PHẦN MỞ ĐẦU Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, công nghệ thông tin là một trong những nguồn lực quan trọng của sự phát triển. Ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin nhằm góp phần giải phóng sức mạnh vật chất, trí tuệ và tinh thần, thúc đẩy công cuộc đổi mới, phát triển nhanh và hiện đại hoá các ngành kinh tế, tăng cường năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp, hỗ trợ có hiệu quả cho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân, đảm bảo An ninh quốc phòng và tạo khả năng đi tắt đón đầu để thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đặc biệt, thế giới đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 - trí tuệ nhân tạo, thì công nghệ thông tin vẫn là nền tảng đóng vai trò vô cùng quan trọng và không thể thiếu cho cuộc cách mạng công nghiệp này. Trong hoạt động công tác Công an, ứng dụng công nghệ thông tin vào các lĩnh vực phục vụ công tác, chiến đấu đã được triển khai sâu rộng và đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần xây dựng lực lượng Công an nhân dân chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại; góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ giữ vững An ninh Quốc gia, đảm bảo Trật tự an toàn xã hội phục vụ hiệu quả phát triển kinh tế, xã hội của Đất nước.
Đặc biệt, trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, việc làm chủ được nguồn thông tin, tài liệu về đối tượng hình sự đã giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, giảm nhân lực, vật lực cho hoạt động điều tra. Những năm gần đây, việc nghiên cứu, ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác phòng chống tội phạm đã được đẩy mạnh, đầu tư từng bước xây dựng, hoàn chỉnh các cơ sở dữ liệu điện tử phục vụ có hiệu quả hoạt động nghiệp vụ, như: Cơ sở dữ liệu điện tử về hệ thống nhận dạng vân tay; Cơ sở dữ liệu điện tử về tàng thư gen tội phạm quốc gia (DNA databasse) của Viện Khoa học hình sự, hình ảnh nhận dạng công dân. Các nguồn cơ sở dữ liệu trên là tài liệu vô cùng quý giá phục vụ trực tiếp, hiệu quả cho các hoạt động công tác Công an nói chung và công tác Kỹ thuật hình sự nói riêng. Ngoài ra, còn có các trung tâm Phòng chống tội phạm có các thiết bị, phần mềm chuyên dụng, con người điều hành sử lý các thông tin từ hiện trường truyền về.
Trong công tác phòng chống tội phạm hiện nay, yêu cầu truyền dữ liệu và xử lý dữ liệu theo thời gian thực với các hệ thống di động và phải đảm bảo được tính bảo mật và Nguyễn Văn Hoàng, cao học Truyền thông và mạng máy tính năm 2016 - 2019 9 Vấn đề bảo mật trong mạng không dây Wimax và ứng dụng trong công tác phòng chống tội phạm chất lượng dịch vụ tốt. Các thiết bị an ninh tại hiện trường và trung tâm điều hành cần được kết nối trong bán kính từ 05 đến 10 km và yêu cầu bảo mật cao để phục vụ cho Công tác phòng chống tội phạm tại các thành phố địa bàn tại Việt Nam. Các hệ thống mạng này cần phải có tính cơ động, đơn giản và lắp đặt hoạt động độc lập không phụ thuộc vào nhà cung cấp dịch vụ thứ 3. Xu thế phát triển viễn thông hiện nay trên thế giới mang tính chất hội tụ, đáp ứng các nhu cầu thiết yếu và đòi hỏi của xã hội về tốc độ truyền tin, độ chính xác và sự đa dạng hoá các dịch vụ.
Để đáp ứng các yêu cầu đó, nhiều công nghệ mới đã được nghiên cứu và ra đời như 3G, 4G, Wi-Fi, WiMAX,. Tuy nhiên để lựa chọn được giải pháp kỹ thuật nào có thể đáp ứng tốt nhất yêu cầu nghiệp vụ trong công tác phòng chống tội phạm tại Việt Nam cần có một nghiên cứu, thử nghiệm để đánh giá cụ thể. Lý do chọn đề tài Trong các hoạt động nghiệp vụ Công an, thông tin luôn được ưu tiên hàng đầu, nhu cầu tìm kiếm, quản lý, sử dụng thông tin về con người, về tội phạm, đặc biệt là của lực lượng trực tiếp tham gia đấu tranh phòng, chống tội phạm là rất cao và thiết thực, vì nếu chủ động được nguồn thông tin, tài liệu về đối tượng hình sự sẽ giúp nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác, giảm tối đa nhân lực, vật lực cho hoạt động nghiệp vụ. Việc truyển dữ liệu giữa các thiết bị ngày càng yêu cầu cao về tốc độ đường truyền, tính ổn định, tính bảo mật tuyệt đối.
Do số lượng các thiết bị kỹ thuật số công nghệ cao được đưa vào sử dụng ngày một tăng, việc kết nối các thiết bị đó để phát huy hết hiệu quả là một việc hết sức khó khăn. Ví dụ hàng năm, cơ quan hồ sơ tiếp nhận, giải quyết trên 4 triệu yêu cầu tra cứu (việc tra cứu thông tin hồ sơ qua hệ thống điện tử ở cấp Cục đạt 100%). Qua công tác tra cứu, khai thác, cung cấp thông tin, cơ quan Hồ sơ nghiệp vụ Cảnh sát đã kết luận chính xác hàng trăm ngàn đối tượng nguy hiểm có nhiều tiền án, tiền sự, thay đổi họ tên, khai man lý lịch, hoạt động lưu động phục vụ công tác điều tra, truy tố, xét xử, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật; hệ thống VAFIS phát huy tốt chức năng thẩm định, tra cứu dấu vết vân tay tại hiện trường, qua tra cứu đã xác định thủ phạm của hàng trăm vụ án, phần lớn là những vụ án câu dầm, bế tắc nhiều năm, đối tượng hoạt động lưu động, có nhiều thủ đoạn tinh vi. Tuy nhiên, các yêu cầu này mới chỉ được thực Nguyễn Văn Hoàng, cao học Truyền thông và mạng máy tính năm 2016 - 2019 10 Vấn đề bảo mật trong mạng không dây Wimax và ứng dụng trong công tác phòng chống tội phạm hiện tại các trung tâm có kết nối mạng Lan cố định mà chưa thể thực hiện được ở ngay tại hiện trường trên các xe tuần tra như ở một số nước phát triển trên thế giới.
Các thiết bị trinh sát điện tử, các hệ thống camera quan sát di động sẽ phát huy tối đa tác dụng khi dữ liệu được truyền về liên tục theo thời gian thực để các thành viên có thể đưa ra được những sử lý liên tục. Việc thu phát tín hiệu cho các thiết bị di động hiện nay có các công nghệ thu phát tín hiệu không dây như: 3G, 4G, Wi-Fi, WiMAX… Mỗi giải pháp công nghệ đều có những ưu điểm, nhược điểm riêng tuy nhiên điều kiện bắt buộc là phải đảm bảo về mặt chất lượng dịch vụ và tính bảo mật dữ liệu. Do việc truyền dữ liệu qua sóng vô tuyến nên rất dễ bị các đối tượng nghe lén hoặc làm nhiễu tín hiệu. Mục tiêu của luận văn là tìm hiểu giải pháp công nghệ để truyền dữ liệu trong mạng không dây đáp ứng được yêu cầu thực tế công tác trong lĩnh vực phòng chống tội phạm tại thực tế Việt Nam, theo các quy định pháp luật tại Việt Nam.
Theo các quy định hiện hành thì các dữ liệu phục vụ trong công tác phòng chống tội phạm là ở mức mật hoặc tuyệt mật không được truyền qua các hệ thống và thiết bị có kết nối internet. Ngoài ra, do yêu cầu nghiệp vụ các hệ thống này phải được triển khai nhanh, dễ ràng cài đặt. Như hiện nay, chúng tôi khi có yêu cầu tra cứu thông tin, sử lý trích xuất dữ liệu thì chúng tôi thường mang cả thiết bị từ hiện trường về trung tâm để xử lý rất mất thời gian làm chậm quá trình điều tra vụ án. Xuất phát từ lý do nói trên, tôi đã lựa chọn đề tài: " Vấn đề bảo mật trong mạng không dây Wimax và ứng dụng trong công tác phòng chống tội phạm" để thực hiện nghiên cứu đề tài này nhằm đáp ứng yêu cầu lý luận và thực tiện công tác phòng chống tội phạm hiện nay.
Khảo sát nhu cầu bài toán thực tế Bảo mật chống lộ lọt, dữ liệu là thách thức hiện mà các cơ quan thi hành luật pháp trên khắp Thế giới đang phải đối mặt. Việc sử dụng các mạng internet đem lại rất nhiều những tiện ích, nhiều khi quyết định sự thành công hay thất bại của công việc. Tuy nhiên, hàng hoạt vụ rò rỉ tài liệu mật bị tung lên mạng thời gian quan đã cho thấy sự nguy hiểm khi sử dụng mạng internet khi truyền tải, lưu trữ các dữ liệu nhạy cảm. Tuy nhiên, nếu không có kết nối internet thì rất khó hoặc không thể truyền dữ liệu đi xa được.
Ở các nước phát triển, giải pháp kỹ thuật để truyền dữ liệu đi xa trong điều kiện cần bảo mật dữ liệu là mô hình hóa ta hướng đến phương thức truyền tin bảo mật End to End và Link Nguyễn Văn Hoàng, cao học Truyền thông và mạng máy tính năm 2016 - 2019 11 Vấn đề bảo mật trong mạng không dây Wimax và ứng dụng trong công tác phòng chống tội phạm Oriented. Dữ liệu khi bắt đầu phát sinh một bản rõ (R – dữ liệu chưa được mã hóa). Để truyền thông tin an toàn bản rõ cần được mã hóa trước khi truyền. Để mã hóa dữ liệu R cần có một khóa – K.
Nếu khóa K được sinh tại nơi gửi thì nó phải được gửi thông qua một kênh an toàn tới nơi nhận hoặc có thể một bên thứ ba sinh khóa – K và chuyển một cách an toàn tới cả hai nơi (nơi gửi và nơi nhận). Với thông báo R và khóa mã K, thuật toán mã E sẽ tạo ra bản mã M = EK(R). Khi dữ liệu đã được mã hóa, trước khi truyền đi, chúng được cắt ra từng gói tin nhỏ (Packet) và truyền đi nhiều hướng khác nhau dựa vào các topology của hệ thống mạng và lưu lượng truyền thông trên mạng. Tại Việt Nam, để bảo mật dữ liệu các hệ thống thiết bị thường được kết nối với nhau qua các mạng riêng của từng ngành và hoạt động độc lập, bí mật.
Ví dụ tại các cơ quan Công an, các đơn vị thường có kết nối mạng Lan với các máy chủ, các thiết bị lưu trữ dữ liệu. Các thiết bị, máy tính có tài liệu mật không được kết nối với internet. Theo cách này nên dữ liệu bị phát tán qua mạng internet ít bị xảy ra, tuy nhiên, rất bất tiện khi cần kết nối, truyền dữ liệu với các thiết bị tại hiện trường. Các thiết bị này luôn di chuyển khi các vụ án, vụ việc xảy ra tại các khu vực của dân cư và không cố định một chỗ.