Luận văn thạc sĩ ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp việt nam giai đoạn 2006 2017

Nghiên cứu ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006-2017, cung cấp cái nhìn sâu sắc.

• Tác giả: Tống Quỳnh Như
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Ngọc Định
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Hạn Chế Tài Chính Đến Đầu Tư Doanh Nghiệp VN
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU TỔNG QUÁT
• 1.1. Lý do nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa nghiên cứu
• 1.7. Bố cục dự kiến
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN LÝ THUYẾT VÀ CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN
• 2.1. Cơ sở lý thuyết về đầu tư
• 2.2. Lý thuyết dòng tiền nội bộ của đầu tư
• 2.3. Sự nhạy cảm của dòng tiền và đầu tư
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU- PHƯƠNG PHÁP- MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Thống kê mô tả
• 3.4. Phân tích ma trận tương quan
• 3.5. Phân tích hồi quy
• 3.6. Kiểm định Hausman
• 3.7. Lựa chọn mô hình phù hợp
• 3.8. Mô hình nghiên cứu
• 3.9. Phương pháp thống kê mô tả
• 3.10. Phương pháp ước lượng hồi quy GMM hai bước (Two step Generalized Method of Moments)
• 4. CHƯƠNG 4: TRÌNH BÀY VÀ THẢO LUẬN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả dữ liệu
• 4.2. Thống kê mô tả các biến trong mô hình
• 4.3. Ma trận hệ số tương quan giữa các cặp biến
• 4.4. Kiểm định hiện tượng phương sai thay đổi
• 4.5. Kiểm định hiện tượng tự tương quan
• 4.6. Kết quả hồi quy
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Kết luận chung
• 5.2. Hạn chế của đề tài nghiên cứu
• 5.3. Một số kiến nghị
• 5.3.1. Về việc phát triển nghiên cứu
• 5.3.2. Khuyến nghị và giải pháp áp dụng trong thực tiễn
• PHỤ LỤC: KẾT QUẢ HỒI QUY

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng hạn chế tài chính đến đầu tư doanh nghiệp VN

Hạn chế tài chính (HCTC) là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp tại Việt Nam. Trong bối cảnh nền kinh tế đang phát triển, việc hiểu rõ tác động của HCTC đến đầu tư là rất cần thiết. Nghiên cứu này sẽ phân tích các khía cạnh khác nhau của HCTC và cách mà nó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp.

1.1. Khái niệm hạn chế tài chính và đầu tư doanh nghiệp

Hạn chế tài chính được định nghĩa là tình trạng mà doanh nghiệp không thể huy động đủ vốn cần thiết để thực hiện các dự án đầu tư. Điều này có thể do nhiều nguyên nhân như lãi suất cao, thiếu thông tin tài chính minh bạch, hoặc các chính sách tài chính không thuận lợi.

1.2. Tình hình kinh tế Việt Nam và tác động đến đầu tư

Tình hình kinh tế Việt Nam trong những năm qua đã có nhiều biến động. Sự phát triển không đồng đều của thị trường tài chính đã tạo ra những thách thức lớn cho các doanh nghiệp trong việc huy động vốn đầu tư. Các yếu tố như lạm phát, tỷ lệ nợ xấu cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư của doanh nghiệp.

II. Vấn đề và thách thức từ hạn chế tài chính đối với doanh nghiệp VN

HCTC gây ra nhiều vấn đề cho doanh nghiệp, đặc biệt là trong việc đưa ra quyết định đầu tư. Các doanh nghiệp thường phải đối mặt với những khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn, dẫn đến việc không thể thực hiện các dự án đầu tư tiềm năng.

2.1. Khó khăn tài chính và ảnh hưởng đến quyết định đầu tư

Khó khăn tài chính có thể dẫn đến việc doanh nghiệp phải trì hoãn hoặc hủy bỏ các dự án đầu tư. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của doanh nghiệp mà còn tác động tiêu cực đến nền kinh tế nói chung.

2.2. Rủi ro tài chính và chiến lược đầu tư

Rủi ro tài chính là một yếu tố quan trọng mà doanh nghiệp cần xem xét khi đưa ra quyết định đầu tư. Các doanh nghiệp cần có chiến lược rõ ràng để quản lý rủi ro tài chính, từ đó tối ưu hóa quyết định đầu tư của mình.

III. Phương pháp giải quyết hạn chế tài chính trong đầu tư doanh nghiệp VN

Để giảm thiểu tác động của HCTC đến quyết định đầu tư, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp quản lý tài chính hiệu quả. Việc xây dựng một chiến lược tài chính vững chắc sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn vốn và nâng cao khả năng đầu tư.

3.1. Chiến lược quản lý tài chính hiệu quả

Doanh nghiệp cần xây dựng các chiến lược quản lý tài chính hiệu quả, bao gồm việc tối ưu hóa chi phí, tăng cường quản lý dòng tiền và cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn.

3.2. Tăng cường huy động vốn từ các nguồn khác nhau

Doanh nghiệp có thể xem xét việc huy động vốn từ nhiều nguồn khác nhau như phát hành cổ phiếu, trái phiếu hoặc vay ngân hàng. Việc đa dạng hóa nguồn vốn sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về đầu tư doanh nghiệp VN

Nghiên cứu cho thấy rằng HCTC có tác động đáng kể đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có nhiều HCTC thường gặp khó khăn hơn trong việc thực hiện các dự án đầu tư so với các doanh nghiệp ít HCTC.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các doanh nghiệp niêm yết

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng các doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán Việt Nam chịu ảnh hưởng lớn từ HCTC. Các yếu tố như doanh thu, dòng tiền và nợ đều có tác động đến quyết định đầu tư của họ.

4.2. Ứng dụng các giải pháp tài chính trong thực tiễn

Các doanh nghiệp cần áp dụng các giải pháp tài chính đã được nghiên cứu để cải thiện khả năng đầu tư. Việc này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển mà còn góp phần vào sự phát triển chung của nền kinh tế.

V. Kết luận và tương lai của đầu tư doanh nghiệp VN

HCTC là một vấn đề lớn đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Việc hiểu rõ tác động của HCTC đến quyết định đầu tư sẽ giúp doanh nghiệp có những chiến lược phù hợp để vượt qua khó khăn tài chính.

5.1. Tóm tắt các phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng HCTC có ảnh hưởng lớn đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Các doanh nghiệp cần có những biện pháp cụ thể để giảm thiểu tác động này.

5.2. Định hướng tương lai cho đầu tư doanh nghiệp

Trong tương lai, các doanh nghiệp cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn và áp dụng các chiến lược tài chính hiệu quả để tối ưu hóa quyết định đầu tư.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2006-2017, nền kinh tế Việt Nam trải qua nhiều biến động lớn, đặc biệt là tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 và sự phát triển chưa đồng bộ của thị trường tài chính nội địa. Theo số liệu thống kê, tổng tài sản trung bình của các doanh nghiệp niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE) và Hà Nội (HNX) tăng từ khoảng 350 tỷ đồng năm 2006 lên đến gần 1.876 tỷ đồng năm 2017, trong khi tổng nợ cũng tăng từ 200 tỷ đồng lên hơn 1.068 tỷ đồng. Tuy nhiên, tốc độ tăng trưởng đầu tư lại thấp hơn nhiều so với tốc độ tăng tổng tài sản, cho thấy sự hạn chế trong khả năng huy động vốn đầu tư của doanh nghiệp.

Vấn đề nghiên cứu tập trung vào ảnh hưởng của hạn chế tài chính (HCTC) đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh thị trường vốn chưa hoàn thiện và chi phí huy động vốn bên ngoài cao. Mục tiêu cụ thể là phân tích mức độ tác động của HCTC đến quyết định đầu tư, so sánh sự khác biệt giữa nhóm doanh nghiệp có nhiều và ít hạn chế tài chính, đồng thời đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố tài chính như doanh thu, dòng tiền và đòn bẩy tài chính đến quyết định đầu tư hiện tại.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm 314 doanh nghiệp phi tài chính niêm yết trên HOSE và HNX trong 11 năm từ 2006 đến 2017. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý doanh nghiệp và hoạch định chính sách nhằm cải thiện khả năng tiếp cận vốn, thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai lý thuyết chính: lý thuyết dòng tiền nội bộ của đầu tư và lý thuyết hạn chế tài chính. Lý thuyết dòng tiền nội bộ cho rằng lợi nhuận và dòng tiền nội bộ có ảnh hưởng tích cực đến quyết định đầu tư do chi phí sử dụng vốn nội bộ thấp hơn so với vốn huy động bên ngoài. Lý thuyết hạn chế tài chính nhấn mạnh rằng trong thị trường vốn không hoàn hảo, chi phí huy động vốn bên ngoài cao hơn do các chi phí giao dịch, chi phí đại diện và bất cân xứng thông tin, dẫn đến việc doanh nghiệp bị hạn chế trong tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: hạn chế tài chính (HCTC), dòng tiền tự do, đòn bẩy tài chính, quy mô doanh nghiệp, chỉ số Z-score đo lường mức độ hạn chế tài chính, và mô hình phương trình Euler để phân tích quyết định đầu tư trong tương lai dựa trên các biến tài chính hiện tại.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng (panel data) của 314 doanh nghiệp niêm yết trên HOSE và HNX trong giai đoạn 2006-2017, loại trừ các doanh nghiệp tài chính và các trường hợp dữ liệu không đầy đủ hoặc bất thường. Dữ liệu thu thập từ báo cáo tài chính đã được kiểm toán, bao gồm bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và báo cáo lưu chuyển tiền tệ.

Phương pháp phân tích chính là hồi quy GMM hai bước (Two-step Generalized Method of Moments) nhằm xử lý vấn đề nội sinh, phương sai thay đổi và tự tương quan trong dữ liệu. Mô hình nghiên cứu bao gồm mô hình sai số hiệu chỉnh (ECM) để kiểm tra ảnh hưởng của HCTC đến quyết định đầu tư và mô hình phương trình Euler để dự đoán tỷ lệ đầu tư trong tương lai dựa trên các biến tài chính hiện tại như dòng tiền, doanh thu và đòn bẩy tài chính.

Quá trình nghiên cứu được thực hiện theo các bước: thống kê mô tả, phân tích ma trận tương quan, kiểm định Hausman để lựa chọn mô hình phù hợp giữa FEM và REM, kiểm định các giả thuyết và phân tích kết quả hồi quy.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của hạn chế tài chính đến quyết định đầu tư: Kết quả hồi quy cho thấy tồn tại mối quan hệ có ý nghĩa thống kê giữa HCTC và quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có nhiều hạn chế tài chính bị ảnh hưởng mạnh mẽ hơn, với mức độ nhạy cảm đầu tư với dòng tiền cao hơn so với nhóm doanh nghiệp ít hạn chế tài chính.

2. Mối quan hệ giữa nợ và đầu tư: Phương trình Euler chỉ ra mối quan hệ ngược chiều giữa tỷ lệ nợ và quyết định đầu tư, nghĩa là đòn bẩy tài chính cao làm giảm khả năng đầu tư của doanh nghiệp do chi phí sử dụng vốn tăng và rủi ro tài chính gia tăng.

3. Ảnh hưởng tích cực của doanh thu và dòng tiền: Tốc độ tăng trưởng doanh thu và dòng tiền trong quá khứ có tác động tích cực và có ý nghĩa đến quyết định đầu tư hiện tại, phản ánh khả năng tạo ra nguồn vốn nội bộ để tài trợ cho các dự án đầu tư.

4. Tỷ lệ đầu tư trong quá khứ: Tỷ lệ đầu tư ở kỳ trước có ảnh hưởng tích cực đến quyết định đầu tư hiện tại, cho thấy xu hướng mở rộng quy mô đầu tư được duy trì qua các năm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên có thể giải thích bởi chi phí huy động vốn bên ngoài cao và khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn khủng hoảng tài chính toàn cầu và sự thắt chặt tín dụng tại Việt Nam. So sánh với các nghiên cứu quốc tế, kết quả phù hợp với nghiên cứu của Cˇrnigoj và Verbicˇ (2014) tại Slovenia, cũng như các nghiên cứu của Fazzari và cộng sự (1988) về sự nhạy cảm của đầu tư với dòng tiền trong điều kiện hạn chế tài chính.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng tăng trưởng tổng tài sản, tổng nợ và đầu tư qua các năm, cũng như bảng hồi quy chi tiết các hệ số và mức ý nghĩa của các biến độc lập trong mô hình.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp nhỏ và vừa: Chính phủ và các tổ chức tài chính nên thiết kế các chương trình tín dụng ưu đãi, giảm chi phí vay nhằm giảm bớt hạn chế tài chính, đặc biệt cho nhóm doanh nghiệp có quy mô nhỏ và vừa, trong vòng 2-3 năm tới.

2. Phát triển thị trường vốn và đa dạng hóa nguồn vốn: Khuyến khích doanh nghiệp niêm yết phát hành cổ phiếu, trái phiếu để huy động vốn dài hạn, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn vay ngân hàng, với mục tiêu tăng tỷ lệ huy động vốn bên ngoài lên ít nhất 30% trong 5 năm tới.

3. Cải thiện minh bạch và quản trị doanh nghiệp: Tăng cường công tác kiểm toán, công bố thông tin tài chính nhằm giảm chi phí bất cân xứng thông tin, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn bên ngoài, thực hiện trong vòng 1-2 năm.

4. Đào tạo và nâng cao năng lực quản lý tài chính: Hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao kỹ năng quản lý dòng tiền, lập kế hoạch đầu tư hiệu quả để tối ưu hóa nguồn lực tài chính, triển khai liên tục và định kỳ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ tác động của hạn chế tài chính đến quyết định đầu tư, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp nhằm tối ưu hóa nguồn vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư.

2. Các nhà hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở khoa học để thiết kế các chính sách hỗ trợ tài chính, phát triển thị trường vốn và cải thiện môi trường kinh doanh nhằm thúc đẩy đầu tư doanh nghiệp.

3. Các nhà nghiên cứu kinh tế và tài chính: Là tài liệu tham khảo quan trọng cho các nghiên cứu tiếp theo về mối quan hệ giữa hạn chế tài chính và đầu tư trong bối cảnh thị trường vốn các nước đang phát triển.

4. Nhà đầu tư và tổ chức tài chính: Giúp đánh giá rủi ro tài chính và tiềm năng đầu tư của doanh nghiệp dựa trên các chỉ số tài chính và mức độ hạn chế tài chính, từ đó đưa ra quyết định đầu tư chính xác hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hạn chế tài chính là gì và tại sao nó quan trọng đối với doanh nghiệp?
   Hạn chế tài chính là tình trạng doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn bên ngoài do chi phí huy động vốn cao hoặc các rào cản thị trường. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đầu tư và phát triển của doanh nghiệp.

2. Phương pháp GMM hai bước có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp GMM hai bước giúp xử lý vấn đề nội sinh, tự tương quan và phương sai thay đổi trong dữ liệu bảng, từ đó cho kết quả hồi quy chính xác và tin cậy hơn so với các phương pháp truyền thống.

3. Tại sao doanh thu và dòng tiền lại ảnh hưởng tích cực đến quyết định đầu tư?
   Doanh thu và dòng tiền tăng phản ánh khả năng tạo ra nguồn vốn nội bộ dồi dào, giúp doanh nghiệp có đủ tài chính để thực hiện các dự án đầu tư mà không phải phụ thuộc nhiều vào nguồn vốn bên ngoài.

4. Có sự khác biệt nào giữa doanh nghiệp nhiều hạn chế tài chính và ít hạn chế tài chính không?
   Doanh nghiệp có nhiều hạn chế tài chính thường nhạy cảm hơn với biến động dòng tiền và có xu hướng bị hạn chế trong quyết định đầu tư so với doanh nghiệp ít hạn chế tài chính, do chi phí huy động vốn bên ngoài cao hơn.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp giảm thiểu ảnh hưởng của hạn chế tài chính?
   Doanh nghiệp có thể cải thiện quản trị tài chính, tăng cường minh bạch thông tin, đa dạng hóa nguồn vốn huy động và tận dụng các chính sách hỗ trợ tài chính từ nhà nước để giảm thiểu tác động tiêu cực của hạn chế tài chính.

Kết luận

• Hạn chế tài chính có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định đầu tư của các doanh nghiệp Việt Nam trong giai đoạn 2006-2017, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp có nhiều hạn chế tài chính.
• Mối quan hệ ngược chiều giữa đòn bẩy tài chính và đầu tư cho thấy chi phí nợ cao làm giảm khả năng đầu tư của doanh nghiệp.
• Doanh thu và dòng tiền trong quá khứ đóng vai trò tích cực trong việc thúc đẩy quyết định đầu tư hiện tại.
• Tỷ lệ đầu tư trong quá khứ là chỉ báo quan trọng cho xu hướng đầu tư tương lai của doanh nghiệp.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các giải pháp nhằm giảm bớt hạn chế tài chính, thúc đẩy đầu tư và phát triển kinh tế bền vững tại Việt Nam.

Next steps: Các nhà quản lý doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng các khuyến nghị đề xuất để cải thiện khả năng tiếp cận vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư. Đồng thời, nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng phạm vi và cập nhật dữ liệu mới để đánh giá tác động của các chính sách tài chính hiện hành.

Để nâng cao năng lực tài chính và đầu tư, các doanh nghiệp cần chủ động cải thiện quản trị tài chính và tận dụng các nguồn vốn đa dạng, đồng thời các cơ quan quản lý cần tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cho ý tưởng nghiên cứu về mối quan hệ giữa dòng tiền và đầu tư là nghiên cứu của nhóm tác giả Fazzari, Hubbard và Petersen (1988) với nhận định là những hạn chế trong quy mô nguồn vốn nội bộ cũng như khả năng tiếp cận nguồn vốn bên ngoài…. có ảnh hưởng nhất định đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp và quyết định đầu tư ở các công ty có quy mô nhỏ, mới thành lập, mức chi trả cổ tức thấp, có xu hướng nhạy cảm hơn với dòng tiền.Tuy nhiên trái ngược với nhận định của Fazzari, Hubbard và Petersen (1988), nhóm tác giả Kaplan và Zingales (1997, 2000) khẳng định những công ty không bị giới hạn về tài chính lại nhạy cảm với những cú sốc về dòng tiền.Sau cùng, nghiên cứu của Cleary và các cộng sự (2007) đã giúp tháo gỡ những mâu thuẫn giữa Fazzari và các cộng sự (1988) và Kaplan và Zingales (1997, 2000).Những giả định áp dụng cho mô hình chữ U có hiệu lực TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 trong thực tế và những ràng buộc về tài chính đã được các tác giả nhìn nhận trên nhiều góc độ. Bên cạnh đó nghiên cứu cùa Hoshi và cộng sự (1991) dựa trên Mức độ quan hệ với Ngân hàng cho kết quả dòng tiền có tác động tích cực và mạnh mẽ đối với đầu tư ở những DN riêng rẽ hơn những DN thuộc tập đoàn. Kết quả nghiên cứu cùa Alti (2003) dựa trên Tỷ lệ chi trả cổ tức cho kết quả dòng tiền có tác động tích cực và có xu hướng nhạy cảm với đầu tư hơn ở những DN trẻ, quy mô nhỏ, tỷ lệ tăng trưởng cao và tỷ lệ chi trả cổ tức thấp.

Kết quả nghiên cứu của Hovakimian và Titman (2006) cho kết quả ở những DN không có HCTC, dòng tiền gần như không hoặc ít nhạy cảm với nguồn quỹ nội bộ và lượng tiền mặt từ bán tài sản hơn ở các DN có nhiều HCTC Điểm qua các nghiên cứu thực nghiệm về độ nhạy cảm của dòng tiền và đầu tư dưới tác động của HCTC, kết quả nhận được là chưa thống nhất mà tùy thuộc vào yếu tố mà nghiên cứu sử dụng làm thước đo xác định HCTC.2 Cơ sở lý thuyết về hạn chế tài chính 2.1 Khái niệm Cho đến nay, vẫn chưa có sự đồng thuận trong việc đưa ra một định nghĩa rõ ràng về hạn chế tài chính vì hạn chế tài chính không thể trực tiếp quan sát được.Mặc dù vậy, hầu hết các quan điểm đều cho rằng hạn chế tài chính xảy ra khi công ty khó tiếp cận với các nguồn tài trợ bên ngoài. - Theo Ismail và cộng sự (2010), HCTC được định nghĩa là những khó khăn về tài chính gây cản trở trong việc huy động nguồn vốn bên ngoài để tài trợ cho hoạt động đầu tư của doanh nghiệp. - Kaplan & Zingales (1997) đã sử dụng định nghĩa là: "Các HCTC là chênh lệch giữa chi phí của việc huy động vốn từ bên trong và bên ngoài công ty" hay công ty có chi phí sử dụng nguồn vốn từ bên ngoài cao tương đương với công ty bị hạn chế tài chính sẽ dựa nhiều hơn vào các nguồn lực tài chính bên trong để hạn chế TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 việc cắt giảm đầu tư dự kiến trong tương lai. Các hạn chế này có thể được gây ra bởi việc không minh bạch thông tin và chi phí môi giới.

Ở mức độ nghiêm trọng, hạn chế tài chính có thể làm cho các công ty không thể huy động được nguồn tài trợ bên ngoài do chi phí sử dụng vốn của các nguồn tài trợ này quá cao.Các công ty bị hạn chế tài chính sẽ phải phụ thuộc nhiều hơn vào sự sẵn có của nguồn tài trợ nội bộ để tài trợ cho các cơ hội đầu tư. Hạn chế tài chính có thể chia thành hạn chế tài chính bên trong và hạn chế tài chính bên ngoài. Hạn chế tài chính bên trong liên quan đến việc công ty không có đủ nguồn lực để tự tài trợ cho các quyết định đầu tư; trong khi đó, hạn chế tài chính bên ngoài thường xuất hiện do các bất hoàn hảo trên thị trường vốn như tình trạng bất cân xứng thông tin và vấn đề đại diện khiến công ty hầu như rất khó tiếp cận được các nguồn tài trợ bên ngoài. Dù là hạn chế tài chính bên trong hay hạn chế tài chính bên ngoài thì sau cùng việc thiếu hụt nguồn tài trợ cũng sẽ khiến quyết định đầu tư của công ty phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền phát sinh nội bộ (Fazzari & cộng sự, 1988; Kaplan & Zingales, 1997; Guariglia, 2008).

Tóm lại, trong một thị trường vốn không hoàn hảo, hạn chế tài chính xảy ra khi các công ty bị giới hạn về khả năng tiếp cận nguồn vốn từ bên ngoài hoặc chi phí sử dụng vốn từ bên ngoài cao hơn đáng kể so với nguồn vốn nội bộ.Điều này dẫn đến chi tiêu đầu tư của các công ty có thể bị hạn chế bởi sự thiếu hụt của nguồn vốn và kết quả là doanh nghiệp có thể bỏ qua một số cơ hội đầu tư hấp dẫn. Mặc dù nhiều nghiên cứu thực nghiệm chỉ ra rằng HCTC ảnh hưởng đáng kể đến quyết định đầu tư của doanh nghiệp nhưng cho đến nay vẫn chưa có sự thống nhất trong cách xác định và đo lường HCTC. HCTC là đại lượng không quan sát trực tiếp được và xác định một doanh nghiệp có bị HCTC hay không thì chưa có cách đo lường chính xác và thống nhất.1 Các thước đo về hạn chế tài chính • Dòng tiền: Sự nhạy cảm giữa dòng tiền tự do và đầu tư là phương pháp thực nghiệm đầu tiên được Fazzari và cộng sự (1988) đưa ra để đo lường HCTC. Theo TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 11 nghiên cứu này, các công ty không bị giới hạn về tài chính có thể dễ dàng huy động từ các nguồn bên ngoài để tài trợ cho các khoản đầu tư của họ.

Do đó, không có sự nhạy cảm giữa dòng tiền và đầu tư được tìm thấy. Ngược lại, đối với các doanh nghiệp bị HCTC, thì sẽ có sự nhạy cảm giữa dòng tiền tự do và đầu tư. • Cổ tức:Các doanh nghiệp có tỷ lệ chi trả cổ tức thấp được phân loại là bị HCTC vì các DN này sử dụng hầu hết các nguồn vốn sẵn có để chi trả cho các khoản đầu tư của họ, cho thấy sự nhạy cảm giữa dòng tiền và đầu tư cao hơn so với các công ty có tỷ lệ chi trả cổ tức cao. Nghiên cứu của Steven M.

Glenn Hubbard, and Bruce C. Petersen (1988) xác định doanh nghiệp HCTC dựa trên tỷ lệ cổ tức trên thu nhập. Tỷ lệ này càng thấp thể hiện khả năng thanh khoản thấp, là một đặc điểm của HCTC, các doanh nghiệp này chi trả cổ tức thấp để giữ lại một nguồn quỹ nội bộ đủ lớn để tái tài trợ cho đầu tư. Cava (2005) cho rằ ng các doanh nghiệp được xem là HCTC là những doanh nghiệp cắt giảm cổ tức năm nay so với năm trước đó.

Tuy nhiên cũng có lập luận rằng chi trả cổ tức thấp là do chính sách cổ tức hay biện pháp phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp. • Khả năng thanh khoản: Almeida, Campello & Weisbach (2004) sử dụng một mô hình khác về khả năng thanh khoản. Họ lập luận rằng chính sách tiền mặt của một công ty có thể dùng để phân loại mức độ HCTC. Khi các quỹ nội bộ không đủ để tài trợ cho tất cả các cơ hội đầu tư, công ty phải bỏ qua một số dự án để có thể tài trợ cho các cơ hội hoặc phòng ngừa những cú sốc trong tương lai.

Đối với các công ty bị HCTC, có mối liên hệ cùng chiều giữa biến động chính sách tiền mặt và dòng tiền. Điều này trái ngược với các doanh nghiệp không có HCTC vì họ có thể nhận được quỹ bên ngoài để tài trợ cho các cơ hội đầu tư. • Hạng trái phiếu, thương phiếu: phần lớn trái phiếu, thương phiếu của các DN nhiều HCTC không được xếp hạng là tiêu chí phân loại doanh nghiệp HCTC được lựa chọn bởi các tác giả Whited (1992); Gilchristand Himmelberg (1995) • Đòn bẩy: Hadlock & Pierce (2010) chỉ ra rằng đòn bẩy và dòng tiền có thể dự báo những HCTC cho một công ty TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 12 • Quy mô doanh nghiệp: là một trong những công cụ được sử dụng rộng rãi nhất để đo lường HCTC do: (1) chi phí giao dịch giảm theo quy mô, (2) vấn đề lựa chọn - các công ty nhỏ có khả năng hạn chế khi tiếp cận với tài chính bên ngoài và (3) đối với các công ty lớn, dễ dàng tăng thêm nợ nần bằng cách đa dạng hóa đầu tư và giảm rủi ro về phá sản. Kết quả là quy mô của công ty là yếu tố quan trọng đối với mức độ HCTC của một công ty vì các công ty nhỏ hơn có thể bị ảnh hưởng nhiều hơn bởi thông tin không bất cân xứng, các tài sản thế chấp thấp và chi phí phá sản cao hơn.

Các công ty nhỏ có xu hướng bị HCTC do tầm nhìn hoặc chiến lược của công ty. Kết quả là các nhà đầu tư gặp khó khăn trong việc đánh giá chất lượng dự án. Các công ty lớn có nghĩa vụ cung cấp thêm thông tin, và do đó, ít bị ảnh hưởng bởi các vấn đề về bất cân xứng thông tin, từ đó tránh được những HCTC. • Độ tuổi của công ty cũng rất quan trọng.

Mối quan hệ với các nhà đầu tư được xây dựng theo thời gian và bởi do tiểu sử ngắn gọn, các công ty trẻ bị giới hạn trong việc tiếp cận và chinh phục các nhà đầu tư tiềm năng. • Chi phí sử dụng vốn: Kaplan và Zingales (1997): dựa vào chênh lệch giữa CPSDV từ bên ngoài và bên trong doanh nghiệp (các quỹ nội bộ). • Báo cáo tài chính: BCTC của công ty có thể được sử dụng như là một đo lường cho HCTC của mỗi công ty (Kaplan & Zingales, 1997). • Khảo sát: Một giải pháp thay thế là hỏi các công ty về các HCTC của họ.

Các phiếu tự đánh giá được sử dụng trong các cuộc điều tra. Lợi ích của các cuộc điều tra là những HCTC với các cơ hội đầu tư trực tiếp được tính đến và do thực tế được chính công ty trả lời. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là sự khách quan của các câu trả lời. Người trả lời có thể có đánh giá khác nhau về tài chính, trong khi hai công ty có cùng điều kiện tài chính.

• Chỉ số: Các chỉ số phù hợp hơn để phân tích những HCTC do sự kết hợp của một số biến số và việc sử dụng thông tin định tính và định lượng.