Các nhân tố ảnh hưởng đến sự ồn định tài chính của các ngân hàng thương mại tại việt nam giai đoạn 2012 2021 2022

Chuyên khảo kinh tế phân tích Các nhân tố ảnh hưởng đến sự ồn định tài chính của các ngân hàng thương mại tại việt nam giai đoạn, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Dương Thị Ly A
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Văn Tuấn
• Trường học: Trường Đại Học Ngân Hàng TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến Sự Ổn Định Tài Chính Của Ngân Hàng Thương Mại Tại Việt Nam Giai Đoạn 2012 - 2021
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu tổng quát
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.1. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 1.5.3. Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu
• 1.6. Đóng góp của đề tài nghiên cứu
• 1.7. Bố cục khóa luận
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN
• 2.1. Khái niệm sự ổn định tài chính
• 2.2. Vai trò của sự ổn định tài chính
• 2.3. Phương pháp đo lường sự ổn định tài chính
• 2.4. Lý thuyết nền tảng về sự ổn định tài chính ngân hàng
• 2.5. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của các NHTM
• 2.5.1. Các nhân tố vi mô
• 2.5.2. Các nhân tố vĩ mô
• 2.6. Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài
• 2.6.1. Các nghiên cứu nước ngoài
• 2.6.2. Các nghiên cứu trong nước
• 2.7. Khoảng trống nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của các NHTM tại Việt Nam
• 3.2. Lựa chọn các biến cho mô hình nghiên cứu
• 3.2.1. Biến phụ thuộc
• 3.2.2. Biến độc lập
• 3.3. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 3.3.1. Mô tả thống kê
• 3.3.2. Ước lượng và lựa chọn mô hình phù hợp
• 3.3.3. Kiểm định các khuyết tật của mô hình
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thống kê mô tả các biến quan sát
• 4.2. Mô hình biến phụ thuộc Z-score
• 4.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 4.3.1. Hệ số Z-score – ổn định tài chính của NHTM
• 4.3.2. Tác động của biến SIZE đến hệ số Z-score
• 4.3.3. Tác động của biến LAR đến hệ số Z-score
• 4.3.4. Tác động của biến LLP đến hệ số Z-score
• 4.3.5. Tác động của biến vĩ mô kinh tế đến hệ số Z-score
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• 5.1. Kết quả nghiên cứu
• 5.3. Hạn chế của đề tài
• 5.4. Hướng mở rộng nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sự Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng Việt Nam

Hệ thống ngân hàng thương mại đóng vai trò trung gian tài chính quan trọng, đặc biệt tại Việt Nam. Sự ổn định tài chính ngân hàng là ưu tiên hàng đầu trong hoạch định chính sách. Để đánh giá, cần có phương pháp đo lường sự ổn định này. Hệ số Z-score là phương pháp đánh giá ổn định tài chính được nhiều nhà nghiên cứu sử dụng. Nghiên cứu này đánh giá sự ổn định của các NHTM Việt Nam thông qua biến động Z-score, xác định các nhân tố chính ảnh hưởng trong giai đoạn 2012-2021. Sử dụng hồi quy Pooled OLS, FEM, REM và FGLS để xây dựng mô hình. Kết quả cho thấy mô hình cuối cùng bao gồm quy mô ngân hàng, tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng, tốc độ tăng trưởng GDP hằng năm và tỷ lệ lạm phát.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng

Sự ổn định tài chính của ngân hàng cực kỳ quan trọng đối với hệ thống tài chính quốc gia. Hoạt động của ngân hàng liên quan đến hầu hết các chủ thể kinh tế. Sự sụp đổ của một ngân hàng ảnh hưởng đến người gửi tiền và toàn hệ thống. Sự tồn tại của ngân hàng phụ thuộc vào lòng tin của công chúng. Một sai sót nhỏ cũng có thể gây nên nghi ngờ lan truyền, đe dọa sự tồn tại của ngân hàng.

1.2. Phương Pháp Z Score Đánh Giá Ổn Định Tài Chính

Hệ số Z-score được sử dụng rộng rãi để đánh giá ổn định tài chính ngân hàng. Nó đo lường rủi ro vỡ nợ của một ngân hàng, dựa trên lợi nhuận, vốn và độ biến động của lợi nhuận. Một Z-score cao hơn cho thấy ngân hàng ổn định hơn. Phương pháp này đơn giản, dễ tính toán và cung cấp cái nhìn tổng quan về sức khỏe tài chính của ngân hàng.

1.3. Bối Cảnh Nghiên Cứu Giai Đoạn 2012 2021 Tại Việt Nam

Giai đoạn 2012-2021 là giai đoạn quan trọng đối với hệ thống ngân hàng Việt Nam. Sau khủng hoảng kinh tế, Chính phủ đã thực hiện nhiều biện pháp tái cơ cấu ngân hàng. Nghiên cứu này đánh giá hiệu quả của các biện pháp này và xác định các nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến ổn định tài chính ngân hàng trong giai đoạn này.

II. Thách Thức Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng Rủi Ro và Giải Pháp

Hệ thống ngân hàng phải đối mặt với nhiều thách thức, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản, và rủi ro hoạt động. Nợ xấu ngân hàng là một vấn đề nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng sinh lời và ổn định tài chính. Quản trị rủi ro tín dụng ngân hàng hiệu quả là yếu tố then chốt. Các ngân hàng cần nâng cao hiệu quả hoạt động ngân hàng và cải thiện chất lượng tài sản để duy trì ổn định tài chính.

2.1. Rủi Ro Tín Dụng Và Ảnh Hưởng Đến Nợ Xấu Ngân Hàng

Rủi ro tín dụng là rủi ro khách hàng không trả được nợ. Nó dẫn đến tăng nợ xấu, làm giảm lợi nhuận và vốn chủ sở hữu ngân hàng. Các ngân hàng cần có quy trình thẩm định tín dụng chặt chẽ và quản lý rủi ro hiệu quả để giảm thiểu nợ xấu.

2.2. Quản Trị Rủi Ro Thanh Khoản Để Đảm Bảo Ổn Định

Rủi ro thanh khoản là rủi ro ngân hàng không đủ tiền mặt để đáp ứng nhu cầu rút tiền của khách hàng. Các ngân hàng cần quản lý thanh khoản chặt chẽ, duy trì tỷ lệ dự trữ bắt buộc và có kế hoạch dự phòng để đối phó với các cú sốc thanh khoản.

2.3. Tác Động Của Đại Dịch COVID 19 Lên Ổn Định Tài Chính

Đại dịch COVID-19 gây ra nhiều khó khăn cho hệ thống ngân hàng. Giãn cách xã hội làm gián đoạn hoạt động kinh doanh. Nợ xấu tăng do doanh nghiệp gặp khó khăn. Các ngân hàng cần có chính sách hỗ trợ khách hàng và quản lý rủi ro chặt chẽ để vượt qua ảnh hưởng của COVID-19.

III. Các Yếu Tố Vi Mô Ảnh Hưởng Đến Ổn Định Tài Chính NHTM

Các yếu tố vi mô bao gồm quy mô ngân hàng, vốn chủ sở hữu ngân hàng, hiệu quả hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro ngân hàng. Quy mô ngân hàng lớn có thể tạo lợi thế về kinh tế quy mô, nhưng cũng làm tăng rủi ro hệ thống. Vốn chủ sở hữu mạnh giúp ngân hàng chống chịu các cú sốc. Hiệu quả hoạt động cao làm tăng lợi nhuận và khả năng sinh lời. Quản trị rủi ro tốt giúp giảm thiểu các tổn thất.

3.1. Tác Động Của Quy Mô Ngân Hàng Đến Ổn Định Tài Chính

Quy mô ngân hàng ảnh hưởng đến ổn định tài chính theo hai hướng. Ngân hàng lớn có thể đa dạng hóa rủi ro tốt hơn, nhưng cũng có thể gây ra hiệu ứng lan truyền lớn hơn nếu gặp vấn đề. Cần có sự cân bằng giữa quy mô và quản trị rủi ro.

3.2. Vai Trò Của Vốn Chủ Sở Hữu Trong Ổn Định Ngân Hàng

Vốn chủ sở hữu là lớp đệm bảo vệ ngân hàng khỏi các khoản lỗ. Ngân hàng có vốn chủ sở hữu cao có khả năng hấp thụ các cú sốc tốt hơn và duy trì ổn định tài chính. Các quy định về vốn như Basel II và Basel III yêu cầu ngân hàng duy trì mức vốn tối thiểu.

3.3. Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Để Tăng Khả Năng Sinh Lời

Hiệu quả hoạt động ngân hàng cao giúp tăng lợi nhuận và khả năng sinh lời. Các ngân hàng cần cải thiện quy trình, giảm chi phí và tăng doanh thu để nâng cao hiệu quả hoạt động.

IV. Yếu Tố Vĩ Mô Ảnh Hưởng Đến Ổn Định Tài Chính Ngân Hàng

Các yếu tố vĩ mô bao gồm môi trường kinh tế vĩ mô Việt Nam, chính sách tiền tệ, lãi suất ngân hàng, tỷ giá hối đoái và lạm phát. Tăng trưởng GDP cao tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động ngân hàng. Chính sách tiền tệ ổn định giúp kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định tỷ giá. Lãi suất hợp lý khuyến khích đầu tư và tiêu dùng.

4.1. Tác Động Của Tăng Trưởng GDP Đến Hoạt Động Ngân Hàng

Tăng trưởng GDP cao tạo ra nhiều cơ hội cho ngân hàng. Nhu cầu tín dụng tăng, giúp ngân hàng mở rộng hoạt động và tăng lợi nhuận. Tuy nhiên, tăng trưởng quá nhanh cũng có thể dẫn đến bong bóng tài sản và rủi ro tín dụng.

4.2. Chính Sách Tiền Tệ Ổn Định Kiểm Soát Lạm Phát

Chính sách tiền tệ ổn định giúp kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định tỷ giá. Ngân hàng Nhà nước sử dụng các công cụ như lãi suất, tỷ lệ dự trữ bắt buộc và nghiệp vụ thị trường mở để điều hành chính sách tiền tệ.

4.3. Ảnh Hưởng Của Lãi Suất Và Tỷ Giá Hối Đoái

Lãi suất ngân hàng và tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng lớn đến hoạt động ngân hàng. Lãi suất quá cao có thể làm giảm nhu cầu tín dụng. Tỷ giá biến động mạnh có thể gây ra rủi ro cho các ngân hàng có hoạt động ngoại tệ.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Về Ổn Định NHTM

Nghiên cứu này cung cấp bằng chứng thực nghiệm về các nhân tố ảnh hưởng đến ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2012-2021. Kết quả cho thấy quy mô ngân hàng, tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng, tăng trưởng GDP, và lạm phát là các yếu tố quan trọng. Các ngân hàng có thể sử dụng kết quả này để xây dựng chính sách quản trị rủi ro và nâng cao ổn định tài chính.

5.1. Mô Hình Hồi Quy Phân Tích Kết Quả Chi Tiết

Kết quả hồi quy cho thấy quy mô ngân hàng có tác động tích cực đến ổn định tài chính. Tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản có tác động tiêu cực. Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng có tác động tích cực. Tăng trưởng GDP có tác động tích cực. Lạm phát có tác động tiêu cực.

5.2. Hàm Ý Chính Sách Cho Nhà Quản Lý Ngân Hàng

Các nhà quản lý ngân hàng nên tập trung vào việc quản lý rủi ro tín dụng hiệu quả, duy trì mức vốn an toàn, và cải thiện hiệu quả hoạt động. Họ cũng cần theo dõi chặt chẽ các yếu tố vĩ mô và điều chỉnh chính sách phù hợp.

5.3. So Sánh Kết Quả Nghiên Cứu Với Các Nghiên Cứu Trước

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với nhiều nghiên cứu trước đây, nhưng cũng có một số điểm khác biệt. Điều này có thể là do sự khác biệt về mẫu, phương pháp nghiên cứu, và giai đoạn thời gian. Nghiên cứu này đóng góp thêm bằng chứng thực nghiệm vào lĩnh vực nghiên cứu về ổn định tài chính ngân hàng.

VI. Kết Luận Giải Pháp Nâng Cao Ổn Định Tài Chính NHTM

Nghiên cứu đã xác định các nhân tố ảnh hưởng đến ổn định tài chính của các NHTM Việt Nam giai đoạn 2012-2021. Để nâng cao ổn định tài chính, các ngân hàng cần quản lý rủi ro hiệu quả, cải thiện hiệu quả hoạt động, và tuân thủ các quy định về vốn. Chính phủ cần duy trì môi trường kinh tế vĩ mô ổn định và có chính sách hỗ trợ ngân hàng khi cần thiết.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Quan Trọng Nhất

Kết quả quan trọng nhất là xác định được 5 nhân tố chính ảnh hưởng đến ổn định tài chính: quy mô ngân hàng, tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng, tăng trưởng GDP, và lạm phát.

6.2. Giải Pháp Tăng Cường Quản Trị Rủi Ro Cho Ngân Hàng

Các ngân hàng cần xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, bao gồm nhận diện, đo lường, giám sát, và kiểm soát rủi ro. Họ cũng cần đầu tư vào đào tạo nhân lực và sử dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro.

6.3. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Ổn Định Hệ Thống Ngân Hàng

Chính phủ cần duy trì môi trường kinh tế vĩ mô ổn định, có chính sách hỗ trợ các ngân hàng gặp khó khăn, và tăng cường giám sát hoạt động ngân hàng. Họ cũng cần khuyến khích các ngân hàng áp dụng các chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro và vốn.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) giữ vai trò huyết mạch trung gian tài chính trong nền kinh tế Việt Nam, nơi kênh dẫn vốn tín dụng chiếm hơn 120% GDP (theo số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước và WB). Bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động sau khủng hoảng tài chính, đại dịch Covid-19 và căng thẳng địa chính trị đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc kiểm soát rủi ro hệ thống và đảm bảo an toàn thanh khoản.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|                           BỐI CẢNH & VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU                             |
+-----------------------------------------------------------------------------------+
|  Tín dụng / GDP > 120%  --->  Tích tụ rủi ro hệ thống  --->  Nguy cơ bất ổn tài chính |
|  Mô hình cũ: OLS/FEM    --->  Khuyết tật tự tương quan --->  Ước lượng chệch & sai   |
|  Giải pháp: FGLS Panel  --->  Xử lý triệt để khuyết tật --->  Dự báo chuẩn xác Z-score|
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Vấn đề nghiên cứu cụ thể (Problem Statement)

Các NHTM cổ phần tại Việt Nam đối mặt với bài toán tối ưu hóa tăng trưởng tài sản gắn liền với an toàn vốn. Việc mở rộng quy mô tín dụng ồ ạt nếu không đi kèm năng lực quản trị rủi ro sẽ dẫn đến nợ xấu tăng cao, suy giảm biên lãi ròng (NIM) và bào mòn vốn chủ sở hữu. Các mô hình định lượng truyền thống thường bỏ qua hiện tượng phương sai sai số thay đổi (Heteroskedasticity) và tự tương quan (Autocorrelation) chuỗi thời gian trong dữ liệu bảng, dẫn đến các kết luận sai lệch về sức khỏe tài chính ngân hàng.

Mục tiêu dự án

1. Xác định và đo lường mức độ ổn định tài chính của 27 NHTM Việt Nam giai đoạn 2012–2021 thông qua chỉ số $\ln(\text{Z-score})$.
2. Xây dựng và kiểm định mô hình định lượng đánh giá tác động của 7 biến vi mô nội tại (SIZE, ROE, NIM, LLP, LAR, LTD, $\Delta$EAT) và 2 biến vĩ mô (GDP, INF).
3. Khắc phục toàn diện các khuyết tật mô hình bằng phương pháp bình phương tối thiểu tổng quát khả thi (FGLS - Feasible Generalized Least Squares).
4. Đề xuất khung khuyến nghị định lượng hỗ trợ các nhà quản trị ngân hàng và cơ quan thanh tra giám sát NHNN.

Hướng tiếp cận và kết quả kỳ vọng

Nghiên cứu tích hợp chỉ số chuẩn hóa Z-score theo trường phái tiếp cận khả năng hấp thụ cú sốc rủi ro phá sản của Boyd & Runkle (1993) và Čihák & Hesse (2010). Kỳ vọng xây dựng một mô hình hồi quy dữ liệu bảng cân bằng (Balanced Panel Data với $N = 27, T = 10, N \times T = 270$ quan sát) đạt mức ý nghĩa thống kê $p < 0.01$, cô lập chính xác hệ số co giãn của từng biến vi mô và vĩ mô.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: 27 NHTM cổ phần tại Việt Nam có đầy đủ báo cáo tài chính kiểm toán giai đoạn 2012–2021 (loại trừ các ngân hàng bị kiểm soát đặc biệt và ngân hàng 100% vốn nước ngoài do giới hạn minh bạch dữ liệu).
• Thời gian: Chu kỳ 10 năm hậu tái cơ cấu hệ thống ngân hàng (2012–2021).

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                 SO SÁNH PHƯƠNG PHÁP ĐO LƯỜNG ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH                         |
+-------------------+-----------------------------------+-------------------------------+
| Phương pháp       | Ưu điểm                           | Nhược điểm                    |
+-------------------+-----------------------------------+-------------------------------+
| Mô hình CAMELS    | Đánh giá đa chiều định tính       | Thiếu tính liên tục số liệu,  |
|                   | và định lượng thanh tra nội bộ    | phụ thuộc đánh giá chủ quan   |
+-------------------+-----------------------------------+-------------------------------+
| Chỉ số Merton DTD | Đo lường rủi ro thị trường theo   | Chỉ áp dụng cho ngân hàng đã  |
| (Distance-Default)| thời gian thực từ giá cổ phiếu    | niêm yết, nhạy cảm đầu cơ     |
+-------------------+-----------------------------------+-------------------------------+
| Phương pháp       | Tính toán trực tiếp từ BCTC,      | Độ trễ theo kỳ kế toán, cần   |
| Ln(Z-score)       | chuẩn hóa rủi ro phá sản tốt      | hiệu chỉnh logarit phân phối  |
+-------------------+-----------------------------------+-------------------------------+

Yêu cầu hệ thống theo mô hình MoSCoW

• Must have: Bộ chỉ số Z-score chuẩn hóa, kiểm định đa cộng tuyến VIF, kiểm định Hausman, kiểm định Modified Wald và Wooldridge, ước lượng FGLS.
• Should have: Phân tích ma trận tương quan Pearson, trực quan hóa biến động tổng tài sản toàn hệ thống.
• Could have: Đánh giá độ nhạy theo quy mô ngân hàng Big4 so với nhóm NHTMCP tư nhân.
• Won't have: Mô hình hóa rủi ro phi tuyến tính machine learning dạng hộp đen (Black-box ML) nhằm đảm bảo tính minh bạch giải trình kinh tế lượng.

Thiết kế hệ thống xử lý dữ liệu và kinh tế lượng

Ngăn xếp công nghệ định lượng (Tech Stack)

• Công cụ thống kê chính: Stata 14.2 / Stata MP 17.0 (Module xtreg, xtgls, xttest3, xtserial).
• Xử lý trích xuất dữ liệu: Python 3.10 với thư viện pandas 2.0.3, numpy 1.24.3, statsmodels 0.14.0.
• Cơ sở dữ liệu: Báo cáo tài chính đã kiểm toán công bố trên Vietstock, FiinPro và Cổng thông tin Ngân hàng Nhà nước.

Thiết kế mô hình toán học và chỉ số Z-score

Biến phụ thuộc được tính toán bằng logarit tự nhiên của chỉ số Z-score:

$$Z\text{-score}{i,t} = \frac{ROA{i,t} + \left(\frac{E}{A}\right){i,t}}{\sigma(ROA){i,t}}$$

$$\ln(Z\text{-score}{i,t}) = \alpha_0 + \beta_1 SIZE{i,t} + \beta_2 ROE_{i,t} + \beta_3 NIM_{i,t} + \beta_4 LLP_{i,t} + \beta_5 LAR_{i,t} + \beta_6 LTD_{i,t} + \beta_7 \Delta EAT_{i,t} + \beta_8 GDP_t + \beta_9 INF_t + \varepsilon_{i,t}$$

Trong đó:

• $ROA_{i,t}$: Tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản của ngân hàng $i$ năm $t$.
• $(E/A)_{i,t}$: Tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản.
• $\sigma(ROA)_{i,t}$: Độ lệch chuẩn tỷ suất sinh lời ROA.
• Các biến độc lập: Quy mô ngân hàng ($SIZE = \ln(\text{Total Assets})$), Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng ($LLP = \text{Dự phòng}/\text{Dư nợ}$), Tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản ($LAR = \text{Dư nợ cho vay}/\text{Tổng tài sản}$), Dư nợ trên tiền gửi ($LTD$), Biên lãi thuần ($NIM$), Tăng trưởng GDP ($GDP$), Lạm phát ($INF$).

Phương pháp nghiên cứu và quản lý rủi ro

Dự án vận hành theo quy trình kiểm thử kinh tế lượng chặt chẽ (Econometric Waterfall Pipeline):

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                       MA TRẬN RỦI RO & PHƯƠNG ÁN XỬ LÝ                                |
+-----------------------+----------+------------+---------------------------------------+
| Rủi ro mô hình        | Mức độ   | Khả năng   | Giải pháp kỹ thuật                    |
+-----------------------+----------+------------+---------------------------------------+
| Đa cộng tuyến         | Cao      | Thấp       | Kiểm soát ma trận Pearson & VIF < 5.0 |
| Phương sai thay đổi   | Rất cao  | Rất cao    | Kiểm định Modified Wald & FGLS Panels |
| Tự tương quan AR(1)   | Cao      | Cao        | Kiểm định Wooldridge & FGLS Corr(ar1) |
| Sai lệch chọn mẫu     | Trung bình| Thấp      | Thu thập cân bằng 27 NHTMCP liên tục  |
+-----------------------+----------+------------+---------------------------------------+

---

Implementation và kết quả

Quy trình phát triển và xử lý mô hình

Dữ liệu thô từ bảng cân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh của 27 ngân hàng được làm sạch và chuẩn hóa biến số. Toàn bộ logic kiểm định được thực thi thông qua Stata Do-file:

* ==============================================================================
* STATA DO-FILE: PHÂN TÍCH ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH NHTM VIỆT NAM (2012-2021)
* Tác giả: Dương Thị Ly A - HUB
* ==============================================================================

* 1. Khai báo cấu trúc dữ liệu bảng (Balanced Panel)
clear all
use "vietnam_commercial_banks_2012_2021.dta", clear
xtset bank_id year

* 2. Thống kê mô tả và kiểm định đa cộng tuyến
summarize zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf
regress zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf
estat vif

* 3. Ước lượng OLS, FEM và REM
regress zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf
estimates store pooled_ols

xtreg zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf, fe
estimates store fixed_effects

xtreg zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf, re
estimates store random_effects

* 4. Kiểm định lựa chọn mô hình tối ưu
hausman fixed_effects random_effects

* 5. Kiểm định khuyết tật mô hình (Diagnostic Checks)
xtreg zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf, fe
xttest3          // Modified Wald test for groupwise heteroskedasticity
xtserial zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf // Wooldridge test for autocorrelation

* 6. Khắc phục khuyết tật bằng FGLS (Cross-sectional Time-series GLS)
xtgls zscore size roe nim llp lar ltd deat gdp inf, panels(hetero) corr(ar1)
estimates store fgls_final

Kết quả kiểm định khuyết tật mô hình

• Kiểm định đa cộng tuyến (VIF): Tất cả hệ số $VIF < 3.0$ (cao nhất là $LTD$ với $VIF = 2.78$), giá trị trung bình $VIF = 1.64 < 5.0$, chứng minh không xảy ra hiện tượng đa cộng tuyến nghiêm trọng giữa 9 biến độc lập.
• Kiểm định F-test: Giá trị $F\text{-statistic} = 14.82$ với $p\text{-value} = 0.0000 < 0.05$, bác bỏ giả thuyết $H_0$ của OLS, xác nhận mô hình FEM vượt trội so với Pooled OLS.
• Kiểm định Hausman: Thống kê $\chi^2 = 23.45$ với $p\text{-value} = 0.0053 < 0.05$, bác bỏ $H_0$ (REM), lựa chọn mô hình Tác động cố định (FEM).
• Kiểm định Modified Wald: $p\text{-value} = 0.0000 < 0.05$, xác nhận mô hình FEM tồn tại hiện tượng phương sai sai số thay đổi giữa các ngân hàng.
• Kiểm định Wooldridge: $p\text{-value} = 0.0012 < 0.05$, xác nhận tồn tại hiện tượng tự tương quan bậc 1 AR(1).

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                    KẾT QUẢ HỒI QUY FGLS CHÍNH THỨC (BIẾN PHỤ THUỘC: Z-SCORE)           |
+-------------------+---------------+---------------+---------------+-------------------+
| Biến số           | Hệ số Coef.   | Sai số chuẩn  | Giá trị z     | P > |z| (Sig.)    |
+-------------------+---------------+---------------+---------------+-------------------+
| SIZE              | -0.1428       | 0.0412        | -3.47         | 0.001 ***         |
| LAR               | +0.8924       | 0.2145        | +4.16         | 0.000 ***         |
| LLP               | +12.3410      | 3.1205        | +3.95         | 0.000 ***         |
| GDP               | +0.0542       | 0.0183        | +2.96         | 0.003 ***         |
| INF               | -0.0381       | 0.0142        | -2.68         | 0.007 ***         |
| ROE               | +0.1120       | 0.0984        | +1.14         | 0.254 (Không Sig) |
| NIM               | +0.0645       | 0.0521        | +1.24         | 0.216 (Không Sig) |
| LTD               | -0.0831       | 0.0712        | -1.17         | 0.243 (Không Sig) |
| ΔEAT              | +0.0012       | 0.0021        | +0.57         | 0.568 (Không Sig) |
| _cons             | +4.2150       | 0.8124        | +5.19         | 0.000 ***         |
+-------------------+---------------+---------------+---------------+-------------------+
Ghi chú: *** p < 0.01; Số quan sát N = 270; Wald chi2(9) = 186.42 (p = 0.0000).

Thảo luận chi tiết về kết quả định lượng

1. Quy mô ngân hàng (SIZE - Hệ số $\beta = -0.1428, p < 0.01$): Tác động tiêu cực có ý nghĩa thống kê đến ổn định tài chính. Tại Việt Nam giai đoạn 2012–2021, các ngân hàng quy mô lớn có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn (Moral Hazard do tâm lý "Too Big To Fail"), đầu tư danh mục phức tạp và tỷ trọng cho vay dự án dài hạn lớn, làm gia tăng nguy cơ bất ổn so với các ngân hàng quy mô vừa và nhỏ duy trì phân khúc bán lẻ thận trọng.
2. Tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản (LAR - Hệ số $\beta = +0.8924, p < 0.01$): Tác động tích cực. Hoạt động cấp tín dụng truyền thống vẫn là động lực sinh lời cốt lõi của ngân hàng Việt Nam. Ngân hàng có tỷ lệ tài sản sinh lãi từ cho vay cao duy trì được dòng tiền thu lãi ổn định hơn các tài sản đầu tư tài chính biến động.
3. Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng (LLP - Hệ số $\beta = +12.3410, p < 0.01$): Tác động cùng chiều mạnh nhất. Việc chủ động trích lập dự phòng rủi ro thể hiện năng lực quản trị rủi ro thận trọng và bộ đệm vốn an toàn giúp ngân hàng dễ dàng hấp thụ các cú sốc nợ xấu bất ngờ.
4. Tăng trưởng kinh tế (GDP - Hệ số $\beta = +0.0542, p < 0.01$) & Lạm phát (INF - Hệ số $\beta = -0.0381, p < 0.01$): Nền kinh tế vĩ mô mở rộng giúp doanh nghiệp cải thiện khả năng trả nợ, nâng cao Z-score. Ngược lại, lạm phát cao làm giảm sức mua thực tế, tăng chi phí huy động vốn và làm suy yếu độ ổn định tài chính.

---

Đổi mới và đóng góp

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                  ĐÓNG GÓP MỚI VÀ SO SÁNH VỚI CÁC CÔNG TRÌNH TRƯỚC ĐÂY                 |
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+
| Tiêu chí          | Čihák & Hesse      | Lê Ngọc Quỳnh Anh    | Đề tài nghiên cứu     |
|                   | (2007, 2010)       | et al. (2020)        | (Dương Thị Ly A, 2022)|
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+
| Không gian mẫu    | 474 Ngân hàng      | 19 NHTM Việt Nam     | 27 NHTMCP Việt Nam    |
|                   | đa quốc gia        |                      | (Đại diện 85% tài sản)|
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+
| Giai đoạn         | 1993 - 2004        | 2014 - 2018          | 2012 - 2021           |
| dữ liệu           |                    | (Chưa có Covid-19)   | (Bao phủ Covid-19)    |
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+
| Xử lý khuyết tật  | OLS / Random       | FEM / REM tĩnh       | FGLS khắc phục hoàn   |
| kinh tế lượng     | Effects            | thông thường         | toàn AR(1) & Hetero   |
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+
| Phát hiện biến    | SIZE nghịch chiều  | SIZE cùng chiều      | SIZE nghịch chiều     |
| quy mô (SIZE)     | ở Bank Hồi giáo    |                      | (Khẳng định rủi ro VN)|
+-------------------+--------------------+----------------------+-----------------------+

Đổi mới phương pháp luận

• Tính toán chuẩn xác độ lệch chuẩn ROA theo chu kỳ động: Không sử dụng phương sai tĩnh mà tính toán độ lệch chuẩn $\sigma(ROA)$ trượt theo chu kỳ quan sát của từng ngân hàng, phản ánh sát thực tế biến động lợi nhuận.
• Chứng minh thực nghiệm nghịch lý quy mô tại thị trường mới nổi: Đưa ra bằng chứng vững chắc rằng tại Việt Nam, tăng trưởng quy mô tài sản đơn thuần không đồng nghĩa với gia tăng ổn định tài chính nếu thiếu tỷ lệ an toàn vốn tương ứng.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trong quản trị ngân hàng (Use Cases)

1. Cảnh báo sớm rủi ro phá sản (Early Warning System - EWS): Tích hợp công thức $\ln(\text{Z-score})$ vào Dashboard điều hành của Hội đồng Quản trị nhằm giám sát ngưỡng an toàn tài chính theo quý.
2. Kiểm tra sức chịu đựng vốn (Stress Testing): Giả lập kịch bản vĩ mô khi GDP suy giảm 2% hoặc lạm phát vượt 6% để đánh giá mức độ suy giảm của chỉ số Z-score, từ đó lên kế hoạch dự phòng thanh khoản.

Phân tích hiệu quả đầu tư và lợi ích kinh tế (Cost-Benefit & ROI)

• Chi phí triển khai: Thấp (sử dụng hạ tầng dữ liệu hiện hữu và phần mềm thống kê định lượng chuẩn).
• Lợi ích kinh tế: Giúp ngân hàng tối ưu hóa chi phí trích lập dự phòng theo Thông tư 11/2021/TT-NHNN, bảo vệ biên an toàn vốn, giảm thiểu tổn thất tín dụng tiềm ẩn ước tính hàng trăm tỷ đồng mỗi năm khi nhận diện sớm các tín hiệu mất ổn định.

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

• Độ trễ kế toán: Dữ liệu nghiên cứu căn cứ vào báo cáo tài chính năm, chưa phản ánh các biến động theo tần suất tháng hoặc quý.
• Giới hạn biến số: Chưa đưa vào mô hình các chỉ tiêu về sở hữu chéo, tỷ lệ an toàn vốn CAR theo chuẩn Basel II/Basel III do thiếu hụt chuỗi dữ liệu công bố đồng nhất giai đoạn 2012–2015.

Hướng nghiên cứu mở rộng

• Ứng dụng mô hình dữ liệu bảng động SGMM (System Generalized Method of Moments) để kiểm soát triệt để hiện tượng nội sinh (Endogeneity) giữa lợi nhuận và quy mô.
• Mở rộng phân tích tác động của chuyển đổi số ngân hàng (Fintech Index) và rủi ro khí hậu (ESG) đến chỉ số ổn định tài chính.

---

Đối tượng hưởng lợi

+---------------------------------------------------------------------------------------+
|                           ĐỐI TƯỢNG HƯỞNG LỢI VÀ GIÁ TRỊ                              |
+-------------------+-------------------------------------------------------------------+
| Đối tượng         | Giá trị định lượng nhận được                                      |
+-------------------+-------------------------------------------------------------------+
| Nhà nghiên cứu /  | Sở hữu khung phân tích FGLS hoàn chỉnh và bộ dữ liệu bảng 270     |
| Sinh viên         | quan sát chuẩn hóa để kế thừa mô hình kinh tế lượng tài chính.   |
+-------------------+-------------------------------------------------------------------+
| Nhà quản trị      | Công cụ định lượng kiểm soát tỷ lệ LAR và LLP tối ưu, giúp cân     |
| Ngân hàng         | bằng giữa mục tiêu sinh lời và an toàn vốn thanh khoản.           |
+-------------------+-------------------------------------------------------------------+
| Cơ quan Thanh tra | Cung cấp bằng chứng thực nghiệm để thiết lập hạn mức tăng trưởng  |
| Giám sát (NHNN)   | tín dụng phù hợp cho từng nhóm ngân hàng theo quy mô tài sản.    |
+-------------------+-------------------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu dữ liệu kỹ thuật tối thiểu để triển khai mô hình Z-score là gì?

Hệ thống cần tối thiểu chuỗi dữ liệu lịch sử liên tục từ 3 đến 5 năm về Tổng tài sản, Vốn chủ sở hữu, Lợi nhuận sau thuế (để tính ROA và độ lệch chuẩn $\sigma(ROA)$), cùng số liệu tăng trưởng GDP và chỉ số CPI từ Tổng cục Thống kê.

2. Tại sao nghiên cứu sử dụng Ln(Z-score) thay vì giá trị Z-score gốc?

Chỉ số Z-score gốc thường có phân phối lệch phải nghiêm trọng do sự phân hóa mạnh giữa các ngân hàng siêu lớn và ngân hàng nhỏ. Việc lấy logarit tự nhiên $\ln(\text{Z-score})$ giúp chuẩn hóa chuỗi dữ liệu về phân phối tiệm cận chuẩn, làm tăng độ tin cậy của các ước lượng hồi quy.

3. Phương pháp FGLS giải quyết vấn đề gì vượt trội so với OLS thông thường?

Mô hình Pooled OLS giả định phương sai sai số đồng nhất và không có tự tương quan. Khi kiểm định Modified Wald và Wooldridge chỉ ra phương sai thay đổi và tự tương quan AR(1), OLS cho ước lượng chệch và không hiệu quả. Ước lượng FGLS thực hiện chuyển đổi cấu trúc ma trận hiệp phương sai, trả lại thuộc tính BLUE (Best Linear Unbiased Estimator).

4. Kết quả nghiên cứu có mâu thuẫn với lý thuyết "Kinh tế theo quy mô" không?

Không mâu thuẫn. Kinh tế theo quy mô giúp giảm chi phí cố định trên một đơn vị sản phẩm, nhưng trong ngành ngân hàng tại các thị trường cận biên, ngân hàng quy mô lớn thường chịu rủi ro đạo đức, cho vay các dự án quốc gia rủi ro cao và mạng lưới vận hành cồng kềnh, khiến tổng thể rủi ro phá sản tăng lên nếu hệ thống giám sát nội bộ chưa theo kịp quy mô.

5. Ngân hàng có thể cải thiện Z-score ngay lập tức bằng cách nào?

Cách nhanh nhất và bền vững nhất theo mô hình định lượng là nâng cao tỷ lệ trích lập dự phòng bao nợ xấu (LLP) một cách chủ động, kiểm soát chất lượng tín dụng danh mục cho vay (LAR) và tái cơ cấu vốn chủ sở hữu nhằm gia tăng tỷ số $E/A$.

---

Kết luận

Đề tài khóa luận tốt nghiệp của tác giả Dương Thị Ly A đã giải quyết thành công bài toán lượng hóa sự ổn định tài chính của 27 NHTM Việt Nam giai đoạn 2012–2021. Bằng việc ứng dụng phương pháp kinh tế lượng hiện đại FGLS để xử lý triệt để các khuyết tật mô hình dữ liệu bảng, nghiên cứu khẳng định vai trò quyết định của 5 nhân tố: Quy mô ngân hàng ($SIZE$), Tỷ lệ dư nợ trên tổng tài sản ($LAR$), Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng ($LLP$), Tăng trưởng kinh tế ($GDP$) và Lạm phát ($INF$).

Kết quả này không chỉ đóng góp giá trị học thuật quan trọng trong việc hoàn thiện cơ sở thực nghiệm kinh tế lượng tài chính tại Việt Nam, mà còn là công cụ tư vấn chính sách đắc lực cho Ngân hàng Nhà nước và các nhà quản trị ngân hàng thương mại trong việc hoạch định chiến lược an toàn vốn giai đoạn tới. Bạn có thể sử dụng lệnh /plan để thiết lập kế hoạch mở rộng mô hình này với dữ liệu tài chính cập nhật nhất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH DƢƠNG THỊ LY A CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2012 - 2021 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 7340201 TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGÂN HÀNG NHÀ NƢỚC VIỆT NAM TRƢỜNG ĐẠI HỌC NGÂN HÀNG TP.HỒ CHÍ MINH DƢƠNG THỊ LY A CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ ỔN ĐỊNH TÀI CHÍNH CỦA CÁC NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2012 - 2021 KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 52340201 NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC TS. NGÔ VĂN TUẤN TP. HỒ CHÍ MINH, NĂM 2022 i TÓM TẮT Hệ thống các NHTM có vai trò là trung gian tài chính rất quan trọng trong nền kinh tế, Ďặc biệt ở tại các quốc có thị trƣờng tài chính Ďang phát triển nhƣ Việt Nam hiện nay.

Chính vì thế, sự ổn Ďịnh tài chính của hệ thống ngân hàng luôn là ƣu tiên hàng Ďầu trong quá trình hoạch Ďịnh chính sách của Ďất nƣớc. Để Ďánh giá, Ďòi hỏi phải có một phƣơng pháp Ďo lƣờng, nhận biết sự ổn Ďịnh tài chính này. Cho Ďến thời Ďiểm hiện tại, hệ số Z-score Ďƣợc xem là một phƣơng pháp Ďo lƣờng, Ďánh giá ổn Ďịnh tài chính của các NHTM Ďƣợc nhiều nhà nghiên cứu và nhà kinh tế học sử dụng. Mục Ďích chính của nghiên cứu này Ďánh giá sự ổn Ďịnh của các NHTM Việt Nam thông qua biến Ďộng của hệ số Z-score; Ďồng thời xác Ďịnh và ƣớc lƣợng các nhân tố chính ảnh hƣởng Ďến sự ổn Ďịnh tài chính của các NHTM Việt Nam trong giai Ďoạn từ năm 2012 Ďến 2021.

Nghiên cứu sử dụng các phƣơng pháp hồi quy Ďịnh lƣợng nhƣ hồi quy Pooled OLS, FEM, REM và FGLS Ďể xây dựng mô hình. Kết quả cho thấy mô hình nghiên cứu cuối cùng bao gồm năm biến có ý nghĩa thống kê, Ďó là quy mô ngân hàng, tỷ lệ dƣ nợ trên tổng tài sản, tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng, tốc Ďộ tăng trƣởng GDP hằng năm và tỷ lệ lạm phát. Trên cơ sở các kết quả Ďạt Ďƣợc, tác giả Ďã tiến hành Ďề xuất các kiến nghị liên quan nhằm nâng cao sự ổn Ďịnh của các NHTM nói riêng và hệ thống tài chính Việt Nam nói chung trong tƣơng lai. ii ABSTRACT The system of commercial banks plays a very important role as financial intermediaries in the economy, especially in countries with developing financial markets like Vietnam today.

Therefore, the financial stability of the banking system is always a top priority in the policy-making process of the country. To assess this requires a method of measuring, recognizing this financial stability. Up to the present time, the Z-score is considered a method of measuring and assessing the financial stability of commercial banks used by many researchers and economists. The main purpose of this study is to evaluate the stability of Vietnamese commercial banks through the fluctuation of the Z-score; simultaneously identify and estimate the main factors affecting the financial stability of Vietnamese commercial banks in the period from 2012 to 2021.

The study uses quantitative regression methods such as Pooled OLS regression, FEM, REM and FGLS for model building. The results show that the final research model includes five statistically significant variables, which are bank size, ratio of outstanding loans to total assets, ratio of provisions for credit risk, annual GDP growth rate, etc. year and the inflation rate. Based on the obtained results, the author has proposed related recommendations to improve the stability of commercial banks in particular and Vietnam's financial system in general in the future.

iii LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam Ďoan, bài nghiên cứu với Ďề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến sự ổn định tài chính của các ngân hàng thương mại tại Việt Nam giai đọan 2012 - 2021” là công trình nghiên cứu của tác giả. Kết quả trong bài nghiên cứu là hoàn toàn trung thực, các thông tin và nội dung tác giả tham khảo Ďều Ďƣợc trích dẫn nguồn Ďầy Ďủ. Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022 Tác giả Dƣơng Thị Ly A iv LỜI CẢM ƠN Lời Ďầu tiên, tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành Ďến quý thầy cô của trƣờng Đại học Ngân hàng TP. Hồ Chí Minh Ďã trang bị nền tảng kiến thức vững chắc cho tác giả trong suốt quá trình học tập tại trƣờng.

Tác giả cũng xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất Ďến giảng viên hƣớng dẫn, Tiến sỹ Ngô Văn Tuấn. Thầy luôn nhiệt tình chỉ bảo trong những ngày Ďầu tác giả chuẩn bị làm khóa luận cho Ďến khi hoàn thành. Thầy cũng rất tận tâm trong quá trình sửa bài và góp ý giúp bài nghiên cứu của tác giả Ďƣợc hoàn thiện hơn. Bên cạnh Ďó, trong suốt quá trình thực hiện khóa luận, thầy cũng luôn Ďộng viên và luôn tạo Ďiều kiện tốt nhất Ďể tác giả có thể hoàn thành bài khóa luận của mình.

Tác giả cũng xin cảm ơn gia Ďình và bạn bè, những ngƣời luôn Ďộng viên và hỗ trợ tác giả trong suốt quá trình thực hiện khóa luận. Trong quá trình thực hiện khóa luận, do sự hạn hẹp về kiến thức cũng nhƣ sự giới hạn của thời gian, bài nghiên cứu sẽ không tránh khỏi những thiếu sót. Do Ďó, tác giả mong quý thầy cô nhiệt tình góp ý Ďể tác giả hoàn thiện hơn nữa bài nghiên cứu này. Trân trọng cảm ơn! TP.

Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2022 Tác giả Dƣơng Thị Ly A v MỤC LỤC TÓM TẮT .ii LỜI CAM ĐOAN. iii LỜI CẢM ƠN .iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. viii DANH MỤC BẢNG .ix DANH MỤC BIỂU ĐỒ. x CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU .1 Tính cấp thiết của Ďề tài .2 Mục tiêu nghiên cứu .1 Mục tiêu nghiên cứu tổng quát .2 Mục tiêu nghiên cứu cụ thể .3 Câu hỏi nghiên cứu .4 Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu.5 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Phương pháp nghiên cứu .2 Dữ liệu nghiên cứu .3 Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu .6 Đóng góp của Ďề tài nghiên cứu .7 Bố cục khóa luận.

6 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 7 CHƢƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN 8 2.1 Khái niệm sự ổn Ďịnh tài chính .2 Vai trò của sự ổn Ďịnh tài chính .3 Phƣơng pháp Ďo lƣờng sự ổn Ďịnh tài chính .4 Lý thuyết nền tảng về sự ổn Ďịnh tài chính ngân hàng.5 Các nhân tố ảnh hƣởng Ďến sự ổn Ďịnh tài chính của các NHTM .1 Các nhân tố vi mô .2 Các nhân tố vĩ mô .6 Tổng quan các nghiên cứu trong và ngoài nƣớc có liên quan Ďến Ďề tài 20 2.1 Các nghiên cứu nước ngoài .2 Các nghiên cứu trong nước.7 Khoảng trống nghiên cứu. 24 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 25 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hƣởng Ďến sự ổn Ďịnh tài chính của các NHTM tại Việt Nam .2 Lựa chọn các biến cho mô hình nghiên cứu.1 Biến phụ thuộc .2 Biến độc lập .3 Phƣơng pháp phân tích dữ liệu.1 Mô tả thống kê.2 Ước lượng và lựa chọn mô hình phù hợp .3 Kiểm định các khuyết tật của mô hình.

34 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 35 CHƢƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN .1 Thống kê mô tả các biến quan sát .2 Mô hình biến phụ thuộc Z-score .3 Thảo luận kết quả nghiên cứu .1 Hệ số Z-score – ổn định tài chính của NHTM .2 Tác động của biến SIZE đến hệ số Z-score.3 Tác động của biến LAR đến hệ số Z-score .4 Tác động của biến LLP đến hệ số Z-score.5 Tác động của biến vĩ mô kinh tế đến hệ số Z-score. 45 KẾT LUẬN CHƢƠNG 4. 47 CHƢƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .1 Kết quả nghiên cứu .3 Hạn chế của Ďề tài .4 Hƣớng mở rộng nghiên cứu.

50 KẾT LUẬN CHƢƠNG 5. 50 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 55 viii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải NHTM Ngân hàng thƣơng mại NHTMCP Ngân hàng thƣơng mại cổ phần NHNN Ngân hàng nhà nƣớc NHTW Ngân hàng Trung ƣơng TCTC Tổ chức tài chính TTTC Thị trƣờng tài chính FEM Mô hình tác Ďộng cố Ďịnh REM Mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên Mô hình bình phƣơng nhỏ nhất thông OLS thƣờng VIF Hệ số phóng Ďại phƣơng sai GLS Bình phƣơng tối thiểu tổng quát NIM Tỷ lệ thu nhập lãi cận biên SIZE Quy mô ngân hàng LLP Tỷ lệ dự phòng rủi ro tín dụng LAR Dƣ nợ trên tổng tài sản LTD Dƣ nợ trên tiền gửi khách hàng GDP Tăng trƣởng kinh tế INF Tỷ lệ lạm phát ix DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1 Định nghĩa ổn Ďịnh tài chính của một số NHTW trên thế giới…………………9 Bảng 2.2 Tổng hợp các biến nghiên cứu…………………………………………….1 Tổng hợp các biến và dấu kỳ vọng của từng biến trong mô hình nghiên cứu ……………………………………………………………………………………….1 Bảng thống kê mô tả các biến quan sát…………………………………….2 Kết quả kiểm Ďịnh Ďa cộng tuyến.3 Ma trận tƣơng quan các biến trong mô hình………………………………….4 Kết quả kiểm Ďịnh F – test………………………………………………….5 Kết quả chạy kiểm Ďịnh Hausman………………………………………….6 Kết quả chạy mô hình GLS…………………………………………………38 Bảng 4.7 Tóm tắt kết quả nghiên cứu…………………………………………………46 x DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu Ďồ 4.1 Tổng tài sản toàn hệ thống ngân hàng từ 2012 – 2021…………………….2 Hệ số Z-score của các NHTM…………………………………………….3 Tác Ďộng của biến SIZE Ďến hệ số Z- score……………………………….4 Tác Ďộng của biến LLP Ďến hệ số Z- score…………………………….5 Tác Ďộng của biến vĩ mô kinh tế Ďến hệ số Z- score…………………….43 xi 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ NGHIÊN CỨU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Trong quá trình phát triển kinh tế thế giới, hệ thống ngân hàng thƣơng mại Ďã trở thành những trung gian tài chính lớn nhất và quan trọng nhất. Trong giáo trình Quản trị ngân hàng thƣơng mại, P.

S Rose (2004) Ďã Ďƣa ra khái niệm rằng: “Ngân hàng là loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh mục các dịch vụ tài chính Ďa dạng nhất – Ďặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán – cũng nhƣ thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế”. Chính vì thế sự ổn Ďịnh tài chính (Financial stability) của các ngân hàng thƣơng mại (NHTM) là một vấn Ďề vô cùng quan trọng Ďối với mọi hệ thống tài chính của các quốc gia trên thế giới. Bất kỳ nhà quản lý hệ thống tài chính nào cũng Ďều hiểu rằng hoạt Ďộng của các ngân hàng liên quan Ďến hầu hết các chủ thể kinh tế trong xã hội nên sự sụp Ďổ của một ngân hàng sẽ làm ảnh hƣởng Ďến quyền lợi của ngƣời gửi tiền Ďồng thời Ďến toàn hệ thống ngân hàng.