đặt vấn đề và tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu, thông qua đó tác giả sẽ xác định từ tổng quát đến mục tiêu cụ thể của nghiên cứu, tiếp theo là câu hỏi nghiên cứu liên quan đến đề tài, cuối cùng là phạm vi và đối tƣợng nghiên cứu. Ngoài ra, trong chƣơng 1 tác giả cũng sẽ trình bày ý nghĩa thực tiễn sau khi đƣa ra cấu trúc tổng thể của đề tài. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Ngành tài chính – ngân hàng là một trong số ngành hàng đầu về kinh tế có vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển nền kinh tế đối với bất kỳ một Quốc gia nào trên thế giới. Ngành tài chính- ngân hàng đƣợc xem là một ngành trung gian về tài chính trong việc kết nối giữa các quốc gia lại với nhau, tiền tiết kiệm, tiền đầu tƣ tiền lƣu thông giữa các nƣớc và mua bán ngoại tệ điều cần sự kết nối mà con ngƣời phải thông qua ngân hàng.
Mục đích chung của ngành ngân hàng là tạo lợi nhuận từ việc nhận tiền gửi tiết kiệm luân chuyển qua cho ngƣời vay tiền thông qua lãi suất niêm yết, từ đó điều mang đến lợi nhuận cho các khách hàng khi sử dụng dịch vụ. Sự phát triển của ngành Tài chính Ngân Hàng nói chung và ngành Ngân Hàng nói riêng là yếu tố cực kỳ quan trọng đối với hệ thống tài chính. Nói về sự phát triển của một ngành nghề thì sẽ nói đến về hiệu quả hoạt động, lợi nhuận mà ngành nghề đó mang lại, cụ thể hơn thì ta sẽ xem xét về khả năng sinh lời của ngân hàng vì đây là thƣớc đo để đánh giá về tính ổn định và sự phát triển của ngành này. Nghiên cứu về lợi nhuận hay khả năng sinh lời của ngân hàng ngày là việc vô cùng quan trọng và cấp bách trong cuộc khủng hoảng tài chính bởi dịch Covid – 19 diễn ra trong ba năm gần đây.
Sự khủng hoảng này đã có những ảnh hƣởng cơ bản về ngành ngân hàng ở nhiều nơi trên thế giới, ngành ngân hàng đã trải qua những biến đổi lớn trong môi trƣờng, dẫn đến nhiều tác động đáng kể đến hiệu quả hoạt động kinh doanh. Việc đánh giá các yếu tố ảnh hƣởng đến hiệu quả hoạt động và khả năng sinh lời của ngân hàng thƣơng mại cổ phần tại Việt Nam là vô cùng đặc biệt và quan trọng trong thời đại cạnh tranh toàn cầu hóa ngày nay. Vì đây là ngành hầu nhƣ không thể thiếu và là chủ chốt trong việc xây dựng nền kinh tế phát triển ở một quốc gia. 2 Trong giai đoạn 2008 - 2022, hệ thống NHTM đã có những thay đổi nhƣ: tỷ lệ nợ xấu của ngân hàng thay đổi qua các năm, năm 2016 - 1.
Theo Thông tƣ 14/2021/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tƣ 01/2020/TT-NHNN và Thông tƣ 03/2021/TT-NHNN quy định về việc tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nƣớc ngoài tiến hành cơ cấu lại thời hạn trả nợ, miễn, giảm lãi, phí, giữ nguyên nhóm nợ nhằm hỗ trợ khách hàng khi chịu ảnh hƣởng bởi dịch COVID-19, ngân hàng bắt buộc phải trích 30% dự phòng phần dƣ nợ tái cơ cấu vào cuối năm 2022 và 100% trong năm 2023 và năm 2024. Tỷ lệ NIM toàn ngành duy trì quanh mức 3 - 3. Trong 2020, dù chịu ảnh hƣởng của Covid 19, nhƣng tỷ lệ NIM vẫn duy trì ở mức 3.34%, chỉ giảm nhẹ so với 2019 (3. Năm 2020, trong 27 ngân hàng, có 12 ngân hàng có tỷ lệ NIM đạt trên trung bình toàn ngành (3.
Thực tế chứng minh mà ta có thể thấy rõ nhất ở ngành Tài Chính- Ngân Hàng trong việc góp phần phát triển nền kinh tế ở Việt Nam qua chỉ số GDP. Theo tổng cục thống kê thì khu vực dịch vụ chiếm 56,65% trong tổng các khu vực theo “thông cáo báo chí về tình hình kinh tế – xã hội quý IV và năm 2022”, ngành Tài Chính- Ngân Hàng lại là một phần trong khu vực này. Ngoài ra ngành Ngân Hàng lại là ngành trung gian để kết nối các tổ chức tài chính kinh tế lại với nhau, kết nối giữa các doanh nghiệp và nhà đầu tƣ, và là ngành chịu ảnh hƣởng nhiều nhất khi có sự biến động thay đổi của nền kinh tế. Gần đây nhất khi ông Phó Thủ Tƣớng Chính Phủ Lê Minh Khái khẳng định rằng: “Ngân hàng đƣợc coi là huyết mạch của nền kinh tế” tại sự kiện Chuyển đổi số ngành Ngân Hàng 2023 vào ngày 18/05/2023 vừa qua.
Tuy nhiên, hiện chƣa có nghiên cứu nào trong giai đoạn gần đây về phân tích các yếu tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận của Ngân hàng Thƣơng Mại trong khi đây là ngành huyết mạch chính của nền kinh tế. Chính vì vậy, tôi đã chọn đề tài: “CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LỢI NHUẬN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN VIỆT NAM” để phân tích đâu là yếu tố ảnh hƣởng nhiều nhất đến lợi nhuận cũng nhƣ sự phát triển của ngành nghề này tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ lấp khoảng trống nghiên cứu về thực tiễn và xác định đƣợc đâu là yếu tố đã tác 3 động đến lợi nhuận của hệ thống Ngân hàng Thƣơng mại tại Việt Nam trong thời gian sắp tới. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.
Mục tiêu tổng quát Xác định các yếu tố tác động đến lợi nhuận của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ Phần Việt Nam, từ đó đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam. Mục tiêu cụ thể Thứ nhất, xác định các yếu tố tác động đến lợi nhuận của 25 Ngân hàng TMCP Việt Nam. Thứ hai, đo lƣờng mức độ ảnh hƣởng của các yếu tố tác động đến lợi nhuận của Ngân hàng Thƣơng mại Cổ Phần Việt Nam. Thứ ba, xem xét mức độ tác động của các yếu tố đến lợi nhuận của Ngân hàng TMCP tại Việt Nam, từ đó tác giả sẽ đề xuất một số hàm ý quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam.
CÂU HỎI NGHIÊN CỨU Với mục tiêu xác định và phân tích các yếu tố tác động đến lợi nhuận của Ngân hàng Thƣơng mại cổ phần tại Việt Nam, từ đó tạo tiền đề để tìm ra các khuyến nghị nâng cao hiệu quả kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và gia tăng lợi nhuận của ngân hàng, đề tài tìm hiểu và phân tích để trả lời các câu hỏi trọng tâm nhƣ sau: Thứ nhất: Những yếu tố nào sẽ tác động nhiều nhất đến lợi nhuận của các Ngân hàng TMCP Việt Nam? Thứ hai: Mức độ tác động của các yếu tố này đến lợi nhuận của các Ngân hàng TMCP Việt Nam nhƣ thế nào? Thứ ba: Những hàm ý hàm ý nào quản trị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng Thƣơng mại Việt Nam. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 1. Đối tƣợng nghiên cứu Các yếu tố tác động đến lợi nhuận của Ngân hàng thƣơng mại cổ phần Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu Bài báo cáo sẽ tập trung nghiên cứu yếu tố ảnh hƣởng đến lợi nhuận hay khả năng sinh lời của 25 ngân hàng TMCP Việt Nam đƣợc niêm yết trên các sàn chứng khoán HOSE, HNX, Upcom trong giai đoạn 2008- 2022.
Về không gian: Đề tài sử dụng dữ liệu thứ cấp của 25 Ngân hàng TMCP Việt Nam, với tiêu chí là các ngân hàng đƣợc chọn phải hoạt động liên tục trong suốt khoảng thời gian nghiên cứu, với các số liệu cần thiết đều đƣợc công khai đầy đủ và rõ ràng trên báo cáo tài chính và bảng cân đối kế toán của mỗi ngân hàng. Về thời gian: Nghiên cứu có sử dụng các số liệu thu thập từ năm 2008-2022. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Phương pháp định tính: Xác định các biến mô tả đặc tính cơ bản của bộ dữ liệu thu thập nhằm có cái nhìn tổng quát về mẫu nghiên cứu. Thống kê các biến giải thích và biến phụ thuộc của các NHTMCP Việt Nam trong giai đoạn 2008-2022 qua đó thấy đƣợc giá trị trung bình, độ lệch chuẩn, giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của từng biến trong mô hình cũng nhƣ kích thƣớc mẫu.
Phương pháp định lượng: Áp dụng mô hình hồi quy tuyến tính đa biến để hồi quy dữ liệu bảng bằng cách kết hợp mô hình hồi quy tác động cố định (FEM), mô hình hồi quy tác động ngẫu nhiên (REM) và mô hình hồi quy Pooled OLS để xem xét, phân tích các yếu tố. Để lựa chọn đƣợc mô hình tối ƣu, ta tiến hành kiểm định F để lựa chọn giữa hai mô hình OLS và FEM, tiếp theo đó tiến hành kiểm định Hausman để lựa chọn một trong hai mô hình FEM và REM. Sau khi lựa chọn đƣợc mô hình tối ƣu sẽ tiến hành kiểm định lại các giả định của mô hình hồi quy OLS nhƣ hiện tƣợng đa cộng tuyến, tự tƣơng quan, phƣơng sai thay đổi. Phần mềm đƣợc sử dụng để hỗ trợ phân tích và xử lý số liệu là phần mềm STATA và thông qua dữ liệu bảng.
5 Mô hình của bài nghiên cứu này dựa trên sự kế thừa của các tác giả trƣớc nhƣ của Ali Saleh Alarussi & Sami Mohammed Alhaderi (2018), E. Dữ liệu quan sát trong bài là 25 ngân hàng TMCP tại Việt Nam từ năm 2008 đến 2022 đƣợc sử dụng trong nghiên cứu này. Ý NGHĨA THỰC TIỄN VÀ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI Ý nghĩa thực tiễn: Bài nghiên cứu này tác giả sẽ phân tích các yếu tố tác động đến lợi nhuận của ngân hàng TMCP Việt Nam trong giai đoạn 2008-2022, từ đó tác giả sẽ đƣa ra các đề xuất cũng nhƣ giải pháp của bản thân nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cũng nhƣ khả năng sinh lợi cho các Ngân hàng TMCP tại Việt Nam. Kết quả nghiên cứu sau khi thực hiện đề tài này sẽ là bằng chứng khoa học thực nghiệm quan trọng có thể giúp các nhà quản trị trong lĩnh vực tài chính- ngân hàng áp dụng và đƣa ra những chính sách kinh doanh mới nhằm giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng sinh lời, thúc đẩy sự phát triển cũng nhƣ đánh bóng tên tuổi đối với khách hàng.
Ngoài ra nghiên cứu này cũng có thể là tiền đề cho các nghiên cứu sau, hỗ trợ các bạn học sinh, sinh viên trong việc nghiên cứu và học tập. BỐ CỤC NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU Chƣơng một này tác giả sẽ trình bày về tính cấp thiết cũng nhƣ mục tiêu nghiên cứu, phạm vi nghiên cứu, dữ liệu nghiên cứu và đối tƣợng nghiên cứu cơ bản trong đề tài.