CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU 1.1 Tổng quan về tình hình nghiên cứu nước ngoài 1.1 Các nghiên cứu về hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán 1.1 Hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán: Tác động đối với hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết tại Thái Lan (Effecitveness of accounting information system: effect on performance of Thái-listed firms in Thailand) Pornpandejwittaya (2012) đã thực hiện nghiên cứu đề tài Hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán: Tác động đối với hiệu quả hoạt động của các công ty niêm yết tại Thái Lan (Effecitveness of accounting information system: effect on performance of Thái-listed firms in Thailand). Trong bài nghiên cứu này, tác giả đã đưa ra 9 giả thuyết nghiên cứu: - Độ tin cậy của TTKT ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. - Độ phù hợp của TTKT ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. - Độ kịp thời của TTKT ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.
- Hệ thống kiến thức của tổ chức (learning organization) ảnh hưởng tích cực đến độ tin cậy của TTKT. - Hệ thống kiến thức của tổ chức (learning organization) ảnh hưởng tích cực đến độ kịp thời của TTKT. - Hệ thống kiến thức của tổ chức (learning organization) ảnh hưởng tích cực đến độ phù hợp của TTKT. - Sự hỗ trợ của tổ chức ảnh hưởng tích cực đến độ tin cậy của TTKT.
- Sự hỗ trợ của tổ chức ảnh hưởng tích cực đến độ kịp thời của TTKT. - Sự hỗ trợ của tổ chức ảnh hưởng tích cực đến độ phù hợp của TTKT. Trong bài nghiên cứu, tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp để thực hiện 03 mục tiêu: 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của Hiệu quả hệ thống thông tin kế toán đến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. - Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của Hệ thống kiến thức của tổ chức (learning organization) đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán.
- Nghiên cứu mức độ ảnh hưởng của Sự hỗ trợ cuả tổ chức đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán. Nghiên cứu đã được thực hiện trên hơn 500 công ty niêm yết tại Thái Lan, trong đó có 23,8 % bảng câu hỏi đã được khảo sát hoàn tất. Kết quả nghiên cứu : Hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả hoạt động của Doanh nghiệp và Trình độ cuả tổ chức (learning organization), sự hỗ trợ của tổ chức ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các công ty niêm yết tại Thái Lan.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa: Bằng chứng tại Malaysia” (Factors influencing AIS Effectiveness among Manufacturing SMES: Evidence from Malaysia) Ismall (2009) đã thực hiện nghiên cứu đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa: Bằng chứng tại Malaysia”. Trong bài nghiên cứu này, tác giả đã nghiên cứu ảnh hưởng của 08 yếu tố sau đây đến chất lượng thông tin kế toán: - Sự phức tạp của hệ thống thông tin kế toán.
- Sự tham gia của nhà quản lý trong thực hiện hệ thống thông tin kế toán. - Kiến thức của nhà quản lý về hệ thống thông tin kế toán. - Hiệu quả tư vấn của nhà quản lý. - Hiệu quả tư vấn của nhà cung cấp phần mềm.
- Hiệu quả tư vấn của chính phủ. - Hiệu quả tư vấn của các công ty kế toán. Trong bài nghiên cứu, tác giả đã sử dụng phương pháp nghiên cứu hỗn hợp để thực hiện 02 mục tiêu: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Khám phá mức độ phức tạp của hệ thống thông tin kế toán, kiến thức của các nhà quản lý về hệ thống thông tin, về kế toán và hiệu quả tư vấn của các chuyên gia bên ngoài doanh nghiệp. - Xác định các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Malaysia.
Nghiên cứu đã được thực hiện trên 771 doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Malaysia, trong đó có 30,1 % bảng câu hỏi đã được khảo sát hoàn tất. Kết quả nghiên cứu : Kiến thức kế toán của nhà quản lý, hiệu quả tư vấn của nhà cung cấp phần mềm và của các công ty kế toán có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả của hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp sản xuất nhỏ và vừa tại Malaysia.2 Các nghiên cứu về chất lượng thông tin kế toán 1.1 Mô hình Stoderstrom và Sun (2007) Stoderstrom và Sun (2007) đưa ra mô hình gồm 3 nhân tố tác động đến chất lượng thông tin kế toán khi áp dụng IFRS, đó là: hệ thống pháp luật và chính trị, chuẩn mực kế toán và việc trình bày báo cáo tài chính. (Nguồn: Đào Thị Ngọc Hạnh, 2015. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn trên TP.Hồ Chí Minh.) 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1: Mô hình các nhân tố tác động tới chất lượng TTKT của Stoderstrom và Sun (2007) Kết quả nghiên cứu của mô hình cho thấy: - Hệ thống pháp luật và chính trị là nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng TTKT theo nhiều cách khác nhau, nó có thể tác động trực tiếp đến chất lượng TTKT hoặc tác động gián tiếp đến chất lượng TTKT thông qua chuẩn mực kế toán và việc trình bày báo cáo tài chính.
Vai trò của hệ thống luật và chính trị sẽ giúp cho việc áp dụng IFRS dễ dàng hơn. - Việc trình bày báo cáo tài chính xuất phát từ hai nguồn đó là chi phí công bố thông tin và lợi ích của các bên trong hợp đồng. Đồng thời, nó cũng đã chỉ ra bốn yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thông tin kế toán gồm: • Thị trường tài chính • Cấu trúc vốn • Chủ sở hữu • Hệ thống thuế - Chuẩn mực kế toán cũng chịu sự tác động của hệ thống pháp luật và chính trị, từ đó sẽ tác động lên chất lượng kế toán. Đồng thời, chuẩn mực cũng nêu rõ các đặc tính chất lượng thông tin kế toán cần đáp ứng đó là tính phù hợp, tính đáng tin cậy, tính trung lập và có thể hiểu được.2 Mô hình DeLone và McLean (1992) Trong mô hình của DeLone và McLean (1992), hệ thống thông tin là một hệ thống sử dụng công nghệ thông tin để thu thập, truyền, lưu trữ, xử lý và biểu diễn thông tin trong một hay nhiều quá trình kinh doanh và sự thành công của hệ thống thông tin này phụ thuộc vào hệ thống và chất lượng thông tin của nó.
Mô hình này chỉ ra 6 nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công trong tổ chức thông tin kế toán, đó là: - System Quality – Chất lượng hệ thống - Information Quality – Chất lượng thông tin - Use – Việc sử dụng hệ thống thông tin - User Satisfaction – Sự hài lòng của người sử dụng 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Individual Impact – Nhân tố tác động liên quan đến cá nhân - Organizational Impact – Nhân tố tác động liên quan đến tổ chức (Nguồn: Đào Thị Ngọc Hạnh, 2015. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn trên TP.Hồ Chí Minh.2: Mô hình hệ thống thông tin thành công của Delone & McLean (1992) DeLone và McLean (2003) đã tiếp tục xây dựng một mô hình hệ thống thông tin thành công mới. Mô hinh mới năm 2003 đã nêu ra thêm một nhân tố ảnh hưởng đến sự thành công của hệ thống, đó là chất lượng dịch vụ. Ngoài ra mô hình còn nêu rõ mục đích của chất lượng dịch vụ là tạo ra "lợi nhuận ròng" cho các doanh nghiệp và thông tin tạo ra có giá trị hơn.
Từ đó mang lại số lượng ngươi sử dụng sẽ sử dụng và hài lòng nhiều hơn. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com (Nguồn: Đào Thị Ngọc Hạnh, 2015. Đánh giá các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng hệ thống thông tin kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn trên TP.Hồ Chí Minh.3: Mô hình hệ thống thông tin thành công của Delone & McLean (2003) 1.3 Nghiên cứu của Choi và Mueller (1984) về các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển của kế toán và sự liên hệ với chất lượng thông tin báo cáo tài chính Năm 1984, Choi và Mueller đã đưa ra danh sách chi tiết các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển hệ thống kế toán bao gồm các nhân tố sau: - Hệ thống pháp luật - Hệ thống chính trị - Nguồn gốc sở hữu vốn - Cỡ và độ phức tạp của đơn vị - Đặc điểm xã hội - Mức độ tinh tế, nhạy cảm của môi trường kinh doanh - Mức độ suy luận pháp lý - Chính sách kế toán hiện tại - Tốc độ đổi mới kinh doanh - Bối cảnh phát triển kinh tế 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Phát triển của các thành phần kinh tế - Phát triển giáo dục nghề nghiệp và tổ chức nghề nghiệp Sau đó 12 nhân tố này đã được phân loại thành 5 nhóm thích hợp như sau: - Môi trường pháp lý - Môi trường chính trị - Môi trường kinh tế - Môi trường văn hoá - Môi trường giáo dục, nghề nghiệp, phát triển nghề nghiệp (Zhang, 2005) 1.2 Tổng quan về tình hình nghiên cứu trong nước 1.1 Các nghiên cứu về chất lượng thông tin kế toán 1.