Các Nhân Tố Tác Động Đến An Ninh Nguồn Nước Khu Vực Dòng Chính Sông Đà

Luận án tiến sĩ phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến an ninh nguồn nước khu vực dòng chính sông Đà, cung cấp giải pháp bảo vệ hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Mạnh Cường
• Người hướng dẫn: PGS. TS Nguyễn Trúc Lê
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kinh tế chính trị
• Đề tài: Các Nhân Tố Ảnh Hưởng Đến An Ninh Nguồn Nước Khu Vực Dòng Chính Sông Đà
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Các Nhân Tố Ảnh Hưởng An Ninh Nguồn Nước Sông Đà

An ninh nguồn nước trở thành vấn đề cấp bách toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến hòa bình, an ninh quốc gia và phát triển kinh tế xã hội. Tình trạng biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp, nguồn nước mặt và nước ngầm suy giảm nghiêm trọng. Việc khai thác, sử dụng nguồn nước chưa hợp lý, thậm chí quá mức, đi ngược lại công tác quản lý và bảo vệ, dẫn đến suy thoái, cạn kiệt và ô nhiễm nguồn nước. Do đó, nghiên cứu về các nhân tố ảnh hưởng đến an ninh nguồn nước trở nên vô cùng cấp thiết, đòi hỏi nhận diện và giải quyết kịp thời. Cần có công cụ pháp lý mạnh mẽ để bảo vệ và bảo đảm an ninh nguồn nước, phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Theo tài liệu gốc, 'Hậu quả của mất ANNN là rất nghiêm trọng đối với con người, với tài nguyên nước, gia tăng nguy cơ kém bền vững trong tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội'.

1.1. Tầm Quan Trọng Của An Ninh Nguồn Nước Khu Vực Sông Đà

Lưu vực sông Đà có vai trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và thủy điện. Tuy nhiên, do điều kiện địa hình phức tạp, dòng chảy phân bố không đều giữa mùa khô và mùa mưa, cùng với các hoạt động khai thác, sử dụng nước chưa hợp lý, an ninh nguồn nước đang đối mặt với nhiều thách thức. Theo NCS Nguyễn Mạnh Cường, 'Việc triển khai cơ chế điều phối, giám sát các hoạt động của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, cộng đồng và người dân để giải quyết những vấn đề chung trên phạm vi lưu vực sông còn thiếu hiệu quả…'

1.2. Các Nghiên Cứu Hiện Tại Về Các Nhân Tố Tác Động Đến An Ninh Nguồn Nước

Các nghiên cứu hiện tại tập trung vào các khía cạnh khác nhau của an ninh nguồn nước, bao gồm: khái niệm an ninh nguồn nước, xác định các nhân tố ảnh hưởng (yếu tố tự nhiên, chính sách, khai thác, sử dụng), và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng và quản lý. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu nào xem xét một cách tổng thể sự tác động qua lại giữa các yếu tố này. Theo NCS Nguyễn Mạnh Cường, 'Tuy nhiên, các nh ân tố tác động trên mới chỉ nghiên cứu riêng rẽ, độc lập, không có bất cứ nghiên cứu hay sáng kiến khoa học nào xem xét vấn đề trên một cái nhìn tổng thể, tác động qua lại giữa các yếu tố với nhau.'

II. Cách Nhận Diện Thách Thức An Ninh Nguồn Nước Lưu Vực Sông Đà

Lưu vực sông Đà, đặc biệt là dòng chính, đang đối mặt với nguy cơ suy thoái và mất an ninh nguồn nước. Chính phủ Việt Nam đặc biệt chú trọng vấn đề này, nỗ lực giữ vững an ninh nguồn nước cho sinh hoạt, sản xuất và duy trì môi trường sinh thái. Tuy nhiên, các nguy cơ tiềm ẩn luôn rình rập, đòi hỏi biện pháp phòng ngừa, cảnh báo kịp thời trước biến đổi khí hậu và các hoạt động khai thác nguồn nước xuyên biên giới. Vì vậy, cần thiết phải có các chính sách phòng ngừa và cảnh báo sớm rủi ro. Theo NCS Nguyễn Mạnh Cường, 'Trên th ự c t ế l ạ i chưa có m ộ t nghiên c ứ u nào đưa ra m ộ t cách h ệ th ố ng các nhóm nhân t ố và đánh giá tác đ ộ ng c ủ a các nhóm nhân t ố này t ớ i ANNN khu v ự c dòng chính sông Đà.'

2.1. Ảnh Hưởng Từ Các Hoạt Động Thượng Nguồn Đến Dòng Chảy Sông Đà

Sông Đà bắt nguồn từ Trung Quốc, do đó chế độ vận hành của các hồ chứa thượng nguồn có ảnh hưởng đáng kể đến số lượng và chất lượng nước trên dòng chính. Điều này đòi hỏi sự hợp tác quốc tế trong quản lý nguồn nước xuyên biên giới. Cần đánh giá tác động của các hoạt động khai thác tài nguyên nước ở thượng nguồn đến an ninh nguồn nước của Việt Nam. Theo luận án, 'Bên c ạ nh đó, do sông Đà b ắ t ngu ồ n t ừ Trung 3 Qu ố c nên các lý do khách quan như ch ế đ ộ v ậ n hành c ủ a các h ồ ch ứ a thư ợ ng ngu ồ n đã và đang ả nh hư ở ng không nh ỏ t ớ i s ố lư ợ ng và ch ấ t lư ợ ng nư ớ c trên dòng chính sông Đà.'

2.2. Bất Cập Trong Quản Lý Tài Nguyên Nước Lưu Vực Sông Đà

Công tác quản lý tài nguyên nước tại Việt Nam nói chung và lưu vực sông Đà nói riêng còn nhiều bất cập, chồng chéo và thậm chí mâu thuẫn trong việc ra quyết định và thực thi. Điều này dẫn đến nguy cơ suy thoái nguồn nước và mất an ninh nguồn nước. Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý tài nguyên nước một cách đồng bộ và hiệu quả. Theo Luận án, 'Công tác qu ả n lý tài ngu yên nư ớ c t ạ i nư ớ c ta nói chung cũng như t ạ i lưu v ự c sông Đà, m ặ c dù đã có s ự n ỗ l ự c l ớ n c ủ a các c ấ p, các ngành ch ứ c năng, nhưng vi ệ c qu ả n lý tài nguyên nư ớ c cho đ ế n nay v ẫ n còn nhi ề u v ấ n đ ề b ấ t c ậ p, ch ồ ng chéo và th ậ m chí mâu thu ẫ n trong vi ệ c ra quy ế t đ ị nh và th ự c thi.'

III. Phương Pháp Đánh Giá Tác Động Đến An Ninh Nguồn Nước Sông Đà

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp định tính và định lượng để đánh giá các nhân tố tác động đến an ninh nguồn nước khu vực dòng chính sông Đà. Phương pháp định tính được sử dụng để phân tích cơ sở lý luận và thực tiễn, xác định các nhóm nguy cơ gây mất an ninh nguồn nước. Phương pháp định lượng được sử dụng để thu thập và phân tích dữ liệu, đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng yếu tố. Theo luận án, 'Đ ể góp thêm các cơ s ở khoa h ọ c và th ự c ti ễ n cho công tác quy ho ạ ch, khai thác, qu ả n lý tài nguyên nư ớ c cho phát tri ể n b ề n v ữ ng kinh t ế , xã h ộ i và b ả o v ệ tài nguyên nư ớ c hi ệ u qu ả dòng chính sông Đà trong đi ề u ki ệ n hi ệ n nay, c ầ n thi ế t ph ả i nghiên c ứ u„„các y ế u t ố tác đ ộ ng đ ế n an ninh ngu ồ n nư ớ c‟‟ c ủ a dòng chính sông Đà như m ộ t công c ph c v phát tri ể n b ề n v ữ ng'.

3.1. Khung Lý Thuyết Nghiên Cứu Về An Ninh Nguồn Nước

Khung lý thuyết nghiên cứu tập trung vào ba nhóm nguy cơ chính: yếu tố tự nhiên (biến đổi khí hậu, thiên tai), nhu cầu sử dụng nước (sinh hoạt, sản xuất), và cơ chế chính sách (quản lý, điều phối). Mô hình cấu trúc mạng (SEM) được sử dụng để đánh giá mối quan hệ giữa các yếu tố này và an ninh nguồn nước. Nghiên cứu sử dụng bảng hỏi để thu thập dữ liệu từ các chuyên gia và người dân địa phương. Theo tác giả, 'Khung lý thuy ế t c ủ a nghiên c ứ u' thể hiện rõ các mối liên hệ này.

3.2. Ứng Dụng Mô Hình Cấu Trúc Mạng SEM Trong Đánh Giá

Mô hình cấu trúc mạng (SEM) cho phép đánh giá tác động trực tiếp và gián tiếp của các yếu tố đến an ninh nguồn nước. SEM giúp xác định các yếu tố quan trọng nhất và mối quan hệ giữa chúng, từ đó đưa ra các giải pháp hiệu quả. Nghiên cứu nhấn mạnh, 'Ứ ng d ng mô hình c ấ u trúc m ạ ng cho vi ệ c đánh giá các y ế u t ố tác đ ộ ng t ớ i an ninh ngu ồ n nư ớ c' là một trong những phương pháp chính của luận án.

IV. Thực Trạng Tác Động Đến An Ninh Nguồn Nước Dòng Chính Sông Đà

Tỉnh Lai Châu, nằm trong lưu vực sông Đà, là khu vực điển hình để nghiên cứu các nhân tố tác động đến an ninh nguồn nước. Nghiên cứu phân tích hiện trạng nguồn nước, khai thác, sử dụng và quản lý tài nguyên nước tại tỉnh. Kết quả cho thấy, biến đổi khí hậu, khai thác thủy điện, và các hoạt động sản xuất nông nghiệp có ảnh hưởng đáng kể đến an ninh nguồn nước trong khu vực. Theo luận án, 'K ế t qu ả phân tích các y ế u t ố tác đ ộ ng đ ế n an ninh ngu ồ n nư ớ c dòng chính sông Đà t ạ i t ỉ nh Lai Châu' trình bày chi tiết các kết quả này.

4.1. Phân Tích Hiện Trạng Khai Thác Và Sử Dụng Tài Nguyên Nước

Hoạt động khai thác và sử dụng tài nguyên nước trên lưu vực sông Đà, bao gồm khai thác thủy điện, tưới tiêu nông nghiệp và sinh hoạt, gây áp lực lên nguồn cung cấp nước. Việc quản lý và điều phối nguồn nước cần được thực hiện một cách hiệu quả để đảm bảo an ninh nguồn nước. Nghiên cứu chỉ ra, 'Hi ệ n tr ạ ng khai thác, s d ng tài nguyên nư ớ c lưu v ự c sông Đà' vẫn còn nhiều hạn chế.

4.2. Đánh Giá Chất Lượng Nước Và Quản Lý Tài Nguyên Nước

Chất lượng nước trên lưu vực sông Đà đang bị ảnh hưởng bởi các hoạt động sản xuất và sinh hoạt, gây ô nhiễm nguồn nước. Công tác quản lý tài nguyên nước cần được tăng cường để bảo vệ chất lượng nước và đảm bảo an ninh nguồn nước. Luận án nhấn mạnh, 'Hi ệ n tr ạ ng ch ấ t lư ợ ng nư ớ c lưu v ự c sông Đà' cần được quan tâm và cải thiện.

V. Giải Pháp Đảm Bảo An Ninh Nguồn Nước Khu Vực Sông Đà Đến 2035

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp tổng thể để tăng cường đảm bảo an ninh nguồn nước sông Đà đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035. Các giải pháp tập trung vào yếu tố tự nhiên, nhu cầu sử dụng nước, và cơ chế chính sách. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và cộng đồng để thực hiện các giải pháp này một cách hiệu quả. Theo Luận án, 'Đ ị nh hư ớ ng tăng cư ờ ng đ ả m b ả o an ninh ngu ồ n nư ớ c sông Đà đ ế n năm 2025, t ầ m nhìn đ ế n năm 2035' đưa ra các mục tiêu cụ thể.

5.1. Giải Pháp Ứng Phó Với Biến Đổi Khí Hậu Và Yếu Tố Tự Nhiên

Cần có các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu, như xây dựng hệ thống cảnh báo sớm lũ lụt, hạn hán, và quản lý rừng phòng hộ. Đồng thời, cần bảo tồn nguồn nước và giảm thiểu tác động của các hoạt động kinh tế đến môi trường. Nghiên cứu đề xuất các 'Gi ả i pháp v ề y ế u t ố t ự nhiên' cụ thể.

5.2. Giải Pháp Quản Lý Nhu Cầu Sử Dụng Nước Bền Vững

Cần nâng cao hiệu quả sử dụng nước trong sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt. Đồng thời, cần khuyến khích sử dụng nước tiết kiệm và tái sử dụng nước. Nghiên cứu phân tích các 'Gi ả i pháp v ề y ế u t ố nhu c ầ u s d ng nư ớ c' chi tiết.

5.3. Hoàn Thiện Cơ Chế Chính Sách Quản Lý Tài Nguyên Nước

Cần hoàn thiện hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý tài nguyên nước một cách đồng bộ và hiệu quả. Đồng thời, cần tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quản lý tài nguyên nước. Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của 'Gi ả i pháp v ề cơ ch ế chính sách'.

VI. Kết Luận Về An Ninh Nguồn Nước Tương Lai Bền Vững Sông Đà

Đảm bảo an ninh nguồn nước khu vực dòng chính sông Đà là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường. Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp được đề xuất trong nghiên cứu sẽ góp phần quan trọng vào việc đạt được mục tiêu này. Cần có sự cam kết và nỗ lực từ tất cả các bên liên quan để xây dựng một tương lai an ninh nguồn nước cho sông Đà. Luận án kết luận rằng, 'Th ự c hi ệ n kiên trì trên toàn lưu v ự c sông v ớ i quan đi ể m qu ả n lý t ổ ng h ợ p tài nguyên nư ớ c, qu ả n lý suy gi ả m ngu ồ n nư ớ c, khan hi ế m nư ớ c' là điều kiện tiên quyết.

6.1. Thúc Đẩy Hợp Tác Quốc Tế Về Nguồn Nước Xuyên Biên Giới

Hợp tác với các quốc gia láng giềng trong quản lý nguồn nước xuyên biên giới là yếu tố quan trọng để đảm bảo an ninh nguồn nước cho sông Đà. Cần xây dựng cơ chế chia sẻ thông tin và phối hợp trong quản lý tài nguyên nước. Cần có sự tham gia của cộng đồng quốc tế để giải quyết các thách thức về an ninh nguồn nước.

6.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Giá Trị Của Nguồn Nước

Nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của nguồn nước và tầm quan trọng của việc bảo vệ an ninh nguồn nước là yếu tố then chốt để đảm bảo sự tham gia và ủng hộ của cộng đồng trong các hoạt động quản lý tài nguyên nước. Cần tăng cường giáo dục và truyền thông về an ninh nguồn nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Chương 2. Cơ sở lý luận và thực tiễn về an ninh nguồn nước Chương 3. Phương pháp nghiên cứu Chương 4.

Thực trạng các nhân tố tác động đến an ninh nguồn nước dòng chính sông Đà: trường hợp tỉnh Lai Châu. Định hướng và giải pháp tăng cường đảm bảo an ninh nguồn nước sông Đà đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2035.da TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu trong nƣớc và quốc tế về các yếu tố ảnh hƣởng đến an ninh nguồn nƣớc Trên thế giới hiện nay có nhiều khái niệm an ninh nguồn nước tùy vào mỗi lĩnh vực nghiên cứu điển hình. Có thể thấy an ninh nguồn nước là khái niệm thường được s d ng, nhưng lại thiếu một định nghĩa rõ ràng và thống nhất.

Tùy thuộc vào góc độ nghiên cứu dựa trên việc s d ng nước như để đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người hay cho các hoạt động môi trường mà có các định nghĩa về an ninh nguồn nước khác nhau như của David và Claudia (2007); Bogardi và các cộng sự (2012); UN-Water - Ủy ban Liên hợp quốc về Nước (2013) tuy nhiên đều quy chung lại ANNN là: “Kh năng a một cộng ng tiếp cận ợc ngu n n c tin cậ v oh m vấn ề ơ n: (i) mb o p ng nhu ầu ơ nc a ời s ng on ng ời v i kh năng tiếp cận n c một ầ về s l ợng v hất l ợng chấp nhận ợc, (ii) b o v m i tr ờng, h sinh th i, h ng lại những hiểm họa về thi n t i li n qu n ến n c, (iii) ph c v ph t triển bền vững”. Đã có nhiều nhà nghiên cứu và tổ chức đưa ra các định nghĩa khác nhau về an ninh nguồn nước, trong đó phải kể đến các nghiên cứu như: David và Claudia (2007) cho rằng an ninh nguồn nước là sự sẵn sàng đáp ứng của một lượng nước với số lượng và chất lượng chấp nhận được ph c v các nhu cầu về sức khỏe, sinh kế, hệ sinh thái và sản xuất, kèm theo những mức độ rủi ro đối với con người, môi trường và nền kinh tế. Bogardi và các cộng sự (2012) cho rằng an ninh nguồn nước là sự đảm bảo nước ngọt cung cấp đủ cho hệ sinh thái liên quan được bảo vệ; là sự đảm bảo về việc sự phát triển bền vững, ổn định chính trị, mọi người dân được tiếp cận đủ lượng nước an toàn và ở mức phí vừa với khả năng chi trả để có cuộc sống khỏe mạnh và được bảo vệ trước những hiểm họa từ những nguy cơ liên quan đến nước.da TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ủy ban Liên hợp quốc về Nước (2013) định nghĩa an ninh nguồn nước là năng lực của một cộng đồng bảo vệ được sự tiếp cận bền vững đủ lượng nước có chất lượng chấp nhận được để duy trì sinh kế, sức khỏe con người, và phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo chống lại sự ô nhiễm lây lan qua đường nước và thiên tai liên quan đến nước, bảo tồn hệ sinh thái trong môi trường hòa bình và ổn định chính trị. Tuy các định nghĩa khác nhau, nhưng có thể chung quy lại an ninh nguồn nước là kh năng a một cộng ng tiếp cận ợc ngu n n c tin cậ v oh m vấn ề ơ n: (i) mb o p ng nhu ầu ơ nc ời s ng con ng ời v i kh năng tiếp cận n c một ầ về s l ợng v hất l ợng chấp nhận ợc, (ii) b o v m i tr ờng, h sinh th i, h ng lại những hiểm họa về thi n t i li n qu n ến n c, (iii) ph c v ph t triển bền vững.

An ninh nguồn nước cho phát triển kinh tế có thể được hiểu là khả năng của một cộng đồng tiếp cận được nguồn nước tin cậy ph c v cho các hoạt động nhằm đạt m c tiêu phát triển kinh tế, trong đó có các khía cạnh liên quan đến an ninh lương thực (ANLT), tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Bước vào thế kỷ XXI, sự gia tăng dân số hiện nay đang tạo sức ép cho việc khai thác và s d ng tài nguyên nước. Theo báo cáo mới nhất của Liên Hiệp Quốc, 60 năm trước, dân số thế giới chỉ là 2,5 tỉ người, năm 2000 là 6 tỉ người, năm 2010 gần 7 tỉ người và dự đoán đến năm 2050 sẽ vượt mức 9 tỉ người, kéo theo đó là nhu cầu lương thực tăng 70% và nhu cầu nước tăng 19%. Nhận thức được tầm quan trọng về nhu cầu s d ng nước ngày một tăng cũng như tầm quan trọng của việc đảm bảo an ninh nguồn nước ph c v cho phát triển kinh tế, xã hội, các Quốc gia, các tổ chức quốc tế và các nhà khoa học không ngừng đưa ra những sáng kiến, nghiên cứu về an ninh nguồn nước và các vấn đề liên quan tới công tác đảm bảo an ninh nguồn nước ở mỗi khu vực, mỗi quốc gia.

Hiện nay, đã có một số nghiên cứu các vấn đề khác nhau liên quan tới quy hoạch, điều tra, bảo vệ phát triển bền vững nguồn nước và các yếu tố tác động (nguy cơ) mất an ninh nguồn nước. Trong đó phải kể đến các nghiên cứu sau: 10 (LUAN.da TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. ghiên cứu các nhân tố tác động tự nhiên nh hư ng đến an ninh nguồn nước Yong Jiang (2015) đã phân tích và đánh giá an ninh nguồn nước của Trung Quốc. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng Trung Quốc hiện đang phải đối mặt với tình trạng khan hiếm nước ngày càng tăng, đe dọa nghiêm trọng đến sự phát triển kinh tế-xã hội và phát triển bền vững của đất nước này.

Tổng khối lượng nguồn nước ngọt tái tạo nội bộ của Trung Quốc trung bình là khoảng 2813tỷ m3 mỗi năm. Mặc dù xếp thứ năm trên thế giới sau Brazil, Nga, Canada, và Indonesia, khối lượng nước bình quân đầu người tại Trung Quốc là thấp. Tính đến năm 2012, với tổng số dân số khoảng 1,36 tỷ, lượng nước sẵn có hàng năm bình quân đầu người của Trung Quốc khoảng 2068 m3 (trong khi mức bình quân của thế giới là 6016 m3). Trong khi đó, tổng lượng nước tiêu th của Trung Quốc tăng lên đều đặn, trong đó nông nghiệp là ngành s d ng lượng nước lớn nhất giữa các ngành.

Tổng lượng nước tiêu th của Trung Quốc tăng từ 550 tỷ m3 (năm 2000) lên tới 614 tỷ m3 (năm 2012), với tốc độ tăng trưởng bình quân 0,97% mỗi năm. Trong tổng số nước s d ng, nông nghiệp chiếm 61-69%, công nghiệp 21-24%, s d ng nội địa chiếm 10-13%, và môi trường 1-2%. Hơn nữa, việc s d ng nước nông nghiệp liên t c tăng lên 388 tỷ m3 vào năm 2012, mặc dù giảm từ 378 tỷ m3 trong năm 2000 xuống 343 tỷ m3 (năm 2003). Đứng trước thực trạng này, quản lý nước đã nhận được sự chú ý rất lớn từ chính phủ Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, chính phủ Trung Quốc đã thông qua nhiều chính sách để giải quyết vấn đề thiếu h t nguồn nước cho khai thác, s d ng. Phạm Thành Dung (2014) đã trình bày 04 nguy cơ thách thức đối với an ninh nguồn nước tại Việt Nam, bao gồm: (i) trên 60% dòng chảy sông ngòi là từ nguồn nước ngoài lãnh thổ Việt Nam, do đó quá trình quản lý, s d ng nguồn nước ph c v phát triển kinh tế - xã hội ở các nước thượng nguồn đã và đang gây khó khăn, bất lợi cho Việt Nam. Bên cạnh đó, các đập thủy điện đã và dự kiến xây dựng ở Trung Quốc, Lào, Campuchia sẽ là mối đe dọa làm giảm sút nguồn nước, nguồn cá, phù sa, hệ sinh thái,… đối với Việt Nam. Tổng lượng nước mưa của Việt Nam là cao nhưng phân bố không đồng đều.

Điều này gây bất lợi lớn đối với việc quản lý, điều 11 (LUAN.da TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tiết s d ng có hiệu quả nguồn nước, xuất hiện chênh lệch cung và cầu, thừa và thiếu giữa các vùng miền, về thời gian và không gian; (ii) thiên tai và biến đổi khí hậu đã và đang đe dọa tài nguyên nước. Việt Nam là 1 trong 5 quốc gia trên thế giới chịu tác động lớn của biến đổi khí hậu cả trong hiện tại và tương lai. Tai biến môi trường, biến đổi khí hậu, trái đất nóng lên, nước biển dâng, bão lũ, hạn hán xuất hiện với tần suất và cương độ ngày càng lớn để lại hậy quả ngày càng nặng nề hơn về kinh tế - xã hội, trong đó có nguồn tài nguyên nước; (iii) chất lượng nguồn nước đang có nguy cơ suy giảm nghiêm trọng. Tài nguyên nước Việt Nam đang trên đà suy thoái, thiếu h t không chỉ về số lượng mà cả về chất lượng nước.

Do áp lực tăng dân số, phát triển công nghiệp, nông nghiệp, đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực,…, đặc biệt là quản lý nhà nước về kinh tế - xã hội, thiếu đồng bộ, kém hiệu quả trong đó có quản lý tài nguyên rừng, tài nguyên nước…; (iv) nhu cầu s d ng nước ở Việt Nam ngày càng tăng cao, do áp lực phát triển kinh tế - xã hội, dân số tăng cùng với nhu cầu chất lượng cuộc sống nâng lên cả về vật chất và tinh thần. Trong khi đó, tài nguyên nước suy giảm cả về số lượng và chất lượng. Năm 1990, nhu cầu nước cho dân d ng và công nghiệp của nước ta là khoảng 50 tỷ m3/năm, năm 2010 tăng lên 72 tỷ m3/năm. Theo dự báo đến năm 2020 sẽ là 80 tỷ m3/năm.

Khối lượng, nhu cầu về nước theo dự báo này chiếm 11% tổng tài nguyên nước hoặc 29% tài nguyên nước nội địa ở nước ta. Trên cơ sở đó, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm phát triển bền vững tài nguyên nước quốc gia, đảm bảo an ninh nguồn nước, bao gồm: (i) nhà nước cần có chiến lược tổ chức nghiên cứu khảo sát tổng thể tài nguyên nước và dự báo tổng nhu cầu s d ng nước (nước ph c v phát triển kinh tế, sinh hoạt, dự trữ,…) của quốc gia để có cơ sở, căn cứ khai thác, s d ng nguồn nước hợp lý, có hiệu quả, bền vững trong hiện tại và tương lai; (ii) xây dựng chiến lược tổng thể về an ninh quốc gia trong tình hình mới nhằm ứng đó với các nguy cơ đe dọa an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống trong xu thế hội nhập quốc tế.