Chương 1) “Chuỗi Một cung ứng là một mạng lưới các cơ sở vật chất và các phương án phân phối thực hiện các chức năng mua sắm vật tư, chuyển đổi các nguyên vật liệu này thành các sản phẩm trung gian và thành phẩm, và phân phối các sản phẩm đã hoàn thành cho khách hàng.” - Từ Ganeshan và Harrison (Ganeshan, Ram, và Terry P. Harrison, 1995, “Giới thiệu về Supply Chain Management,” Sở Khoa học Quản lý và hệ thống thông tin, 303 tia Xây dựng Kinh doanh, Đại học Penn State, Đại học Park, Pennsylvania) “Chuỗi cung ứng (Supply Chain) là mạng lưới các tổ chức có liên quan, thông qua các mối liên kết ngược và xuôi, trong các quy trình và hoạt động khác nhau tạo ra giá trị dưới dạng sản phẩm và dịch vụ trong tay người tiêu dùng cuối cùng” - Logistics and Supply Chain Management (Martin Christopher) 1.2 Khái niệm và hình thức nhập khẩu Nhập khẩu được hiểu là việc nhập hàng hóa, nguyên vật liệu từ các quốc gia khác trên thế giới về Việt Nam để tiêu thụ hoặc đáp ứng nhu cầu sản xuất, nhu cầu tiêu dùng trong nước hoặc tái xuất khẩu nhằm thu lợi nhuận. Hoạt động nhập khẩu là hoạt động kinh doanh buôn bán trên phạm vi quốc tế, trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia trên nguyên tắc thực hiện trao đổi ngang giá trong một khoảng thời gian nhất định. “Nhập khẩu hàng hóa là hàng hóa được đưa vào lãnh thổ Việt Nam từ nước ngoài hoặc từ khu vực đặc biệt nằm ở khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật trên lãnh thổ Việt Nam” - Khoản 1 Điều 28 Luật thương mại 2005.
Nhập khẩu trực tiếp là sản phẩm được nhập khẩu trực tiếp vào một quốc gia và không thông qua đại lý / nhà phân phối ủy quyền của nhà sản xuất. Theo cách thức này, bên mua và bên bán trực tiếp giao dịch với nhau, việc mua và việc bán không ràng buộc nhau. Bên mua có thể chỉ mua mà không bán, bên bán có thể chỉ bán mà không mua. 2 Hoạt động chủ yếu là doanh nghiệp trong nước nhập khẩu hàng hoá, vật tư ở thị trường nước ngoài đem về tiêu thụ ở thị trường trong nước.
Để tiến tới ký kết hợp đồng kinh doanh nhập khẩu, doanh nghiệp phải nghiên cứu kỹ nhu cầu nhập khẩu vật tư, thiết bị trên thị trường nội địa, tính toán đầy đủ các chi phí đảm bảo kinh doanh nhập khẩu có hiệu quả, đàm phán kỹ lưỡng về các điều kiện giao dịch với bên xuất khẩu, thực hiện theo hành lang pháp lý quốc gia cũng như thông lệ quốc tế. Đặc điểm: Được tiến hành một cách đơn giản. Bên nhập khẩu phải nghiên cứu thị trường, tìm kiếm đối tác, ký kết hợp đồng và thực hiện theo đúng hợp đồng, phải tự bỏ vốn, chịu mọi rủi ro và chi phí giao dịch, nghiên cứu, giao nhận,… cùng các chi phí có liên quan đến tiêu thụ hàng hóa, thuế nhập khẩu… Nhập khẩu gián tiếp (ủy thác): Theo quyết định số 1172/TM/XNK ngày 22/9/1994 của Bộ trưởng Bộ Thương mại về việc ban hành" Quy chế XNK uỷ thác giữa các pháp nhân trong nước" được định nghĩa như sau: “Nhập khẩu uỷ thác là hoạt động dịch vụ thương mại dưới hình thức nhận làm dịch vụ nhập khẩu. Hoạt động này được làm trên cơ sở hợp đồng uỷ thác giữa các doanh nghiệp phù hợp với những quy định của pháp lệnh hợp đồng kinh tế.” Như vậy, hợp đồng uỷ thác nhập khẩu được hình thành giữa các doanh nghiệp trong nước có vốn ngoại tệ riêng, có nhu cầu nhập khẩu một loại vật tư, thiết bị nào đó nhưng lại không được phép nhập khẩu trực tiếp hoặc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm bạn hàng, thực hiện thủ tục uỷ thác nhập khẩu cho doanh nghiệp có chức năng thương mại quốc tế tiến hành nhập khẩu theo yêu cầu của mình.
Bên nhận uỷ thác phải cung cấp cho bên uỷ thác các thông tin về thị trường, giá cả, khách hàng, những điều kiện có liên quan đến đơn hàng uỷ thác thương lượng đàm phán và ký kết hợp đồng uỷ thác. Bên nhận uỷ thác phải tiến hành làm các thủ tục nhập khẩu và được hưởng phần thù lao gọi là phí uỷ thác. Đặc điểm: - Doanh nghiệp nhận ủy thác không phải bỏ vốn, xin hạn ngạch, không cần nghiên cứu thị trường hàng nhập mà chỉ đóng vai trò làm đại diện bên ủy thác giao dịch với nước ngoài, ký kết hợp đồng và làm các thủ tục nhập khẩu khác cũng như khiếu nại, đòi bồi thường khi có tổn thất; - Bên ủy thác chịu trách nhiệm nghiên cứu thị trường, lựa chọn mặt hàng, đối tượng giao dịch và chi trả mọi chi phí liên quan; - Doanh nghiệp nhận ủy thác chỉ được tính phí ủy thác, không được tính doanh thu và không chịu thuế doanh thu; 3 Thư viện ĐH Thăng Long - Doanh nghiệp nhận ủy thác cần lập hai hợp đồng: Một hợp đồng giữa doanh nghiệp nhập khẩu với đối tác nước ngoài và một hợp đồng giữa doanh nghiệp nhận ủy thác với doanh nghiệp ủy thác. Ưu điểm: Mức độ rủi ro thấp, trách nhiệm thấp, người đứng ra nhập khẩu không phải là người chịu trách nhiệm cuối cùng, không cần vốn để mua hàng, phí ủy thác tuy thấp nhưng nhận tiền nhanh và ít rủi ro.3 Vai trò của hoạt động nhập khẩu Nhập khẩu là một trong hai hoạt động cấu thành ngoại thương.
Có thể hiểu đó là việc mua hàng hóa, dịch vụ từ nước ngoài về phục vụ cho nhu cầu trong nước hoặc tái sản xuất nhằm mục đích thu lợi. Nhập khẩu thể hiện sự phụ thuộc gắn bó lẫn nhau giữa nền kinh tế của một quốc gia với nền kinh tế Thế giới. Hiện nay khi các nước đều có xu hướng chuyển từ đối đầu sang đối thoại, nền kinh tế quốc gia đã hòa nhập với nền kinh tế Thế giới thì vai trò của nhập khẩu đã trở nên vô cùng quan trọng. Thứ nhất, nhập khẩu sẽ thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước.
Thứ hai, nhập khẩu sẽ bổ sung kịp thời những mặt mất cân đối của nền kinh tế, đảm bảo một sự phát triển cân đối và ổn định. Tránh tình trạng khan hiếm, không ổn định và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân. Nếu trong nước không tự sản xuất được hoặc sản xuất không đủ để đáp ứng nhu cầu thì phải nhập khẩu từ bên ngoài để đảm bảo cân bằng kinh tế và phát triển ổn định, bền vững. Thứ ba, nhập khẩu hàng từ nước ngoài kết hợp với hàng sẵn có trong nước sẽ giúp thị trường tiêu dùng đa dạng và sôi động hơn.
Khả năng tiêu dùng và mức sống của người dân tăng thêm khi họ có nhiều sự lựa chọn về chủng loại, xuất xứ, giá cả và chất lượng. Thứ tư, xóa bỏ tình trạng độc quyền, tự cung tự cấp để bảo vệ lợi ích của nhân dân. Nhập khẩu hàng hóa trong một thị trường năng động dẫn đến sự hợp tác sâu rộng giữa các quốc gia tạo cơ hội để phát huy lợi thế so sánh công bằng. Thứ năm, nhập khẩu đảm bảo đầu vào cho sản xuất, tạo việc làm ổn định cho người lao động, góp phần cải thiện và nâng cao mức sống của nhân dân.
Nhập khẩu có vai trò đối với sự phát triển của doanh nghiệp trong nước. Điều này là do sự hiện diện của các sản phẩm nhập khẩu bên cạnh các sản phẩm trong nước làm tăng sự lựa chọn của người dân, gây ra sự cạnh tranh khốc liệt và các công ty thích nghi với tình hình hiện tại, nâng cao chất lượng sản phẩm và giới thiệu dịch vụ để thu hút 4 khách hàng. Thông qua nhập khẩu, quá trình chuyển giao công nghệ giúp cho nền kinh tế quốc dân không ngừng được cải tiến. Nhập khẩu cho phép các quốc gia khác nhanh chóng áp dụng những cải tiến mới, học hỏi lẫn nhau và cân bằng mức độ sản xuất giữa các quốc gia mà không mất nhiều chi phí và thời gian.
Hình thức nhập khẩu cũng giúp thúc đẩy xuất khẩu, nâng cao giá trị và chất lượng sản phẩm, nâng cao uy tín của đất nước.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu Yếu tố về vốn vật chất hay sức mạnh về tài chính Trong kinh doanh nếu không có vốn doanh nghiệp sẽ không thể làm được gì ngay cả khi đã có cơ hội kinh doanh. Có vốn và trường vốn giúp doanh nghiệp thực hiện các công việc kinh doanh của mình một cách dễ dàng hơn, có điều kiện để tận dụng các cơ hội để thu lợi lớn. Sự trường vốn tạo ra khả năng nắm bắt thông tin nhanh, chính xác do có điều kiện sử dụng các phưong tiện hiện đại. Ngoài ra còn cho phép doanh nghiệp có thể thực hiện tốt các công cụ marketing trên thị trường về giá cả, cách thức nhập khẩu và bán hàng trên thị trường nội địa, tạo điều kiện tốt cho hoạt động kinh doanh nhập khẩu.
Yếu tố con người Trình độ chuyên môn và năng lực làm việc của mỗi thành viên trong Công ty là yếu tố cơ bản quyết định sự thành công trong kinh doanh. Xét về tiềm lực của doanh nghiệp thì con người là vốn quý nhất. Một đội ngũ vững vàng về chuyên môn, kinh nghiệm trong giao thương quốc tế, có khả năng ứng phó linh hoạt trước biến động của thị trường và say mê nhiệt tình trong công việc luôn là đội ngũ lý tưởng trong hoạt động xuất nhập khẩu của doanh nghiệp. Do đặc điểm riêng của kinh doanh thương mại quốc tế là thường xuyên phải giao dịch với đối tác nước ngoài nên cán bộ ngoài giỏi nghiệp vụ kinh doanh còn phải giỏi ngoại ngữ.
Ngoại ngữ kém sẽ gây khó khăn trong việc giao dịch, làm ảnh hưởng đến hiệu quả công việc. Lợi thế bên trong của doanh nghiệp Một doanh nghiệp kinh doanh lâu năm, có uy tín trên thị trường là một điều kiện rất thuận lợi. Có uy tín với bạn hàng về việc thanh toán đủ, đúng hạn sẽ thuận lợi cho những hợp đồng sau này. Uy tín của doanh nghiệp là nhân tố quyết định khả năng cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp.
Nếu có chức năng nhập khẩu uỷ thác thì khi doanh nghiệp có uy tín sẽ có nhiều các đơn vị trong nước uỷ thác việc nhập khẩu cho doanh 5 Thư viện ĐH Thăng Long nghiệp. Hàng hoá của doanh nghiệp dễ tiêu thụ hơn những doanh nghiệp làm ăn không đứng đắn, mất uy tín với khách hàng.