CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH VÀ MẠNG MÁY TÍNH 1. Lịch sử máy tính 1. Cấu trúc tổng quát của máy tính Máy tính là một hệ thống phức tạp với hàng triệu thành phần điện tử cơ sở. Ở mức đơn giản nhất, máy tính có thể được xem như một thực thể tương tác theo một cách thức nào đó với môi trường bên ngoài.
Một cách tổng quát, các mối quan hệ của nó với môi trường bên ngoài có thể phân loại thành các thiết bị ngoại vi hay đường liên lạc.1a: Cấu trúc tổng quát của máy tính Thành phần chính, quan trọng nhất của máy tính là Đơn vị xử lý trung tâm (CPU – Central Processing Unit): Điều khiển hoạt động của máy tính và thực hiện các chức năng xử lý dữ liệu. ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ Hình 1.1b: Bộ xử lý trung tâm của máy tính (CPU) CPU thường được đề cập đến với tên gọi bộ xử lý. Máy tính có thể có một hoặc nhiều thành phần nói trên, ví dụ như một hoặc nhiều CPU. Trước đây đa phần các máy tính chỉ có một CPU nhưng gần đây có sự gia tăng sử dụng nhiều CPU trong một hệ thống máy đơn.
CPU luôn luôn là đối tượng quan trọng vì đây là thành phần phức tạp nhất của hệ thống. Cấu trúc của CPU gồm các thành phần chính: - Đơn vị điều khiển: Điều khiển hoạt động của CPU và do đó điều khiển hoạt động của máy tính. - Đơn vị luận lý và số học (ALU – Arithmetic and Logic Unit): Thực hiện các chức năng xử lý dữ liệu của máy tính. - Tập thanh ghi: Cung cấp nơi lưu trữ bên trong CPU.
- Thành phần nối kết nội CPU: Cơ chế cung cấp khả năng liên lạc giữa đơn vị điều khiển, ALU và tập thanh ghi. Trong các thành phần con nói trên của CPU, đơn vị điều khiển lại giữ vai trò quan trọng nhất. Sự cài đặt đơn vị này dẫn đến một khái niệm nền tảng trong chế tạo bộ vi xử lý máy tính. Đó là khái niệm vi lập trình.
Hình dưới đây mô tả tổ chức bên trong một đơn vị điều khiển với ba thành phần chính gồm: - Bộ lập dãy logic. ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ - Bộ giải mã và tập các thanh ghi điều khiển. - Bộ nhớ điều khiển. 1c: Đơn vị điều khiển của CPU Các thành phần khác của máy tính: Bộ nhớ chính: Dùng để lưu trữ dữ liệu.
Các thành phần nhập xuất: Dùng để di chuyển dữ liệu giữa máy tính và môi trường bên ngoài. Các thành phần nối kết hệ thống: Cung cấp cơ chế liên lạc giữa CPU, bộ nhớ chính và các thành phần nhập xuất. Chức năng của máy tính Một cách tổng quát, một máy tính có thể thực hiện bốn chức năng cơ bản sau: - Di chuyển dữ liệu. - Lưu trữ dữ liệu.
- Xử lý dữ liệu. ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ Lưu trữ dữ liệu Di Điều chuyển khiển dữ liệu Xử lý dữ liệu Hình 1.2: Các chức năng cơ bản của máy tính Xử lý dữ liệu: Máy tính phải có khả năng xử lý dữ liệu. Dữ liệu có thể có rất nhiều dạng và phạm vi yêu cầu xử lý cũng rất rộng. Tuy nhiên chỉ có một số phương pháp cơ bản trong xử lý dữ liệu.
Lưu trữ dữ liệu: Máy tính cũng cần phải có khả năng lưu trữ dữ liệu. Ngay cả khi máy tính đang xử lý dữ liệu, nó vẫn phải lưu trữ tạm thời tại mỗi thời điểm phần dữ liệu đang được xử lý. Do vậy cần thiết phải có chức năng lưu trữ ngắn hạn. Tuy nhiên, chức năng lưu trữ dài hạn cũng có tầm quan trọng tương đãng đối với dữ liệu cần được lưu trữ trên máy cho những lần cập nhật và tìm kiếm kế tiếp.
Di chuyển dữ liệu: Máy tính phải có khả năng di chuyển dữ liệu giữa nó và thế giới bên ngoài. Khả năng này được thể hiện thông qua việc di chuyển dữ liệu giữa máy tính với các thiết bị nối kết trực tiếp hay từ xa đến nó. Tùy thuộc vào kiểu kết nối và cự ly di chuyển dữ liệu, mà có tiến trình nhập xuất dữ liệu hay truyền dữ liệu: - Tiến trình nhập xuất dữ liệu: Thực hiện di chuyển dữ liệu trong cự ly ngắn giữa máy tính và thiết bị nối kết trực tiếp. - Tiến trình truyền dữ liệu: Thực hiện di chuyển dữ liệu trong cự ly xa giữa máy tính và thiết bị nối kết từ xa.
- Điều khiển: Bên trong hệ thống máy tính, đơn vị điều khiển có nhiệm vụ quản lý các tài nguyên máy tính và điều phối sự vận hành của các thành phần chức năng phù hợp với yêu cầu nhận được từ người sử dụng. ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ 1.2 Mạng máy tính Mạng máy tính là một hệ thống kết nối các máy tính đơn lẻ thông qua các đường truyền vật lý theo một kiến trúc nào đó. Đường truyền vật lý dùng để chuyển các tín hiệu số hay tín hiệu tương tự giữa các máy tính. Đường truyền vật lý thường là: - Đường dây điện thoại thông thường.
- Sóng vô tuyến điện từ. Lịch sử phát triển mạng máy tính Từ những năm 60, đã xuất hiện những mạng nối các máy tính và các Terminal để sử dụng chung nguồn tài nguyên, giảm chi phí khi muốn thông tin, trao đổi số liệu và sử dụng trong công tác văn phòng một cách tiện lợi. 1: Mạng máy tính với bộ tiền xử lý. Việc tăng nhanh các máy tính mini, các máy tính cá nhân làm tăng nhu cầu truyền số liệu giữa các máy tính, các Terminal và giữa các Terminal với các máy tính là một ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ trong những động lực thúc đẩy sự ra đời và phát triển ngày càng mạnh mẽ các mạng máy tính.
Quá trình hình thành mạng máy tính có thể tóm tắt qua một số thời điểm chính sau: Những năm 60: Để tận dụng công suất của máy tính, người ta ghép nối các Terminal vào một máy tính được gọi là máy tính trung tâm (main frame). Máy tính trung tâm làm tất cả mọi việc từ quản lý các thủ tục truyền dữ liệu, quản lý quá trình đồng bộ của các trạm cuối, cho đến việc xử lý các ngắt từ các trạm cuối. Những năm 70: Các máy tính đã được nối với nhau trực tiếp thành một mạng máy tính nhằm phân tán tải của hệ thống và tăng độ tin cậy và người ta đã bắt đầu xây dựng mạng truyền thông trong đó các thành phần chính của nó là các nút mạng (node) gọi là bộ chuyển mạch, dùng để hướng thông tin tới đích. Từ thập kỷ 80 trở đi: Việc kết nối mạng máy tính đã bắt đầu được thực hiện rộng rãi nhờ tỷ lệ giữa giá thành máy tính và chi phí truyền tin đã giảm đi rõ rệt do sự bùng nổ của các thế hệ máy tính cá nhân.
Nhu cầu và mục đích của việc kết nối các máy tính thành mạng Việc nối máy tính thành mạng từ lâu đã trở thành một nhu cầu khách quan bởi vì: – Có rất nhiều công việc về bản chất là phân tán hoặc về thông tin, hoặc về xử lý hoặc cả hai đòi hỏi có sự kết hợp truyền thông với xử lý hoặc sử dụng phương tiện từ xa. – Chia sẻ các tài nguyên trên mạng cho nhiều người sử dụng tại một thời điểm (ổ cứng, máy in, ổ CD ROM. – Nhu cầu liên lạc, trao đổi thông tin nhờ phương tiện máy tính. – Các ứng dụng phần mềm đòi hòi tại một thời điểm cần có nhiều người sử dụng, truy cập vào cùng một cơ sở dữ liệu.
Chính vì vậy, việc kết nối các máy tính thành mạng nhằm mục đích: Chia sẻ tài nguyên: - Chia sẻ dữ liệu: Về nguyên tắc, bất kỳ người sử dụng nào trên mạng đều có quyền truy nhập, khai thác và sử dụng những tài nguyên chung của mạng (thường là server). ________________________________________________________________ Sinh viên thực hiện: unname Lớp: Điện tử 1 –K48 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đồ án tốt nghiệp đại học: BẢO MẬT MẠNG MÁY TÍNH & FIREWALL ______________________________________________________________________ - Chia sẻ phần cứng: Tài nguyên chung của mạng cũng bao gồm các máy móc, thiết bị như: Máy in (Printer), máy quét (Scanner), ổ đĩa mềm (Floppy), ổ đĩa CD (CD Rom) được nối vào mạng. Thông qua mạng máy tính, người sử dụng có thể sử dụng những tài nguyên phần cứng này ngay cả khi máy tính của họ không có những phần cứng đó. Duy trì và bảo vệ dữ liệu: Một mạng máy tính có thể cho phép các dữ liệu được tự động lưu trữ dự phòng tới một trung tâm nào đó trong mạng.
Công việc này là hết sức khó khăn và tốn nhiều thời gian nếu phải làm trên từng máy độc lập. Hơn nữa, mạng máy tính còn cung cấp một môi trường bảo mật an toàn cho mạng qua việc cung cấp cơ chế bảo mật (security) bằng mật khẩu (password) đối với từng người sử dụng, hạn chế được việc sao chép, mất mát thông tin ngoài ý muốn. Nâng cao độ tin cậy của hệ thống nhờ khả năng thay thế cho nhau khi xảy ra sự cố kỹ thuật đối với một máy tính nào đó trong mạng. Khai thác có hiệu quả các cơ sở dữ liệu tập trung và phân tán, nâng cao khả năng tích hợp và trao đổi các loại dữ liệu giữa các máy tính trên mạng.
Đặc trưng kỹ thuật của mạng máy tính 1. Đường truyền Là thành tố quan trọng của một mạng máy tính, là phương tiện dùng để truyền các tín hiệu điện tử giữa các máy tính. Các tín hiệu điệu tử đó chính là các thông tin, dữ liệu được biểu thị dưới dạng các xung nhị phân (On – Off), mọi tín hiệu truyền giữa các máy tính với nhau đều thuộc sóng điện từ. - Các tần số radio có thể truyền bằng cáp điện (dây xoắn đôi hoặc đồng trục) hoặc bằng phương tiện quảng bá (radio broadcasting).