HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ QUANG HOẠT HOÀN THIỆN CÔNG TÁC DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA ĐẤT NÔNG NGHIỆP CHO XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60.10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Đăng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Quang Hoạt ii c LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy Nguyễn Viết Đăng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý Đào tạo, Bộ môn Kinh tế Nông nghiệp & Chính sách, Khoa Kinh tế và Phát triển Nông thôn - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Vũ Quang Hoạt iii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Lời cảm ơn. iii Mục lục. iv Danh mục chữ viết tắt.
vii Danh mục bảng. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới.
Cơ sở lý luận về dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Các khái niệm cơ bản. Yêu cầu và nguyên tắc của DĐĐT cho xây dựng nông thôn mới. Nội dung nghiên cứu về dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới.
Các yếu tố ảnh hưởng đến DĐĐT cho xây dựng NTM. Cơ sở thực tiễn về dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Tình hình dồn điền đổi thửa ở Việt Nam. Kinh nghiệm thực hiện dồn điền đổi thửa ở một số nước trên thế giới.
Kinh nghiệm thực hiện dồn điền đổi thửa ở một số địa phương trong nước. Bài học kinh nghiệm về dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập thông tin số liệu. Phương pháp phân tích thông tin, số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Thực trạng dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện gia lâm, thành phố Hà Nội. Tình hình xây dựng NTM tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Xây dựng phương án dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp. Tổ chức thực hiện dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới của huyện Gia Lâm.
Kết quả thực hiện dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Kết quả xây dựng nông thôn mới ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Tác động của dồn điền đổi thửa đến các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Một số tác động khác của dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới.
Các yếu tố ảnh hưởng đến dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới ở huyện Gia Lâm. Đánh giá chung những mặt đạt được sau DĐĐT cho xây dựng NTM. Một số giải pháp đẩy nhanh tiến độ dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Định hướng nâng cao hiệu quả của dồn điền đổi thửa.
Mục tiêu dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Một số giải pháp chủ yếu đẩy nhanh tiến độ dồn điền đổi thửa cho xây dựng nông thôn mới. Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước.
Đối với hộ nông dân. 90 Tài liệu tham khảo. 93 Phiếu điều tra. 93 vi c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BCĐ Ban chỉ đạo BCH Ban chấp hành CĐRĐ Chuyển đổi ruộng đất CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CPSX Chi phí sản xuất DĐĐT Dồn điền đổi thửa GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KH/UBND Kế hoạch Ủy ban nhân dân KHKT Khoa học kĩ thuật KHKTNN Khoa học kĩ thuật nông nghiệp KT-XH Kinh tế – xã hội MTTQ Mặt trận tổ quốc NN Nông nghiệp NQ/HU Nghị quyết Huyện ủy NTM Nông thôn mới NTTS Nuôi trồng thủy sản NVH Nhà văn hóa QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất SVĐ Sân vận động TCT Tổ công tác TN&MT Tài nguyên và môi trường TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân XDCB Xây dựng cơ bản vii c DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Mức độ manh mún ruộng đất ở các vùng trong cả nước. Số hộ sử dụng đất sản xuất nông nghiệp phân theo quy mô sử dụng của một số tỉnh thuộc vùng ĐBSH. Mức độ manh mún ruộng đất ở một số tỉnh vùng ĐBSH năm 2006. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015.
Tình hình dân số, lao động của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015. Tình hình cơ sở hạ tầng huyện Gia Lâm năm 2015. Giá trị sản xuất theo các ngành kinh tế trên địa bàn huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015. Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp.
Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp. Xây dựng phương án DĐĐT ở các xã trên địa bàn huyện Gia Lâm. Sự tham gia của các hộ điều tra trong quá trình DĐĐT. Thay đổi sau DĐĐT tại các xã trên địa bàn huyện Gia Lâm.
Thực trạng ruộng đất trước và sau DĐĐT tại các xã nghiên cứu. Tổng hợp tình hình huy động nguồn vốn xây dựng NTM huyện Gia Lâm. Kết quả thực hiện các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Kết quả DĐĐT cho giao thông nội đồng.
Kết quả DĐĐT cho thủy lợi nội đồng. Thay đổi sau Dồn điền đổi thửa cho phát triển trường học và điểm dân cư mới. Thay đổi sau DĐĐT cho phát triển Cơ sở vật chất văn hóa. So sánh thu nhập của các hộ trước và sau DĐĐT.
Thay đổi cơ cấu cây trồng sau DĐĐT. Các biện pháp làm đất trước và sau dồn điền đổi thửa. Các biện pháp thu hoạch chủ yếu trước và sau DĐĐT. Chi phí về sản xuất trước và sau DĐĐT.
Tỷ lệ hộ nghèo. Nhận thức của hộ về DĐĐT. Tổng hợp cơ cấu Ban chỉ đạo, Tổ công tác. 76 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1.
Tên tác giả: Vũ Quang Hoạt 2. Tên đề tài: “Hoàn thiện công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”. Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60. Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông nghiệp Việt Nam Dồn điền đổi thửa là một nội dung quan trọng trong xây dựng nông thôn mới, dù không thuộc tiêu chí nào nhưng cũng phải được ưu tiên thực hiện bởi đó là yếu tố tiên quyết để đẩy mạnh sản xuất, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân.
Dồn điền đổi thửa cũng góp phần phát triển mạng lưới kênh mương, giao thông nội đồng đạt chuẩn nông thôn mới. Việc dồn điền đổi thửa sẽ giải quyết được cơ bản tình trạng ruộng đất manh mún và phân tán cho nông dân, tạo điều kiện quy hoạch vùng sản xuất tập trung; thuận lợi để áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào canh tác, từ đó giảm chi phí sản xuất, tăng hiệu suất lao động; chuyển dịch cơ cấu lao động trong nông nghiệp. Tuy nhiên ngoài những tác động tích cực kể trên, vẫn còn tồn tại nhiều câu hỏi lớn cần đặt ra cho việc dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Gia Lâm. Vì vậy, tôi đã nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp cho xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.
Trên cơ sở phân tích thực trạng, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ dồn điền đổi thửa góp phần xây dựng nông thôn mới mới trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới. Trên cơ sở tìm hiểu địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội bao gồm: điều kiện tự nhiên, tình hình phát triển kinh tế, xã hội, tôi đưa ra các phương pháp nghiên cứu tại địa bàn. Phương pháp nghiên cứu bao gồm: phương pháp thu thập số liệu, phương pháp chọn mẫu, phương pháp xử lý số liệu và hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu. Về kết quả nghiên cứu và thảo luận: Qua phân tích tình hình thực tiễn ruộng đất trước và sau dồn điền đổi thửa ta thấy tác động của việc dồn điền đổi thửa trong xây dựng nông thôn mới đến các tiêu chí như: quy hoạch; xây dựng cơ sở hạ tầng; phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất; văn hóa – xã hội, môi trường; xây dựng hệ thống tổ chức chính trị vững mạnh.
Sau quá trình dồn điền đổi thửa đã từng bước khắc phục tình trạng manh mún ruộng đất từ đó tạo điều kiện thuận lợi để quy hoạch vùng sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xây dựng giao thông, thuỷ lợi.