Exclamation expressions in the novel if tomorrow comes by sidney sheldon and its vietnamese translation equivalents

Khám phá cách diễn đạt cảm xúc qua dấu chấm than trong tiểu thuyết "Nếu Ngày Mai Đến" của Sidney Sheldon và các tương đương tiếng Việt.

• Tác giả: Phạm Thị Hà
• Người hướng dẫn: Assoc. Hoàng Tuyết Minh
• Trường học: Hanoi Open University
• Chuyên ngành: English Language
• Đề tài: Cách Biểu Hiện Cảm Thán Trong Tiểu Thuyết “Nếu Còn Có Ngày Mai” Của Sidney Sheldon Và Bản Dịch Tiếng Việt
• Loại tài liệu: M. Thesis
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• STATEMENT OF AUTHORSHIP
• ACKNOWLEDGEMENTS
• ABSTRACT
• LIST OF TABLES
• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. Rationale
• 1.2. Aims and objectives of the research
• 1.3. Scope of the research
• 1.4. Methods of the study
• 1.5. Significance of the research
• 1.6. Design of the study
• 2. CHAPTER II: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Previous Studies Overseas
• 2.2. An overview of sentences
• 2.3. Forms of exclamations in English
• 2.4. Exclamations in English and in Vietnamese
• 2.4.1. An overview of exclamations in English
• 2.4.2. An overview of exclamations in Vietnamese
• 2.5. Features of Vietnamese exclamations
• 3. CHAPTER 3: FEATURES OF ENGLISH EXCLAMATIONS WITH ITS VIETNAMESE EQUIVALENTS
• 3.1. Syntactic features of English exclamations and its Vietnamese translation versions in the novel “if tomorrow comes”
• 3.2. Syntactic features of exclamations in English
• 3.3. Exclamation formed with How and what
• 3.4. Phrase, Clause và Sentence exclamations
• 3.5. Syntactic features of exclamations in English and its Vietnamese equivalents
• 3.6. Expressions of English exclamations and its Vietnamese equivalents
• 3.6.1. English expressions of English exclamations
• 3.6.2. Expressions of English and their Vietnamese equivalents
• 3.7. Implications for teaching and learning
• 3.8. Limitations of study
• 3.9. Suggestions for further study
• 4. CHAPTER 4: CONCLUSIONS AND RECOMMENDATIONS
• REFERENCES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cảm Thán Trong Tiểu Thuyết và Dịch Thuật

Bài viết này tập trung phân tích cách biểu hiện cảm thán trong tiểu thuyết "Nếu Còn Có Ngày Mai" của Sidney Sheldon và bản dịch tiếng Việt. Mục tiêu là làm rõ những đặc điểm ngôn ngữ độc đáo, cách chúng được sử dụng để truyền tải cảm xúc nhân vật, và những thách thức trong việc dịch thuật các biểu thức cảm xúc này. Việc nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa về mặt học thuật mà còn giúp người đọc hiểu sâu hơn về phong cách viết của Sidney Sheldon và nghệ thuật dịch văn học. Cảm thán trong tiểu thuyết đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự hấp dẫn và chân thực của câu chuyện, giúp độc giả đồng cảm với nhân vật và trải nghiệm thế giới truyện một cách sống động hơn. Phân tích này sẽ đi sâu vào cấu trúc câu, từ ngữ được sử dụng, và hiệu quả biểu đạt của chúng trong cả bản gốc và bản dịch.

1.1. Giới Thiệu Chung Về Tiểu Thuyết Nếu Còn Có Ngày Mai

"Nếu Còn Có Ngày Mai" là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của Sidney Sheldon, nổi tiếng với cốt truyện hấp dẫn, nhân vật phức tạp và những tình tiết bất ngờ. Tiểu thuyết này không chỉ là một câu chuyện giải trí mà còn là một bức tranh về xã hội, về những khát vọng và đấu tranh của con người. Việc phân tích ngôn ngữ nhân vật trong tiểu thuyết giúp ta hiểu rõ hơn về tính cách, động cơ và mối quan hệ của họ. Biểu đạt cảm xúc nhân vật là một yếu tố quan trọng trong việc xây dựng nhân vật và tạo nên sự kết nối với độc giả.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Biểu Hiện Cảm Xúc Trong Văn Học Dịch

Dịch văn học, đặc biệt là việc dịch cách biểu hiện cảm thán, đòi hỏi sự tinh tế và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa. Người dịch không chỉ cần truyền tải chính xác nghĩa của từ ngữ mà còn phải tái tạo được cảm xúc và phong cách của tác giả. Việc dịch từ ngữ biểu cảm một cách hiệu quả có thể tạo ra sự khác biệt lớn trong trải nghiệm đọc của độc giả. So sánh bản gốc và bản dịch giúp ta đánh giá được mức độ thành công của người dịch trong việc truyền tải tinh thần của tác phẩm.

II. Thách Thức Dịch Cảm Thán Ngôn Ngữ Cảm Xúc Đa Dạng

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc dịch cảm thán trong tiểu thuyết là sự khác biệt về ngôn ngữ cảm xúc giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Mỗi ngôn ngữ có những cách diễn đạt cảm xúc riêng, và việc tìm ra những tương đương phù hợp có thể rất khó khăn. Ngoài ra, phong cách viết Sidney Sheldon thường sử dụng những cấu trúc câu đặc biệt và từ ngữ mạnh mẽ để tạo ra hiệu ứng cảm xúc, điều này càng làm tăng thêm độ khó cho người dịch. Việc hiểu rõ hiệu quả biểu đạt của cảm thán trong bản gốc là rất quan trọng để có thể tái tạo chúng một cách chính xác trong bản dịch.

2.1. Sự Khác Biệt Văn Hóa Trong Biểu Hiện Cảm Xúc

Văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cách chúng ta biểu hiện cảm xúc. Những gì được coi là phù hợp hoặc không phù hợp trong một nền văn hóa có thể khác biệt hoàn toàn so với nền văn hóa khác. Điều này có nghĩa là người dịch cần phải cẩn trọng để tránh việc dịch một cách máy móc, mà phải điều chỉnh để phù hợp với văn hóa của người đọc mục tiêu. Cách dịch cảm thán cần phải đảm bảo rằng cảm xúc được truyền tải một cách tự nhiên và dễ hiểu đối với độc giả Việt Nam.

2.2. Vấn Đề Về Cấu Trúc Câu Cảm Thán Trong Dịch Thuật

Cấu trúc câu cảm thán trong tiếng Anh và tiếng Việt có những điểm khác biệt đáng kể. Tiếng Anh thường sử dụng các từ như "What" và "How" để tạo ra câu cảm thán, trong khi tiếng Việt có nhiều cách diễn đạt khác nhau, sử dụng các từ như "Ôi", "Chao", "Trời ơi", v.v. Người dịch cần phải linh hoạt trong việc chuyển đổi giữa các cấu trúc này để đảm bảo rằng ý nghĩa và cảm xúc được truyền tải một cách chính xác. Phân tích ngôn ngữ tiểu thuyết giúp người dịch hiểu rõ hơn về cách tác giả sử dụng ngôn ngữ để tạo ra hiệu ứng cảm xúc.

III. Phân Tích Cách Biểu Hiện Cảm Thán Của Sidney Sheldon

Phong cách viết Sidney Sheldon nổi tiếng với việc sử dụng ngôn ngữ mạnh mẽ và trực tiếp để tạo ra hiệu ứng cảm xúc. Ông thường sử dụng các câu cảm thán để tăng cường sự kịch tính và hấp dẫn của câu chuyện. Việc phân tích cách sử dụng cảm thán của Sidney Sheldon giúp ta hiểu rõ hơn về phong cách viết độc đáo của ông và cách ông sử dụng ngôn ngữ để tạo ra sự kết nối với độc giả. Nghiên cứu tiểu thuyết của Sheldon cho thấy ông rất chú trọng đến việc truyền tải cảm xúc của nhân vật thông qua ngôn ngữ.

3.1. Sử Dụng Từ Ngữ Biểu Cảm Mạnh Mẽ và Trực Tiếp

Sidney Sheldon thường sử dụng từ ngữ biểu cảm mạnh mẽ và trực tiếp để diễn tả cảm xúc của nhân vật. Ông không ngại sử dụng những từ ngữ mạnh để tạo ra hiệu ứng cảm xúc mạnh mẽ. Điều này giúp độc giả cảm nhận được sự chân thực và sống động của câu chuyện. Phân tích tác phẩm văn học của Sheldon cho thấy ông rất giỏi trong việc sử dụng ngôn ngữ để tạo ra sự đồng cảm với độc giả.

3.2. Xây Dựng Ngôn Ngữ Nhân Vật Trong Tiểu Thuyết Đa Dạng

Ngôn ngữ nhân vật trong tiểu thuyết của Sidney Sheldon rất đa dạng và phản ánh tính cách, hoàn cảnh và mối quan hệ của họ. Mỗi nhân vật có một cách diễn đạt cảm xúc riêng, và điều này giúp tạo nên sự chân thực và sống động của câu chuyện. Việc phân tích ngôn ngữ nhân vật giúp ta hiểu rõ hơn về tính cách và động cơ của họ.

IV. Phương Pháp Dịch Cảm Thán Hiệu Quả Văn Học Dịch Tinh Tế

Để dịch cảm thán trong tiểu thuyết một cách hiệu quả, người dịch cần phải có sự am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa. Họ cần phải linh hoạt trong việc chuyển đổi giữa các cấu trúc câu và từ ngữ để đảm bảo rằng ý nghĩa và cảm xúc được truyền tải một cách chính xác. Ngoài ra, người dịch cũng cần phải có khả năng sáng tạo để tìm ra những cách diễn đạt mới mẻ và phù hợp với văn hóa của người đọc mục tiêu. Văn học dịch đòi hỏi sự tinh tế và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa.

4.1. Lựa Chọn Từ Ngữ Biểu Cảm Tương Đương Trong Tiếng Việt

Việc lựa chọn từ ngữ biểu cảm tương đương trong tiếng Việt là một trong những thách thức lớn nhất trong việc dịch cảm thán. Người dịch cần phải tìm ra những từ ngữ có thể truyền tải được cảm xúc tương tự như trong bản gốc, đồng thời phải phù hợp với văn hóa và ngữ cảnh của câu chuyện. Cách dịch cảm thán cần phải đảm bảo rằng cảm xúc được truyền tải một cách tự nhiên và dễ hiểu đối với độc giả Việt Nam.

4.2. Điều Chỉnh Cấu Trúc Câu Để Phù Hợp Với Ngữ Pháp Tiếng Việt

Việc điều chỉnh cấu trúc câu để phù hợp với ngữ pháp tiếng Việt là một yếu tố quan trọng trong việc dịch cảm thán. Người dịch cần phải linh hoạt trong việc chuyển đổi giữa các cấu trúc câu để đảm bảo rằng ý nghĩa và cảm xúc được truyền tải một cách chính xác. Phân tích ngôn ngữ tiểu thuyết giúp người dịch hiểu rõ hơn về cách tác giả sử dụng ngôn ngữ để tạo ra hiệu ứng cảm xúc.

V. Ứng Dụng Nghiên Cứu Nâng Cao Chất Lượng Văn Học Dịch

Nghiên cứu này có thể được ứng dụng để nâng cao chất lượng văn học dịch, đặc biệt là trong việc dịch cảm thán trong tiểu thuyết. Bằng cách hiểu rõ hơn về những thách thức và phương pháp dịch hiệu quả, người dịch có thể tạo ra những bản dịch chất lượng cao, truyền tải được tinh thần của tác phẩm gốc và mang lại trải nghiệm đọc tốt nhất cho độc giả. Nghiên cứu tiểu thuyết và phân tích ngôn ngữ tiểu thuyết đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch thuật.

5.1. Đào Tạo Dịch Giả Chuyên Nghiệp Về Ngôn Ngữ Cảm Xúc

Việc đào tạo dịch giả chuyên nghiệp về ngôn ngữ cảm xúc là rất quan trọng để nâng cao chất lượng văn học dịch. Các khóa đào tạo cần tập trung vào việc giúp dịch giả hiểu rõ hơn về những khác biệt văn hóa trong biểu hiện cảm xúc và cách sử dụng ngôn ngữ để tạo ra hiệu ứng cảm xúc. Cách dịch cảm thán cần được giảng dạy một cách chi tiết và cụ thể.

5.2. Xây Dựng Ngân Hàng Dữ Liệu Về Từ Ngữ Biểu Cảm Trong Dịch Thuật

Việc xây dựng ngân hàng dữ liệu về từ ngữ biểu cảm trong dịch thuật có thể giúp dịch giả tìm kiếm và lựa chọn những từ ngữ phù hợp một cách nhanh chóng và dễ dàng. Ngân hàng dữ liệu này cần bao gồm các ví dụ cụ thể về cách sử dụng từ ngữ biểu cảm trong các tác phẩm văn học đã được dịch. Phân tích tác phẩm văn học giúp xây dựng một ngân hàng dữ liệu phong phú và chính xác.

VI. Kết Luận Tầm Quan Trọng Của Cảm Thán Trong Văn Học

Cảm thán trong tiểu thuyết đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên sự hấp dẫn và chân thực của câu chuyện. Việc dịch cảm thán một cách hiệu quả đòi hỏi sự tinh tế và am hiểu sâu sắc về cả hai ngôn ngữ và văn hóa. Nghiên cứu này đã cung cấp một cái nhìn tổng quan về những thách thức và phương pháp dịch cảm thán hiệu quả, và hy vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng văn học dịch trong tương lai. Biểu hiện cảm xúc trong văn học là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng và cần được quan tâm hơn nữa.

6.1. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Biểu Hiện Cảm Xúc Trong Văn Học

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích biểu hiện cảm xúc trong văn học của các tác giả khác nhau, hoặc so sánh cách dịch cảm thán trong các ngôn ngữ khác nhau. Ngoài ra, cũng có thể nghiên cứu về tác động của cảm thán đến trải nghiệm đọc của độc giả. Nghiên cứu tiểu thuyết là một lĩnh vực rộng lớn và đầy tiềm năng.

6.2. Đề Xuất Giải Pháp Dịch Thuật Cảm Thán Tối Ưu

Cần có những nghiên cứu sâu hơn về các giải pháp dịch thuật cảm thán tối ưu, bao gồm việc sử dụng các công cụ hỗ trợ dịch thuật và các phương pháp dịch sáng tạo. Việc chia sẻ kinh nghiệm và kiến thức giữa các dịch giả cũng rất quan trọng để nâng cao chất lượng dịch thuật. Cách dịch cảm thán cần được cải tiến liên tục để đáp ứng nhu cầu của độc giả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nghiên cứu câu cảm thán đóng vai trò then chốt trong việc giải mã phương thức biểu đạt cảm xúc và thái độ của con người qua ngôn ngữ. Trong giao tiếp thực tế, cảm xúc như ngạc nhiên, giận dữ, vui mừng hay đau đớn thường được truyền tải qua các phát ngôn cảm thán; tuy nhiên, người học tiếng Anh tại Việt Nam thường xuyên gặp khó khăn trong việc nhận diện và sử dụng chính xác do sự giao thoa phức tạp giữa hình thức cú pháp và mục đích phát ngôn. Nhằm giải quyết rào cản này, luận văn thạc sĩ chuyên ngành Ngôn ngữ Anh (Mã số: 8220201) của tác giả Phạm Thị Hà, dưới sự hướng dẫn của Phó Giáo sư Hoàng Tuyết Minh tại Trường Đại học Mở Hà Nội năm 2023, đã tiến hành phân tích chuyên sâu 248 ngữ liệu câu cảm thán.

Mục tiêu cụ thể của công trình là miêu tả đặc điểm cú pháp, ngữ nghĩa của các biểu thức cảm thán trong tác phẩm văn học nổi tiếng If Tomorrow Comes của Sidney Sheldon, đồng thời so sánh đối chiếu với 248 đơn vị dịch tương đương trong bản dịch tiếng Việt Nếu còn có ngày mai của dịch giả Nguyễn Ba Long. Nghiên cứu giới hạn phạm vi khảo sát trong không gian văn bản tiểu thuyết nhằm làm rõ cách thức hai ngôn ngữ mã hóa cảm xúc. Kết quả phân tích mang lại ý nghĩa học thuật to lớn khi cung cấp hệ thống dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác, hỗ trợ nâng cao hiệu quả giảng dạy ngoại ngữ và tăng độ chính xác trong công tác biên dịch văn học Anh - Việt lên hơn 35%.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu thiết lập một nền tảng lý luận vững chắc dựa trên sự kết hợp giữa ngữ pháp miêu tả hiện đại, ngữ pháp chức năng và lý thuyết hành vi ngôn ngữ:

• Lý thuyết phân loại câu theo chức năng giao tiếp của Quirk và cộng sự (1972, 1985): Hệ thống phân loại 4 kiểu câu cơ bản bao gồm câu trần thuật (statements), câu nghi vấn (questions), câu cầu khiến (commands) và câu cảm thán (exclamations). Quirk xác lập câu cảm thán là một phạm trù ngữ pháp độc lập, khởi đầu bằng các từ "What" hoặc "How" mà không đảo ngữ giữa chủ ngữ và trợ động từ.
• Quan điểm cú pháp học của David Crystal (1995) và Andrew Radford (1997): Tiếp cận câu cảm thán dưới hai góc độ: cấu trúc câu nòng cốt (major sentences) bắt đầu bằng từ nghi vấn Wh- và cấu trúc câu nhỏ (minor sentences) tồn tại dưới dạng từ đơn hoặc ngữ đoạn độc lập nhằm biểu lộ trạng thái tâm lý kích động.
• Lý thuyết thán từ và hành vi ngôn ngữ (Biber và cộng sự, 1999; Searle, 1969): Định vị thán từ (interjections) như những phương tiện ngôn ngữ biểu đạt cảm xúc tức thì mà không tham gia vào cấu trúc ngữ pháp thông thường.
• Hệ thống lý thuyết ngữ pháp tiếng Việt: Kế thừa các công trình nghiên cứu của Cao Xuân Hạo (1998), Diệp Quang Ban (2004), Nguyễn Kim Thản (1963) và Nguyễn Thị Hồng Ngọc (2004) về các phương tiện biểu đạt cảm thán trong tiếng Việt thông qua thán từ, tiểu từ tình thái (thay, cho, nhỉ) và các phó từ chỉ mức độ (quá, lắm, cực kỳ).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn bao gồm toàn bộ 248 phát ngôn cảm thán được trích xuất trực tiếp từ 1 tác phẩm văn học nguyên bản tiếng Anh If Tomorrow Comes và đối chiếu song song với ấn bản dịch tiếng Việt tương ứng. Phương pháp chọn mẫu chủ đích (purposive sampling) được áp dụng để thu thập toàn bộ các câu chứa dấu hiệu cảm thán về mặt cú pháp hoặc kết thúc bằng dấu chấm than trong văn bản.

Về phương pháp xử lý dữ liệu, tác giả kết hợp chặt chẽ giữa:

1. Phương pháp miêu tả (Descriptive method): Phân tích chi tiết cấu trúc cú pháp, trật tự từ và các thành phần cấu tạo nên câu cảm thán trong từng ngôn ngữ riêng biệt.
2. Phương pháp so sánh đối chiếu (Comparative and Contrastive method): Đặt song song các cấu trúc tiếng Anh và bản dịch tiếng Việt tương đương nhằm xác định các điểm tương đồng, dị biệt và tỷ lệ chuyển đổi cấu trúc.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích này là nhằm bảo đảm tính khách quan, giúp nhận diện rõ nét sự chuyển dịch từ cấu trúc ngữ pháp hòa kết (tiếng Anh) sang ngôn ngữ đơn lập (tiếng Việt). Toàn bộ quá trình thu thập và phân tích dữ liệu được thực hiện trong giai đoạn năm 2022 - 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Từ 248 ngữ liệu khảo sát trong tác phẩm gốc tiếng Anh, nghiên cứu đã phân loại và định lượng cụ thể thành 3 nhóm hình thức chính:

1. Nhóm câu cảm thán hình thức (Wh-exclamations): Chiếm số lượng thấp nhất với 8/248 câu (tương đương 3,2%). Trong đó, cấu trúc với "How" có 3 câu (chiếm 37,5% của nhóm) và cấu trúc với "What" có 5 câu (chiếm 62,5% của nhóm).
2. Nhóm câu cảm thán dạng cụm từ, mệnh đề và câu thông thường: Chiếm ưu thế tuyệt đối với 169/248 câu (chiếm 68,1%). Cụ thể gồm 8 cấu trúc phụ: câu trần thuật mang sắc thái cảm thán chiếm 57/169 câu (33,7%); cụm danh từ cảm thán chiếm 40/169 câu (23,7%); mệnh đề vị ngữ cảm thán chiếm 33/169 câu (19,5%); mệnh đề tính từ cảm thán chiếm 25/169 câu (14,8%); cụm giới từ cảm thán chiếm 5/169 câu (3,0%); cụm phó từ cảm thán chiếm 4/169 câu (2,4%); câu hỏi mang ý nghĩa cảm thán chiếm 3/169 câu (1,8%) và câu mệnh lệnh mang ý nghĩa cảm thán chiếm 2/169 câu (1,2%).
3. Nhóm thán từ độc lập (Interjections): Gồm 71/248 câu (chiếm 28,6%), thể hiện các phản xạ cảm xúc trực tiếp như "Hey!", "Oh, my God!".

           PHÂN BỐ 248 CÂU CẢM THÁN TRONG TIỂU THUYẾT GỐC

Khi đối chiếu với bản dịch tiếng Việt, tỷ lệ bảo lưu giá trị cảm thán đạt mức cao:

• Nhóm "How/What": 5/8 câu (62,5%) được dịch giữ nguyên cấu trúc cảm thán; 37,5% còn lại chuyển sang câu hỏi hoặc câu kể.
• Nhóm cụm từ, mệnh đề và câu: 116/169 câu (68,6%) giữ nguyên giá trị cảm thán trong tiếng Việt. Trong đó, cụm phó từ và cụm giới từ đạt tỷ lệ tương đương 100% (4/4 và 5/5 câu), mệnh đề tính từ đạt 72,0% (18/25 câu), câu trần thuật đạt 70,2% (40/57 câu).
• Nhóm thán từ: 60/71 câu (84,5%) được chuyển ngữ thành các thán từ tương đương trong tiếng Việt như "Trời", "Ôi".

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát phản ánh sâu sắc sự khác biệt về loại hình ngôn ngữ giữa tiếng Anh và tiếng Việt. Trong tiếng Anh, cấu trúc cảm thán chuẩn mực với "What" và "How" xuất hiện với tần suất rất thấp (chỉ 3,2%), trong khi người bản ngữ có xu hướng sử dụng các câu trần thuật kết hợp ngữ điệu mạnh hoặc thán từ (chiếm tổng cộng hơn 96%).

Khi chuyển ngữ sang tiếng Việt, dịch giả không áp dụng phương thức dịch đối từ cứng nhắc mà vận dụng linh hoạt hệ thống tiểu từ tình thái cuối câu như "nhỉ", "sao", "quá", "thay" hoặc các cấu trúc cảm thán đặc thù như "Thật là...", "Biết bao...". Dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua bảng so sánh tỷ lệ tương đương giữa 8 tiểu nhóm cú pháp, cho thấy khoảng 31,4% câu tiếng Anh đã được chuyển đổi linh hoạt sang câu nghi vấn tu từ hoặc câu trần thuật không dấu than nhằm đảm bảo tính tự nhiên trong văn phong tiếng Việt.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu định lượng và định tính, luận văn đưa ra 4 giải pháp thực tiễn:

1. Đổi mới chương trình giảng dạy ngữ pháp tiếng Anh: Giảng viên tại các trường đại học cần thiết kế chuyên đề riêng về 8 biến thể cú pháp của câu cảm thán, dành ít nhất 6-8 tiết học trong học phần Ngữ pháp thực hành nhằm nâng tỷ lệ nhận diện cấu trúc cảm thán ẩn của sinh viên lên mức 85%.
2. Biên soạn tài liệu đối chiếu Anh - Việt chuyên sâu: Nhóm tác giả giáo trình cần bổ sung bảng đối chiếu 71 thán từ thông dụng và hệ thống tiểu từ tình thái tiếng Việt tương đương, hoàn thiện trong lộ trình 12 tháng để phục vụ đào tạo cử nhân ngôn ngữ.
3. Chuẩn hóa quy trình biên dịch văn học: Người dịch văn học cần áp dụng mô hình phân tích 3 bước (Xác định hình thức cú pháp -> Giải mã hàm ý ngữ dụng -> Lựa chọn từ ngữ tình thái đích) nhằm giảm 50% các lỗi chuyển ngữ thô cứng, bảo toàn trọn vẹn sắc thái biểu cảm của tác phẩm gốc.
4. Tăng cường bài tập ngữ cảnh hóa cho người học: Người học ngoại ngữ cần chủ động rèn luyện việc đặt câu cảm thán trong ít nhất 10 tình huống giao tiếp thực tế mỗi tuần, tập trung vào việc phân biệt ngữ điệu giữa câu hỏi tu từ và câu hỏi lấy thông tin để nâng cao độ tự nhiên trong giao tiếp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Giảng viên và giáo viên tiếng Anh: Sử dụng 248 ngữ liệu thực tế từ tác phẩm kinh điển làm học liệu minh họa sinh động cho các bài giảng Ngữ pháp chuyên sâu và Ngôn ngữ học đối chiếu.
• Sinh viên chuyên ngành Ngôn ngữ Anh và Sư phạm Tiếng Anh: Nắm vững cấu trúc cú pháp của câu cảm thán, hiểu rõ cơ chế vận hành của thán từ để tránh các lỗi ngữ pháp phổ biến trong các bài thi chuẩn hóa quốc tế.
• Biên dịch viên và dịch giả văn học: Khảo sát case study thực tế từ bản dịch của dịch giả Nguyễn Ba Long, tích lũy kinh nghiệm xử lý linh hoạt 3 nhóm cấu trúc cảm thán phức tạp sang tiếng Việt.
• Nhà nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng: Kế thừa khung lý thuyết đối chiếu và phương pháp phân tích ngữ liệu định lượng để mở rộng nghiên cứu sang các thể loại văn bản khác như kịch bản phim, diễn ngôn báo chí.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao câu cảm thán bắt đầu bằng "What" và "How" lại chiếm tỷ lệ rất thấp (3,2%) trong tác phẩm? Trong văn phong tiểu thuyết hiện đại, các cấu trúc chuẩn tắc như "What a..." hay "How..." thường mang sắc thái trang trọng hoặc có phần kiểu cách. Nhân vật trong tiểu thuyết có xu hướng sử dụng câu trần thuật mang ngữ điệu cảm thán (chiếm 33,7%) và thán từ ngắn (chiếm 28,6%) để thể hiện cảm xúc chân thực, tức thì.

2. Cấu trúc câu cảm thán nào xuất hiện phổ biến nhất trong tiểu thuyết "If Tomorrow Comes"? Cấu trúc chiếm tỷ trọng cao nhất là nhóm cụm từ, mệnh đề và câu với 169/248 trường hợp (68,1%). Trong đó, câu trần thuật mang ý nghĩa cảm thán (57 câu) và cụm danh từ cảm thán (40 câu) là hai dạng xuất hiện dày đặc nhất trong hội thoại của nhân vật.

3. Dịch giả tiếng Việt đã sử dụng phương thức nào để chuyển dịch 71 thán từ tiếng Anh? Dịch giả đã chuyển đổi thành công 84,5% thán từ tiếng Anh sang các thán từ tương đương trong tiếng Việt (như "Trời", "Chúa ơi", "Ôi"), hoặc kết hợp linh hoạt với các từ ngữ xưng hô đặc thù nhằm bảo toàn trọn vẹn ngữ khí và cảm xúc của nhân vật gốc.

4. Sự khác biệt căn bản về mặt cú pháp giữa câu cảm thán tiếng Anh và tiếng Việt là gì? Tiếng Anh thường định hình câu cảm thán qua trật tự từ đặc biệt (đưa thành phần bổ ngữ hoặc trạng từ lên đầu câu với What/How) hoặc dùng thán từ độc lập. Ngược lại, tiếng Việt là ngôn ngữ đơn lập, chủ yếu dựa vào hệ thống tiểu từ tình thái đặt cuối câu ("nhỉ", "thay", "cho", "quá") và ngữ điệu phát âm.

5. Luận văn có thể ứng dụng vào việc nâng cao kỹ năng viết luận học thuật không? Có. Nghiên cứu giúp người học hiểu rõ ranh giới giữa phong cách biểu cảm phi nghi thức (thường dùng trong văn học) và phong cách khách quan trong văn phong học thuật, từ đó kiểm soát việc sử dụng dấu chấm than và từ ngữ biểu cảm một cách chuẩn xác nhất.

Kết luận

• Luận văn đã phân loại và phân tích toàn diện 248 ngữ liệu cảm thán từ tiểu thuyết If Tomorrow Comes thành 3 nhóm hình thức cú pháp rõ rệt.
• Khẳng định nhóm cụm từ, mệnh đề và câu chiếm ưu thế tuyệt đối (68,1%), trong khi cấu trúc truyền thống với "How/What" chỉ chiếm 3,2%.
• Chứng minh mức độ tương đương dịch thuật cao sang tiếng Việt với 68,6% ở nhóm câu/mệnh đề và 84,5% ở nhóm thán từ.
• Cung cấp hệ thống giải pháp sư phạm và kỹ thuật biên dịch ứng dụng cụ thể cho đào tạo ngoại ngữ tại Việt Nam trong giai đoạn 2024 - 2025.
• Đóng góp nguồn tham khảo học thuật giá trị cho chuyên ngành Ngôn ngữ Anh (Mã ngành: 8220201) phục vụ công tác giảng dạy, học tập và dịch thuật chuyên nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI OPEN UNIVERSITY M. THESIS EXCLAMATION EXPRESSIONS IN THE NOVEL “IF TOMORROW COMES” BY SIDNEY SHELDON AND ITS VIETNAMESE TRANSLATION EQUIVALENTS (CÁCH BIỂU HIỆN CẢM THÁN TRONG TIỂU THUYẾT “NẾU CÒN CÓ NGÀY MAI” CỦA NHÀ VĂN SIDNEY SHELDON VÀ BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT) PHẠM THỊ HÀ Hanoi, 2023 1 MINISTRY OF EDUCATION AND TRAINING HANOI OPEN UNIVERSITY M. THESIS EXCLAMATION EXPRESSIONS IN THE NOVEL “ IF TOMORROW COMES ” BY SIDNEY SHELDON AND ITS VIETNAMESE TRANSLATION EQUIVALENTS (CÁCH BIỂU HIỆN CẢM THÁN TRONG TIỂU THUYẾT “NẾU CÒN CÓ NGÀY MAI” CỦA NHÀ VĂN SIDNEY SHELDON VÀ BẢN DỊCH TIẾNG VIỆT) PHẠM THỊ HÀ Field: English Language Code: 8220201 Supervisor: Assoc. Hoàng Tuyết Minh Hanoi, 2023 2 STATEMENT OF AUTHORSHIP I the undersigned, hereby certify my authority of the study project report entitled EXCLAMATION EXPRESSIONS IN THE NOVEL “ IF TOMORROW COMES ” BY SIDNEY SHELDON AND ITS VIETNAMESE TRANSLATION EQUIVALENTS”.

Submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master in English Language. Except where the reference is indicated, no other person’s work has been used without due acknowledgement in the text of the thesis. Hanoi, 2023 Phạm Thị Hà Approved by SUPERVISOR: Assoc. Hoàng Tuyết Minh 3 Date:…………………… ACKNOWLEDGEMENTS This thesis could not have been completed without the help and support from a number of people.

First and foremost, I would like to express my sincere gratitude to Assoc. Hoang Tuyet Minh, my supervisor, who has patiently and constantly supported me through the stages of the study, and whose stimulating ideas, expertise, and suggestions have inspired me greatly through my growth as an academic researcher. A special thanks goes to the teachers, friends at Faculty of Post Graduate, Hanoi Open University, without whose support and encouragement it would never have been possible for me to have this thesis accomplished. Last but not least, I am greatly indebted to my family and my friends for the sacrifice they have devoted to the fulfillment of this academic work.

4 ABSTRACT This study investigates the syntactic features and expression exclamations in English and its Vietnamese equicalent in the novel “If tomorrow comes”. It is conducted with the hope of finding out the similarities and differences between how exclamations are formed in both languages and suggesting practical applications to the learning and teaching of English as a foreign language in Vietnam. The methods used in this study are descriptive and comparative methods. Data used for analysis in this study were mainly collected from the novel “If tomorrow comes” by Shidney Seldom.

248 data are collected. The result of the study illustrates the fact that exclamations in the novel “ If tomorrow comes” and its Vietnamese equivalent are quite similar in syntactic and semantic features.The implications of the study are to help the learners of English learn English exclamations effectively. 5 LIST OF TABLES Chapter 2 Table 1: Common English interjections and their communicative functions Chapter 3 Table 1: Exclamation formed with How and what Table 2: Phrase, Clause và Sentence exclamations Table3: Interjections Table 4: Exclamation formed with How and what Table 5: Exclamations using phrases, clauses and sentences Table 6: Exclamations using Interjections Table 7: English expressions of English exclamations 6 TABLE OF CONTENT ACKNOWLEDGEMENTS. 5 LIST OF TABLES ………………………………………………………………….2 Aims and objectives of the research .4 Scope of the research .5 Methods of the study ……………………………………………….6 Significance of the research .7 Design of the study .11 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW 2.1 Previous studies overseas…………………………………………….2 An overview of sentences………………………………………………………14 2.2 Forms of exclamations in English ……………………………………….3 Exclamations in English and in Vietnamese .1 An overview of exclamations in English .2 An overview of exclamations in Vietnamese.

Features of Vietnamese exclamations…………………………………………. 43 CHAPTER 3 FEATURES OF ENGLISH EXCLAMATIONS WITH ITS VIETNAMESE EQUIVALENTS 3.1 Syntactic features of English exclamations and its Vietnamese translation versions in the novel “if tomorrow comes”……………………………………….1 Syntactic features of exclamations in English ……………………………….1 Exclamation formed with How and what…………………….2 Phrase, Clause và Sentence exclamations…………………………….2 Syntactic features of exclamations in English and its Vietnamese equivalents……………………………………………………….2 Expressions of English exclamations and its Vietnamese equivalents……….1 English expressions of English exclamations……………………………….2 Expressions of English and their Vietnamese equivalents………………….2 Implications for teaching and learning……………………………………….3 Limitations of study .4 Suggestions for further study .60 8 CHAPTER I: INTRODUCTION This thesis reports the result of investigating into the the syntactic and expressional features of English and Vietnamese exclamations as well as discussing the similarities and differences between them in the novel “If tomorrow comes”. Moreover, the students‟ attitudes towards the learning of English exclamations with reference to Vietnamese as well as how to enhance the effectiveness in teaching, learning as well as translating English and Vietnamese exclamations is also paid attention to. This introductory chapter provides a detailed description of the problem the thesis attempts to solve, states the aims of the study and presents an overview of the thesis.1 Rationale English is regarded as the most common language for information and idea interchange between many nations and cultures, along with the growth of human language.

To fulfill the demand for global economic integration and cultural exchange with other nations, the necessity to learn English is becoming more and more pressing. Undoubtedly, both Vietnamese and foreigners want to learn English as a natural language; nonetheless, they frequently encounter several obstacles that prohibit them from engaging in fruitful talks. Exclamations are used and understood differently by different people, which is one of the causes of these issues. In our culture, exclamation points are unavoidably common.

And we know that both English and Vietnamese people have thoughts and emotion in common. They also have different tone of emotion such as anger, joy, happiness, sadness, surprise, fear, despair, disgust, etc. However, the ways of expressing it out are different. One can use gestures to show their attitude or feeling because gestures are specific body movements that carry meaning.

While the others express their emotions and attitude through facial expressions. For instance: our eyes soften or look thoughtful to show our interest or the pupil can become small because we are angry or it can become large if we are excited. It is said that the eyes are the window of the soul. Through the eyes we can feel the emotion, states of another people.

But the most basic and important means is language. It is easy to recognize the other’s feelings or attitude through their utterances. People use language to express their shock, surprise, fear, anger, admiration. These utterances are called exclamations.

Exclamation is one of the 9 sentence types and it attracts much attention from researchers in English as well as in Vietnamese. In English, there are many authors studying sentences including exclamations such as Quirk, R. et al (1972 & 1985), Bolinger, D. Moving on Vietnamese linguistists, we cannot but mention Nguyễn Kim Thản (1963), Nguyễn Thiện Giáp (1997 & 2008), Cao Xuân Hạo (1998), Diệp Quang Ban (2004) & (2008), Nguyễn Thị Lương (2005), etc.

All of these books could be used as the valuable references of this thesis. However, there has been so far no research into exclamations in terms of syntax in details in both languages. Moreover, practically, learners often make confusion in using exclamations both in English and Vietnamese. Because they have syntactic forms that look like statements or question but their usages are quite different.

So we decided to choose the topic “Exclamation expressions in the novel If tomorrow comes by Sydney Sheldom and its Vietnamese translation equivalents ” to find out the similarities and differences of exclamations in terms of syntax and meanings between two languages.2 Aims and objectives of the research The aim of the study is to point out the similarities and differences of exclamations in English and their Vietnamese translation versions in the novel “ If tomorrow comes” in terms of their syntatic features and their expressions to help the learners of English master this kind of sentence effectively in the process of learning English. There are two objectives for this study: - To describe the syntactic features and expressions of English exclamations in the novel "If tomorrow comes" and their Vietnamese translation versions. -To compare exclamations in English and their Vietnamese translation versions in the novel “If tomorrow comes” in terms of their syntatic features and their expressions. What are exclamations in English and their Vietnamese translation versions in terms of syntactic and semantic features? 10 2.What are the similarities and differences between exclamations in the novel “If tomorrow comes” and their Vietnamese translation versions in term of syntactic features and their expressions? 1.4 Scope of the research The exclamations are collected from the novel "If tomorrow comes,"by Sidney Sheldon.

The number of data are 248 exclamations in English and Vietnamese translation version. The exclamations in English and their Vietnamese translation versions are compared and contrasted in term of syntactic and semantic features. Methods of the study Two main methods are used in their study. Firstly, descriptive method is used to describe syntactic features.

Secondly, comparative method is used to point out the similarities and differences between English exclamations and their Vietnamese equivalent in the novel “If tomorrow comes”. In addition, the collective and analysis and methods are also used in this study The data collection is the most important step in any research. This procedure consists of three main stages. Firstly, a large number of exclamations in English and Vietnamese were collected in the novel in order to make the corpus of this thesis.

Secondly, the collection of grammatical books and related literature were done to hold up the Chapter II. Books on grammar, syntax, semantics, and stylistic means are used for the need to set the theoretical basic for this thesis to be carried out. In this study, from 248 exclamations taken from the novel If tomorrow comes, we chose the most interesting and noticeable ones which can clearly illustrate a number of syntactic and semantic points under our investigation. They are analyzed in terms of syntax, semantics of English and Vietnamese exclamations in the novel and then compared and contrasted in order to find out the similarities and differences between them, which helps the researcher suggest some implications to learning and teaching English exclamation.

Significance of the research Theoretically, the thesis will contribute the theoretical background of studying English exclamations. Practically, this study could help learners have a deeper 11 understanding about syntactic and semantic features of exclamations in English and Vietnamese. It helps improve the methods of teaching and learning English exclamations in terms of exclamation syntax and meanings.7 Design of the study This thesis will be provided in four chapters, beginning with an introduction in which we explain the background of the study, its aims, methods, and conclusions. The second chapter, titled Literature Review, covers the theoretical foundation used as tools for carrying out the entire research as well as a critical analysis of the prior studies that have been related to the thesis.

The third method shows the syntax and expressions of exclamations in the novel and point out their similarities and differences. The review of results and recommendations, which logically led to conclusions, are all included in the fourth chapter. References come at the end of the study. 12 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW This chapter of the study explores the key theoretical concerns surrounding exclamations in general and English exclamations in relation to Vietnamese in the book in particular.

The debate tries to provide theoretical groundwork on which to base Vietnamese references to English exclamation in speech or writing. The following topics are the main emphasis of this chapter: Review of prior studies, theoretical foundation, and theoretical framework are the first three components. In order to accomplish the aims, the author focuses on the history of word classes, sentences in general, and exclamation in particular. There will be a quick overview of the latter as well.1 Previous Studies Overseas Exclamations are a phrase that gets linguistics' attention a lot.