Chương If của Pháp lệnh liệt kê các quyển của NTD, thoạt nhìn có vẻ như dy đủ theo hướng dẫn bảo vệ NTD của Liên hiệp quốc nhưng thực tế rất khó cho NTD Việt Nam với trình độ không đồng đều và nhữn chung nhận thức còn thấp có thể hiểu và vận dụng tốt các quy định này. Có thể nói, các quy định nảy mới chỉ dừng lại ở mic "gọi tên” các quyền và trách nhiệm của NTD mà chưa thể hiện cụ thé các quyển và trách nhiệm đó cũng như chưa dim bảo cơ XS Du 28 nà 4 Hấp hi vga in ng i ng ib 33 hd 200100 cr 6Xem te tình Của Chính phì 9 2477 CP ngày 84/2010 vb đụ án Luật bảo ệ người dng và Báo lo ch soái hệ hông bổ các quy din hiện bình vệ bảo vệ người Feu dna cia MISTI (dự án hỗ trợ hông mại đi, ‘ig do Liên mình hân Au lãi sợ Bộ công huong VỆ Nam phá họp thụ hệ), 6 chế cho việc thực thi các quyền này của NTD trên thực tế, Điều này không chi gây cho NTD những khó khăn trong quá trình nhận thức về quyền và trách nhiệm của mình mà còn gây khó khăn cho các cơ quan nhà nước trong công tác bảo vệ quyển lợi của NTD. Chương III của Pháp lệnh bảo vệ quyển lợi người tiêu dùng và chương XVIII của BLDS có một số điều quy định về trách nhiệm. của thương nhân đối với NTD trong các vấn đề : đăng kí a chuẩn chất lượng, hàng hồ; thông tin, quảng cáo chính xác và trung thực về hàng hóa, dịch vụ; giải quyết kịp thời mọi khiếu nại của NTD về hàng hóa, dịch vụ của mình không.
đúng tiêu chuẩn, chất lượng, giá cả đã công bố hoặc hợp đồng đã giao kết. quy định này chưa đủ căn cứ pháp lí để ràng buộc trách nhiệm của thương nhân. đối với các hành vi của mình thực hiện trước, trong và sau khí giao dich với NID. Thứ hai, một số quy định về bao vệ NTD trong các văn bản còn tring lặp, ‘va mâu thuẫn với nhau.
Như trên đã trình bày, hiện nay việc bảo vệ quyền lợi NTD được quy định trong nhiều văn bản pháp luật. Trong một số trường hợp, do các quy định về hành vi thương mại cụ thể được quy định trùng lặp trong nhiều văn bản dẫn đến khi thương nhân thực hiện những hành vi đó xâm phạm lợi ích của NTD sẽ thuộc trách nhiệm xử lý của các cơ quan khác nhau với những biện pháp xử lí khác nhau. Vi dụ, cùng là bảnh vi kinh doanh hàng hóa quá hạn sử dụng, theo lều 26 Nghị định 06/2008/ND-CP ngày 16/8/2008 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thương mại sẽ bị xử phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền.000 đồng đến 30 triệu đồng tùy theo giá trị của hàng hóa kinh doanh. Nếu hàng hóa là thực phẩm thì mức phat sẽ tăng gấp đôi.
Trong khi đỏ, theo quy định. tại Điều 15 Nghị định 45/2005/ND-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính. trong lĩnh vực y té, hành vi sản xuất kinh doanh thực phẩm quá hạn sử dụng sẽ bị phat tiền từ 10 triệu đến 15 triệu đồng, bắt kể giá trị hàng hóa kinh doanh, Đối với hành vi không công bố. ất lượng sản phẩm, hàng hóa hoặc không.
bảo đảm đúng chất lượng đã công bố, theo Điều 15 Nghị h 126/2005/ND-CP. ngày 10/10/2005 vẻ xứ phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực do lường và chất lượng sản phẩm, hàng hóa (đã được sửa đổi, bỗ sung bởi Nghị định số 95/2007/ND-CP ngày 4/6/2007) sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đẳng đến 20 triệu đồng, tùy theo giá trị lô hàng vi phạm.Tuy nhiên theo Điều 15 khoản 4 Nghị định số 45/2005/ND-CP ngày 6/4/2005 quy định về xử phat vi phạm hành chính trong iĩmh vực y tế thì hành vi không công bố tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm bị phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 6 triệu đồng. Các quy định trùng lặp và mâu thu sẽ gây khó khăn cho cơ quan quản ý nhà nước trong việc xác định. quyền và mức.
xử lí các hành vi vi phạm. của thương nhân trong những ngành, lĩnh vực cụ thé. Thứ ba, quy định của pháp luật hiện hảnh về bảo vệ người tiêu dùng tô ra không đồng bộ. ‘Thong qua việc phân tích một số quy định nêu trên che thay giữa các văn.
‘ban khác nhau shade các finh vực khác nhau cũng có mức độ bảo vệ người tiêu đùng khác nhau, do đó tạo nên sự không đồng bộ trong hệ thống pháp luật bảo. vệ người tiêu dùng làm cho NTD thiếu niềm tin vào hệ thống pháp. bảo vệ mình. Thứ te, pháp luật bảo vệ người tiêu dùng chưa có tác dụng khôi phục lợi ich cho NTD cũng như chưa có quy định thừa nhận yêu cầu bảo vệ đặc biệt đối với NTD.
NTD khi tham gia quan hệ mua bán hàng héa, dick vụ với thương nhân gặp nhiều điểm bắt lợi và có 4 yếu thé co bản so với thương nhân là: yêu thế về thông tin, yếu thé về khả năng dim phán, yếu thế về khả năng chỉ phối giá cã và các điều kiện giao dịch, yếu thế vỀ khả năng chịu các rủi ro phát sinh từ quá trình tiêu dùng hàng hóa. Chính vì thế họ cần được bảo vệ ở mức độ cao hơn so. với việc bảo vệ các chủ thể khác (ví dụ, bảo vệ cao hơn mức bảo vệ dánh cho thương nhân khi thương nhân tham gia quan hệ mua bán bằng hóa tương tự hay sử dung hàng hóa dé sản xuất, kinh doanh). Tuy nhiên, do được áp dụng chung.
bởi Bộ luật dan sự 2005 và các van bản pháp luật có tiên quan khác nên mức độ bảo vệ NTD hiện nay không khác biệt mấy so với các chủ thể khác mua, sử dung hàng hóa, dịch vụ. Pháp luật hiện hành chưa quy định những cơ chế, công, cụ đặc biệt dành. riêng cho NTD để bảo vệ quyền lợi, khắc phục những điểm yếu của minh trong quan hệ giao địch với thương nhân trên thị trường. VD chưa quy định được co chế giải quyết các khiểu nại, tranh chấp giữa NTD với thương nhân một c‹ h hữu hiệu để người tiêu dùng tự bảo vệ mình, chưa có quy định rõ ràng, cụ thể về trách nhiệm của thương nhân đối với người tiêu dùng cả trước, trong và sau khi xác lập giao dịch, chưa có những quy định tạo điều kiện cho tổ chức bảo vệ NTD hoạt động có hiệu quả.
Thứ năm, hệ thông chị áp dụng đối với các hành vi vi phạm quyền lợi người tiêu dùng còn bất hợp lí. ‘Nhu phân trên đã trình bày, hiện nay, chế tài áp dụng đối với các hành vi vi phạm của thương nhân đối với người tiêu dùng gồm: chế hành chính, chế tài hình sự, chế tài dân sự. Các chế tài này đang tồn tại một số điểm chưa phủ hop để bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng. Cụ thé là: 'Việc trung cứu trách nhiệm hình sự đối với các chủ thể có hành vi vi phạm.
quyền lợi của NTD mới chỉ tập trung vào một số hảnh vi như: “quảng cáo gian “lừa đối khách hàng”, “làm hàng gia”, trong khi đó nhiễu hành vi gây nguy hiểm cho xã hội như: sản xuất hàng kém chất lượng, sản xuất hàng gây nguy hiểm cho người tiêu dùng chưa được quy định để xử. Hệ thống chế tài hành chính còn nhiều điểm bắt cậi Một số hành vi khi thương nhân thực hiện rõ ràng có ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của NTD. nhưng trong các văn bản pháp luật về xử phạt vi phạm hành chính lại không quy. định, do vậy khả năng đảm bảo thi hành các quy định pháp luật về bảo vệ NTD là rất thấp.VD, hành vi cân, dong tay thông tin về hàng hóa, dịch vụ thiếu trung thực đã không được xác định là hành vi vi phạm do đó không quy định về chế tài xử lí.
Trong một số trường hợp vi phạm, mức xử phạt còn nhẹ không, tương xứng với lợi nhuận mà doanh nghiệp thu được nên trong thực tế nhiều doanh nghiệp chấp nhận bị phạt để vi phạm. Mặt khác, pháp luật Việt Nam hiện hành chưa cho phép cơ quan bảo vệ người tiêu đùng áp dụng các chế tài thể hiện ic thù, phù hợp dé phòng ngừa rn đe hành vi vi phạm quyền lợi NYD : công bố công khai về hành vi vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng, buộc đình chỉ loặc tạm đình chỉ hoạt động kinh doanh ngành nghề có. hành vi vi phạm pháp luật, truy thu lợi nhuận bắt hợp pháp. Đây là những chế tài rất hữu hiệu được ghi nhận trong pháp luật củanhiễu quốc gia”.
Thứ sáu, pháp luật hiện hành chưa tạo ca một cơ chễ phối hợp và phan công trách nhiệm rõ rằng giữa các cơ quan có thẩm quyền trong công tác bảo vệ ND, Hoạt động bảo vệ người tiêu dùng liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh. vực khác nhau, Hiện nay, theo pháp luật hiện hành thì nhiều cơ quan, tổ chức có trách nhiệm trong công tác bảo vệ NTD dẫn đến cơ chế xử lí vi phạm còn nhiều phức tạp. Mặt khác, Nghị định 55/2008/ND-CP cũng mới chỉ quy định chung chung iả: Mọi (6 chức và cá nhân có trách nhiệm tiến hành, phối hợp kịp thời các hoạt động bảo vệ quyền lợi NTD (Điều 34) nhưng chưa quy định rõ ràng. trách nhiệm phối hợp của các cơ quan dé như thé nào để bao vệ quyền lợi NTD một cách hiệu quả.
Do đó, các vụ việc vi phạm quyền lợi người tiêu dùng không, được phát hiện và xử lý một cách kịp thời, triệt dé dẫn tới việc bỏ lọt nhiều hành. vi vi phạm. Ví dụ, để kiểm tra, xử lí hành vi vi phạm của các cây xăng cẩn cỏ sự tham gia của cơ quan quản lí về đo lường, cơ quan quản lí về chất lượng hàng, 'hớa và cơ quan quản Ii về cấp giấy phép hoạt động kinh doanh xăng dầu. Nếu thiếu sự phối hợp của một trong các cơ quan này thì sẽ không thể xử phạt được.
hết các hành vi vi phạm của cây xăng đó, Thứ bay, còn có bắt cập trong quy định của pháp luật về tổ chức, hoạt động. của các tổ chức bảo vệ NID Trong công tác bảo vệ NTD, vai trò của các tổ chức bảo vệ người tiêu dimg 1a rất quan trọng, góp phần vào sự thành công của công tác nay.