CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VE VAI TRÒ CUA CẢI CÁCH HANH CHÍNH TRONG PHÒNG, CHÓNG THAM NHŨNG 1. Khái quát về cải cách hành chính 1. Khái niệm cai cách hành chính Theo Từ điển thuật ngữ lịch sử pho thông, “cải cách là đổi mới cho tiến bộ hon, cho phù hop với sự tiến bộ chung của xã hội mà không dung tới nên tảng của chế độ hiện hành” [1]. Khái niệm này tập trung vào mục tiêu và kết quả của cải cách, đó là mang lại sự tiền bộ và cải thiện cho xã hội.
Cải cách không đơn thuần là thay đổi, mà nó hướng tới việc đổi mới, cải tiến dé đáp ứng nhu cầu và yêu cầu ngày càng cao của xã hội hiện đại. Mục tiêu của cải cách là tạo ra một xã hội phù hợp với sự phát triển và tiễn bộ chung của nhân loại. Trong những năm qua, cải cách hành chính là công tác đã được Nhà nước đặc biệt quan tâm và triển khai nhằm xây dựng một nền hành chính dân chu, thống nhất và có đủ quyền lực, năng lực. Tại Chi thị 23/CT-TTg ngày 02/9/2021 về việc day mạnh thực hiện Chương trình tổng thé cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2021 - 2030 nêu rõ: “Cải cách hành chính là một trong những chủ trương lớn của Dang và Nhà nước ta trong suốt công cuộc đổi mới và phát triển đất nước, là một trong những giải pháp đột phá góp phần phát triển kinh tế - xã hội.
Nghị quyết Đại hội XIII của Dang đã dé ra định hướng phát triển đất nước đến năm 2030, đó là “Xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh, tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, vì nhân dân phục vụ và vì sự phát triển của đất nước”. Theo đó, CCHC là quá trình thực hiện những thay đổi có tính hệ thống và lâu dai nhằm nâng cao hoạt động của hệ thống hành chính nhà nước. Mục tiêu chính của CCHC là tối ưu hóa bộ máy hành chính, dé thực hiện hiệu quả các chức năng và nhiệm vụ quản lý xã hội của mình. Trong đó, CCHC nhằm thay đổi, làm hợp lý hóa bộ máy hành chính, với mục đích tăng cường tính hiệu lực và hiệu quả quản lý nhà nước.
Việc thúc đây CCHC đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững và tiễn bộ của đất nước. Các cơ quan chính phủ và tổ chức cần tập trung nhiều hơn vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ công, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời tối ưu hóa quản lý tài nguyên và ngân sách nhà nước. Như vậy, CCHC đã thể hiện những đặc điểm quan trọng sau: Thứ nhất, CCHC là một quá trình thay đổi có kế hoạch, được dé ra theo mục tiêu nhất định và được xác định bởi cơ quan nhà nước có thấm quyền. Việc thực hiện CCHC không làm mất đi bản chất của hệ thống hành chính, mà ngược lại, nó nhằm tối ưu hóa và cải thiện hoạt động của hệ thong nay.
Mục tiêu cuối cùng của CCHC là tăng cường trách nhiệm và hiệu qua phục vu nhân dân, đáp ứng tốt hơn nhu cầu và yêu cầu của xã hội hiện đại. Thứ hai, CCHC có khả năng điều tiết và giải quyết những mâu thuẫn tồn tại trong nội bộ, cơ cấu tô chức và cơ chế quản lý của bộ máy hành chính nhà nước. Quá trình CCHC giúp điều chỉnh và cải tiến các quy trình, quy định, và cách thức làm việc trong hệ thống hành chính để đảm bảo sự liên thông, hiệu quả và linh hoạt hơn. Thứ ba, CCHC cũng nhăm xác định rõ ràng trách nhiệm của các cơ quan và cá nhân trong hệ thống hành chính.
Qua đó, CCHC thiết lập một hệ thống hành chính chặt chẽ từ cấp cao nhất đến cấp thấp nhất. Việc xác định rõ trách nhiệm và vai trò của mỗi cơ quan và cá nhân trong bộ máy hành chính giúp tăng cường tính thống nhất và khả năng phối hợp trong hoạt động của hệ thống. Cải cách hành chính không phải là việc thay đổi các chế độ chính trị, kinh tế và xã hội, mà nó đi sâu hơn vào việc khắc phục mọi trở lực trong cơ câu tô chức và cơ chê hoạt động của nên hành chính. Mục tiêu chính của cải 10 cách hành chính là đưa nền hành chính phát triển theo hướng năng động và phù hợp với sự biến đổi kinh tế-xã hội, để đáp ứng được các thách thức và yêu cầu của thời đại mới.
Trong một xã hội đang phát triển, cơ cấu và cơ chế của hệ thống hành chính có thê trở nên cứng nhắc và chậm trễ, không thê đáp ứng đủ nhu cầu và mong muốn của người dân. Cải cách hành chính nhăm đây mạnh sự linh hoạt và đối mới trong cơ cấu tổ chức, đồng thời tối ưu hóa các cơ chế hoạt động, nhằm thúc đây hiệu quả và năng suất làm việc của hệ thống. Việc cải cách hành chính còn đòi hỏi sự tham gia và đóng góp của các cơ quan, tô chức và công dân. Sự tương tác và phối hợp giữa các bộ phận của hành chính cũng như sự giao tiếp mạnh mẽ với người dân là yếu tổ không thé thiếu trong quá trình cải cách.
Đồng thời, việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và cung cấp dịch vụ công cũng là một phần quan trọng trong cải cách hành chính. Cải cách hành chính không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của các bộ phận hành chính, giảm thiêu thời gian giải quyết thủ tục, mà còn giúp tạo ra môi trường thuận lợi dé khuyến khích sự sáng tạo và đổi mới trong xã hội. Điều này giúp tạo ra sự đồng thuận và ủng hộ từ phía công dân, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước. Tùy theo giai đoạn lịch sử và tình hình phát triển của mỗi quốc gia, cải cách hành chính có thể hướng đến sự hoàn thiện một hoặc một số nội dung của nền hành chính như sau: - Cải cách thé thé hành chính.
Trong giai đoạn phát triển ban đầu, quá trình cải cách thé thế hành chính có thé tập trung vào việc thiết lập các cơ quan và tổ chức hành chính, xây dựng các quy trình và quy định cơ ban dé quản lý và điều hành công việc của nhà nước. Điều này nhằm tạo nên một nền tảng hành chính vững mạnh và 6n định. - Cải cách bộ máy hành chính. Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, quá trình cải cách bộ máy hành chính tập trung vào cơ câu tô chức, chức năng va 11 nhiệm vụ của các cơ quan hành chính.
Các cơ quan có thể được tái cấu trúc, hợp nhất hoặc chia tách để tối ưu hóa hiệu quả làm việc và giảm thiểu sự trùng lắp. - Cải cách tài chính công. Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, quá trình cải cách tài chính công có thể nhắm đến cải thiện quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính của nhà nước. Điều này có thể bao gồm xây dựng một hệ thống ngân sách tiến bộ, tăng cường giám sát và kiểm soát tài chính, và tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực cho các mục tiêu phát triển quốc gia.
- Cải cách hiện đại hóa nền hành chính. Trong giai đoạn phát triển tiến xa hơn, cải cách hành chính có thể tập trung vào việc áp dụng công nghệ thông tin và kỹ thuật mới nhất vào quản lý và điều hành hành chính nhà nước. Hiện đại hóa nền hành chính giúp tăng cường tính hiệu lực, tối ưu hóa quy trình làm việc và cải thiện chất lượng dịch vụ công. - Cải cách nâng cao chất lượng cán bộ công nhân viên chức.
Trong mọi giai đoạn phát triển, cải cách hành chính cũng nhắn mạnh việc nâng cao năng lực, chuyên môn và đạo đức của cán bộ công nhân viên chức. Đào tạo và đánh giá hiệu quả cán bộ là một yếu tố quan trọng giúp đảm bảo sự thành công của quá trình cải cách hành chính. Sự can thiết phải cdi cách hành chính để phòng chéng tham những. Cải cách hành chính đang dién ra ở mọi quốc gia trên thế giới và được coi là yếu t6 quan trọng dé thúc đây sự phát triển kinh tế-xã hội.
CCHC là trọng tâm của công tác cải cách bộ máy nhà nước nhằm mục đích xây dựng một nền hành chính dân chủ, thống nhất và đủ năng lực dé thực hiện đúng đường lối của Đảng, tuân thủ pháp luật của Nhà nước, phục vụ đắc lực cho nhân dân. Sự phát triển kinh tế-xã hội là mục tiêu chung của mọi quốc gia. Để đạt được mục tiêu này, cải cách hành chính đã được coi là một yếu tố quan trọng và không thê thiếu. CCHC giúp tối ưu hóa hoạt động của bộ máy nhà 12 nước, giảm bớt thủ tục rườm ra, làm giảm chi phí và thời gian thực hiện, tao điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển, thu hút đầu tư và tăng trưởng kinh tế, từ đó tệ nạn tham những cũng dần được khắc phục.
Mục tiêu của CCHC không chỉ đơn thuần là cải thiện hiệu quả hoạt động của hành chính nha nước mà còn tập trung vào xây dựng một hệ thong hanh chinh dan chu, thống nhất va chịu trách nhiệm trước nhân dân. CCHC giúp tăng cường tinh minh bạch, trung thực và tôn trọng quyền lợi của công dân, từ đó tạo lòng tin và sự ủng hộ từ phía nhân dân với hệ thống hành chính nhà nước. Đồng thời, CCHC còn nhẫn mạnh tam quan trọng của việc tuân thủ pháp luật của Nhà nước và định hướng đúng đường lối của Đảng. Điều nay đảm bảo rang quá trình CCHC diễn ra trong khung pháp lý rõ ràng và đáng tin cậy, đồng thời đảm bảo tính nhất quán và đồng bộ trong hành động của các cơ quan, tô chức trong quá trình cải cách.
Những nguyên nhân chủ yếu phải CCHC đề PCTN ở Việt Nam hiện nay là: - Hoạt động hành chính đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc duy trì trật tự xã hội và thúc đây sự phát triển của quốc gia. Đây là công tác chủ yếu dé hiện thực hóa mục tiêu chính trị và lợi ích của nhà nước và giai cấp cầm quyền trong xã hội. Việc nâng cao chất lượng hoạt động cải cách hành chính trở thành một ưu tiên đối với mọi quốc gia, vì điều này là cơ sở để tăng cường hiệu lực và hiệu qua quản lý của bộ máy hành chính nhà nước. Dam bảo trật tự xã hội là một trong những mục tiêu hàng đầu của hành chính công.
Thông qua việc xây dựng và thực thi các quy định, pháp luật, hành chính giúp duy trì trật tự và an ninh trong xã hội.