CHƯƠNG I: SV: Phạm Văn Quang–Chuyên đề tốt nghiệp Lớp BC 9/21.02 Page 2 Trường Học Viện Tài Chính Khoa kế toán doanh nghiệp LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Sự cần thiết của bán hàng và xác định kết quả kinh doanh trong các doanh nghiệp 1. Ý nghĩa của bán hàng và xác định kết quả bán hàng Bán hàng là giai đoạn cuối cùng của quá trình tuần hoàn vốn và nó là cơ sở để xác định kết quả bán hàng. - Với các Doanh nghiệp, bán được hàng thì mới có thu nhập để bù đắp chi phí đã bỏ ra và có lãi.
Xác định chính xác doanh thu bán hàng là cơ sở để đánh giá chỉ tiêu Kinh tế – Tài chính, trình độ hoạt động của đơn vị và thực hiện nghĩa vụ đối với ngân sách Nhà nước. - Quá trình bán hàng còn ảnh hưởng đến quan hệ cân đối giữa các ngành, giữa các Doanh nghiệp với nhau, tác động đến quan hệ cung cầu trên thị trường. Kinh doanh có lãi thì Doanh nghiệp mới có điều kiện mở rộng thị trường, nâng cao nghiệp vụ, trình độ quản lý và đời sống của cán bộ công nhân viên trong Doanh nghiệp, tạo nguồn tích luỹ quan trang trong nền kinh tế quốc dân. - Bán hàng là điều kiện vô cùng quan trọng để Doanh nghiệp đứng vững trên thị trường.
Do đó công tác bán hàng cần phải được nắm bắt, theo dõi chặt chẽ thường xuyên quá trình bán hàng từ khâu mua hàng, dự trữ, bán hàng, thanh toán thu nộp kịp thời đảm bảo xác định kết quả kinh doanh đúng tránh hiện tượng lãi giả, lỗ thật. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng Công tác kế toán có vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Việc tổ chức tốt công tác kế toán, một mặt nó góp phần hoàn thiện công tác kế toán của doanh nghiệp, thúc đẩy sản xuất phát triển, tạo cho doanh nghiệp hoàn thành các hợp đồng kinh tế với đơn vị bạn, tạo sự ổn định cho đời sống nhân dân tăng tích luỹ cho ngân sách Nhà nước. Đặc biệt đối với các nhà quản lý, kế toán là công cụ sắc bén giúp họ đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch sản xuất, và phát hiện ra thiếu sót hay những mặt tích cực để từ đó tìm biện pháp tối ưu cân đối yếu tố đầu vào và đầu ra một cách mềm dẻo.
SV: Phạm Văn Quang–Chuyên đề tốt nghiệp Lớp BC 9/21.02 Page 3 Trường Học Viện Tài Chính Khoa kế toán doanh nghiệp Do vậy, công tác kế toán doanh thu bán hàng và xác định kết quả bán hàng nhằm phản ánh toàn diện và khách quan quá trình bán hàng và kết quả bán hàng của doanh nghiệp. Thông tin doanh thu bán hàng và kết quả bán hàng do kế toán cung cấp giúp cho các đối tượng sử dụng khác nhau với mục đích khác nhau như các nhà quản lý doanh nghiệp, chủ đầu tư, chủ nợ, cơ quan quản lý chức năng của Nhà nước có thể kiểm tra giám sát việc chấp hành thực hiện các chính sách chế độ về kinh tế nói chung và thực hiện nộp nghĩa vụ thuế đối với ngân sách Nhà nước… 1. Nhiệm vụ của bán hàng và xác định kết quả bán hàng - Ghi chép đầy đủ, kịp thời khối lượng thành phẩm, hàng hoá, dịch vụ, bán ra và tiêu thụ nội bộ, tính toán đúng đắn trị giá vốn của hàng đã bán, chi phí bán hàng và các chi phí khác nhằm xác định đúng đắn kết quả bán hàng. - Kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch bán hàng, kế hoạch lợi nhuận, phân phối lợi nhuận, kỷ luật thanh toán và làm nghĩa vụ đối với Nhà nước.
- Cung cấp thông tin chính xác, trung thực và đầy đủ về tình hình bán hàng, xác định kết quả và phân phối kết quả phục vụ cho việc lập báo cáo tài chính và quản lý doanh nghiệp. Yêu cầu quản lý công tác hạch toán quá trình bán hàng và xác định kết quả bán hàng 1. Yêu cầu quản lý công tác quản lý bán hàng Công tác quản lý nghiệp vụ bán hàng đòi hỏi phải quản lý các chỉ tiêu như: - Quản lý doanh thu, tình hình thay đổi trách nhiệm ở khâu bán, tình hình thu hồi tiền, tình hình công nợ và thanh toán công nợ về các khoản thu của người mua, quản lý giá vốn của hàng hoá đã tiêu thụ,… quản lý nghiệp vụ bán hàng cần bám sát các yêu cầu sau: - Quản lý sự vận động của từng mặt hàng trong quá trình xuất, nhập, tồn kho trên các chỉ tiêu số lượng, chất lượng và giá trị. - Nắm bắt theo dõi chặt chẽ từng phương thức bán hàng, từng thể thức thanh toán, từng khách hàng và từng hàng háo tiêu thụ.
- Đôn đốc thanh toán, thu hồi đầy đủ tiền hàng. SV: Phạm Văn Quang–Chuyên đề tốt nghiệp Lớp BC 9/21.02 Page 4 Trường Học Viện Tài Chính Khoa kế toán doanh nghiệp - Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với Nhà nước theo chế độ quy định. Yêu cầu công tác quản lý công tác xác định kết quả bán hàng. - Có thể thấy công tác xác định kết quả bán hàng là vô cùng quan trang vì vậy đòi hỏi phải được quản lý một cách chặt chẽ vì: - Cung cấp số liệu chính xác cho các nhà quản lý về qua trình kinh doanh có đạt hiệu quả hay không để nhà quản lý có thể căn cứ vào đó lập kế hoạch và chiến lược kinh doanh cho kỳ tiếp theo.
- Cung cấp số liệu chính xác cho các nhà đầu tư và các cổ đông về những biến động tài sản trong công ty và những quyền lợi mà họ được hưởng. - Thanh toán xác định kết quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh,thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước. Lý luận cơ bản về bán hàng trong doanh nghiệp 1. Khái niệm bán hàng Bán hàng là quá trình trao đổi thông qua các phương tiện thanh toán để thực hiện giá trị của hàng hoá, dịch vụ.
Trong quá trình đó doanh nghiệp chuyển giao sản phẩm, hàng hoá dịch vụ cho khách hàng. Còn khách hàng phải trả cho Doanh nghiệp khoản tiền tương ứng với giá bán của sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ theo giá qui định hoặc giá thoả thuận. Quá trình bán hàng hoàn tất khi hàng hoá được chuyển giao cho người mua và Doanh nghiệp đã thu được tiền bán hàng hoặc khách hàng chấp nhận thanh toán. Các phương thức bán hàng 1.
Phương thức bán buôn hàng hoá * Phương thức bán buôn chuyển thẳng Là trường hợp hàng hoá bán cho bên vận chuyển mua được giao thẳng từ kho của bên cung cấp hoặc giao thẳng là phương thức bán hàng tiết bến cảng nhà ga chứ không qua kho của Công ty. Bán tiết kiệm nhất vì nó giảm được chi phí lưu thông, tăng nhanh sự vận động của hàng hoá. Trình tự kế toán bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán * Phương thức bán buôn qua kho Khái niệm: Là hình thức bán hàng mà hàng hoá được đưa về kho của đơn vị rồi mới tiếp tục chuyển bán. SV: Phạm Văn Quang–Chuyên đề tốt nghiệp Lớp BC 9/21.02 Page 5 Trường Học Viện Tài Chính Khoa kế toán doanh nghiệp Các hình thức : - Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này bên bán xuất kho để giao hàng cho bên mua tại địa điểm người mua đã qui định trong hợp đồng kinh tế giữa hai bên bằng phương tiện vận tải tự có hoặc thuê ngoài.
- Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này bên mua cử cán bộ nghiệp vụ trực tiếp đến mua hàng và nhận hàng trực tiếp tại kho của bên bán, số hàng được coi là tiêu thụ vì đã chuyển quyền sở hữu. Phương thức bán lẻ hàng hoá * Phương thức bán hàng thu tiền tập trung Khái niệm: Là phương thức bán hàng mà nghiệp vụ bán hàng và thu tiền tách rời nhau. Ưu điểm: Do có việc tách rời giữa người bán và người thu tiền như vậy sẽ tránh được sai sót, mất mát hàng hoá và tiền. Người bán chỉ giao hàng nên tránh được nhầm lẫn về tiền hàng trong quá trình bán, mặt khác họ sẽ có nhiều thời gian để chuẩn bị hàng hoá phục vụ khách hàng tốt hơn.
Nhược điểm: Tuy vậy hình thức này có nhược điểm là gây phiền hà cho khách hàng vì thế ít được áp dụng với những mặt hàng có giá trị cao. Phương thức bán hàng trực tiếp Đây là phương thức bán hàng mà người mậu dịch viên trực tiếp thu tiền của khách hàng và giao hàng cho khách. Xác định số lượng hàng bán ra trong ca, ngày của từng mặt hàng bằng công thức tính: Lượng hàng bán ra Lượng hàng Lượng hàng Lượng hàng còn cuối trong ca ngày lập = còn ở đầu + nhận trong – ca, ngày và lập báo báo cáo bán hàng ca, ngày ca, ngày cáo bán hàng Tổng doanh số bán ra bằng: tổng lượng bán x giá bán. Chứng từ là giấy bán nhận tiền và báo cáo bán hàng do mâu dịch viên lập.
Phương thức gửi hàng đi bán SV: Phạm Văn Quang–Chuyên đề tốt nghiệp Lớp BC 9/21.02 Page 6 Trường Học Viện Tài Chính Khoa kế toán doanh nghiệp Bán hàng đại lý, ký gửi là phương thức mà bên chủ hàng xuất hàng giao cho bên nhận đại lý, ký gửi để bán. Bên đại lý sẽ được hưởng hoa hồng. Kế toán căn cứ biên bản giao hàng đại lý và quyết toán số hàng đã bán. Phương thức bán hàng trả góp Là phương thức bán hàng thu tiền nhiều lần.
Người mua sẽ thanh toán lần đầu tại thời điểm mua. Số tiền còn lại người mua chấp nhận trả dần ở các kỳ tiếp theo và phải trả lãi do trả chậm. Phương thức đặt hàng Phương thức bán hàng này ngày càng phát triển mạnh mẽ do nhu cầu tiêu dùng ngày càng phong phú. Theo phương thức này thì doanh nghiệp cử người mang hàng đến tận khách hàng và chi phí đó do khách hàng tự chi trả.
Các phương thức thanh toán Hiện nay các doanh nghiệp thương mại áp dụng hai phương thức thanh toán: - Thanh toán trực tiếp - Thanh toán không trực tiếp 1. Thanh toán trực tiếp Là thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt, ngân phiếu giữa người mua và người bán. Khi nhận được hàng hoá vật tư, lao vụ, dịch vụ thì bên mua xuất tiền ở quỹ để trả trực tiếp cho người bán hay người cung cấp. Thanh toán không trực tiếp Là hình thức thanh toán được thực hiện bằng cách trích chuyển tiền ở tài khoản của công ty hoặc bù trừ giữa các đơn vị thông qua trung gian là ngân hàng.