Luận văn thạc sĩ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại agribank chi nhánh miền đông

Luận văn thạc sĩ phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Agribank chi nhánh miền Đông.

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Tùng Sơn
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Hoàng Anh
• Trường học: Trường Đại học Ngoại thương
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Agribank chi nhánh miền Đông
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 1.1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.2.1. Các khái niệm cơ bản
• 1.2.2. Phân loại DNNVV của Ngân hàng thế giới
• 1.2.3. Phân loại DNNVV tại một số khu vực trên thế giới
• 1.2.4. Phân loại DNNVV theo ngành nghề hoạt động tại Việt Nam
• 1.3. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 1.4. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế
• 1.5. Nguồn vốn của DNNVV
• 1.6. Tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.6.1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng
• 1.6.2. Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNNVV
• 1.6.3. Khả năng tiếp cận vốn tín dụng ngân hàng
• 1.6.4. Nguyên tắc và điều kiện cấp tín dụng của NHTM đối với các DNNVV
• 1.6.4.1. Nguyên tắc cấp tín dụng
• 1.6.4.2. Điều kiện cấp tín dụng
• 1.7. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của DNNVV
• 1.8. Một số công trình nghiên cứu trong và ngoài nước về khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của DNNVV
• 1.8.1. Một số công trình nghiên cứu của tác giả nước ngoài
• 1.8.2. Một số công trình nghiên cứu của tác giả trong nước
• 1.9. Tổng hợp các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn ngân hàng của DNNVV
• 1.10. KẾT LUẬN CHƯƠNG I
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN CỦA DNNVV TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH MIỀN ĐÔNG
• 2.1. Giới thiệu sơ lược về Agribank Chi nhánh Miền Đông
• 2.2. Tình hình chung của các DNNVV hoạt động tại TP.
• 2.3. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội TP.
• 2.4. Thực trạng phát triển của DNNVV tại TP.
• 2.5. Tình hình cấp tín dụng đối với các DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.5.1. Các sản phẩm tín dụng phổ biến được áp dụng cho DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.5.2. Thực trạng cấp tín dụng đối với DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.5.3. Thực trạng dư nợ cấp tín dụng
• 2.5.4. Thực trạng nợ xấu tại Agribank CN Miền Đông
• 2.6. Khảo sát thực trạng tiếp cận vốn và các nhân tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của các DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.6.1. Giới thiệu cuộc khảo sát
• 2.6.2. Thông tin về các DNNVV thực hiện khảo sát
• 2.6.3. Tình hình tiếp cận tín dụng ngân hàng của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.6.4. Nguồn vốn kinh doanh của các DNNVV có vay vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.6.5. Nhu cầu sản phẩm cho vay của các DNNVV tại Agribank CN Miền Đông
• 2.6.6. Mức độ đáp ứng nhu cầu về vốn vay của các DNNVV đang vay vốn tại Agribank CN Miền Đông
• 2.6.7. Khó khăn của DNNVV trong việc tiếp cận vốn ngân hàng
• 2.6.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.6.8.1. Xét dưới góc độ DNNVV
• 2.6.8.2. Xét dưới góc độ ngân hàng
• 2.6.9. Nhận xét chung về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 2.6.9.1. Những kết quả đạt được
• 2.6.9.2. Những khó khăn và tồn tại
• 2.6.9.3. Những yếu tố ảnh hưởng khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông rút ra từ kết quả khảo sát
• 2.7. KẾT LUẬN CHƯƠNG II
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN VAY CỦA DNNNVV TẠI AGRIBANK CHI NHÁNH MIỀN ĐÔNG
• 3.1. Phương hướng, chiến lược phát triển hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 3.2. Các giải pháp nhằm cải thiện và nâng cao khả năng tiếp cận vốn của các DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông
• 3.2.1. Giải pháp từ phía Ngân hàng
• 3.2.2. Giải pháp từ phía DNNVV
• 3.2.3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG III
• TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG VIỆT
• TÀI LIỆU THAM KHẢO TIẾNG ANH

Tóm tắt

I. Khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa

Khả năng tiếp cận vốn là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Tại Agribank chi nhánh Miền Đông, việc tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng gặp nhiều thách thức do các yếu tố nội tại và bên ngoài. Các yếu tố nội tại bao gồm quy mô doanh nghiệp, tài sản thế chấp, và năng lực tài chính. Các yếu tố bên ngoài liên quan đến chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, và điều kiện kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu chỉ ra rằng, DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông thường gặp khó khăn trong việc đáp ứng các yêu cầu về tài sản bảo đảm và báo cáo tài chính, dẫn đến hạn chế trong việc tiếp cận vốn.

1.1. Yếu tố nội tại

Các yếu tố nội tại ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV bao gồm quy mô doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu, và tài sản thế chấp. DNNVV có quy mô nhỏ thường khó đáp ứng các yêu cầu về tài sản bảo đảm, dẫn đến hạn chế trong việc vay vốn. Ngoài ra, năng lực tài chính yếu và phương án sản xuất kinh doanh không rõ ràng cũng là những rào cản lớn. Nghiên cứu cho thấy, các doanh nghiệp có mối quan hệ lâu dài với ngân hàng có khả năng tiếp cận vốn cao hơn.

1.2. Yếu tố bên ngoài

Các yếu tố bên ngoài bao gồm chính sách tín dụng, quy trình thẩm định, và điều kiện kinh tế vĩ mô. Agribank chi nhánh Miền Đông có các chính sách tín dụng khắt khe, đòi hỏi DNNVV phải đáp ứng nhiều điều kiện như tài sản bảo đảm và báo cáo tài chính. Quy trình thẩm định phức tạp và thời gian xử lý dài cũng là những rào cản. Ngoài ra, điều kiện kinh tế vĩ mô bất ổn, như lạm phát và khủng hoảng, cũng ảnh hưởng tiêu cực đến khả năng tiếp cận vốn.

II. Thực trạng tiếp cận vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông

Thực trạng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông cho thấy nhiều bất cập. Mặc dù ngân hàng đã có nhiều nỗ lực trong việc hỗ trợ DNNVV, nhưng tỷ lệ doanh nghiệp tiếp cận được vốn vẫn còn thấp. Các sản phẩm tín dụng phổ biến như vay ngắn hạn và trung hạn được áp dụng, nhưng nhiều DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay. Nghiên cứu chỉ ra rằng, nợ xấu và rủi ro tín dụng là những vấn đề lớn mà Agribank chi nhánh Miền Đông phải đối mặt.

2.1. Sản phẩm tín dụng

Agribank chi nhánh Miền Đông cung cấp nhiều sản phẩm tín dụng như vay ngắn hạn, trung hạn, và dài hạn. Tuy nhiên, nhiều DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc đáp ứng các điều kiện vay, đặc biệt là yêu cầu về tài sản bảo đảm. Nghiên cứu cho thấy, các sản phẩm tín dụng cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu và khả năng của DNNVV.

2.2. Nợ xấu và rủi ro tín dụng

Nợ xấu và rủi ro tín dụng là những vấn đề lớn mà Agribank chi nhánh Miền Đông phải đối mặt. Nghiên cứu chỉ ra rằng, tỷ lệ nợ xấu tại chi nhánh này có xu hướng tăng trong những năm gần đây, đặc biệt là sau đại dịch COVID-19. Điều này đòi hỏi ngân hàng phải có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn để đảm bảo an toàn tín dụng.

III. Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn

Để nâng cao khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông, cần có sự phối hợp từ nhiều phía. Các giải pháp từ phía ngân hàng bao gồm cải thiện chính sách tín dụng, đơn giản hóa quy trình thẩm định, và tăng cường hỗ trợ tài chính. Từ phía DNNVV, cần nâng cao năng lực tài chính, cải thiện phương án sản xuất kinh doanh, và tăng cường mối quan hệ với ngân hàng. Ngoài ra, chính sách hỗ trợ từ nhà nước cũng đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tiếp cận vốn.

3.1. Giải pháp từ phía ngân hàng

Agribank chi nhánh Miền Đông cần cải thiện chính sách tín dụng để phù hợp hơn với nhu cầu của DNNVV. Đơn giản hóa quy trình thẩm định và giảm bớt các yêu cầu về tài sản bảo đảm là những biện pháp cần thiết. Ngoài ra, ngân hàng cần tăng cường hỗ trợ tài chính và đào tạo cho DNNVV để nâng cao năng lực tài chính và quản lý rủi ro.

3.2. Giải pháp từ phía DNNVV

DNNVV cần nâng cao năng lực tài chính bằng cách cải thiện hiệu quả sản xuất kinh doanh và quản lý tài chính chặt chẽ hơn. Ngoài ra, việc xây dựng phương án sản xuất kinh doanh rõ ràng và tăng cường mối quan hệ với ngân hàng cũng là những yếu tố quan trọng giúp cải thiện khả năng tiếp cận vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam, chiếm khoảng 97% tổng số doanh nghiệp và đóng góp tới 45% GDP, đồng thời thu hút hơn 5 triệu lao động. Tại TP.HCM, trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, DNNVV chiếm hơn 95% số lượng doanh nghiệp đang hoạt động, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội với tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân hàng năm đạt 6,41% giai đoạn 2016-2020. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của DNNVV vẫn còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến năng lực sản xuất kinh doanh và mở rộng thị trường, đặc biệt sau tác động nặng nề của đại dịch COVID-19.

Luận văn tập trung nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông, một trong những ngân hàng thương mại lớn phục vụ DNNVV tại TP.HCM. Nghiên cứu khảo sát thực trạng cấp tín dụng, các khó khăn và nguyên nhân từ cả phía doanh nghiệp và ngân hàng trong giai đoạn 2018-2022. Mục tiêu chính là phân tích các nhân tố tác động, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay, giúp DNNVV phục hồi và phát triển sản xuất kinh doanh sau đại dịch.

Việc nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh TP.HCM đang đẩy mạnh hỗ trợ DNNVV thông qua các chương trình kết nối ngân hàng và tổ chức tín dụng, nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực này.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về doanh nghiệp nhỏ và vừa, tín dụng ngân hàng và khả năng tiếp cận vốn. Hai mô hình chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về DNNVV: Định nghĩa và phân loại DNNVV theo tiêu chí số lao động, quy mô vốn và doanh thu, dựa trên các tiêu chuẩn của Ngân hàng Thế giới và Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. Các đặc điểm nội tại như quy mô, thời gian hoạt động, năng lực tài chính, tài sản thế chấp và phương án sản xuất kinh doanh được xem là các khái niệm trọng tâm.

• Lý thuyết về tín dụng ngân hàng: Khái niệm tín dụng ngân hàng, vai trò của tín dụng đối với DNNVV, nguyên tắc và điều kiện cấp tín dụng của ngân hàng thương mại. Các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn được phân thành ba nhóm: yếu tố từ phía DNNVV (quy mô, uy tín, năng lực tài chính), yếu tố từ phía ngân hàng (chính sách tín dụng, quy trình xét duyệt, điều kiện thế chấp) và yếu tố kinh tế vĩ mô (lạm phát, chính sách tiền tệ, suy thoái kinh tế).

Các khái niệm chính bao gồm: tài sản bảo đảm (TSBĐ), báo cáo tài chính (BCTC), phương án sản xuất kinh doanh, nợ xấu, và mối quan hệ tín dụng giữa DNNVV và ngân hàng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng dựa trên dữ liệu thứ cấp và sơ cấp. Cỡ mẫu khảo sát gồm 29 doanh nghiệp đang vay vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông, trong đó 27 doanh nghiệp thuộc nhóm DNNVV, và 12 cán bộ tín dụng có thẩm quyền tại chi nhánh.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Số liệu dư nợ tín dụng, nợ xấu, báo cáo kinh tế xã hội TP.HCM giai đoạn 2018-2022, các văn bản pháp luật liên quan như Luật Hỗ trợ DNNVV, Nghị định số 80/2021/NĐ-CP.

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập qua bảng hỏi khảo sát trực tiếp và phỏng vấn sâu với các doanh nghiệp và cán bộ tín dụng nhằm đánh giá thực trạng tiếp cận vốn và các yếu tố ảnh hưởng.

• Phương pháp phân tích: Thống kê mô tả, phân tích tỷ lệ phần trăm, so sánh biến động dư nợ và nợ xấu qua các năm, phân tích các yếu tố ảnh hưởng dựa trên ý kiến khảo sát và phỏng vấn chuyên gia.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ 01/01/2018 đến 31/10/2022, với khảo sát thực hiện từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2022.

Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu toàn bộ các doanh nghiệp đang vay vốn tại Agribank chi nhánh Miền Đông có địa chỉ đăng ký kinh doanh tại TP.HCM, đảm bảo tính đại diện cho nhóm DNNVV tại khu vực nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng dư nợ tín dụng DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông: Dư nợ cho vay DNNVV tăng từ 210 tỷ đồng năm 2018 lên 618 tỷ đồng vào tháng 10/2022, tuy nhiên tốc độ tăng trưởng chậm lại từ năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch COVID-19. Năm 2021, dư nợ giảm 16,7% so với năm trước, chỉ tăng nhẹ 2,7% trong 10 tháng đầu năm 2022.

2. Tỷ lệ nợ xấu giảm nhưng vẫn ở mức cao: Tỷ lệ nợ xấu tại chi nhánh giảm từ 9,4% năm 2020 xuống còn 4,5% vào tháng 10/2022, song vẫn cao so với mức bình quân ngành. Nợ xấu chủ yếu tập trung ở nhóm khách hàng doanh nghiệp.

3. Khó khăn trong tiếp cận vốn vay: 56% DNNVV khảo sát gặp khó khăn do thiếu hoặc không có tài sản bảo đảm; 15% phản ánh báo cáo tài chính không minh bạch; 7% do doanh thu thấp; 4% do thủ tục vay vốn phức tạp. Chỉ 44% doanh nghiệp được đáp ứng đúng nhu cầu vốn vay, 33% được đáp ứng từ 50-75%, 7% dưới 50%.

4. Yếu tố ảnh hưởng từ phía DNNVV: Quy mô doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu, tài sản thế chấp, phương án sản xuất kinh doanh, năng lực tài chính và mối quan hệ với ngân hàng là các yếu tố quan trọng quyết định khả năng tiếp cận vốn. 48% doanh nghiệp cho biết vốn tự có không đủ, 69% không được đáp ứng đủ nhu cầu vay vốn. Doanh nghiệp hoạt động dưới 5 năm và có doanh thu thấp khó tiếp cận vốn hơn.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy tác động rõ rệt của đại dịch COVID-19 lên hoạt động tín dụng đối với DNNVV tại Agribank chi nhánh Miền Đông, thể hiện qua sự sụt giảm dư nợ và tăng nợ xấu năm 2020. Việc nợ xấu giảm dần từ 2021 phản ánh nỗ lực quản trị rủi ro và xử lý nợ xấu của ngân hàng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn cao, gây áp lực lên chính sách cho vay và điều kiện cấp tín dụng.

Khó khăn về tài sản bảo đảm và minh bạch tài chính là rào cản lớn nhất đối với DNNVV trong việc tiếp cận vốn vay, phù hợp với các nghiên cứu trước đây cho thấy thiếu tài sản thế chấp và báo cáo tài chính không rõ ràng là nguyên nhân chính khiến ngân hàng thận trọng trong cấp tín dụng. Ngoài ra, quy mô nhỏ và thời gian hoạt động ngắn hạn làm giảm khả năng chứng minh năng lực tài chính và phương án kinh doanh khả thi, dẫn đến tỷ lệ được đáp ứng nhu cầu vốn thấp.

So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này đồng nhất với nhận định rằng quy mô doanh nghiệp, tài sản thế chấp và mối quan hệ tín dụng là các yếu tố quyết định khả năng vay vốn. Đồng thời, chính sách tín dụng và quy trình xét duyệt của ngân hàng cũng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếp cận vốn của DNNVV.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng dư nợ, biểu đồ tỷ lệ nợ xấu qua các năm, bảng phân tích tỷ lệ đáp ứng nhu cầu vốn vay và biểu đồ các khó khăn gặp phải khi vay vốn, giúp minh họa rõ nét thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tài chính và tư vấn cho DNNVV

   • Động từ hành động: Cung cấp, đào tạo, tư vấn
   • Mục tiêu: Nâng cao năng lực lập báo cáo tài chính và xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi
   • Timeline: Triển khai trong 12 tháng tới
   • Chủ thể thực hiện: Agribank chi nhánh Miền Đông phối hợp với các tổ chức đào tạo và tư vấn doanh nghiệp

2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng phù hợp với đặc điểm DNNVV

   • Động từ hành động: Phát triển, thiết kế
   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ đáp ứng nhu cầu vốn vay lên trên 70% trong 2 năm
   • Timeline: 18 tháng
   • Chủ thể thực hiện: Agribank chi nhánh Miền Đông

3. Cải tiến quy trình xét duyệt và giảm thủ tục hành chính

   • Động từ hành động: Rà soát, đơn giản hóa
   • Mục tiêu: Rút ngắn thời gian xét duyệt khoản vay xuống dưới 15 ngày
   • Timeline: 6 tháng
   • Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Agribank chi nhánh Miền Đông

4. Khuyến nghị chính sách hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương

   • Động từ hành động: Ban hành, hỗ trợ
   • Mục tiêu: Áp dụng các chính sách ưu đãi lãi suất, bảo lãnh tín dụng cho DNNVV
   • Timeline: 1-2 năm
   • Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Nhà nước, UBND TP.HCM

Các giải pháp trên cần được phối hợp đồng bộ giữa ngân hàng, doanh nghiệp và cơ quan quản lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho DNNVV tiếp cận vốn, từ đó thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế sau đại dịch.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý ngân hàng và cán bộ tín dụng

   • Lợi ích: Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng cấp tín dụng cho DNNVV, từ đó cải tiến chính sách và quy trình xét duyệt.
   • Use case: Thiết kế sản phẩm tín dụng phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro.

2. Chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa

   • Lợi ích: Nắm bắt các yêu cầu và điều kiện vay vốn, cải thiện năng lực tài chính và quản trị để tăng khả năng tiếp cận vốn.
   • Use case: Chuẩn bị hồ sơ vay vốn, xây dựng phương án kinh doanh hiệu quả.

3. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Đánh giá thực trạng và đề xuất chính sách hỗ trợ tài chính cho DNNVV, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
   • Use case: Xây dựng chương trình hỗ trợ tín dụng, chính sách ưu đãi.

4. Các tổ chức nghiên cứu và đào tạo về quản trị kinh doanh và tài chính

   • Lợi ích: Cung cấp tài liệu tham khảo về thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến tiếp cận vốn của DNNVV, phục vụ giảng dạy và nghiên cứu.
   • Use case: Phát triển chương trình đào tạo, nghiên cứu chuyên sâu về tài chính doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao DNNVV gặp khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Do thiếu tài sản bảo đảm, báo cáo tài chính không minh bạch, quy mô nhỏ và thời gian hoạt động ngắn hạn, cùng với thủ tục vay vốn phức tạp và chính sách tín dụng thắt chặt của ngân hàng.

2. Các yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến khả năng vay vốn của DNNVV?
   Quy mô doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu, tài sản thế chấp, phương án sản xuất kinh doanh, năng lực tài chính và mối quan hệ tín dụng với ngân hàng là những yếu tố quan trọng nhất.

3. Agribank chi nhánh Miền Đông có những sản phẩm tín dụng nào dành cho DNNVV?
   Bao gồm cho vay ngắn hạn bổ sung vốn lưu động, cho vay trung dài hạn đầu tư tài sản cố định, bao thanh toán nội địa và xuất khẩu, cùng các sản phẩm bảo lãnh trong nước và quốc tế.

4. Tỷ lệ nợ xấu ảnh hưởng thế nào đến khả năng cấp tín dụng cho DNNVV?
   Tỷ lệ nợ xấu cao khiến ngân hàng thắt chặt điều kiện cho vay, tăng yêu cầu về tài sản bảo đảm và năng lực tài chính, làm giảm khả năng tiếp cận vốn của DNNVV.

5. Làm thế nào để DNNVV nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng?
   Cải thiện báo cáo tài chính minh bạch, xây dựng phương án sản xuất kinh doanh khả thi, tăng cường tài sản thế chấp, duy trì mối quan hệ tốt với ngân hàng và chủ động tìm kiếm các sản phẩm tín dụng phù hợp.

Kết luận

• DNNVV tại TP.HCM đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế nhưng gặp nhiều khó khăn trong tiếp cận vốn vay ngân hàng, đặc biệt tại Agribank chi nhánh Miền Đông.
• Các yếu tố ảnh hưởng chính bao gồm quy mô doanh nghiệp, vốn chủ sở hữu, tài sản bảo đảm, năng lực tài chính, phương án sản xuất kinh doanh và chính sách tín dụng của ngân hàng.
• Dư nợ tín dụng DNNVV tăng trưởng chậm lại do tác động của đại dịch COVID-19, trong khi tỷ lệ nợ xấu vẫn còn cao, ảnh hưởng đến khả năng cấp tín dụng.
• Giải pháp nâng cao khả năng tiếp cận vốn cần sự phối hợp giữa DNNVV, ngân hàng và cơ quan quản lý, tập trung vào cải thiện năng lực tài chính, đa dạng sản phẩm tín dụng, đơn giản hóa thủ tục và chính sách hỗ trợ ưu đãi.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các bên liên quan xây dựng chính sách và chiến lược hỗ trợ DNNVV tiếp cận vốn hiệu quả hơn trong giai đoạn phục hồi kinh tế.

Triển khai các giải pháp đề xuất trong 1-2 năm tới, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để nâng cao hiệu quả hỗ trợ DNNVV.

Các nhà quản lý ngân hàng, chủ doanh nghiệp và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để tạo môi trường thuận lợi, giúp DNNVV phát triển bền vững và đóng góp tích cực cho nền kinh tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KHẢ NĂNG TIẾP CẬN VỐN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Tổng quan về tín dụng ngân hàng đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa 1. Các khái niệm cơ bản Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là cách gọi thông dụng của các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa, tuy vậy lại chiếm tỷ lệ lớn trong các thành phần kinh tế và có nhiều ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế trên thế giới.

Do mỗi quốc gia lại có chiến lược và định hướng phát triển riêng, vì vậy khái niệm về DNNVV cũng có nhiều cách hiểu. Thậm chí ngay tại từng quốc gia thì các tiêu thức để xác định DNNVV cũng có thể điều chỉnh do sự khác nhau trong trình độ phát triển kinh tế mỗi giai đoạn hoặc trong các phạm vi khác nhau. Cụ thể, DNNVV có thể được định nghĩa bằng tiêu chí định tính và định lượng. Nói cách khác, DNNVV có thể được định nghĩa dựa trên các thuộc tính cơ bản của họ như mức độ chuyên môn hóa, số nhân sự quản lý, hay mức độ phức tạp trong hoạt động quản trị – đây là cách định nghĩa theo nhóm tiêu chí định tính.

Theo nhóm tiêu chí định lượng, khái niệm DNNVV được xác định qua số lượng lao động, về quy mô tài sản hoặc vốn, hay giá trị doanh thu, lợi nhuận hàng năm của DN.1 Phân loại DNNVV của Ngân hàng thế giới (Doanh nghiệp phải đáp ứng tối thiểu 2 điều kiện) Số lao động Quy mô tài sản Doanh thu/năm Quy mô Doanh nghiệp (người) (USD) (USD) DN siêu nhỏ <10 < 100.000 Nguồn: Beck, Ayyagari, and Demirgüç-Kunt (2005) h 7 Bảng 1.1 trên cho thấy cách phân loại DNNVV được sử dụng phổ biến tại Ngân hàng thế giới. Mặc dù chưa có sự thống nhất về định nghĩa các DNNVV, tuy nhiên nhiều nơi trên thế giới đều sử dụng các cơ sở theo cách phân loại DNNVV của Ngân hàng Thế giới.2 dưới đây tóm tắt một số tiêu chí phân loại DNNVV tại một khu vực khác trên thế giới. Như vậy dễ thấy rằng các quốc gia, các tổ chức khác nhau sẽ có tiêu chuẩn phân loại khác nhau đối với DNNVV.2 Phân loại DNNVV tại một số khu vực trên thế giới Quốc gia/Tổ chức Tiêu chí DN siêu nhỏ DN nhỏ DN vừa Lao động < 10 < 50 < 250 EU (người) Doanh thu < 2 triệu Euro < 10 triệu Euro < 50 triệu Euro Lao động Mỹ < 20 < 500 (người) Lao động Trung Quốc < 300 < 2.000 (người) Lao động OECD <9 < 50 < 500 (người) Nguồn: Recommendation 96/280/CE, with the May 2003 update, Temperley và cộng sự (2004), NBSC (2003), Task (2002), UN-ECE (1996) Ở Việt Nam, cơ sở xác định DNNVV được thể hiện tại Điều 4, Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14 ngày 12/06/2017 của Quốc hội. Theo đó, Doanh nghiệp nhỏ và vừa bao gồm doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa, có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân (BQ) năm không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí sau đây: h 8 - Tổng nguồn vốn (NV) không quá 100 tỷ đồng; - Tổng doanh thu (DT) của năm trước liền kề không quá 300 tỷ đồng.3 Phân loại DNNVV theo ngành nghề hoạt động tại Việt Nam Quy mô DN siêu nhỏ DN nhỏ DN vừa Tổng DT Tổng DT Tổng DT Lao Lao Lao hoặc tổng hoặc tổng hoặc tổng động động động NV/năm (tỷ NV/năm (tỷ NV/năm (tỷ Lĩnh vực BQ BQ BQ đồng) đồng) đồng) Nông, lâm DT ≤ 50 hoặc DT ≤ 200 DT hoặc NV ≤ nghiệp, ≤ 10 NV ≤ 20 ≤ 100 hoặc NV ≤ ≤ 200 3 thủy sản 100 Công DT ≤ 50 t DT ≤ 200 DT hoặc NV ≤ nghiệp và ≤ 10 hoặc NV ≤ 20 ≤ 100 hoặc NV ≤ ≤ 200 3 xây dựng 100 Thương DT ≤ 100 DT ≤ 300 DT ≤ 10 hoặc mại và ≤ 10 hoặc NV ≤ 50 ≤ 50 hoặc NV ≤ ≤ 100 NV ≤ 3 dịch vụ 100 Nguồn: Nghị định số 80/2021/NĐ-CP ngày 26/8/2021 của Chính phủ Bảng 1.3 trên đây thể hiện căn cứ xác định DNNVV tại Việt Nam theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 80/2021/NĐ-CP ngày 26/08/2021 của Chính phủ Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Có thể thấy, các tiêu chí phân loại DNNVV có phần chi tiết hơn, trong đó có tiêu chí ngành nghề hoạt động. Đặc điểm của doanh nghiệp nhỏ và vừa Các đặc điểm chính của DNNVV bao gồm: h 9 Về cơ cấu sở hữu và quản lý Đa phần các DNNVV được thành lập và sở hữu bởi những người khởi nghiệp. Chủ sở hữu DNNVV đồng thời là người điều hành và thường là người đề ra chiến lược của doanh nghiệp. Việc ra quyết định trong những doanh nghiệp này thường chỉ giới hạn ở một số nhân sự chủ chốt.

Điều này trái ngược với các tập đoàn hay doanh nghiệp lớn, nơi có đội ngũ quản lý chuyên nghiệp để điều hành hoạt động. Chủ sở hữu DNNVV cũng thường là những người đóng góp nhiều nhất, thậm chí là đóng góp tất cả vốn cổ phần. Chủ sở hữu có hiểu biết đáng kể về tất cả các hoạt động chính của doanh nghiệp và cơ bản chú trọng vào các quy trình cốt lõi (Lim, D. Việc ra quyết định được tập trung; hầu hết các chủ sở hữu đều có kỹ năng và năng lực trong các SPDV của họ, nhưng họ thiếu các kỹ năng để quản trị doanh nghiệp hiệu quả.

Chủ doanh nghiệp cũng chưa có tầm nhìn chiến lược cho hoạt động của mình, thường tập trung vào các quy trình hoạt động hơn là các quy trình chiến lược (McAdam và cộng sự, 2007; Deros và cộng sự, 2006; Antony và cộng sự, 2005). Về khách hàng và thị trường Các doanh nghiệp này thường tập trung tại thị trường địa phương hoặc khu vực với một vài thị trường quốc tế. DN thường có các dòng SPDV giới hạn và phục vụ cho các thị trường thích hợp. Nhân viên doanh nghiệp thường xuyên liên hệ và có liên hệ gắn bó với khách hàng của họ.

Nhờ vậy họ có thể nhanh chóng phản hồi các yêu cầu của khách hàng. Tuy nhiên, việc phụ thuộc nhiều vào một số lượng nhỏ khách hàng và thị trường cũng khiến DNNVV gặp nhiều bất trắc hơn các doanh nghiệp lớn. Về nguồn nhân lực Lao động tại các DNNVV có tỷ lệ chuyển việc cao. Hoạt động của các DNNVV dựa nhiều vào một số nhân viên chuyên môn (S.

Các DNVVN ít hoặc thậm chí không có phân chia công việc một cách rõ ràng cho nhân viên, mức độ chuyên môn hóa của nhân viên thấp hơn, dẫn đến tính linh hoạt của nhân viên lớn hơn (Wong và Aspinwall, 2004). Đào tạo nhân viên chủ yếu làm tại thực địa. Các DNNVV không cung h 10 cấp nhiều cơ hội đào tạo và phát triển kĩ năng cho nhân viên (Webster, E. Về nguồn vốn Các DNNVV thường sử dụng vốn chủ, ít sử dụng các nguồn vốn chính thức bên ngoài để bù đắp thêm cho các thâm hụt trong quá trình hoạt động (Beck và cộng sự, 2004).

Mặt khác, các DNNVV không chỉ đối mặt với trở ngại về tài chính cao hơn mà trở ngại này còn hạn chế hoạt động và tăng trưởng của họ nhiều hơn so với các doanh nghiệp lớn (Beck và cộng sự, 2005). Nghiên cứu của TS Nguyễn Thị Hoàng Anh và cộng sự (2018) chỉ ra một vấn đề gây trở ngại cho các DNNVV khi họ đi vay là sự thiếu rõ ràng về thông tin. Các báo cáo tài chính (BCTC) của các DNNVV thường thiếu tính thống nhất, không được kiểm toán và thiếu độ tin cậy. Ngoài ra, các DNNVV cũng không có nhiều kinh nghiệm trong việc lập kế hoạch SXKD cũng như quản trị dòng tiền.

Những điều này làm cho việc thu thập và thẩm định thông tin về các DNNVV rất khó khăn và tốn kém. Vì lẽ đó, các tổ chức tín dụng có thể không muốn cho các DNNVV vay do giá trị các khoản vay thường nhỏ, hiệu quả tín dụng thấp trong khi rủi ro và chi phí đi kèm lại cao. Vai trò của DNNVV trong nền kinh tế Như đã nêu, DNNVV là thành phần kinh tế quan trọng, đóng góp to lớn cho sự tăng trưởng và phát triển của các quốc gia. Tại Việt Nam, DNNVV hiện chiếm tỷ trọng khoảng 97% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động, đóng góp tới 45% vào GDP, 31% vào tổng số thu ngân sách quốc gia, đồng thời thu hút khoảng hơn 5 triệu lao động.

Đồng thời, theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư (2019), khu vực DNNVV rất hiệu quả trong việc đóng góp vào ngân sách nhà nước và đầu tư phát triển chung của xã hội. Xét về các đóng góp đối với ngân sách nhà nước của DNNVV, với tỷ trọng khoảng 97% số lượng doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam, thông qua thực hiện nghĩa vụ thuế, DNNVV hiện đem lại nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước. h 11 Xét về đóng góp của DNNVV trong việc giải quyết các vấn đề an sinh xã hội: Ngoài việc đóng góp to lớn cho nền kinh tế, DNNVV còn giải quyết tình trạng thất nghiệp của người lao động, giúp họ có thể trang trải cuộc sống và từ đó có thể giải quyết phần nào các bất ổn xã hội do mức sống không đảm bảo. Như vậy có thể thấy rằng, DNNVV đóng vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế của hầu hết các quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tuy nhiên, hiện tại DNNVV cả nước nói chung, cũng như DNNVV tại khu vực TP.HCM nói riêng chưa thể thể hiện đúng vai trò của mình do còn gặp phải nhiều trở ngại trong quá trình SXKD, mà cụ thể trong luận văn này muốn đề cập chính là khó khăn trong vay vốn ngân hàng phục vụ cho hoạt động SXKD, mở rộng thị trường, cải tiến công nghệ…. Nguồn vốn của của DNNVV Theo cách định nghĩa về DNNVV, rõ ràng rằng quy mô của DNNNV thường nhỏ cả về nguồn vốn, tài sản lẫn các nguồn lực khác. Một mặt điều này tạo ra sự linh hoạt cho các DNNNV, nhưng mặt khác, quy mô thấp lại hạn chế khả năng tiếp cận các nguồn tín dụng chính thức. Nói cách khác, đa phần nguồn vốn kinh doanh của DNNVV được tạo lập từ vốn chủ, lợi nhuận chưa phân phối, hay vốn vay.