tốt cho sự tiến hoá khiến cho sự cân bằng sinh bị phá vỡ. Đó có thể là do nhiều nguyên nhân, nhưng quy tụ lại là do hai yếu tố : tự nhiên và nhân tạo. Bằng cách tiêu diệt một số loại thực vật hay động vật hoặc đưa vào hệ một hay nhiều loại sinh vật mới lạ, bằng quá trình gây ô nhiễm độc hại, bằng việc phá huỷ nơi cứ trú đã ổn định xưa nay của các loài hoặc bằng sự tăng nhanh số lượng và chất lượng một cách đột ngột của một loài nào đó trong hệ và cân 3 bằng môi trường sinh thái bị phá vỡ. Một thời gian ở Châu Phi chuột nhiều quá , người ta tìm cách diệt không còn một con nào.
Tưởng là có lợi nhưng sau đó mèo cũng chết vì đói và bệnh tật. Vai trò huỷ hoại môi trường sinh thái đã và đang diễn ra rất mạnh. Bằng trí tuệ và sức lực của mình con người đã phá vỡ nhiều thế cân bằng, nhiều hệ sinh thái dẫn đến sự thay đổi môi trường rất lớn không đảo ngược được .2- Các giải pháp cho việc đảm bảo cân bằng sinh thái: Mọi nghiên cứu của con người đều nhằm mục đích tối cao là bảo vệ sự sống và phát triển toàn diện của con người, sự sinh tồn và phát triển của xã hội .Với tư cách là một động vật xã hội, sự sống của con người không chỉ gắn với môi trường tự nhiên mà còn gắn bó chặt chẽ với môi trường xã hội vì chỉ có trong xã hội con người mới trở thành con người đích thực. Môi trường sống của con người phải là môi trường sống tự nhiên - xã hội.
Môi trường sinh thái là môi trường có liên quan trực tiếp đến sự sống của con người và xã hội do vậy, vấn đề cân bằng sinh thái mà ngày nay con người đang tập trung nghiên cứu để tìm ra phương án tối ưu giải quyết thực chất là vấn đề mối quan hệ giữa con người , xã hội và tự nhiên. Mối quan hệ giữa con người , xã hội và tự nhiên là đối tượng nghiên cứu của một môn khoa học mới sinh thái học-xã hội. Vấn đề môi trường sinh thái mang tính toàn cầu và thời đại, trước hết là nhu cầu khách quan và tất yếu của việc nghiên cứu và giải quyết các vấn đề bảo vệ môi trường sống trong điều kiện của cuộc cách mạng khoa học-kỹ thuật trước đây và hiện nay là trong cuộc cách mạng khoa học công nghệ để đảm bảo sự tiếp tục phát triển và lâu dài của xã hội nhu cầu xem xét và định đoạt số phận của con người và xã hội trong những điều kiện phát triển mới ; nhu vầu nắm bắt và 4 vận dụng một cách hợp lý các quy luật tự nhiên vào hoạt động thực tiễn nhằm mang lại hiệu qủa sinh thái cao. Cần phân tích về mặt triết học các vấn đề sinh thái học hiện đại, xem xét tính tất yếu và những tiền đề cần mở rộng đối tượng nghiên cứu của sinh thái học và những phương hướng tiếp tục phát triển của nó , đặc biệt là việc nghiên cứu để nắm bắt những quy luật sinh thái học và tận dụng chúng vào hoạt động thực tiễn của con người nhằm đảm bảo những điều kiện tự nhiên cho sự tồn tại và phát triển của xã hội , ngày nay đang trở thành một vấn đề cấp thiết nhất.
Trong lịch sử khoa học mối quan hệ giữa con người và tự nhiên về mặt truyền thống được quy về hoặc chỉ là sự tác động của con người lên tự nhiên hoặc là tác động của các nguồn tài nguyên thiên nhiên lên con người. Nhiệm vụ của sinh thái học hiện đại là tổng hợp các khuynh hướng cơ bản đó và làm rõ mối quan hệ ngược giữa tài nguyên và con người sự biến đổi của tự nhiên bởi tác động của con người ảnh hưởng của môi trường tự nhiên lên con người và khả năng thích nghi của con người khi môi trường biến đổi. Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường sống với tư cách môi trường dinh dưỡng của con người và sử dụng hợp lý môi trường đó với tư cách là môi trường hoạt động sản xuất của nó. Đòi hỏi thực tiễn của sinh thái học ngày nay là được nâng đến trình độ tự giác trong việc phân tích ảnh hưởng của nhân tố con người lên môi trường và sự ảnh hưởng ngược lại của tự nhiên đã được “ người hoá ” lên hoạt động sống của bản thân con người .Tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững: 2.1- Khái niện tăng trưởng và phát triển kinh tế bền vững: Thuật ngữ về tăng trưởng kinh tế có nhiều cách định nghĩa khác nhau song có thể định nghĩa một cách khái quát nh sau : 5 Tăng trưởng kinh tế là sự gia tăng về tổng sản phẩm xã hội và tăng thu nhập bình quân đầu người.
Hiện nay các quốc gia luôn quan tâm đến sự tăng trưởng kinh tế liên tục trong một thời kì tương đối dài tức là tăng trưởng kinh tế bền vững. Tăng trưởng kinh tế bền vững là tăng trưởng kinh tế đạt mức tương đối cao và ổn định trong một thời gian tương đối dài( thường là một thệ hệ từ 20-30 năm). Thuật ngữ “ Phát triển kinh tế bền vững” lần đầu tiên được sử dụng trong cuốn “ chiến lược bảo tồn thế giới “do tổ chức bảo tồn thiên nhiên thế giới ( IUCN ) xuất bản năm 1980 với mục tiêu tổng quát là đạt được sự phát triển bền vững thông qua các nguồn tài nguyên sống.