Nghiên cứu ảnh hưởng của dòng tiền đến lượng tiền mặt của các công ty Việt Nam trong điều kiện ...

Luận văn thạc sĩ phân tích ảnh hưởng của dòng tiền đến lượng tiền mặt của công ty Việt Nam trong bối cảnh tài chính hạn chế và chi phí đại diện.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Dòng Tiền Đến Lượng Tiền Mặt Của Công Ty Việt
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: Lý do chọn đề tài
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu và các câu hỏi nghiên cứu
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa đề tài
• 1.4. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Khung lý thuyết về nắm giữ tiền
• 2.2. Lý thuyết đánh đổi
• 2.3. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 2.4. Lý thuyết đại diện
• 3. CHƯƠNG 3: DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng dòng tiền đến lượng tiền mặt của công ty Việt

Dòng tiền là một yếu tố quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty. Nó không chỉ ảnh hưởng đến khả năng thanh toán mà còn quyết định lượng tiền mặt mà công ty nắm giữ. Nghiên cứu cho thấy rằng, trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, dòng tiền có tác động mạnh mẽ đến quyết định nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp. Khi dòng tiền tăng, các công ty thường có xu hướng gia tăng lượng tiền mặt để đảm bảo tính thanh khoản và khả năng đầu tư. Ngược lại, khi dòng tiền giảm, các công ty có thể phải cắt giảm lượng tiền mặt nắm giữ để duy trì hoạt động.

1.1. Dòng tiền và vai trò của nó trong quản lý tài chính

Dòng tiền đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của doanh nghiệp. Nó giúp công ty thanh toán các khoản nợ, chi phí hoạt động và đầu tư vào các dự án mới. Việc quản lý dòng tiền hiệu quả sẽ giúp công ty tránh được tình trạng thiếu hụt tài chính và đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.2. Tình hình tài chính của công ty Việt Nam hiện nay

Trong bối cảnh kinh tế hiện tại, nhiều công ty Việt Nam đang phải đối mặt với các thách thức về tài chính. Sự biến động của dòng tiền có thể dẫn đến những quyết định khó khăn trong việc nắm giữ tiền mặt. Các công ty cần phải có chiến lược rõ ràng để quản lý dòng tiền và lượng tiền mặt nắm giữ.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý dòng tiền tại Việt Nam

Quản lý dòng tiền tại Việt Nam gặp nhiều thách thức do sự biến động của nền kinh tế và các yếu tố bên ngoài. Các công ty thường phải đối mặt với tình trạng thu nhập bất ổn và chi phí đại diện cao. Điều này ảnh hưởng đến khả năng nắm giữ tiền mặt của họ. Nghiên cứu cho thấy rằng, các công ty có thu nhập không ổn định thường có xu hướng nắm giữ nhiều tiền mặt hơn để đối phó với rủi ro tài chính.

2.1. Các yếu tố ảnh hưởng đến dòng tiền của công ty

Các yếu tố như tình hình kinh tế, chính sách tài chính và quản lý nội bộ đều có thể ảnh hưởng đến dòng tiền của công ty. Sự biến động của các yếu tố này có thể dẫn đến những thay đổi trong lượng tiền mặt mà công ty nắm giữ.

2.2. Chi phí đại diện và tác động đến quyết định nắm giữ tiền

Chi phí đại diện là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt của công ty. Khi chi phí đại diện cao, các công ty có xu hướng nắm giữ nhiều tiền mặt hơn để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo khả năng thanh toán.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của dòng tiền đến lượng tiền mặt

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hồi quy để phân tích mối quan hệ giữa dòng tiền và lượng tiền mặt nắm giữ của các công ty Việt Nam. Các mô hình như Fixed Effects Model (FEM) và Generalized Method of Moments (GMM) được áp dụng để kiểm định các giả thuyết nghiên cứu. Kết quả cho thấy rằng, dòng tiền có ảnh hưởng đáng kể đến quyết định nắm giữ tiền mặt của các công ty.

3.1. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu sử dụng

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên dữ liệu từ 253 công ty niêm yết trên Sở Giao Dịch Chứng Khoán TP. HCM và Sở Giao Dịch Chứng Khoán Hà Nội trong giai đoạn từ năm 2008 đến 2015. Dữ liệu này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về mối quan hệ giữa dòng tiền và lượng tiền mặt nắm giữ.

3.2. Phân tích hồi quy và kết quả

Kết quả hồi quy cho thấy rằng, khi dòng tiền tăng, lượng tiền mặt nắm giữ của các công ty cũng có xu hướng tăng. Điều này cho thấy rằng, các công ty thường có xu hướng gia tăng lượng tiền mặt để đảm bảo tính thanh khoản trong bối cảnh dòng tiền dồi dào.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về dòng tiền và tiền mặt

Kết quả nghiên cứu cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản trị doanh nghiệp trong việc xây dựng chiến lược quản lý tiền mặt. Việc hiểu rõ ảnh hưởng của dòng tiền đến lượng tiền mặt nắm giữ sẽ giúp các công ty tối ưu hóa chính sách tài chính của mình. Các công ty có thể điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ dựa trên tình hình dòng tiền thực tế để đảm bảo hoạt động hiệu quả.

4.1. Chiến lược quản lý tiền mặt hiệu quả

Các công ty cần xây dựng chiến lược quản lý tiền mặt linh hoạt, có thể điều chỉnh theo tình hình dòng tiền thực tế. Việc này sẽ giúp công ty duy trì tính thanh khoản và giảm thiểu rủi ro tài chính.

4.2. Kinh nghiệm từ các công ty thành công

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, những công ty thành công trong việc quản lý tiền mặt thường có chiến lược rõ ràng và linh hoạt. Họ biết cách điều chỉnh lượng tiền mặt nắm giữ dựa trên tình hình dòng tiền và các yếu tố bên ngoài.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu về dòng tiền

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, dòng tiền có ảnh hưởng lớn đến lượng tiền mặt nắm giữ của các công ty Việt Nam. Trong tương lai, cần có thêm nhiều nghiên cứu để làm rõ hơn mối quan hệ này và tìm ra các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến quyết định nắm giữ tiền mặt. Các công ty cần tiếp tục cải thiện quản lý dòng tiền để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng đến dòng tiền và lượng tiền mặt nắm giữ. Việc này sẽ giúp các công ty có cái nhìn toàn diện hơn về quản lý tài chính.

5.2. Tầm quan trọng của quản lý dòng tiền trong tương lai

Quản lý dòng tiền sẽ ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh kinh tế biến động. Các công ty cần phải có chiến lược rõ ràng để đối phó với những thách thức này và tối ưu hóa lượng tiền mặt nắm giữ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chịu nhiều tác động từ khủng hoảng toàn cầu và biến động kinh tế, việc quản trị lượng tiền mặt của các doanh nghiệp trở nên đặc biệt quan trọng. Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, số lượng doanh nghiệp phá sản và ngưng hoạt động tại Việt Nam tăng từ 53,922 doanh nghiệp năm 2011 lên đến 80,858 doanh nghiệp năm 2015. Điều này đặt ra câu hỏi về cách các công ty Việt Nam quản lý lượng tiền mặt trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện. Luận văn này tập trung phân tích ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ của 253 công ty phi tài chính niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP. HCM và Hà Nội trong giai đoạn 2008-2015.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm kiểm định mức độ ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ, đồng thời làm rõ vai trò của hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện trong mối quan hệ này. Nghiên cứu sử dụng các phương pháp hồi quy hiện đại như Fixed Effects Model (FEM), Generalized Method of Moments (GMM), System GMM và phương pháp Bayesian để phân tích dữ liệu bảng với 1,777 quan sát. Kết quả nghiên cứu không chỉ có ý nghĩa học thuật mà còn hỗ trợ các nhà quản trị doanh nghiệp Việt Nam xây dựng chiến lược quản trị tiền mặt tối ưu, nâng cao tính thanh khoản và hiệu quả tài chính trong bối cảnh kinh tế đầy biến động.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên ba lý thuyết chính để giải thích hành vi nắm giữ tiền mặt của các công ty:

• Lý thuyết đánh đổi: Các công ty cân bằng giữa lợi ích và chi phí của việc giữ tiền mặt. Tiền mặt giúp giảm chi phí giao dịch và tạo đệm phòng ngừa rủi ro thu nhập bất ổn, nhưng cũng phát sinh chi phí cơ hội và chi phí đại diện khi giữ quá nhiều tiền.

• Lý thuyết trật tự phân hạng: Do bất cân xứng thông tin, các công ty ưu tiên sử dụng nguồn tài trợ nội bộ (tiền mặt) trước khi huy động vốn bên ngoài, do chi phí huy động vốn bên ngoài cao hơn và rủi ro thông tin.

• Lý thuyết đại diện: Mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý có thể dẫn đến việc giữ tiền mặt quá mức, gây ra chi phí đại diện. Nhà quản lý có thể sử dụng tiền mặt để thực hiện các dự án đầu tư không hiệu quả nhằm mục đích cá nhân.

Ba khái niệm chính được sử dụng trong nghiên cứu gồm: sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ, hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính của 253 công ty phi tài chính niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn 2008-2015, với tổng cộng 1,777 quan sát. Các công ty thuộc lĩnh vực tài chính, ngân hàng và các công ty có dữ liệu không đầy đủ hoặc bất thường đã bị loại bỏ để đảm bảo tính chính xác.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Hồi quy mô hình dạng bảng với Fixed Effects Model (FEM) để kiểm soát các yếu tố không quan sát được cố định theo công ty.

• Sử dụng Generalized Method of Moments (GMM) và System GMM để xử lý vấn đề nội sinh của biến dòng tiền.

• Áp dụng phương pháp Bayesian để ước lượng hệ số không đồng nhất, cho phép phân tích mức độ thay đổi lượng tiền mặt do dòng tiền ảnh hưởng ở từng công ty riêng biệt.

Các biến chính được mô tả và đo lường chi tiết, bao gồm biến phụ thuộc là tỷ lệ thay đổi lượng tiền mặt trên tổng tài sản, biến độc lập chính là tỷ lệ dòng tiền trên tổng tài sản, cùng các biến kiểm soát như quy mô công ty, giá trị thị trường trên giá trị sổ sách, các biến đại diện cho hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chất lượng quản trị doanh nghiệp.

Trình tự nghiên cứu gồm thống kê mô tả, kiểm định mối quan hệ giữa dòng tiền và lượng tiền mặt, ước lượng mô hình hồi quy, phân tích Bayesian và phân tích Ex-post để đánh giá ảnh hưởng của các yếu tố hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng tích cực của dòng tiền đến sự thay đổi lượng tiền mặt: Kết quả hồi quy FEM, GMM và SYS-GMM đều cho thấy hệ số dòng tiền dương và có ý nghĩa thống kê ở mức 1%, với giá trị khoảng 0.289. Điều này khẳng định rằng khi dòng tiền tăng, các công ty Việt Nam có xu hướng tăng lượng tiền mặt nắm giữ, và ngược lại.

2. Phân tích Bayesian cho thấy sự khác biệt giữa các công ty: Khoảng 94.1% công ty trong mẫu có xu hướng tăng lượng tiền mặt khi dòng tiền dương, trong khi 5.9% công ty lại giảm lượng tiền mặt. Giá trị trung bình hệ số biến động lượng tiền mặt do dòng tiền ảnh hưởng là 0.142, với phạm vi từ -0.36 đến 0.44, cho thấy sự đa dạng trong hành vi quản trị tiền mặt.

3. Thu nhập bất ổn là động lực chính thúc đẩy nắm giữ tiền mặt: Các công ty có thu nhập biến động cao và tương quan chuỗi thu nhập thấp có xu hướng giữ nhiều tiền mặt hơn để phòng ngừa rủi ro thu nhập bất ổn. Điều này phù hợp với lý thuyết động cơ phòng ngừa.

4. Hạn chế tài chính và chi phí đại diện không ảnh hưởng đáng kể: Kết quả phân tích Ex-post và hồi quy Pooled OLS, Logit cho thấy hạn chế tài chính và chi phí đại diện không có tác động rõ ràng đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ từ ảnh hưởng của dòng tiền trong các công ty Việt Nam giai đoạn nghiên cứu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các phát hiện trên có thể giải thích như sau: Dòng tiền là nguồn tài trợ nội bộ quan trọng, đặc biệt trong điều kiện thị trường vốn không hoàn hảo như Việt Nam. Việc tăng lượng tiền mặt khi dòng tiền tăng giúp doanh nghiệp duy trì tính thanh khoản và linh hoạt tài chính, đồng thời tận dụng cơ hội đầu tư. Sự khác biệt giữa các công ty về phản ứng với dòng tiền có thể do đặc điểm ngành nghề, quy mô và chiến lược quản trị tiền mặt khác nhau.

Thu nhập bất ổn làm tăng nhu cầu giữ tiền mặt như một tấm đệm tài chính để đối phó với các cú sốc thu nhập, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước. Ngược lại, hạn chế tài chính và chi phí đại diện không ảnh hưởng nhiều có thể do các công ty Việt Nam trong mẫu đã có các chính sách quản trị tiền mặt phù hợp hoặc do đặc thù thị trường vốn trong nước.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân phối hệ số biến động lượng tiền mặt theo phương pháp Bayesian, thể hiện rõ tỷ lệ công ty tăng hoặc giảm tiền mặt khi dòng tiền thay đổi, cùng bảng hồi quy chi tiết các mô hình FEM, GMM và SYS-GMM.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản trị dòng tiền nội bộ: Các doanh nghiệp cần xây dựng hệ thống quản lý dòng tiền hiệu quả nhằm tận dụng tối đa nguồn tài trợ nội bộ, giảm phụ thuộc vào nguồn vốn bên ngoài, từ đó nâng cao khả năng duy trì lượng tiền mặt hợp lý. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo doanh nghiệp; Thời gian: 1-2 năm.

2. Xây dựng chính sách tiền mặt linh hoạt theo biến động thu nhập: Do thu nhập bất ổn là yếu tố chính ảnh hưởng đến lượng tiền mặt, doanh nghiệp nên thiết kế chính sách quản trị tiền mặt phù hợp với mức độ biến động thu nhập, đảm bảo có đủ tiền mặt để ứng phó với các cú sốc tài chính. Chủ thể thực hiện: Bộ phận tài chính; Thời gian: liên tục theo chu kỳ kinh doanh.

3. Nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp: Mặc dù chi phí đại diện không ảnh hưởng rõ ràng trong nghiên cứu, việc cải thiện chất lượng quản trị, tăng cường giám sát và minh bạch thông tin vẫn là yếu tố quan trọng giúp giảm rủi ro và chi phí không cần thiết trong quản lý tiền mặt. Chủ thể thực hiện: Hội đồng quản trị, cổ đông; Thời gian: 3-5 năm.

4. Tăng cường đào tạo và ứng dụng công nghệ quản lý tài chính: Đào tạo nhân sự tài chính về kỹ năng quản trị tiền mặt và ứng dụng các công cụ công nghệ hiện đại giúp theo dõi, dự báo dòng tiền chính xác hơn, từ đó đưa ra quyết định giữ tiền mặt hợp lý. Chủ thể thực hiện: Phòng tài chính kế toán; Thời gian: 1-3 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ tác động của dòng tiền và các yếu tố kinh tế đến chính sách quản trị tiền mặt, từ đó xây dựng chiến lược tài chính phù hợp.

2. Chuyên gia tài chính và kế toán: Cung cấp cơ sở lý thuyết và thực tiễn về quản trị tiền mặt trong điều kiện thị trường vốn không hoàn hảo và thu nhập bất ổn.

3. Nhà nghiên cứu và học viên cao học ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá về phương pháp nghiên cứu, mô hình phân tích và ứng dụng phương pháp Bayesian trong tài chính doanh nghiệp.

4. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Hỗ trợ đánh giá thực trạng quản lý tài chính doanh nghiệp, từ đó đề xuất các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản trị tiền mặt hiệu quả.

Câu hỏi thường gặp

1. Dòng tiền ảnh hưởng như thế nào đến lượng tiền mặt của doanh nghiệp?
   Dòng tiền có ảnh hưởng tích cực đến lượng tiền mặt; khi dòng tiền tăng, doanh nghiệp thường tăng lượng tiền mặt để duy trì tính thanh khoản và tận dụng cơ hội đầu tư.

2. Tại sao thu nhập bất ổn lại làm tăng lượng tiền mặt được giữ?
   Thu nhập bất ổn tạo ra rủi ro tài chính, doanh nghiệp giữ tiền mặt như một tấm đệm để phòng ngừa các cú sốc thu nhập và đảm bảo khả năng thanh toán.

3. Hạn chế tài chính có tác động như thế nào đến quản trị tiền mặt?
   Trong nghiên cứu này, hạn chế tài chính không ảnh hưởng đáng kể đến sự thay đổi lượng tiền mặt do dòng tiền tác động, có thể do các công ty đã có chính sách quản trị phù hợp.

4. Chi phí đại diện là gì và nó ảnh hưởng thế nào đến việc giữ tiền mặt?
   Chi phí đại diện phát sinh từ mâu thuẫn lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý, có thể khiến nhà quản lý giữ quá nhiều tiền mặt để thực hiện các dự án không hiệu quả, tuy nhiên nghiên cứu này không tìm thấy tác động rõ ràng của chi phí đại diện.

5. Phương pháp Bayesian giúp gì trong nghiên cứu này?
   Phương pháp Bayesian cho phép ước lượng hệ số không đồng nhất cho từng công ty, giúp phân tích chi tiết sự khác biệt trong hành vi quản trị tiền mặt giữa các doanh nghiệp.

Kết luận

• Dòng tiền là yếu tố quan trọng và có ảnh hưởng tích cực đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam trong giai đoạn 2008-2015.
• Phân tích Bayesian cho thấy đa số công ty tăng lượng tiền mặt khi dòng tiền tăng, nhưng vẫn tồn tại một nhóm nhỏ có xu hướng ngược lại.
• Thu nhập bất ổn là động lực chính thúc đẩy các công ty giữ nhiều tiền mặt hơn nhằm phòng ngừa rủi ro tài chính.
• Hạn chế tài chính và chi phí đại diện không có tác động đáng kể đến sự thay đổi lượng tiền mặt trong điều kiện nghiên cứu.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản trị tiền mặt linh hoạt, nâng cao chất lượng quản trị và ứng dụng công nghệ để tối ưu hóa chính sách tiền mặt.

Next steps: Các doanh nghiệp nên áp dụng kết quả nghiên cứu để điều chỉnh chính sách quản trị tiền mặt phù hợp với đặc thù kinh doanh và biến động thu nhập. Các nhà nghiên cứu có thể mở rộng nghiên cứu với mẫu lớn hơn và các ngành nghề khác nhau để kiểm định tính tổng quát của kết quả.

Call-to-action: Các nhà quản trị và chuyên gia tài chính hãy áp dụng các phương pháp phân tích hiện đại và chú trọng đến biến động thu nhập trong quản trị tiền mặt để nâng cao hiệu quả tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ QUỲNH TÂM ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG TIỀN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI LƯỢNG TIỀN MẶT ĐƯỢC NẮM GIỮ CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HẠN CHẾ TÀI CHÍNH, THU NHẬP BẤT ỔN VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN THỊ QUỲNH TÂM ẢNH HƯỞNG CỦA DÒNG TIỀN ĐẾN SỰ THAY ĐỔI LƯỢNG TIỀN MẶT ĐƯỢC NẮM GIỮ CỦA CÁC CÔNG TY VIỆT NAM TRONG ĐIỀU KIỆN HẠN CHẾ TÀI CHÍNH, THU NHẬP BẤT ỔN VÀ CHI PHÍ ĐẠI DIỆN Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN THỊ UYÊN UYÊN TP. Hồ Chí Minh – Năm 2017 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các nghiên cứu chính (1) .2: Tổng hợp các nghiên cứu chính (2) .3: Tổng hợp các nghiên cứu chính (3) .1: Thống kê mô tả .2: Kết quả hồi qui với FE, GMM và SYS-GMM (1) .3: Kết quả hồi qui với FE, GMM và SYS-GMM (2) .4: Kết quả hồi qui với phương pháp Bayesian .5: Đồ thị độ nhọn từ hồi qui Bayesian .6: Thống kê tứ phân vị (1) .7: Thống kê tứ phân vị (2) .8: Thống kê theo biến động trong lượng tiền mặt được nắm giữ từ ảnh hưởng của dòng tiền âm và dòng tiền dương .9: Kết quả hồi qui Pooled OLS (1) .10: Kết quả hồi qui Pooled OLS (2) .11: Kết quả hồi qui Logit (1) .12: Kết quả hồi qui Logit (2) . 56 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT FEM : Fixed Effects Model – Mô hình Hiệu ứng cố định GMM : Generalized Method of Moments - Mô hình Moment tổng quát HNX : Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội HSX : Sở giao dịch chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh REM : Random Effects Model – Mô hình Hiệu ứng ngẫu nhiên SYS-GMM : System Generalized Method of Moments - Mô hình Moment tổng quát dạng hệ thống TSCĐ : Tài sản cố định TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn Thạc sĩ “Ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện” là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên. Các số liệu và tài liệu trong Luận văn là trung thực và chưa hề được công nhận trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào. Tất cả những kế thừa và tham khảo đều được trích dẫn và tham chiếu đầy đủ. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về những nội dung tôi đã trình bày trong Luận văn này. Học viên Nguyễn Thị Quỳnh Tâm TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT DANH MỤC BẢNG TÓM TẮT CHƯƠNG 1. T 5 3 T 5 3 Lý do chọn đề tài . T 5 3 T 5 3 Mục tiêu nghiên cứu và các câu hỏi nghiên cứu . T 5 3 T 5 3 Phương pháp nghiên cứu . T 5 3 T 5 3 Kết cấu của đề tài . KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU T 5 3 T 5 3 T 5 3 TRƯỚC ĐÂY T 5 3 . T 5 3 T 5 3 Khung lý thuyết về nắm giữ tiền . T 5 3 T 5 3 Lý thuyết đánh đổi . T 5 3 T 5 3 Lý thuyết trật tự phân hạng . T 5 3 T 5 3 Lý thuyết đại diện . T 5 3 T 5 3 Các bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi T 5 3 lượng tiền mặt được nắm giữ trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện . DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . T 5 3 T 5 3 Dữ liệu nghiên cứu . T 5 3 T 5 3 Phương pháp nghiên cứu . T 5 3 T 5 3 Mô hình nghiên cứu, mô tả biến và các giả thuyết kỳ vọng . 18 T 5 3 T 5 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Mô hình nghiên cứu, mô tả biến . Các giả thuyết nghiên cứu . T 5 3 T 5 3 Phương pháp nghiên cứu và trình tự thực hiện . Phương pháp nghiên cứu . Trình tự thực hiện nghiên cứu . KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU . T 5 3 T 5 3 Tác động của dòng tiền lên sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ T 5 3 trong doanh nghiệp . T 5 3 T 5 3 Biến động trong lượng tiền mặt được nắm giữ từ ảnh hưởng của dòng tiền T 5 3 của các công ty khác nhau thông qua việc sử dụng phương pháp Bayesian . T 5 3 T 5 3 Phân tích Ex-post . T 5 3 T 5 3 Hạn chế nghiên cứu và hướng nghiên cứu tiếp theo . 62 T 5 3 T 5 3 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 TÓM TẮT Nghiên cứu được thực hiện dựa trên việc phân tích dữ liệu thực từ báo cáo tài chính của 253 công ty phi tài chính Việt Nam niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2015 nhằm kiểm định ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện. Nghiên cứu tìm thấy bằng chứng rằng: Thứ nhất, dòng tiền có ảnh hưởng đến sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam. Khi có sự gia tăng trong dòng tiền, hầu hết các công ty Việt Nam có xu hướng tăng lượng tiền mặt nắm giữ. Và ngược lại, khi xảy ra sự sụt giảm trong dòng tiền, các công ty Việt Nam có xu hướng giảm lượng tiền mặt nắm giữ. Tuy nhiên, khi xem xét ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty khác nhau bằng phương pháp Bayesian cho thấy, 94.1% công ty có xu hướng gia tăng lượng tiền mặt nắm giữ từ sự gia tăng trong dòng tiền, nhưng có 5.9% công ty có xu hướng giảm lượng tiền mặt nắm giữ từ sự gia tăng trong dòng tiền. Thứ hai, các công ty có xu hướng gia tăng lượng tiền mặt nắm giữ từ ảnh hưởng của dòng tiền cũng là các công ty có thu nhập biến động nhiều và mối tương quan chuỗi trong thu nhập thấp. Tức là khi xảy ra các cú sốc thu nhập cao, các công ty có xu hướng nắm giữ nhiều tiền mặt hơn. Thứ ba, nghiên cứu cũng trưng ra bằng chứng rằng, các công ty có khuynh hướng nắm giữ nhiều tiền mặt không phải để đối phó với vấn đề hạn chế tài chính và chi phí đại diện. Tóm lại, kết quả nghiên cứu cho thấy, sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2015 là do ảnh hưởng của sự bất ổn trong thu nhập, còn hạn chế tài chính và vấn đề đại diện thì không có tác động đến sự nắm giữ tiền mặt của các công ty Việt Nam. Từ khóa: thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ, dòng tiền, hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn, chi phí đại diện. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 CHƯƠNG 1. Lý do chọn đề tài Từ các bằng chứng thực nghiệm cho thấy, nắm giữ nhiều tiền sẽ giúp các doanh nghiệp gia tăng tính thanh khoản, có tính linh hoạt tài chính cao, giải quyết được các vấn đề phát sinh trong quá trình hoạt động cơ bản của công ty một cách dễ dàng như đáp ứng được các nhu cầu cần thiết trong ngắn hạn, dễ dàng thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo hợp đồng với chủ nợ, nhà cung cấp, đáp ứng được các khoản chi phí để duy trì hoạt động. Ngoài ra với lượng tiền mặt được nắm giữ, các doanh nghiệp có thể thực hiện được các dự án đầu tư sinh lời. Tuy nhiên, nắm giữ quá nhiều tiền cũng không tốt cho hoạt động của doanh nghiệp vì nắm giữ tiền sẽ làm cho doanh nghiệp bị mất cơ hội phí, gia tăng lượng tiền mặt được nắm giữ có thể làm gia tăng mâu thuẫn giữa nhà quản trị và các cổ đông, hay nói cách khác, nắm giữ quá nhiều tiền có thể làm nảy sinh chi phí đại diện. Do đó, quản trị tiền mặt hiệu quả rất quan trọng đối với các doanh nghiệp. Tại Việt Nam, trước bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, bất kỳ biến động tiêu cực hay tích cực nào từ nền kinh tế thế giới cũng có ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam. Điển hình là từ cuộc khủng hoảng toàn cầu năm 2008, theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, tại Việt Nam, số lượng doanh nghiệp phá sản, ngưng hoạt động trong năm 2011 là 53,922 doanh nghiệp, trong năm 2012 là 54,261 doanh nghiệp, trong năm 2013 là 60,737 doanh nghiệp, trong năm 2014 là 67,823 doanh nghiệp, trong năm 2015 là 80,858 doanh nghiệp 1. Với tình hình kinh tế Việt Nam F 0 P P chịu nhiều tác động và bất ổn như vậy các doanh nghiệp đã có xu hướng quan tâm nhiều về lượng tiền mặt được nắm giữ và các yếu tố ảnh hưởng đến việc nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp tại quỹ. Với mong muốn làm rõ trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện, sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam bị ảnh hưởng như thế nào dưới tác động của dòng tiền, tác giả bài nghiên cứu này 1 Nguồn: www.vn TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 đã chọn đề tài “Ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện” cho Luận văn Thạc sĩ của mình, với mong muốn những kết quả nghiên cứu phát hiện tại Việt Nam sẽ giúp cho các nhà quản trị có được chiến lược quản trị tiền mặt tối ưu cho doanh nghiệp của mình. Mục tiêu nghiên cứu và các câu hỏi nghiên cứu Bài nghiên cứu này được thực hiện với mục tiêu kiểm định ảnh hưởng của dòng tiền đến sự thay đổi trong lượng tiền mặt được nắm giữ của các công ty Việt Nam trong điều kiện hạn chế tài chính, thu nhập bất ổn và chi phí đại diện.