Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp Đối Với Hàng Nhập Khẩu Tại Việt Nam

Chuyên khảo kinh tế phân tích Cơ sở khoa học áp dụng thuế chống trợ cấp đối với hàng nhập khẩu ở việt nam trong bối cảnh hội nhập, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Người hướng dẫn: Th.s Lương Hoàng Thói
• Trường học: Bộ Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế
• Đề tài: Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp Đối Với Hàng Nhập Khẩu Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề tài
• Năm xuất bản: 2002
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Thuế Chống Trợ Cấp Bảo Vệ Sản Xuất Việt Nam

Thuế chống trợ cấp là một công cụ chính sách thương mại quan trọng mà Việt Nam sử dụng để bảo vệ ngành sản xuất trong nước khỏi những tác động tiêu cực từ hàng nhập khẩu được trợ cấp chính phủ. Mục đích chính là tạo ra một sân chơi bình đẳng cho các doanh nghiệp Việt Nam, đảm bảo cạnh tranh lành mạnh và ngăn chặn những hành vi thương mại quốc tế không công bằng. Việc áp dụng thuế chống trợ cấp tuân thủ theo các quy định của WTO và luật pháp Việt Nam, đòi hỏi một quy trình điều tra chống trợ cấp kỹ lưỡng để xác định sự tồn tại của trợ cấp, thiệt hại ngành sản xuất và mối quan hệ nhân quả giữa chúng. Chính sách này đóng vai trò then chốt trong quá trình hội nhập kinh tế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

1.1. Khái Niệm Thuế Chống Trợ Cấp Mục Tiêu Chính Sách

Thuế chống trợ cấp (CVD) là một loại thuế đặc biệt được áp dụng đối với hàng nhập khẩu nhận được trợ cấp từ chính phủ nước ngoài. Mục tiêu của CVD là bù đắp cho lợi thế cạnh tranh không công bằng mà trợ cấp tạo ra, nhằm bảo vệ ngành công nghiệp Việt Nam khỏi thiệt hại. Thuế CVD không nhằm mục đích trừng phạt các nhà xuất khẩu nước ngoài, mà là để khôi phục sự công bằng trong thương mại. Việc áp dụng CVD phải tuân thủ các quy định của WTO, trong đó yêu cầu chứng minh rằng trợ cấp gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất trong nước.

1.2. Vai Trò Của Thuế Chống Trợ Cấp Trong Thương Mại Quốc Tế

Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng phức tạp, thuế chống trợ cấp đóng vai trò như một công cụ tự vệ thương mại quan trọng. Khi một quốc gia trợ cấp cho các nhà sản xuất của mình, điều này có thể tạo ra lợi thế cạnh tranh không công bằng trên thị trường quốc tế, gây thiệt hại cho các nhà sản xuất ở các quốc gia khác. Thuế CVD giúp các quốc gia bảo vệ ngành công nghiệp của mình khỏi những tác động tiêu cực này, đồng thời khuyến khích các chính phủ tránh các chính sách trợ cấp gây bóp méo thương mại.

II. Thách Thức Vấn Đề Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp Tại Việt Nam

Mặc dù là một công cụ quan trọng, việc áp dụng thuế chống trợ cấp tại Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức. Quy trình điều tra chống trợ cấp phức tạp và tốn kém, đòi hỏi nguồn lực lớn về chuyên môn và tài chính. Việc thu thập bằng chứng về trợ cấp và thiệt hại ngành sản xuất cũng không dễ dàng, đặc biệt khi liên quan đến các quốc gia có hệ thống kinh tế phi thị trường. Thêm vào đó, việc áp dụng biện pháp chống trợ cấp có thể gây ra những phản ứng từ các đối tác thương mại, ảnh hưởng đến quan hệ song phương. Cần có sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích bảo vệ sản xuất trong nước và tác động đến thương mại quốc tế.

2.1. Rào Cản Pháp Lý Thủ Tục Trong Điều Tra Chống Trợ Cấp

Quy trình điều tra chống trợ cấp tại Việt Nam tuân theo các quy định của WTO và luật pháp Việt Nam. Tuy nhiên, quy trình này có thể phức tạp và tốn thời gian, với nhiều bước như nộp đơn, thu thập bằng chứng, điều tra thực tế, và ra quyết định. Các doanh nghiệp trong nước cần phải chứng minh rằng hàng nhập khẩu được trợ cấp gây ra thiệt hại đáng kể cho ngành sản xuất. Rào cản pháp lý và thủ tục áp thuế có thể khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong việc tiếp cận và sử dụng công cụ này.

2.2. Khó Khăn Trong Chứng Minh Thiệt Hại Cho Ngành Sản Xuất Việt Nam

Việc chứng minh thiệt hại ngành sản xuất do hàng nhập khẩu được trợ cấp gây ra là một thách thức lớn. Các yếu tố như giảm doanh thu, giảm lợi nhuận, mất thị phần, và sa thải nhân viên phải được chứng minh một cách rõ ràng và thuyết phục. Mối quan hệ nhân quả giữa trợ cấp và thiệt hại cũng phải được thiết lập một cách chắc chắn. Việc thu thập và phân tích dữ liệu, chứng cứ kinh tế là rất quan trọng, đòi hỏi nguồn lực và chuyên môn cao. Việc sử dụng danh mục hàng hóa và phân tích tác động kinh tế phải đảm bảo tính chính xác và khách quan.

2.3. Nguy Cơ Bị Phản Ứng Từ Các Đối Tác Thương Mại

Áp dụng thuế chống trợ cấp có thể dẫn đến tranh chấp thương mại với các quốc gia bị ảnh hưởng. Các quốc gia này có thể trả đũa bằng cách áp dụng các biện pháp tương tự đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam. Điều này có thể gây ra căng thẳng trong quan hệ thương mại và ảnh hưởng đến hoạt động xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam. Do đó, việc áp dụng biện pháp chống trợ cấp cần được thực hiện một cách thận trọng, dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc và đánh giá kỹ lưỡng tác động kinh tế.

III. Phương Pháp Quy Trình Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp Tại Việt Nam

Quy trình áp dụng thuế chống trợ cấp tại Việt Nam được quy định chi tiết trong Luật Quản lý ngoại thương và các văn bản hướng dẫn thi hành. Quy trình này bao gồm các bước chính: nộp đơn yêu cầu điều tra chống trợ cấp, thẩm tra đơn, điều tra sơ bộ, điều tra chính thức, ra quyết định áp dụng biện pháp chống trợ cấp, và rà soát lại biện pháp chống trợ cấp. Trong quá trình điều tra, các bên liên quan có quyền cung cấp thông tin, trình bày quan điểm, và tham gia đối thoại. Quyết định áp dụng thuế chống trợ cấp phải dựa trên bằng chứng xác thực và tuân thủ các quy định pháp luật.

3.1. Nộp Đơn Yêu Cầu Điều Tra Thẩm Định Hồ Sơ

Quy trình bắt đầu khi một ngành sản xuất trong nước nộp đơn yêu cầu điều tra chống trợ cấp lên Bộ Công Thương. Đơn phải cung cấp đầy đủ thông tin về hàng hóa bị trợ cấp, trợ cấp chính phủ, thiệt hại ngành sản xuất, và mối quan hệ nhân quả giữa chúng. Cơ quan điều tra sẽ thẩm định hồ sơ để xác định xem có đủ căn cứ để khởi xướng điều tra hay không. Nếu hồ sơ đầy đủ và có căn cứ, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định khởi xướng điều tra chống trợ cấp.

3.2. Điều Tra Sơ Bộ Điều Tra Chính Thức Thu Thập Chứng Cứ

Sau khi khởi xướng điều tra, cơ quan điều tra sẽ tiến hành điều tra sơ bộ và điều tra chính thức để thu thập thông tin và chứng cứ liên quan đến trợ cấp, thiệt hại ngành sản xuất, và mối quan hệ nhân quả. Cơ quan điều tra có thể gửi bản câu hỏi cho các bên liên quan, tổ chức phiên điều trần công khai, và tiến hành kiểm tra thực tế tại các doanh nghiệp. Các bên liên quan có nghĩa vụ cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, và kịp thời cho cơ quan điều tra.

3.3. Ra Quyết Định Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp Rà Soát

Sau khi hoàn thành điều tra, cơ quan điều tra sẽ đưa ra kết luận về việc có hay không có trợ cấp, thiệt hại ngành sản xuất, và mối quan hệ nhân quả. Nếu kết luận là có, cơ quan điều tra sẽ đề xuất áp dụng thuế chống trợ cấp để bù đắp cho trợ cấp. Mức thuế chống trợ cấp được xác định dựa trên biên độ trợ cấp. Quyết định áp dụng thuế chống trợ cấp có hiệu lực trong một thời gian nhất định và có thể được rà soát lại sau một thời gian, theo yêu cầu của các bên liên quan.

IV. Nghiên Cứu Tác Động Của Thuế Chống Trợ Cấp Đến Kinh Tế Việt Nam

Nghiên cứu về tác động của thuế chống trợ cấp đến kinh tế Việt Nam cho thấy rằng công cụ này có thể mang lại cả lợi ích và chi phí. Lợi ích bao gồm bảo vệ ngành sản xuất trong nước khỏi cạnh tranh không lành mạnh, tạo động lực cho các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, và đóng góp vào tăng trưởng kinh tế. Chi phí bao gồm tăng giá hàng nhập khẩu, giảm lựa chọn cho người tiêu dùng, và nguy cơ bị trả đũa từ các đối tác thương mại. Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn để đánh giá đầy đủ tác động của thuế chống trợ cấp đến kinh tế Việt Nam.

4.1. Phân Tích Lợi Ích Kinh Tế Của Việc Áp Thuế Chống Trợ Cấp

Việc áp dụng thuế chống trợ cấp có thể giúp bảo vệ ngành sản xuất khỏi cạnh tranh không lành mạnh từ hàng nhập khẩu được trợ cấp. Điều này có thể giúp duy trì việc làm, tăng doanh thu, và cải thiện lợi nhuận cho các doanh nghiệp trong nước. Ngoài ra, thuế chống trợ cấp có thể tạo động lực cho các doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh, đổi mới công nghệ, và cải thiện chất lượng sản phẩm.

4.2. Đánh Giá Chi Phí Rủi Ro Liên Quan Đến Thuế Chống Trợ Cấp

Áp dụng thuế chống trợ cấp có thể làm tăng giá hàng nhập khẩu, làm giảm lựa chọn cho người tiêu dùng và tăng chi phí sản xuất cho các doanh nghiệp sử dụng hàng nhập khẩu làm đầu vào. Ngoài ra, việc áp dụng thuế chống trợ cấp có thể dẫn đến tranh chấp thương mại và bị trả đũa từ các đối tác thương mại, ảnh hưởng đến xuất nhập khẩu của Việt Nam.

4.3. So Sánh Lợi Ích Chi Phí Đề Xuất Chính Sách Hiệu Quả

Việc áp dụng thuế chống trợ cấp cần được cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và chi phí. Cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn để đánh giá đầy đủ tác động của thuế chống trợ cấp đến kinh tế Việt Nam. Dựa trên kết quả nghiên cứu, cần xây dựng các chính sách thương mại phù hợp để tối đa hóa lợi ích và giảm thiểu chi phí, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định của WTO và duy trì quan hệ thương mại tốt đẹp với các đối tác.

V. Kinh Nghiệm Quốc Tế Bài Học Về Áp Dụng Thuế Chống Trợ Cấp

Nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác như Hoa Kỳ, Liên minh châu Âu (EU), và Trung Quốc trong việc áp dụng thuế chống trợ cấp có thể cung cấp những bài học quý giá cho Việt Nam. Các quốc gia này có hệ thống pháp luật và quy trình điều tra chống trợ cấp phát triển, cũng như kinh nghiệm phong phú trong việc giải quyết các tranh chấp thương mại. Việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế có thể giúp Việt Nam nâng cao hiệu quả áp dụng thuế chống trợ cấp và bảo vệ tốt hơn ngành sản xuất trong nước.

5.1. Phân Tích Hệ Thống Pháp Luật Về Chống Trợ Cấp Của Hoa Kỳ EU

Hoa Kỳ và EU là những quốc gia có hệ thống pháp luật về chống trợ cấp phát triển và kinh nghiệm phong phú trong việc áp dụng các biện pháp chống trợ cấp. Việc phân tích hệ thống pháp luật của họ có thể giúp Việt Nam hoàn thiện hệ thống pháp luật của mình, đặc biệt là trong các lĩnh vực như định nghĩa trợ cấp, xác định thiệt hại ngành sản xuất, và quy trình điều tra chống trợ cấp.

5.2. Kinh Nghiệm Của Trung Quốc Trong Giải Quyết Tranh Chấp Thương Mại

Trung Quốc là một trong những quốc gia thường xuyên bị các quốc gia khác áp dụng thuế chống trợ cấp. Việc nghiên cứu kinh nghiệm của Trung Quốc trong việc đối phó với các vụ kiện chống trợ cấp và giải quyết các tranh chấp thương mại có thể giúp Việt Nam xây dựng chiến lược ứng phó hiệu quả và bảo vệ lợi ích của mình trong thương mại quốc tế.

5.3. Bài Học Rút Ra Áp Dụng Linh Hoạt Vào Điều Kiện Việt Nam

Kinh nghiệm quốc tế cho thấy rằng không có một mô hình áp dụng thuế chống trợ cấp nào phù hợp với tất cả các quốc gia. Việt Nam cần phải học hỏi kinh nghiệm quốc tế một cách chọn lọc và áp dụng linh hoạt vào điều kiện cụ thể của mình. Cần phải cân nhắc các yếu tố như trình độ phát triển kinh tế, đặc điểm của ngành sản xuất trong nước, và quan hệ thương mại với các đối tác để xây dựng một hệ thống chống trợ cấp hiệu quả và phù hợp.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Thuế Chống Trợ Cấp Tại Việt Nam

Thuế chống trợ cấp sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chính sách thương mại của Việt Nam. Để nâng cao hiệu quả của công cụ này, cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực điều tra chống trợ cấp, và tăng cường hợp tác quốc tế. Đồng thời, cần chú trọng đến việc xây dựng một nền kinh tế cạnh tranh, đổi mới công nghệ, và nâng cao năng lực quản lý để giảm sự phụ thuộc vào các biện pháp tự vệ thương mại.

6.1. Hoàn Thiện Hệ Thống Pháp Luật Nâng Cao Năng Lực Điều Tra

Việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về chống trợ cấp là rất quan trọng để đảm bảo tính minh bạch, công bằng, và hiệu quả của quy trình điều tra chống trợ cấp. Đồng thời, cần nâng cao năng lực điều tra của các cơ quan điều tra, đặc biệt là về chuyên môn, kỹ thuật, và nguồn lực.

6.2. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Trong Lĩnh Vực Chống Trợ Cấp

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chống trợ cấp có thể giúp Việt Nam trao đổi thông tin, kinh nghiệm, và nâng cao năng lực. Cần tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế như WTO và với các quốc gia có kinh nghiệm trong việc áp dụng thuế chống trợ cấp.

6.3. Xây Dựng Nền Kinh Tế Cạnh Tranh Giảm Phụ Thuộc Vào Tự Vệ

Trong dài hạn, để giảm sự phụ thuộc vào các biện pháp tự vệ thương mại như thuế chống trợ cấp, Việt Nam cần tập trung vào việc xây dựng một nền kinh tế cạnh tranh, đổi mới công nghệ, và nâng cao năng lực quản lý. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp Việt Nam cạnh tranh hiệu quả trên thị trường quốc tế mà không cần đến sự bảo hộ quá mức từ nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA TRỢ CẤP VÀ THUẾ CHỐNG TRỢ CẤP I. KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI TRỢ CẤP 1. Khái niệm về “trợ cấp” Trợ cấp là một công cụ chính sách được sử dụng rộng rãi và phổ biến ở hầu hết các nước nhằm đạt các mục tiêu của chính phủ về kinh tế ~ xã hội — chính trị, v. Tuy vậy, việc đi đến một khái niệm tương đối chính xác và thống nhất về “trợ cấp” là một chủ để gây tranh cãi không chỉ giữa các quốc gia mà còn giữa các học giả.

Một vấn đẻ nữa cũng gây tranh cãi không kém là làm thế nào để phân biệt giữa các hình thức trợ cấp chấp nhận được với các trợ cấp gây bóp méo thương mại, hay trả lời cho câu hỏi “Những trợ cấp nào không được chấp nhận trong thương mại quốc té?”, Tuỳ theo mục đích mà định nghĩa trợ cấp có thể rộng hoặc hẹp. Chẳng hạn, định nghĩa rất hẹp về trợ cấp có thể chỉ bao gồm mỗi biện pháp cấp tiền trực tiếp cho một ngành hoặc một số doanh nghiệp cụ thể. Nhược điểm của định nghĩa này là bỏ qua nhiều biện pháp trợ cấp khác có ảnh hưởng về mặt kinh tế tương đương với biện pháp cấp tiền trực tiếp này, do đó có thể gây khó khăn hoặc nhâm lẫn trong việc so sánh mức trợ cấp giữa các nước khác nhau. Tuy nhiên, định nghĩa rộng hơn về trợ cấp lại cũng có những điểm yếu riêng như bao trùm cả ảnh hưởng do các hoạt động của chính phủ vào phạm vi định nghĩa, dẫn tới việc đánh đồng nhiều hoạt động bình thường của chính phủ cũng mang tính chất của một biện pháp trợ cấp.

Ví dụ như bảo hiểm thất nghiệp có thể bị coi là trợ cấp gián tiếp cho một số ngành nghề nhất định mang tính thời vụ hoặc chu kỳ. Hay chỉ phí của chính phủ cho các hàng hóa công cộng như tư pháp, an ninh, giáo dục, đường sá, quốc phòng, v. cũng có thể bị viện là trợ cấp. Theo định nghĩa của Từ điển Oxford đành cho giới kinh doanh (Nhà xuất bản Đại học Oxford 1994), “trợ cấp là khoản tiền do nhà nước cấp cho các nhà sản xuất một số hàng hóa nhất định để giúp họ có thể bán các hàng hóa đó cho dân chúng với giá thấp, để cạnh tranh với các nhà sản xuất nước ngoài, để tránh hàng tồn đọng thừa ế và tránh tạo ra thất nghiệp, v.

Nhìn chung, trợ cấp gây bóp méo thương mại quốc tế và không phổ biến nhưng đôi khi vẫn được các chính phủ sử dụng để giúp tạo dựng một ngành sản xuất mới trong nước”. Từ điển Bách khoa toàn thư Columbia! lại định nghĩa rằng “trợ cấp là sự hỗ trợ tài chính mà một chính phủ. dành cho một người hoặc một hiệp hội với mục đích thúc đẩy một doanh nghiệp được cho là có lợi cho phúc lợi công cộng. Trợ cấp có thể nhằm giữ cho giá ở mức thấp, để duy trì thu nhập hoặc công ăn việc làm”.

Còn Từ điển Ngôn ngữ tiếng Anh American Heritage? đưa ra hai định nghĩa cho thuật ngữ “trợ cấp” (subsidy) là: @) hỗ trợ dưới đạng tiền do một chính phủ đành cho một người hoặc một nhóm để hỗ 1 Từ điển Bách khoa toàa thư Columbia, ấn bản lần thứ sáu, 2001 của Nhà sách trudng dai hoc Columbia. ? Từ điển Ngôn ngữ tiếng Anh American Heritage, an bin Min thứ tư, 2000 cia Nha xudt ban Houghton Mifflin. WTOS¢_wio work\dletai sem\bav ve cap bo de tai sem\inal drafl.doc 1- trợ một doanh nghiệp được coi là đang phục vụ lợi ích công cộng; và (ii) hỗ trợ tài chính do một người hoặc một chính phủ dành cho một đối tượng khác. Định nghĩa của các nhà kinh tế về trợ cấp khá đơn giản.

Chẳng hạn Roger N.Waud trong “Kinh tế học vi mô” tái bản lần thứ ba của Nhà xuất bản Harper & Row, 1986 khi xem xét mối quan hệ giữa trợ cấp với độ co giãn cung cầu đã định nghĩa rằng trợ cấp là “một khoản tiên mà chính phủ trả cho một nhà cung cấp tính theo mỗi đơn vị hàng hóa được sản xuất" và “trợ cấp thường có tác động làm cho giá hàng hóa liên quan giảm xuống và lượng cung hàng hóa đó tăng lên; mức độ giảm giá và tăng lượng phụ thuộc vào độ co giấn của đường cung và câu trương ứng”. Cũng có học giả nhìn nhận trợ cấp là “sự can thiệp vào quá trình định giá của thị trường tự do và làm sai lệch các lợi thế so sánh của các đối tượng tham gia thị trường. Trợ cấp tạo ra sự chênh lệch giữa chỉ phí cần thiết để sản xuất hàng hóa với chỉ phí thực tế mà nhà sản xuất phải bỏ ra. Sản phẩm được trợ cấp trở nên rẻ hơn trong khi các sản phẩm cạnh tranh sẽ đắt hơn một cách giả tạo”3.

Đơn giản nhất, trợ cấp là những khoản tiền do chính phủ cấp hoặc miễn không thu. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển của các công cụ chính sách, khái niệm trợ cấp được một số nhà nghiên cứu mở rộng sang bao trùm cả những chính sách làm chuyển của cải từ dối tượng này sang đối tượng khác (transfers) thông qua cơ chế thị trường. Để phân tích chính sách can thiệp của chính phủ, một định nghĩa khá rộng được đưa ra như sau: “?rợ cấp bưo gốm tất cả các biện pháp giữ cho giá đối với người tiêu dùng ở dưới mức giá thị trường hoặc giữ cho giá đối với nhà sẵn xuất cao hơn mức giá thị trường hoặc các biện pháp làm giảm chỉ phí đối với người tiêu dùng và nhà sản xuất bằng cách cung cấp hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp", Định nghĩa này có hai yếu tố quan trọng, đó là phân biệt giữa việc điều chuyển qua ngân sdch (budgetary transfers) với điều chuyển qua thị trường (market transfers) va phan biệt giữa trợ cấp cho sản xuất với trợ cấp cho tiêu dùng. Căn cứ vào định nghĩa này, trợ cấp bao gồm các biện pháp như sau: Bảng 1: Các biện pháp trợ cấp Trợ cấp từ ngân sách a) _ Trợ cấp trực tiếp như các khoản cấp phát, chuyển tiền cho người tiêu dùng hoặc nhà sản xuất; b) tác động của chính sách thuế đến ngân sách như ưu đãi thuế, miễn giảm thuế, khấu trừ hoặc loại một số khoản trong căn cứ chịu thuế, cho nộp chậm thuế; Cung cấp hàng hóa Cung cấp cơ sở hạ tầng, dịch vụ bổ trợ, chỉ phí nghiên cứu và phát và dịch vụ dưới giá triển (R& D) của chính phủ thành cho người dân Trợ cấp chỉ phí vốn Cho vay ưu đãi, bảo lãnh vay hay bảo lãnh trách nhiệm thanh * “Quy định diểu chỉnh các trợ cấp tác động tới thương mại quốc tế”, Warren F.Sc hwartz & Eugene W.

` ® Tài liệu “Perverse Incentives: Subsidies and Sustainable Development”, trích từ địa chỉ www.cr/rio/focus/report/eng lish/subsidies/chap2. WTOS\A_wio workNletai scaNbao ve cap bo de tai seminal drafLdoe: 2 toán, xóa nợ và các hình thức tương tự Các chính sách điểu |a) Các chính sách định hướng chơ thị trường trong nước như quy chuyển của cải thông định quản lý giá, kiểm soát chất lượng, chính sách và quy định về qua cơ chế thị trường mua sắm chính phủ, thủ tục đấu thầu hạn chế; b) Các chính sách định hướng thương mại quốc tế như thuế quan xuất nhập khẩu, hoàn thu xuất khẩu, các hàng rào phi thuế Nguồn: Nghiên cứu ca OECD va Shelby (1994)* Có thể nói định nghĩa và minh họa trên đây khá rộng, bao gồm cả những khoản trợ cấp không được thống kê trong ngân sách chính phủ. Ví dụ như trợ cấp chỉ phí vốn (trừ những khoản cấp phát vốn trực tiếp từ ngân sách) không hề xuất hiện trong bất kỳ khoản mục ngân sách nào của chính phủ, và rất khác với các hình thức chuyển khoản trực tiếp. Trợ cấp này chẳng qua xuất phát từ những chính sách làm giảm chỉ phí vốn hay gánh nặng tài chính đối với đối tượng liên quan.

Tuy vậy, về cơ bản, định nghĩa này tương đối trùng với định nghĩa được sử dụng phố biến hiện nay trong hệ thống thương mại thế giới WTO. Theo Hiệp định về Trợ cấp và các biện pháp đối kháng của WTO (Hiệp định SCM), một biện pháp được coi là trợ cấp nếu thỏa mãn đủ hai điều kiện sau: > là một khoản đóng góp về tài chính” do chính phủ hoặc một tổ chức nhà nước/công (public body) cung cấp; hoặc là một khoản hỗ trợ thu nhập hoặc hỗ trợ giá”; và > mang lại lợi ích cho đối tượng nhận trợ cấp”. Tài liệu đã dẫn. Đóng góp về tài chính được thể hiện dưới hình thức Chính phủ trực tiếp đứng ra thực hiện hoặc uỷ thác ` hay chỉ đạo một tổ chức tư nhân thực hiện một hoặc một số hoạt động như: Chuyển tiển/vốn trực tiếp (Cấp phát, cho vay, tham gia góp vốn), Chuyển tiển/vốn gián tiếp (bảo lãnh vay); Miễn hoặc không thu các khoản đáng lẽ phải thu (miễn giảm thuế); Cung cấp hàng hóa, dịch vụ (trừ cơ sở lạ tầng nói chung); Mua sấm hàng hóa.

1 "Hỗ trợ thu nhập và hỗ trợ giá thường không liên quan tới sự chuyển tiênlvốn từ chính phủ tới nhà sản xuất mà lại là sự chuyển tiền từ người tiên dùng tới nhà sản xuất thông qua việc chính phi duy trì hay ấn định một nức giá nhất định buộc người tiêu dàng phải trd gid cao hon mute déng ra phdi trả trong một thị trường tự do nhằm đem lại lợi nhuận cho nhà sẵn xuất. Mặc dà có thể không xuất hiện bất kỳ sự đóng góp tài chính trực tiếp nào từ phúa chính phủ trong các chương trình này thì các hỗ trợ thụ nhập và hỗ trợ giá vẫn bị coi là thuộc phạm vì định nghĩa trợ cấp theo điểu Ì của Hiệp định SCM” (trích tài liệu “The new rules of global trade: A guide to the World Trade Organisation” cita Jeffrey S.Meyer, Carswell Publisher, 997, trang 156). Chương trình hỗ trợ giá của chính phủ dẫn đến cung vượt cầu (tức dư thừa) tại mức giá hỗ trợ. Để hỗ trợ giá ở mức cao hơn mức giá cân bằng của thị trường, chính phủ buộc phải thực hiện một trong số chính sách sau: mua và dự trữ lượng sắn phẩm dư thừa, ấn định hạn mức sản xuất nhất định, kích cầu, hoặc thanh toán cho nhà sản xuất phần chênh lệch giữa giá hỗ trợ với mức giá mà nhà sản xuất thông thường nhận được nếu không có sự hỗ trợ của chính phủ (mức này luôn thấp hơn mức giá hỗ trợ).