Biệp pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỉ 4 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận cầu giấy thành phố hà nội

Giáo dục trẻ em, đặc biệt là giáo dục trẻ tự kỷ, là một nhiệm vụ quan trọng đối với mọi quốc gia. 86 trang · Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội · 2023.

• Tác giả: Đinh Yến Nhung
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Đô Hà Nội
• Chuyên ngành: Giáo Dục Đặc Biệt
• Đề tài: Biện Pháp Phối Hợp Giữa Gia Đình Và Nhà Trường Trong Giáo Dục Trẻ Rối Loạn Phổ Tự Kỉ 4 - 5 Tuổi
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƯỜNG TRONG GIÁO DỤC TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỈ 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HÒA NHẬP
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Những nghiên cứu về phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ tại trường mầm non hòa nhập
• 1.3. Những nghiên cứu về biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự tại trường mầm non hòa nhập
• 1.4. Những khái niệm cơ bản của đề tài
• 1.4.1. Khái niệm gia đình
• 1.4.2. Khái niệm nhà trường
• 1.4.3. Khái niệm giáo dục
• 1.4.4. Khái niệm phối hợp
• 1.4.5. Khái niệm trẻ Rối loạn phổ tự kỉ
• 1.4.6. Khái niệm kĩ năng tự phục vụ
• 1.4.7. Khái niệm giáo dục hòa nhập
• 1.4.8. Khái niệm phối hợp giáo dục giữa gia đình và nhà trường cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ tại môi trường hòa nhập
• 1.5. Những vấn đề về kĩ năng tự phục vụ của trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi
• 1.5.1. Đặc điểm về kĩ năng tự phục vụ của trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi
• 1.5.2. Mục tiêu giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ
• 1.5.3. Phân loại các kĩ năng tự phục vụ tại trường cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ
• 1.5.4. Nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ tại trường cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ
• 1.5.4.1. Hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non
• 1.6. Những vấn đề liên quan về phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi
• 1.6.1. Mục tiêu phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ tại trường mầm non cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi
• 1.6.2. Nguyên tắc của sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ
• 1.6.3. Nội dung của sự phối hợp giữa các lực lượng tham gia giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ tại trường mầm non
• 1.6.4. Hình thức phối hợp giữa gia đình, nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non
• 1.6.5. Các lực lượng tham gia phối hợp trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non
• 1.6.6. Thuận lợi và khó khăn của gia đình, nhà trường phối hợp trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập
• 1.6.7. Cơ sở lí luận biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập
• 1.7. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIA ĐÌNH, NHÀ TRƯỜNG TRONG GIÁO DỤC TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỈ 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HÒA NHẬP TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY – HÀ NỘI
• 2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
• 2.2. Mục đích khảo sát
• 2.3. Nội dung khảo sát
• 2.4. Phương pháp thực hiện khảo sát
• 2.5. Đối tượng khảo sát
• 2.6. Thời gian khảo sát
• 2.7. Địa bàn khảo sát thực trạng
• 2.8. Đặc điểm về trường mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 2.9. Đặc điểm về cán bộ giáo viên trong trường mầm non Hoa Hồng
• 2.10. Kết quả khảo sát thực trạng
• 2.11. Thực trạng về nhận thức của nhà trường và gia đình trong phối hợp giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non Hoa Hồng
• 2.12. Thực trạng phối hợp trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non hòa nhập giữa gia đình và nhà trường
• 2.13. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƯỜNG TRONG GIÁO DỤC TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỈ 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HÒA NHẬP TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẦU GIẤY – HÀ NỘI
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng
• 3.1.6. Nguyên tắc kế thừa và phát huy
• 3.2. Biện pháp phối hợp giữa gia đình với nhà trường trong giáo dục kĩ năng tự phục trẻ Rối loạn trẻ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về phối hợp giữa các lực lượng trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 3.2.2. Biện pháp 2: Thiết lập mạng lưới phối hợp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội với sự liên kết chặt chẽ của các lực lượng
• 3.2.3. Biện pháp 3: Thiết lập quy trình tổ chức các hoạt động phát huy vai trò của vòng tay bạn bè trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp phối hợp trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 ở trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 3.4. Thực nghiệm tính cần thiết và khả thi của biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội
• 3.4.1. Tổ chức thực nghiệm
• 3.4.2. Kết quả thực nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giáo Dục Trẻ Tự Kỷ Tầm Quan Trọng Mục Tiêu

Giáo dục trẻ em, đặc biệt là giáo dục trẻ tự kỷ, là một nhiệm vụ quan trọng đối với mọi quốc gia. Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, và việc chăm sóc, giáo dục không chỉ là trách nhiệm của gia đình mà còn là sự phối hợp của nhà trường và xã hội. Đặc biệt, trẻ rối loạn phổ tự kỷ cần sự quan tâm, hỗ trợ và giáo dục đặc biệt. Hội chứng rối loạn phổ tự kỷ ngày càng trở nên phổ biến. Theo CDC năm 2014, cứ 68 trẻ thì có 1 trẻ bị tự kỷ, tăng 30% so với năm 2012. Hội chứng này ảnh hưởng đến chức năng não bộ, ảnh hưởng đến trẻ em và người lớn với nhiều mức độ khác nhau về ngôn ngữ, tư duy, nhận thức. Môi trường mầm non có vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách, phát triển tình cảm, thể chất và thẩm mỹ cho trẻ. Sự phối hợp gia đình và nhà trường là cần thiết để giúp trẻ tự kỷ khắc phục khó khăn và phát triển hết khả năng. Gia đình hiểu rõ nhất về trẻ, trong khi nhà trường có môi trường quan sát và chăm sóc trẻ.

1.1. Vai trò của gia đình trong giáo dục trẻ tự kỷ

Gia đình là môi trường thân thiết, gần gũi, nơi trẻ nhận được nhiều tình yêu thương và sự quan tâm. Cha mẹ là người hiểu rõ nhất về sở thích, tính cách và đặc điểm của con mình. Sự đồng hành và hỗ trợ từ gia đình đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển của trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Cha mẹ có thể tạo ra môi trường ổn định, an toàn và khuyến khích trẻ khám phá thế giới xung quanh. Việc áp dụng các phương pháp can thiệp sớm tự kỷ tại nhà cũng giúp trẻ phát triển các kỹ năng quan trọng.

1.2. Vai trò của nhà trường trong giáo dục trẻ tự kỷ

Nhà trường là ngôi nhà thứ hai của trẻ, nơi trẻ được tiếp xúc với các hoạt động giáo dục và vui chơi. Giáo viên là người quan sát được những biểu hiện, đặc điểm của trẻ và dành cho trẻ tình yêu thương, sự quan tâm, chăm sóc. Trường mầm non hòa nhập tạo điều kiện cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ tương tác với các bạn cùng trang lứa, phát triển kỹ năng xã hội và hòa nhập cộng đồng. Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chương trình giáo dục cá nhân (IEP) phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng trẻ.

II. Thách Thức Phổ Biến Trong Giáo Dục Trẻ Tự Kỷ 4 5 Tuổi

Giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ 4-5 tuổi đối diện với nhiều thách thức. Trẻ có thể gặp khó khăn trong giao tiếp, tương tác xã hội, và kiểm soát hành vi. Việc xây dựng kỹ năng cho trẻ tự kỷ, đặc biệt là kỹ năng tự phục vụ, đòi hỏi sự kiên nhẫn, sáng tạo và phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường. Các vấn đề về hành vi của trẻ tự kỷ, như tăng động, hung hăng, hoặc tự làm hại bản thân, cũng cần được giải quyết bằng các phương pháp can thiệp phù hợp. Theo nghiên cứu, trẻ rối loạn phổ tự kỷ thường có những đặc điểm khác biệt so với trẻ bình thường, đòi hỏi phương pháp giáo dục đặc biệt. Quan trọng là phải nhận diện sớm các dấu hiệu tự kỷ và có kế hoạch can thiệp kịp thời.

2.1. Khó khăn trong phát triển ngôn ngữ trẻ tự kỷ 4 5 tuổi

Một trong những thách thức lớn nhất trong giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ là khó khăn trong phát triển ngôn ngữ. Trẻ có thể chậm nói, nói ngọng, hoặc gặp khó khăn trong việc hiểu và sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp. Việc phối hợp gia đình và nhà trường trong việc sử dụng các phương pháp trị liệu ngôn ngữ là rất quan trọng. Gia đình có thể tạo môi trường khuyến khích trẻ giao tiếp, sử dụng hình ảnh và biểu tượng để hỗ trợ trẻ diễn đạt ý muốn. Giáo viên có thể áp dụng các kỹ thuật giao tiếp với trẻ tự kỷ như sử dụng lời nói đơn giản, rõ ràng, và kết hợp với các hoạt động trực quan.

2.2. Khó khăn trong phát triển kỹ năng xã hội trẻ tự kỷ

Phát triển kỹ năng xã hội trẻ tự kỷ là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự kiên nhẫn và thấu hiểu. Trẻ có thể gặp khó khăn trong việc hiểu các quy tắc xã hội, đọc hiểu cảm xúc của người khác, và tham gia vào các hoạt động nhóm. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc tạo ra các tình huống tương tác xã hội tích cực cho trẻ là rất quan trọng. Gia đình có thể tổ chức các buổi chơi với bạn bè, hướng dẫn trẻ cách chào hỏi, chia sẻ, và giải quyết mâu thuẫn. Giáo viên có thể tạo ra các hoạt động nhóm nhỏ, khuyến khích trẻ hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau.

III. Biện Pháp Giáo Dục Phối Hợp Nhà Trường Gia Đình Hiệu Quả

Để vượt qua những thách thức, cần có sự phối hợp gia đình và nhà trường trong việc áp dụng các phương pháp giáo dục đặc biệt. Việc xây dựng chương trình giáo dục cá nhân (IEP) là rất quan trọng, trong đó xác định rõ mục tiêu, nội dung, và phương pháp can thiệp phù hợp với từng trẻ. Các phương pháp can thiệp hành vi, như ABA (Applied Behavior Analysis), cũng được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm thiểu các hành vi không mong muốn và tăng cường các hành vi tích cực. Bên cạnh đó, cần tạo ra một môi trường giáo dục cho trẻ tự kỷ an toàn, ổn định, và khuyến khích trẻ khám phá và học hỏi. Quan trọng nhất là sự thấu hiểu, yêu thương, và kiên nhẫn từ cả gia đình và nhà trường.

3.1. Áp dụng phương pháp ABA Applied Behavior Analysis

ABA (Applied Behavior Analysis) là một phương pháp can thiệp hành vi được chứng minh là hiệu quả trong việc giảm thiểu các hành vi không mong muốn và tăng cường các hành vi tích cực ở trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Phương pháp này tập trung vào việc phân tích hành vi, xác định các yếu tố kích thích và duy trì hành vi, và sử dụng các kỹ thuật củng cố và thưởng để thay đổi hành vi. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc áp dụng phương pháp ABA giúp đảm bảo tính nhất quán và hiệu quả của quá trình can thiệp.

3.2. Sử dụng giao tiếp bằng hình ảnh và thời khóa biểu trực quan

Giao tiếp bằng hình ảnh và thời khóa biểu trực quan là những công cụ hỗ trợ hữu ích cho trẻ rối loạn phổ tự kỷ, đặc biệt là những trẻ gặp khó khăn trong giao tiếp bằng lời nói. Hình ảnh và thời khóa biểu trực quan giúp trẻ hiểu rõ hơn về các hoạt động, lịch trình, và kỳ vọng, từ đó giảm bớt sự lo lắng và tăng cường tính độc lập. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc sử dụng các công cụ này giúp trẻ dễ dàng thích nghi với các môi trường khác nhau.

3.3. Tạo động lực với phần thưởng cho trẻ tự kỷ và hệ thống khen thưởng

Phần thưởng cho trẻ tự kỷ và hệ thống khen thưởng là những cách hiệu quả để tạo động lực và khuyến khích trẻ thực hiện các hành vi mong muốn. Phần thưởng có thể là những món đồ chơi, hoạt động vui chơi, hoặc lời khen ngợi. Hệ thống khen thưởng giúp trẻ hiểu rõ hơn về những hành vi nào được đánh giá cao và cách thức để đạt được phần thưởng. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc sử dụng các phần thưởng và hệ thống khen thưởng giúp trẻ cảm thấy được công nhận và khuyến khích.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Giáo Dục Hòa Nhập Kỹ Năng Tự Phục Vụ

Giáo dục hòa nhập là mục tiêu quan trọng trong giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Trẻ được tạo điều kiện học tập và vui chơi cùng các bạn cùng trang lứa, phát triển kỹ năng xã hội và hòa nhập cộng đồng. Bên cạnh đó, việc rèn luyện kỹ năng tự phục vụ cho trẻ cũng rất quan trọng, giúp trẻ trở nên độc lập và tự tin hơn. Các kỹ năng tự phục vụ bao gồm ăn uống, vệ sinh cá nhân, mặc quần áo, và dọn dẹp đồ đạc. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc rèn luyện các kỹ năng này giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.

4.1. Phát triển kỹ năng tự phục vụ thông qua hoạt động hàng ngày

Kỹ năng tự phục vụ là những kỹ năng cần thiết để trẻ có thể tự chăm sóc bản thân trong các hoạt động hàng ngày. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc tạo ra các cơ hội cho trẻ thực hành các kỹ năng này giúp trẻ trở nên độc lập và tự tin hơn. Ví dụ, gia đình có thể khuyến khích trẻ tự mặc quần áo, rửa tay, và dọn dẹp đồ chơi. Giáo viên có thể tạo ra các hoạt động nhóm nhỏ, trong đó trẻ được giao các nhiệm vụ tự phục vụ như chuẩn bị bàn ăn hoặc dọn dẹp lớp học.

4.2. Hỗ trợ giáo dục hòa nhập thông qua vòng tay bạn bè

Giáo dục hòa nhập là một quá trình mà trẻ rối loạn phổ tự kỷ được học tập và vui chơi cùng các bạn cùng trang lứa trong môi trường giáo dục thông thường. Để hỗ trợ quá trình hòa nhập, cần tạo ra một môi trường thân thiện và khuyến khích sự chấp nhận và hỗ trợ từ các bạn cùng lớp. Phối hợp gia đình và nhà trường trong việc xây dựng vòng tay bạn bè là rất quan trọng. Gia đình có thể tổ chức các buổi chơi với bạn bè của con, giúp con làm quen và xây dựng mối quan hệ. Giáo viên có thể tạo ra các hoạt động nhóm nhỏ, trong đó trẻ được hợp tác và giúp đỡ lẫn nhau.

V. Nghiên Cứu Thực Tế Đánh Giá Hiệu Quả Phối Hợp Gia Đình Trường

Nghiên cứu về biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ 4-5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao kỹ năng tự phục vụ cho trẻ. Kết quả khảo sát cho thấy nhận thức của nhà trường và gia đình về tầm quan trọng của việc phối hợp giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ đã được nâng cao đáng kể. Bên cạnh đó, việc áp dụng các biện pháp phối hợp đã giúp trẻ phát triển kỹ năng tự phục vụ một cách hiệu quả hơn, đồng thời tăng cường khả năng hòa nhập của trẻ vào môi trường xã hội.

5.1. Thực trạng nhận thức về tầm quan trọng của phối hợp gia đình và nhà trường

Kết quả khảo sát cho thấy, phần lớn giáo viên và phụ huynh đều nhận thức rõ tầm quan trọng của phối hợp gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ. Họ hiểu rằng, sự phối hợp chặt chẽ giữa hai môi trường này sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện hơn, đồng thời tạo ra một môi trường hỗ trợ tốt nhất cho trẻ. Tuy nhiên, vẫn còn một số ít giáo viên và phụ huynh chưa thực sự hiểu rõ về các phương pháp phối hợp hiệu quả, cũng như chưa có đủ thời gian và nguồn lực để thực hiện sự phối hợp này.

5.2. Đánh giá hiệu quả của các biện pháp phối hợp trong thực tế

Nghiên cứu cũng đánh giá hiệu quả của một số biện pháp phối hợp cụ thể, như tổ chức các buổi họp phụ huynh định kỳ, trao đổi thông tin qua sổ liên lạc, và phối hợp trong việc xây dựng chương trình giáo dục cá nhân (IEP) cho trẻ. Kết quả cho thấy, các biện pháp này đều mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao kỹ năng tự phục vụ cho trẻ, đồng thời giúp trẻ hòa nhập tốt hơn vào môi trường lớp học. Tuy nhiên, cần có sự điều chỉnh và cải thiện liên tục để các biện pháp này phù hợp với nhu cầu và khả năng của từng trẻ.

VI. Kết Luận Khuyến Nghị Tương Lai Cho Trẻ Em Tự Kỷ 4 5 Tuổi

Sự phối hợp gia đình và nhà trường đóng vai trò then chốt trong việc giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ 4-5 tuổi. Việc áp dụng các phương pháp can thiệp sớm, xây dựng chương trình giáo dục cá nhân (IEP) phù hợp, và tạo ra một môi trường giáo dục an toàn, ổn định, và khuyến khích trẻ khám phá và học hỏi là rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường mang lại hiệu quả tích cực trong việc nâng cao kỹ năng tự phục vụ và khả năng hòa nhập của trẻ. Để nâng cao hơn nữa hiệu quả của quá trình giáo dục, cần có sự quan tâm và hỗ trợ từ cộng đồng, cũng như sự đầu tư vào các chương trình đào tạo giáo viên và phụ huynh về giáo dục trẻ tự kỷ.

6.1. Khuyến nghị cho gia đình và nhà trường

Đối với gia đình, cần dành nhiều thời gian hơn để quan tâm, chăm sóc, và hỗ trợ con trong quá trình học tập và phát triển. Cần tìm hiểu về các phương pháp giáo dục trẻ rối loạn phổ tự kỷ và phối hợp chặt chẽ với nhà trường trong việc thực hiện các phương pháp này. Đối với nhà trường, cần tạo ra một môi trường học tập thân thiện, khuyến khích sự chấp nhận và hỗ trợ từ các bạn cùng lớp, và xây dựng một đội ngũ giáo viên có chuyên môn cao về giáo dục trẻ tự kỷ.

6.2. Định hướng tương lai cho trẻ em tự kỷ

Tương lai của trẻ rối loạn phổ tự kỷ phụ thuộc vào sự quan tâm, chăm sóc, và giáo dục từ gia đình, nhà trường, và cộng đồng. Với sự hỗ trợ đúng cách, trẻ có thể phát triển hết khả năng của mình, trở thành những thành viên độc lập và đóng góp cho xã hội. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp can thiệp và giáo dục hiệu quả hơn, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về rối loạn phổ tự kỷ để tạo ra một môi trường sống thân thiện và hòa nhập cho trẻ.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Giáo dục Đặc biệt của tác giả Đinh Yến Nhung (Khoa Khoa học Xã hội & Nhân văn, Trường Đại học Thủ Đô Hà Nội, hoàn thành tháng 05/2023) tập trung vào vấn đề phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong việc hình thành, rèn luyện kĩ năng tự phục vụ cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ (RLPTK) lứa tuổi 4 – 5 tại môi trường giáo dục hòa nhập.

Về bối cảnh thực tiễn, tác giả dẫn số liệu từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) công bố năm 2014, theo đó cứ 68 trẻ thì có 1 trẻ mắc rối loạn tự kỉ (tăng 30% so với năm 2012). Hội chứng này là rối loạn phát triển thần kinh kéo dài suốt đời, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng não bộ, gây ra những khiếm khuyết đặc trưng về tương tác xã hội, ngôn ngữ giao tiếp cùng các hành vi định hình, lặp lại. Đối với trẻ mầm non 4 – 5 tuổi, trường mầm non hòa nhập đóng vai trò là môi trường giáo dục thể chất, thẩm mỹ và nhân cách đầu tiên. Tuy nhiên, nếu thiếu đi sự kết nối đồng bộ giữa nhà trường và gia đình – nơi thấu hiểu sâu sắc đặc điểm tâm sinh lý của trẻ – quá trình can thiệp và hỗ trợ trẻ phát triển tính tự lập sẽ gặp nhiều rào cản.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

1. Nghiên cứu hệ thống cơ sở lí luận liên quan đến công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập.
2. Khảo sát, đánh giá cơ sở thực tiễn bao gồm: thực trạng nhận thức của giáo viên, cán bộ quản lý và cha mẹ học sinh; thực trạng mức độ thực hiện kĩ năng tự phục vụ của trẻ RLPTK; thực trạng các hình thức, nội dung, thuận lợi và khó khăn trong công tác phối hợp tại địa bàn nghiên cứu.
3. Đề xuất các biện pháp sư phạm nhằm tăng cường sự phối hợp giữa hai lực lượng và tiến hành khảo nghiệm/thực nghiệm để kiểm chứng tính cần thiết, tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Khách thể nghiên cứu: Quá trình phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi.
• Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp tăng cường phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào hoạt động phối hợp giáo dục các kĩ năng tự phục vụ bản thân và phục vụ sinh hoạt tập thể tại trường mầm non.
• Phạm vi không gian: Trường Mầm non Hòa nhập Hoa Hồng, đường Trần Tử Bình, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội.
• Phạm vi thời gian và khách thể khảo sát: Năm học 2022 – 2023, tiến hành trên mẫu gồm 15 gia đình có con mắc RLPTK 4 – 5 tuổi và 35 cán bộ quản lý, giáo viên đang công tác tại Trường Mầm non Hoa Hồng (tổng cộng 50 phiếu khảo sát), kết hợp quan sát trực tiếp trên 15 trẻ RLPTK.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý thuyết, đề tài xác lập nền tảng dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật và các công trình khoa học chuyên ngành:

• Căn cứ pháp lý: Luật Giáo dục số 43/2019/QH14 (Khoản 2 Điều 3 về nguyên lý học đi đôi với hành, kết hợp nhà trường - gia đình - xã hội; Khoản 3 Điều 16 về trách nhiệm của gia đình; Khoản 2 Điều 15 quy định chính sách hỗ trợ giáo dục hòa nhập cho người khuyết tật); Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII); Nghị quyết A/RES/62/139 (ngày 21/01/2008) của Đại hội đồng Liên hợp quốc định nghĩa về tự kỉ.
• Khung lý thuyết và công trình kế thừa: Các nghiên cứu của Đỗ Thị Thảo (2011, 2016) về hợp tác giữa giáo viên và cha mẹ trong can thiệp sớm; công trình của Nguyễn Thị Hoàng Yến (Tự kỉ - Những vấn đề lí luận và thực tiễn); giáo trình Giáo dục hòa nhập của Nguyễn Xuân Hải, Lê Thị Thúy Hằng, Trần Thị Thiệp; các nghiên cứu quốc tế của Wood L., Jivanjee P., Kruzich J. về sự tham gia của gia đình vào kế hoạch giáo dục cá nhân; nghiên cứu giải pháp phối hợp của Lê Thị Thu Ba (2016).
• Hệ thống khái niệm công cụ: Gia đình, nhà trường, giáo dục, phối hợp, trẻ RLPTK, giáo dục hòa nhập, kĩ năng tự phục vụ (bao gồm kĩ năng tự phục vụ bản thân: ăn uống, ăn mặc, vệ sinh cá nhân; và kĩ năng phục vụ sinh hoạt tập thể: kê cất bàn ghế, thu dọn đồ dùng đồ chơi).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai đồng bộ:

• Phương pháp nghiên cứu lí luận: Thu thập, đọc, phân tích, tổng hợp và hệ thống hóa các tài liệu khoa học, sách chuyên khảo, văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục đặc biệt và công tác phối hợp lực lượng giáo dục.
• Phương pháp quan sát sư phạm: Sử dụng phiếu quan sát tiêu chí hành vi để theo dõi trực tiếp mức độ thực hiện các thao tác kĩ năng tự phục vụ của 15 trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại Trường Mầm non Hoa Hồng trong các sinh hoạt hàng ngày (giờ đón/trả trẻ, giờ ăn, giờ ngủ, giờ vệ sinh).
• Phương pháp điều tra giáo dục: Xây dựng và phát phiếu anket lấy ý kiến của 50 khách thể (15 phụ huynh và 35 cán bộ quản lý, giáo viên) nhằm khảo sát nhận thức, tần suất sử dụng hình thức phối hợp, mức độ quan trọng của các nội dung, những thuận lợi và rào cản thực tế.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Triển khai thử nghiệm các biện pháp đề xuất trên trường hợp cụ thể (tiến hành khảo nghiệm sâu với 2 gia đình trẻ RLPTK tại trường) để đánh giá sự chuyển biến về kĩ năng của trẻ và sự thay đổi trong mức độ phối hợp.
• Phương pháp thống kê toán học: Sử dụng các công thức tính tần số và tỉ lệ phần trăm (%) để xử lý dữ liệu định lượng, lập bảng biểu đối sánh và phân tích kết quả khảo sát.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lí luận về biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập

Chương 1 hệ thống hóa các khái niệm nền tảng và làm rõ đặc điểm phát triển của trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi. Trẻ trong nhóm này có hình thể bên ngoài và các chỉ số phát triển vận động thô (đi, đứng, chạy, nhảy), vận động tinh (cầm, nắm) tương đồng với trẻ bình thường cùng độ tuổi. Tuy nhiên, trẻ gặp trở ngại lớn do tư duy và trí nhớ kém phát triển, dẫn đến việc thường xuyên quên thao tác hoặc đảo lộn quy trình khi thực hiện các hoạt động sinh hoạt. Vốn từ của trẻ nghèo nàn, lặp từ, khả năng hiểu mệnh lệnh hạn chế, xu hướng thích chơi một mình, thiếu tương tác với bạn bè và tốc độ xử lý thông tin chậm.

Tác giả phân loại kĩ năng tự phục vụ tại trường mầm non thành hai nhóm:

• Kĩ năng tự phục vụ bản thân: Tự xúc ăn, uống nước đúng cách, mặc/cởi quần áo, đi giày dép, rửa tay bằng xà phòng, lau mặt, đi vệ sinh đúng nơi quy định.
• Kĩ năng phục vụ sinh hoạt tập thể: Kê dọn bàn ghế, sắp xếp chăn gối, cất đồ chơi đúng vị trí sau giờ hoạt động.

Về nguyên tắc và nội dung phối hợp, tác giả nhấn mạnh 3 nguyên tắc: Thống nhất mục tiêu - nội dung - phương pháp; Đảm bảo tính đồng bộ (giữa trường học, gia đình và cộng đồng); Đảm bảo tính hiệu quả trong từng khâu phối hợp. Nội dung phối hợp bao gồm 5 khía cạnh: thực hiện mục tiêu, thống nhất nội dung rèn luyện, đưa ra yêu cầu nhất quán, áp dụng linh hoạt phương pháp giáo dục (trực quan, làm mẫu, khen thưởng kịp thời) và phối hợp điều kiện kinh phí hỗ trợ hoạt động trải nghiệm. Tác giả cũng phân tích rõ vai trò của gia đình (môi trường giáo dục đầu tiên, gắn bó, cung cấp thông tin nền tảng của trẻ) và giáo viên/nhà trường (người hướng dẫn chuyên môn, tạo lập môi trường học tập, cầu nối gắn kết trẻ với tập thể lớp).

Chương 2: Thực trạng biện pháp phối hợp gia đình, nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội

Chương 2 trình bày toàn bộ kết quả khảo sát thực tế tại Trường Mầm non Hoa Hồng trên mẫu 50 cán bộ giáo viên và phụ huynh cùng 15 trẻ RLPTK. Các kết quả định lượng được thống kê chi tiết theo từng khía cạnh:

1. Thực trạng nhận thức về vai trò và nội dung phối hợp:

• Nhận thức về vai trò: 60% (30/50 ý kiến) đánh giá công tác phối hợp là "Rất quan trọng"; 24% (12/50 ý kiến) đánh giá "Quan trọng"; 16% (8/50 ý kiến) đánh giá "Ít quan trọng" và 0% "Không quan trọng".

Nội dung phối hợp	Rất quan trọng (%)	Quan trọng (%)	Ít quan trọng (%)	Không quan trọng (%)
Phối hợp trong thực hiện mục tiêu giáo dục kĩ năng tự phục vụ	60	30	10	0
Phối hợp trong thực hiện nội dung giáo dục kĩ năng tự phục vụ	60	40	0	0
Phối hợp trong việc đưa ra yêu cầu	40	40	20	0
Phối hợp trong áp dụng phương pháp giáo dục	20	60	16	4
Phối hợp chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ	30	70	0	0

2. Thực trạng mức độ thực hiện kĩ năng tự phục vụ của 15 trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi:

Kĩ năng tự phục vụ khảo sát	Đạt (Số lượng / %)	Cần hỗ trợ (Số lượng / %)	Chưa đạt (Số lượng / %)
Tự uống nước	2 (13,3%)	3 (20,0%)	10 (66,7%)
Lấy chăn, gối trước khi đi ngủ	2 (13,3%)	3 (20,0%)	10 (66,7%)
Cất chăn, gối sau khi ngủ dậy	1 (6,7%)	2 (13,3%)	12 (80,0%)

Phần lớn các kĩ năng tự phục vụ của trẻ đều ở mức "Chưa đạt" (tỉ lệ trên 60%), trẻ thường đảo lộn các bước hoặc cần sự hỗ trợ hoàn toàn từ giáo viên và người chăm sóc.

3. Tần suất các hình thức phối hợp được sử dụng:

• Trao đổi trực tiếp vào giờ đón/trả trẻ: 80% (40/50 ý kiến) – hình thức phổ biến nhất nhưng hạn chế về quỹ thời gian.
• Buổi tư vấn, trao đổi riêng với phụ huynh trẻ RLPTK: 76% (38/50 ý kiến).
• Họp phụ huynh chung định kì: 64% (32/50 ý kiến).
• Trao đổi qua tin nhắn điện tử: 60% (30/50 ý kiến).
• Ghi chép qua sổ liên lạc: 50% (25/50 ý kiến).
• Trao đổi qua bảng thông báo, góc tuyên truyền: 50% (25/50 ý kiến).
• Ý kiến khác (hội thảo chuyên đề, ngoại khóa): 8% (4/50 ý kiến); đáng chú ý có 1 phụ huynh chọn "Không trao đổi".

4. Thuận lợi và khó khăn trong quá trình phối hợp:

• Thuận lợi: 80% khẳng định sự liên hệ kịp thời về sức khỏe/tinh thần là thuận lợi lớn nhất; 74% ghi nhận nhà trường tổ chức họp chuyên môn hàng tuần; 70% đánh giá cao việc cung cấp kiến thức về tật học; 66% đồng thuận về việc thống nhất mục tiêu; 4% nêu thuận lợi về hỗ trợ kinh phí tham quan dã ngoại.
• Khó khăn: 80% (40/50 ý kiến) nhận định khó khăn lớn nhất là nhận thức về tầm quan trọng của việc phối hợp chưa đầy đủ; 74% (37/50) phản ánh thiếu sự gắn kết thống nhất ý kiến giữa các bên; 58% chỉ ra tình trạng gia đình bỏ bê, phó mặc; 50% phản ánh việc gia đình nuông chiều trẻ quá mức; 44% thiếu kiến thức chuyên sâu về RLPTK; 40% hạn chế thời gian trao đổi; 24% gặp khó khăn kinh tế; 8% gia đình chưa chấp nhận tình trạng khuyết tật của con; 2% phụ huynh không tuân thủ hướng dẫn phương pháp của giáo viên.

5. Mức độ sử dụng các biện pháp hiện thời: Nâng cao nhận thức cán bộ/phụ huynh chỉ đạt 40% rất thường xuyên (20% đánh giá đôi khi); xây dựng kế hoạch cụ thể đạt 50% rất thường xuyên; tăng cường điều kiện hỗ trợ đạt 60% rất thường xuyên; giám sát, kiểm tra, đánh giá đạt 54% rất thường xuyên.

Chương 3: Biện pháp phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập trên địa bàn quận Cầu Giấy – Hà Nội

Dựa trên thực trạng, tác giả xác lập 6 nguyên tắc xây dựng biện pháp: Đảm bảo tính thực tiễn; Đảm bảo tính khả thi; Đảm bảo tính hiệu quả; Đảm bảo tính đồng bộ; Đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng; Kế thừa và phát huy các giải pháp sẵn có.

Tác giả đề xuất 3 biện pháp sư phạm cốt lõi:

• Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về phối hợp giữa các lực lượng trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại trường mầm non hòa nhập. Biện pháp tập trung tổ chức tập huấn chuyên môn, tọa đàm kiến thức cho giáo viên và các buổi sinh hoạt chuyên đề cho phụ huynh nhằm khắc phục rào cản nhận thức (yếu tố bị 80% khảo sát đánh giá là khó khăn hàng đầu).
• Biện pháp 2: Thiết lập mạng lưới phối hợp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi với sự liên kết chặt chẽ của các lực lượng. Xây dựng kênh liên lạc đa chiều, chuẩn hóa sổ theo dõi cá nhân, phân định trách nhiệm cụ thể giữa ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm và cha mẹ trẻ trong việc lập mục tiêu hành vi và thống nhất quy trình rèn luyện tại lớp cũng như tại gia đình.
• Biện pháp 3: Thiết lập quy trình tổ chức các hoạt động phát huy vai trò của "Vòng tay bạn bè" (vòng bạn bè) trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi và các trẻ khác trong lớp hòa nhập. Xây dựng nhóm bạn bè đồng lứa hỗ trợ, hướng dẫn, làm mẫu hành vi tự phục vụ (như cùng cất chăn gối, nhắc bạn rửa tay, hỗ trợ kê bàn ghế), giúp trẻ RLPTK giảm bớt cảm giác cô lập và gia tăng tương tác xã hội.

Trong phần thực nghiệm sư phạm, tác giả tiến hành tổ chức thực nghiệm tính cần thiết, tính khả thi và hiệu quả trên 2 gia đình có trẻ RLPTK học tại trường Hoa Hồng (thể hiện qua các bảng số liệu 3.2, 3.3 và 3.4). Kết quả khảo nghiệm bước đầu khẳng định các biện pháp đề xuất đã giúp trẻ cải thiện rõ nét độ thuần thục các thao tác tự phục vụ, đồng thời nâng cao tần suất tương tác, hợp tác chủ động giữa phụ huynh và giáo viên.

---

Kết quả và đóng góp

Về kết quả định lượng và khảo sát thực tiễn:

• Khóa luận làm rõ bức tranh thực trạng tại Trường Mầm non Hoa Hồng: Mặc dù 60% đánh giá việc phối hợp là rất quan trọng, nhưng trên thực tế có tới 80% đối tượng khảo sát thừa nhận khó khăn lớn nhất là nhận thức chưa đầy đủ, dẫn đến 74% trường hợp thiếu sự thống nhất về cách thức can thiệp.
• Đánh giá chính xác mức độ tự lập của trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi: Tỉ lệ chưa đạt ở kĩ năng tự uống nước là 66,7%, lấy chăn gối là 66,7% và cất chăn gối lên tới 80,0%. Trẻ phụ thuộc nhiều vào sự nhắc nhở và can thiệp hành vi từ người lớn.

Về các giải pháp và kiến nghị đề xuất:

• Khóa luận đề xuất 3 biện pháp đồng bộ, đi từ việc chuyển biến nhận thức lý luận sang thiết lập cơ chế mạng lưới giám sát hai chiều, và cụ thể hóa thành quy trình thực hành thông qua mô hình "Vòng tay bạn bè" trong lớp học hòa nhập.
• Tác giả kiến nghị nhà trường cần tạo điều kiện tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn định kỳ hàng tuần, thiết lập các chính sách hỗ trợ kinh phí hoạt động trải nghiệm cho trẻ có hoàn cảnh khó khăn; đồng thời kiến nghị phụ huynh phải chủ động xóa bỏ mặc cảm, phối hợp nghiêm túc theo quy trình kỹ thuật mà giáo viên chuyển giao.

Về đóng góp học thuật: So với các nghiên cứu tổng quát trước đây của Lê Thị Thu Ba (2016) trên khối trường tư thục hay nghiên cứu can thiệp sớm nói chung của Đỗ Thị Thảo (2016), đề tài này đã đi sâu vào một lĩnh vực thao tác cụ thể là "kĩ năng tự phục vụ" của trẻ RLPTK lứa tuổi mẫu giáo nhỡ (4 – 5 tuổi) trong bối cảnh trường mầm non công lập hòa nhập tại địa bàn quận Cầu Giấy, đưa ra được các minh chứng số liệu khảo sát và khảo nghiệm điển cứu cụ thể.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Quy mô mẫu khảo sát còn hẹp: Khảo sát thực trạng mới chỉ thực hiện trên 50 đối tượng (15 phụ huynh và 35 cán bộ, giáo viên) thuộc phạm vi một trường mầm non duy nhất (Trường Mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy).
• Thực nghiệm sư phạm chỉ mới triển khai khảo nghiệm sâu trên 2 gia đình trẻ RLPTK, do đó độ khái quát hóa trên diện rộng còn khiêm tốn.
• Giới hạn lực lượng phối hợp: Đề tài mới chỉ tập trung vào mối quan hệ hai chiều giữa gia đình và nhà trường, chưa mở rộng nghiên cứu vai trò của các tổ chức xã hội, chuyên gia tâm lý lâm sàng hay các trung tâm can thiệp y tế chuyên sâu.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát và thực nghiệm sang nhiều trường mầm non hòa nhập khác trên địa bàn Hà Nội nhằm tăng độ tin cậy thống kê.
• Tiếp tục theo dõi, đánh giá sự phát triển kĩ năng tự phục vụ của trẻ theo tiến trình dài hạn khi trẻ chuyển tiếp lên độ tuổi mẫu giáo lớn (5 – 6 tuổi) chuẩn bị vào lớp 1.
• Nghiên cứu cơ chế phối hợp đa lực lượng: Gia đình - Nhà trường - Chuyên gia can thiệp trị liệu y tế và cộng đồng xã hội.

---

Giá trị tham khảo

Công trình là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Giáo dục Đặc biệt, Giáo dục Mầm non, Công tác xã hội: Cung cấp khung cơ sở lý luận chuẩn mực, hệ thống khái niệm công cụ và mẫu phiếu khảo sát thực trạng giáo dục hòa nhập.
• Giáo viên mầm non đang trực tiếp giảng dạy lớp hòa nhập: Tham khảo bảng tiêu chí quan sát hành vi, các bước rèn luyện kĩ năng tự phục vụ (uống nước, cất dọn chăn gối, giữ vệ sinh) và kĩ thuật xây dựng mạng lưới "Vòng tay bạn bè" giữa trẻ bình thường và trẻ RLPTK trong lớp.
• Cán bộ quản lý trường mầm non: Ứng dụng các nguyên tắc và hình thức phối hợp để xây dựng quy chế phối hợp phụ huynh, tổ chức sinh hoạt chuyên môn và thiết lập mạng lưới hỗ trợ học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khảo sát thực trạng trong khóa luận được thực hiện trên cỡ mẫu nào và tại địa bàn nào? Khảo sát được thực hiện tại Trường Mầm non Hòa nhập Hoa Hồng (đường Trần Tử Bình, phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội) trong năm học 2022 – 2023. Mẫu điều tra gồm 50 người (15 phụ huynh có con RLPTK 4 – 5 tuổi và 35 cán bộ quản lý, giáo viên nhà trường), kết hợp quan sát thực tế trên 15 trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi.

2. Mức độ độc lập thực hiện kĩ năng tự phục vụ của trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại trường Hoa Hồng được ghi nhận ra sao? Theo Bảng 2.4 của khóa luận, phần lớn trẻ gặp khó khăn lớn và chưa thể tự phục vụ độc lập: kĩ năng tự uống nước có 66,7% trẻ chưa đạt (chỉ 13,3% đạt); kĩ năng lấy chăn gối trước khi ngủ có 66,7% chưa đạt (13,3% đạt); kĩ năng cất chăn gối sau khi ngủ dậy có tới 80,0% chưa đạt (chỉ 6,7% đạt, tương ứng 1/15 trẻ).

3. Khó khăn lớn nhất trong công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường được phát hiện qua số liệu là gì? Theo Bảng 2.7, khó khăn lớn nhất là "Chưa nhận thức về tầm quan trọng của phối hợp giữa các lực lượng khi giáo dục trẻ RLPTK" với 80% ý kiến (40/50 người). Khó khăn thứ hai là "Chưa có sự gắn kết, phối hợp thống nhất ý kiến giữa các lực lượng" chiếm 74% (37/50 người), tiếp theo là tình trạng gia đình bỏ bê, không quan tâm (58%).

4. Hình thức phối hợp nào được sử dụng thường xuyên nhất giữa giáo viên và phụ huynh tại trường? Theo Bảng 2.5, hình thức được dùng nhiều nhất là "Trao đổi trực tiếp vào giờ đón trẻ, trả trẻ" với 80% (40/50 ý kiến), tiếp đến là "Thông qua các buổi tư vấn - trao đổi riêng với phụ huynh có trẻ RLPTK" đạt 76% (38/50 ý kiến).

5. Tác giả đề xuất bao nhiêu biện pháp sư phạm và nội dung cốt lõi của từng biện pháp là gì? Tác giả đề xuất 3 biện pháp tại Chương 3:

• Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức về phối hợp giữa các lực lượng trong giáo dục kĩ năng tự phục vụ trẻ RLPTK.
• Biện pháp 2: Thiết lập mạng lưới phối hợp giáo dục kĩ năng tự phục vụ có sự liên kết chặt chẽ giữa các lực lượng.
• Biện pháp 3: Thiết lập quy trình tổ chức hoạt động phát huy vai trò của "Vòng tay bạn bè" trong lớp mầm non hòa nhập.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đinh Yến Nhung đã giải quyết trọn vẹn mục tiêu nghiên cứu thông qua việc làm rõ cơ sở lí luận và bức tranh thực trạng phối hợp giáo dục kĩ năng tự phục vụ cho trẻ RLPTK 4 – 5 tuổi tại Trường Mầm non Hoa Hồng, quận Cầu Giấy. Các số liệu điều tra phản ánh trung thực những bất cập về nhận thức, sự thiếu đồng bộ trong phương pháp giữa phụ huynh và giáo viên, cùng tỉ lệ chưa đạt cao ở các kĩ năng tự lập cơ bản của trẻ. Trên cơ sở đó, hệ thống 3 biện pháp sư phạm đề xuất – đặc biệt là mô hình mạng lưới liên kết và quy trình vòng bạn bè – mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho công tác can thiệp hòa nhập mầm non. Đây là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao đối với sinh viên chuyên ngành Giáo dục Đặc biệt và đội ngũ giáo viên trực tiếp chăm sóc trẻ có nhu cầu đặc biệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ BIỆN PHÁP PHỐI HỢP GIỮA GIA ĐÌNH VÀ NHÀ TRƯỜNG TRONG GIÁO DỤC TRẺ RỐI LOẠN PHỔ TỰ KỈ 4 – 5 TUỔI TẠI TRƯỜNG MẦM NON HÒA NHẬP 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Phối hợp giữa các lực lượng là vô cùng quan trọng đối với hoạt động giáo dục, đặc biệt là đối với việc giáo dục cho trẻ có nhu cầu đặc biệt nói chung và trẻ Rối loạn phổ tự kỉ nói riêng. Ở mỗi lực lượng sẽ có những đặc điểm riêng, những ưu thế riêng, nên chính vì vậy sự phối hợp chặt chẽ, đoàn kết và có hiệu quả giữa các lực lượng này sẽ giúp cho trẻ phát triển được những khó khăn của bản thân, dần dần trở thành thành viên đầy đủ của xã hội. Và đối với vấn đề nghiên cứu này.

tôi sẽ đi tìm hiểu sâu về vấn đề phối hợp giữa hai lực lượng là giữa gia đình và nhà trường. Vì vậy, để cho trẻ Rối loạn phổ tự kỉ có thể khắc phục khó khăn, tham gia độc lập và hòa nhập vào các hoạt động rất cần sự chung tay phối hợp giữa các lực lượng. Có một số tài liệu về phối hợp giữa gia đình, nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ Tự kỉ tại trường mầm non cùng các thông tin liên quan đến nghiên cứu này. Những nghiên cứu về phối hợp giữa gia đình và nhà trường trong giáo dục trẻ Rối loạn phổ tự kỉ tại trường mầm non hòa nhập Trên Thế Giới và Việt Nam có một số nghiên cứu về sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình trong giáo dục trẻ khuyết tật nói chung, trẻ Rối loạn phổ tự kỉ nói riêng, điển hình như các tác giả Đỗ Thị Thảo, Nguyễn Thị Hoàng Yến, Wood L.

và Jivanjee P, Kruzich J. về “Xây dựng video để nâng cao nhận thức về quan hệ hợp tác giữa giáo viên, gia đình trẻ” [17]. Nhóm tác giả Jivanjee P, Kruzich J. về “Gia đình tham gia vào xây dựng kế hoạch giáo dục cá nhân của trẻ” [16] Khoản 2, Điều 3 Luật Giáo dục số 43/2019/QH14, ngày 14 tháng 6 năm 2019, điều này đã khẳng định: “Hoạt động giáo dục được thực hiện theo nguyên lí học đi đôi với hành, lí luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường kết hợp với giáo dục gia đình và giáo dục xã hội”.

Khoản 3 điều 16 quy định: “Tổ chức, gia đình và cá nhân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với cơ sở giáo dục thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh”. Hai điều khoản trong Luật Giáo dục đều nói sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường là vô cùng cần 5 thiết. Vì mỗi trẻ em chính là “mầm non” tương lai của đất nước, việc giáo dục, chăm sóc chính là nhiệm vụ chung hàng đầu của toàn xã hội. [5] Trong Văn kiện Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa VIII) viết: “Kết hợp giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục xã hội, tạo nên môi trường giáo dục lành mạnh ở mọi nơi, trong từng công đồng, từng tập thể” Nhờ có sự gắn kết, kết hợp giữa gia đình, nhà trường đã tạo ra các quyết định đúng đắn, mang tính sáng tạo, có ý nghĩa to lớn trong việc phát triển, hình thành nhân cách cho trẻ em nói chung và trẻ có nhu cầu đặc biệt nói riêng.