Luận văn thạc sĩ ueh ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về đặc điểm của doanh nghiệp và của ngành đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn của các công ty niêm yết việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về đặc điểm của doanh nghiệp và của ngành đến mức độ nợ sử dụng, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Châu Phúc
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Đặc Điểm Doanh Nghiệp Và Ngành Đến Cấu Trúc Vốn Của Công Ty Niêm Yết Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
• 1.5. Bố cục của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Khung lý thuyết liên quan về cấu trúc vốn
• 2.2. Khái niệm về cấu trúc vốn
• 2.3. Quan điểm truyền thống về cấu trúc vốn
• 2.4. Quan điểm hiện đại về cấu trúc vốn
• 2.4.1. Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigliani và Miller (lý thuyết MM)
• 2.4.2. Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn
• 2.4.3. Lý thuyết trật tự phân hạng
• 2.4.4. Lý thuyết định thời điểm thị trường
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước đây
• 2.6. Các căn cứ thực nghiệm để xác định biến trong bài nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Mô hình nghiên cứu và mô tả các biến
• 3.3.1. Mô hình hồi quy thứ nhất – mô hình cơ sở
• 3.3.2. Mô hình hồi quy thứ hai – mô hình mở rộng
• 3.4. Kết quả nghiên cứu
• 3.4.1. Mô tả thống kê
• 3.4.2. Kết quả hồi quy
• 3.4.3. Đặc điểm của doanh nghiệp ảnh hưởng đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn của các công ty niêm yết Việt Nam
• 3.4.4. Đặc điểm của ngành ảnh hưởng đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn của các công ty niêm yết Việt Nam
• 3.4.5. Kết luận về kết quả nghiên cứu
• 3.4.6. Hạn chế của đề tài và hướng nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1. Mô tả thống kê các biến phụ thuộc và độc lập đại diện đặc điểm công ty phân theo từng ngành
• Phụ lục 2. Mô tả thống kê các biến đại diện đặc điểm ngành
• Phụ lục 3. Kết quả hồi quy mô hình 1
• Phụ lục 4. Kiểm định F
• Phụ lục 5. Kết quả hồi quy mô hình 2

Tóm tắt

I. Tổng quan về ảnh hưởng của đặc điểm doanh nghiệp đến cấu trúc vốn

Cấu trúc vốn của các công ty niêm yết tại Việt Nam chịu ảnh hưởng mạnh mẽ từ các đặc điểm doanh nghiệp. Những yếu tố như quy mô, khả năng sinh lợi và tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách đều có vai trò quan trọng trong việc xác định mức độ nợ sử dụng. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty lớn thường có xu hướng sử dụng nợ nhiều hơn do khả năng tiếp cận thị trường vốn tốt hơn.

1.1. Đặc điểm doanh nghiệp và quy mô ảnh hưởng đến nợ

Quy mô doanh nghiệp là một yếu tố quan trọng trong việc xác định cấu trúc vốn. Các công ty lớn thường có khả năng vay nợ cao hơn nhờ vào uy tín và khả năng sinh lợi ổn định.

1.2. Khả năng sinh lợi và ảnh hưởng đến cấu trúc vốn

Khả năng sinh lợi của doanh nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ với mức độ nợ sử dụng. Doanh nghiệp có lợi nhuận cao thường ưu tiên sử dụng vốn tự có hơn là vay nợ.

II. Thách thức trong việc xác định cấu trúc vốn của công ty niêm yết

Việc xác định cấu trúc vốn không chỉ đơn thuần là lựa chọn giữa nợ và vốn cổ phần. Các thách thức như rủi ro tài chính và chi phí vốn cũng cần được xem xét. Nghiên cứu cho thấy rằng các công ty trong ngành có mức độ rủi ro cao thường có xu hướng sử dụng nợ nhiều hơn.

2.1. Rủi ro tài chính và quyết định cấu trúc vốn

Rủi ro tài chính là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn. Các công ty phải cân nhắc giữa lợi ích và rủi ro khi quyết định vay nợ.

2.2. Chi phí vốn và ảnh hưởng đến quyết định tài chính

Chi phí vốn là một yếu tố quyết định trong việc lựa chọn cấu trúc vốn. Doanh nghiệp cần tối ưu hóa chi phí để đảm bảo lợi nhuận cao nhất.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của ngành đến cấu trúc vốn

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy để phân tích ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về đặc điểm ngành đến cấu trúc vốn. Các yếu tố như mức độ cạnh tranh và cơ hội tăng trưởng được xem xét kỹ lưỡng.

3.1. Mô hình hồi quy và dữ liệu nghiên cứu

Mô hình hồi quy được áp dụng để phân tích dữ liệu từ 360 công ty niêm yết. Dữ liệu này giúp xác định mối quan hệ giữa đặc điểm ngành và cấu trúc vốn.

3.2. Các yếu tố ngành ảnh hưởng đến quyết định tài chính

Các yếu tố như tốc độ tăng trưởng doanh thu và mức độ cạnh tranh có tác động lớn đến quyết định cấu trúc vốn của doanh nghiệp.

IV. Kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của ngành đến cấu trúc vốn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng đặc điểm ngành có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn. Các doanh nghiệp trong ngành có rủi ro cao thường sử dụng nợ nhiều hơn.

4.1. Ngành công nghệ và cấu trúc vốn

Các doanh nghiệp trong ngành công nghệ thường sử dụng ít nợ hơn so với các ngành khác do tính chất rủi ro thấp hơn.

4.2. Ngành xây dựng và mức độ nợ

Ngành xây dựng có xu hướng sử dụng nợ cao hơn do yêu cầu vốn lớn cho các dự án đầu tư.

V. Kết luận và triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng cả đặc điểm doanh nghiệp và đặc điểm ngành đều có ảnh hưởng lớn đến cấu trúc vốn. Các kết quả này mở ra hướng nghiên cứu mới cho các nhà quản lý và nhà đầu tư.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu khẳng định rằng các yếu tố thuộc về đặc điểm doanh nghiệp và ngành đều có vai trò quan trọng trong việc hình thành cấu trúc vốn.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Nghiên cứu có thể mở rộng để xem xét thêm các yếu tố khác như chính sách tài chính và tác động của môi trường kinh doanh đến cấu trúc vốn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2008-2018, cấu trúc vốn của các công ty niêm yết Việt Nam đã trở thành chủ đề nghiên cứu quan trọng nhằm hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn. Nghiên cứu dựa trên dữ liệu bảng cân bằng của 360 công ty phi tài chính thuộc 8 ngành khác nhau trên hai sàn giao dịch chứng khoán lớn là HSX và HNX. Theo thống kê, tỷ lệ đòn bẩy tài chính trung bình theo giá trị sổ sách (BLEV) và theo giá trị thị trường (MLEV) lần lượt đạt khoảng 53% và 57%, cho thấy mức độ sử dụng nợ trong cấu trúc vốn của các doanh nghiệp là khá cao. Đặc biệt, ngành Xây dựng và Vật liệu xây dựng có mức đòn bẩy cao nhất, trong khi ngành Hóa chất có mức thấp nhất.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm cung cấp bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của các yếu tố thuộc đặc điểm doanh nghiệp như quy mô, khả năng sinh lợi, tính hữu hình của tài sản và tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách vốn chủ sở hữu, cũng như các yếu tố thuộc đặc điểm ngành như tốc độ tăng trưởng doanh thu, rủi ro kinh doanh, mức độ cạnh tranh, lợi nhuận biên và đóng góp vào GDP đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các nhà quản trị tài chính và nhà đầu tư hiểu rõ hơn về cơ chế hình thành cấu trúc vốn, từ đó đưa ra các quyết định tài trợ phù hợp nhằm tối ưu hóa chi phí vốn và giảm thiểu rủi ro tài chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết cấu trúc vốn kinh điển và hiện đại, bao gồm:

• Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn (Trade-off Theory): Doanh nghiệp cân bằng giữa lợi ích thuế từ nợ vay và chi phí phá sản tài chính để xác định tỷ lệ nợ tối ưu.
• Lý thuyết trật tự phân hạng (Pecking Order Theory): Doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ, sau đó mới đến vay nợ và cuối cùng là phát hành cổ phần mới, do chi phí bất cân xứng thông tin.
• Lý thuyết chi phí đại diện (Agency Cost Theory): Chi phí phát sinh từ mâu thuẫn lợi ích giữa các bên liên quan ảnh hưởng đến quyết định cấu trúc vốn.
• Lý thuyết định thời điểm thị trường (Market Timing Theory): Doanh nghiệp lựa chọn thời điểm phát hành vốn dựa trên điều kiện thị trường để tối ưu hóa chi phí vốn.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: đòn bẩy tài chính (Leverage), tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách vốn chủ sở hữu (MB), tính hữu hình của tài sản (TANG), khả năng sinh lợi (PROFIT), quy mô doanh nghiệp (SIZE), rủi ro ngành (RISK), cơ hội tăng trưởng (GROWTH), mức độ cạnh tranh (COMPETITION), lợi nhuận biên (Profitmargin), và đóng góp của ngành vào GDP (GDP contribution).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu bảng cân bằng của 360 công ty phi tài chính niêm yết trên HSX và HNX trong giai đoạn 2008-2018, với tổng cộng 3.960 quan sát. Mẫu loại trừ các công ty thuộc ngành tài chính do đặc thù cấu trúc vốn khác biệt. Dữ liệu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán và các nguồn dữ liệu uy tín như Finpro.vn, cophieu68.

Phương pháp phân tích chính bao gồm:

• Mô hình hồi quy bình phương tối thiểu (OLS): Để kiểm định ảnh hưởng của các yếu tố đặc điểm doanh nghiệp đến mức độ nợ sử dụng.
• Mô hình hồi quy bình phương tối thiểu có trọng số (WLS): Để phân tích tác động của các yếu tố đặc điểm ngành đến cấu trúc vốn, với trọng số là nghịch đảo sai số chuẩn của các biến giả ngành.
• Kiểm định F: Để xác định tính phù hợp của các biến đặc điểm doanh nghiệp trong các ngành khác nhau.

Các biến độc lập được đo lường cụ thể như sau: MB là tỷ lệ vốn hóa thị trường trên giá trị sổ sách vốn chủ sở hữu; TANG là tỷ lệ tài sản cố định hữu hình trên tổng tài sản; PROFIT được tính bằng EBITDA trên tổng tài sản; SIZE là logarit tự nhiên của doanh thu thuần; các biến ngành được đo bằng các chỉ số trung bình ngành như beta, tốc độ tăng trưởng doanh thu, thị phần, lợi nhuận biên, tỷ lệ P/E, Tobin’s Q và đóng góp GDP.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Ảnh hưởng của đặc điểm doanh nghiệp:

   • Tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách vốn chủ sở hữu (MB) có mối tương quan âm với mức độ đòn bẩy tài chính, phù hợp với lý thuyết trật tự phân hạng. Các công ty có MB cao thường ưu tiên sử dụng vốn nội bộ hoặc phát hành cổ phần mới thay vì vay nợ.
   • Khả năng sinh lợi (PROFIT) cũng có mối tương quan âm với đòn bẩy, với mức trung bình khả năng sinh lợi khoảng 11%, cho thấy các doanh nghiệp có lợi nhuận cao hạn chế vay nợ để giảm rủi ro tài chính.
   • Quy mô doanh nghiệp (SIZE) có mối tương quan dương với mức độ nợ sử dụng, phản ánh khả năng tiếp cận nguồn vốn vay tốt hơn của các doanh nghiệp lớn. Ví dụ, ngành Xây dựng có mức đòn bẩy cao nhất, tương ứng với quy mô doanh nghiệp lớn.
   • Tính hữu hình của tài sản (TANG) cũng có ảnh hưởng tích cực đến đòn bẩy, do tài sản hữu hình có thể dùng làm tài sản đảm bảo cho khoản vay.

2. Ảnh hưởng của đặc điểm ngành:

   • Ngành có mức độ rủi ro cao (RISK) và mức độ cạnh tranh lớn (COMPETITION) có xu hướng sử dụng ít nợ hơn, do rủi ro tài chính tăng cao.
   • Cơ hội tăng trưởng ngành (GROWTH) có mối tương quan âm với đòn bẩy, các doanh nghiệp trong ngành tăng trưởng cao ưu tiên sử dụng vốn nội bộ.
   • Lợi nhuận biên ngành (Profitmargin) có mối tương quan dương với mức độ nợ, cho thấy các ngành có khả năng sinh lợi cao có thể vay nợ nhiều hơn.
   • Đóng góp của ngành vào GDP (GDP contribution) có ảnh hưởng tích cực đến mức độ nợ, phản ánh sự hỗ trợ và ưu tiên của chính phủ đối với các ngành quan trọng.
   • Ngành công nghệ cao sử dụng ít nợ hơn so với các ngành khác, phù hợp với đặc điểm tài sản vô hình và rủi ro cao của ngành này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu củng cố các lý thuyết tài chính về cấu trúc vốn, đặc biệt là lý thuyết trật tự phân hạng và lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn. Mối tương quan âm giữa MB, khả năng sinh lợi với đòn bẩy cho thấy các doanh nghiệp ưu tiên sử dụng nguồn vốn nội bộ khi có khả năng tài chính tốt, hạn chế vay nợ để giảm chi phí tài chính và rủi ro phá sản. Ngược lại, quy mô doanh nghiệp và tính hữu hình của tài sản thúc đẩy việc sử dụng nợ do khả năng tiếp cận nguồn vốn và tài sản đảm bảo.

Sự khác biệt về mức độ nợ giữa các ngành phản ánh đặc điểm kinh tế và rủi ro riêng biệt của từng ngành. Ví dụ, ngành Xây dựng với đặc điểm tài sản hữu hình lớn và nhu cầu vốn cao có mức đòn bẩy cao, trong khi ngành Công nghệ thông tin với tài sản vô hình và rủi ro cao lại sử dụng ít nợ hơn. Các biến ngành như rủi ro, cạnh tranh và đóng góp GDP cũng đóng vai trò quan trọng trong quyết định cấu trúc vốn, phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước trước đây.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ so sánh tỷ lệ đòn bẩy theo ngành, bảng hồi quy thể hiện hệ số và mức ý nghĩa của các biến độc lập, giúp minh họa rõ ràng mối quan hệ giữa các yếu tố và cấu trúc vốn.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và tối ưu hóa cấu trúc vốn theo đặc điểm doanh nghiệp: Các doanh nghiệp nên đánh giá kỹ lưỡng quy mô, khả năng sinh lợi và tài sản hữu hình để lựa chọn tỷ lệ nợ phù hợp, giảm thiểu rủi ro tài chính và tối ưu chi phí vốn trong vòng 1-2 năm tới.

2. Chính sách hỗ trợ ngành dựa trên đặc điểm ngành: Nhà quản lý cần xây dựng chính sách ưu tiên hỗ trợ các ngành có đóng góp lớn vào GDP và có đặc điểm rủi ro cao nhằm tạo điều kiện tiếp cận vốn vay thuận lợi, thúc đẩy phát triển bền vững trong 3-5 năm.

3. Khuyến khích doanh nghiệp công nghệ cao sử dụng nguồn vốn đa dạng: Do đặc thù tài sản vô hình, các doanh nghiệp công nghệ cao nên được khuyến khích phát triển các hình thức tài trợ vốn khác ngoài nợ vay truyền thống, như phát hành cổ phần hoặc vốn mạo hiểm, trong vòng 2-3 năm.

4. Nâng cao minh bạch thông tin và giảm chi phí bất cân xứng thông tin: Các doanh nghiệp cần cải thiện công tác công bố thông tin tài chính để giảm chi phí đại diện và chi phí phát hành vốn, từ đó tăng khả năng huy động vốn hiệu quả, áp dụng ngay và liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản trị tài chính doanh nghiệp: Giúp hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng đến cấu trúc vốn, từ đó xây dựng chiến lược tài trợ vốn phù hợp với đặc điểm doanh nghiệp và ngành nghề.

2. Nhà đầu tư và phân tích tài chính: Cung cấp cơ sở để đánh giá rủi ro tài chính và tiềm năng tăng trưởng của các công ty niêm yết dựa trên cấu trúc vốn và đặc điểm ngành.

3. Cơ quan quản lý và hoạch định chính sách: Hỗ trợ xây dựng chính sách tài chính và hỗ trợ ngành dựa trên đặc điểm ngành và tác động đến cấu trúc vốn doanh nghiệp.

4. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu tiếp theo về cấu trúc vốn và các yếu tố ảnh hưởng trong bối cảnh kinh tế Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách (MB) lại ảnh hưởng âm đến mức độ nợ sử dụng?
   Doanh nghiệp có MB cao thường có cơ hội tăng trưởng và khả năng sinh lợi tốt, ưu tiên sử dụng vốn nội bộ hoặc phát hành cổ phần mới để tránh rủi ro tài chính và chi phí vay cao, dẫn đến mối tương quan âm với đòn bẩy.

2. Quy mô doanh nghiệp ảnh hưởng thế nào đến cấu trúc vốn?
   Doanh nghiệp lớn có khả năng tiếp cận nguồn vốn vay dễ dàng hơn và chi phí vay thấp hơn, nên có xu hướng sử dụng nợ nhiều hơn so với doanh nghiệp nhỏ.

3. Tại sao các doanh nghiệp trong ngành công nghệ cao lại sử dụng ít nợ hơn?
   Ngành công nghệ cao có tài sản vô hình lớn và rủi ro cao, làm tăng chi phí vay và khó khăn trong việc thế chấp tài sản, nên các doanh nghiệp trong ngành này thường hạn chế sử dụng nợ vay.

4. Lợi nhuận biên ngành có tác động như thế nào đến mức độ nợ?
   Ngành có lợi nhuận biên cao thường có khả năng sinh lợi tốt, do đó doanh nghiệp trong ngành có thể vay nợ nhiều hơn để tận dụng cơ hội đầu tư, dẫn đến mối tương quan dương với đòn bẩy.

5. Làm thế nào để doanh nghiệp tối ưu hóa cấu trúc vốn dựa trên đặc điểm ngành?
   Doanh nghiệp cần phân tích đặc điểm ngành như rủi ro, cạnh tranh, cơ hội tăng trưởng và đóng góp GDP để lựa chọn tỷ lệ nợ phù hợp, đồng thời phối hợp với chính sách hỗ trợ ngành từ nhà nước.

Kết luận

• Nghiên cứu xác định rõ ảnh hưởng của các yếu tố thuộc đặc điểm doanh nghiệp và đặc điểm ngành đến mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn của các công ty niêm yết Việt Nam giai đoạn 2008-2018.
• Mối tương quan âm giữa tỷ lệ giá trị thị trường trên giá trị sổ sách và khả năng sinh lợi với đòn bẩy tài chính ủng hộ lý thuyết trật tự phân hạng và lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn.
• Quy mô doanh nghiệp và tính hữu hình của tài sản có ảnh hưởng tích cực đến mức độ nợ sử dụng, phản ánh khả năng tiếp cận nguồn vốn vay và tài sản đảm bảo.
• Đặc điểm ngành như rủi ro, cạnh tranh, cơ hội tăng trưởng và đóng góp GDP có tác động đáng kể đến quyết định cấu trúc vốn của doanh nghiệp.
• Các bước nghiên cứu tiếp theo nên mở rộng mẫu nghiên cứu, cập nhật dữ liệu mới và phân tích sâu hơn về tác động của các yếu tố vĩ mô và chính sách tài chính đến cấu trúc vốn doanh nghiệp.

Các nhà quản trị tài chính và nhà hoạch định chính sách nên áp dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chiến lược tài trợ vốn phù hợp, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính doanh nghiệp tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu đề tài, trong chương này, tác giả trình bày lý do chọn đề tài; mục tiêu và các câu hỏi nghiên cứu; phương pháp nghiên cứu; ý nghĩa nghiên cứu và bố cục của đề tài. Chương 2: Khung lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trước đây, trong chương này tác giả tập hợp và trình bày một số lý thuyết liên quan về cấu trúc vốn và các bằng chứng thực nghiệm trên Thế giới và Việt Nam trước đây về ảnh hưởng của các yếu tố thuộc về đặc điểm của doanh nghiệp và các yếu tố thuộc về đặc điểm của ngành đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp. Chương 3: Dữ liệu và phương pháp nghiên cứu, trong chương này tác giả trình bày cụ thể về phương pháp nghiên cứu; mô hình nghiên cứu và cơ sở dữ liệu để thực hiện nghiên cứu cũng như mô tả các biến độc lập; biến phụ thuộc sử dụng trong đề tài. 11 Theo chuẩn ICB (Industry Classification Benchmark) - ngành cấp 1.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Chương 4: Kết quả nghiên cứu, trong chương này tác giả trình bày kết quả thực nghiệm bao gồm các phân tích, giải thích về các mô tả thống kê, các phân tích về tương quan và phân tích hồi quy. Chương 5: Kết luận, trong chương này tác giả tổng hợp lại kết quả của vấn đề nghiên cứu và đưa ra các hạn chế của đề tài. Chính những hạn chế này sẽ được dùng làm tiền đề cho các bài nghiên cứu sau này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 CHƢƠNG 2: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY Trong chương này, tác giả trình bày các cơ sở lý thuyết liên quan đến cấu trúc vốn doanh nghiệp.

Sau đó, trình bày tổng quan các kết quả thực nghiệm trên Thế giới và ở Việt Nam các nghiên cứu trước đây về ảnh hưởng của yếu tố thuộc về đặc điểm của doanh nghiệp và đặc điểm của ngành đến cấu trúc vốn của doanh nghiệp.1 Khung lý thuyết liên quan về cấu trúc vốn 2.1 Khái niệm về cấu trúc vốn Cấu trúc vốn (Capital Structure) là sự kết hợp giữa nợ ngắn hạn thường xuyên, nợ dài hạn, cổ phần ưu đãi và cổ phần thường theo một cơ cấu nhất định để tài trợ cho quyết định đầu tư của doanh nghiệp. Như vậy, cấu trúc vốn là một tập hợp những nguồn vốn có tính chất dài hạn. Cấu trúc vốn tối ưu là cấu trúc vốn khi sử dụng để tài trợ phải thỏa mãn 3 mục tiêu: tối đa hóa thu nhập cho chủ sở hữu, tối thiểu hóa rủi ro và tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn. Do vậy, cần xác định các yếu tố ảnh hưởng đến thành phần cấu trúc vốn của doanh nghiệp như các yếu tố vĩ mô, các yếu tố thuộc về đặc điểm của ngành và đặc điểm của doanh nghiệp để có thể xây dựng được một cấu trúc vốn tối ưu.2 Quan điểm truyền thống về cấu trúc vốn Quan điểm truyền thống cho rằng, việc tối thiểu hóa chi phí sử dụng vốn bình quân gia quyền sẽ làm gia tăng giá trị doanh nghiệp.

Khi một doanh nghiệp bắt đầu vay nợ thì thuận lợi do sử dụng nợ mang lại sẽ vượt trội hơn bất lợi do sử dụng nợ mang lại. Chi phí sử dụng nợ thấp, kết hợp với khoản sinh lợi từ tấm chắn thuế lớn hơn chi phí kiệt quệ tài chính mà nhà đầu tư phải gánh chịu, từ đó, càng gia tăng mức độ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn thì WACC càng giảm, nhưng khi WACC giảm tới một mức độ thấp nhất lúc này lợi ích biên sẽ bằng với chi phí biên của việc sử dụng nợ thì cấu trúc vốn tại đây được gọi là cấu trúc vốn tối ưu của doanh nghiệp. Nhưng nếu doanh nghiệp vẫn tiếp tục gia tăng tỷ lệ nợ sử dụng trong cấu trúc vốn thì lợi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 ích từ tấm chắn thuế không còn đủ để bù đắp cho chi phí kiệt quệ tài chính. Bởi vì, lúc này sự gia tăng nợ sẽ làm tăng rủi ro về khả năng thanh toán nợ cho chủ nợ, đồng thời cũng làm tăng rủi ro đối với chủ sở hữu, từ đó làm cho chi phí sử dụng vốn của từng nguồn tài trợ tăng nhằm bù đắp rủi ro mà chủ nợ gánh chịu.

Lúc này càng gia tăng nợ, bất lợi càng nhiều hơn thuận lợi, chi phí sử dụng vốn bình quân càng tăng.3 Quan điểm hiện đại về cấu trúc vốn 2.1 Lý thuyết cấu trúc vốn của Modigligani và Miller (Lý thuyết MM) Trong điều kiện của thị trường cạnh tranh hoàn hảo; tồn tại quy luật bảo tồn giá trị, việc mua bán chứng khoán là mua bán song hành, định đề I và định đề II của Modigliani và Miler (1958) cho rằng, giá trị doanh nghiệp có sử dụng nợ và giá trị doanh nghiệp không sử dụng nợ là như nhau hay cấu trúc vốn độc lập với giá trị doanh nghiệp. Vì vậy, không tồn tại cấu trúc vốn tối ưu và doanh nghiệp cũng không thể nào gia tăng giá trị doanh nghiệp bằng cách thay đổi cấu trúc vốn. Mặc dù việc sử dụng nợ không tác động đến giá trị doanh nghiệp nhưng sử dụng nợ vẫn có tác động đến thu nhập của chủ sở hữu và có rủi ro cho dù thị trường là cạnh tranh hoàn hảo. Nếu thuận lợi, việc sử dụng nợ sẽ khuếch đại thu nhập cho chủ sở hữu nhưng nếu bất lợi thì chính việc sử dụng nợ sẽ đẩy thu nhập của chủ sở hữu xuống thấp, thậm chí có thể dẫn doanh nghiệp đến phá sản.

Như vậy, trong thị trường cạnh tranh hoàn hảo đặc biệt là không có thuế thì nợ có tác động đến thu nhập của chủ sở hữu, càng gia tăng nợ thì doanh nghiệp càng có khả năng khuếch đại thu nhập của chủ sở hữu nhưng để nhận được tác động thuận lợi này thì doanh nghiệp phải đảm bảo điều kiện hoạt động có lãi và thừa khả năng thanh toán lãi vay. Tuy nhiên, theo Moligliani và Miller (1963) với thuế thu nhập doanh nghiệp, việc sử dụng nợ sẽ làm gia tăng giá trị của doanh nghiệp. Vì chi phí lãi vay được khấu trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp, do đó một phần thu nhập của doanh nghiệp có sử dụng nợ được chuyển cho các nhà đầu tư hay giá trị của doanh nghiệp sử dụng nợ bằng giá trị của doanh nghiệp không sử dụng nợ cộng với khoản sinh lời từ tấm chắn thuế do việc sử dụng nợ mang lại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn được đưa ra bởi Kraus và Litzenberger (1973) cho rằng, cấu trúc vốn tối ưu của một doanh nghiệp xác định dựa trên sự đánh đổi giữa lợi ích của việc vay nợ - khoản sinh lợi từ tấm chắn thuế của lãi vay và bất lợi mà nợ mang lại - chi phí kiệt quệ tài chính.

Khi doanh nghiệp sử dụng nhiều nợ thì lợi ích của tấm chắn thuế càng lớn nhưng chi phí kiệt quệ tài chính cũng tăng theo. Vì vậy, chủ nợ cũng sẽ đòi hỏi một tỷ suất sinh lợi cao hơn, làm gia tăng chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp. Do đó, cấu trúc vốn tối ưu của doanh nghiệp được xác định bằng cách gia tăng lượng nợ vay cho đến khi lợi ích biên từ tấm chắn thuế cân bằng với chi phí biên của kiệt quệ tài chính (Castanias, 1983). Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn có 2 trường phái: Thuyết đánh đổi cấu trúc vốn tĩnh (Jensen và Meckling, 1976; Jensen, 1986) cho rằng doanh nghiệp có thể dễ dàng và nhanh chóng đạt tới tỷ lệ nợ tối ưu để tối đa hóa giá trị doanh nghiệp và trong cả quá trình tồn tại thì doanh nghiệp chỉ có một cấu trúc vốn tối ưu duy nhất.

Thuyết đánh đổi cấu trúc vốn động (Stiglitz, 1973; Brennan và Schwart, 1984; Goldstein, 2001; Strebulaey, 2007) cho rằng, tồn tại một cấu trúc vốn tối ưu cho doanh nghiệp nhưng cấu trúc vốn tối ưu này thay đổi theo từng thời kỳ do tác động của sự kỳ vọng về lãi suất, lạm phát trong tương lai hoặc do tác động của chi phí điều chỉnh như thuế, nhu cầu vốn của doanh nghiệp. Trong ngắn hạn, cấu trúc vốn dao động quanh mức tối ưu và có xu hướng đạt tới mức tối ưu trong dài hạn. Lý thuyết đánh đổi cấu trúc vốn đã giải thích được mặt hạn chế của lý thuyết MM về chi phí kiệt quệ tài chính của doanh nghiệp đi vay nợ. Lý thuyết cũng cho thấy sự khác biệt trong cấu trúc vốn giữa các ngành, các doanh nghiệp trong ngành Công nghệ cao, có tài sản hầu hết là tài sản vô hình thường sử dụng cấu trúc vốn thiên về vốn cổ phần.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Lý thuyết trật tự phân hạng Lý thuyết trật tự phân hạng được phát triển bởi Myers và Majluf (1984) dựa trên nghiên cứu đầu tiên của Donaldson (1961) nhằm lý giải quyết định đầu tư và quyết định tài trợ của các doanh nghiệp dựa trên cơ sở bất cân xứng thông tin. Theo trường phái trật tự phân hạng, cấu trúc vốn có tác động đến giá trị doanh nghiệp. Các doanh nghiệp có xu hướng sử dụng nguồn tài trợ nội bộ để tài trợ hơn các nguồn tài trợ từ bên ngoài.

Và nếu sử dụng nguồn tài trợ bên ngoài, các doanh nghiệp sẽ có xu hướng sử dụng nợ hơn là phát hành cổ phần mới. Theo đó, thứ tự ưu tiên khi ra quyết định tài trợ theo trường phái trật tự phân hạng của các doanh nghiệp:  Thứ nhất, sử dụng lợi nhuận giữ lại.  Thứ hai, vay nợ.  Thứ ba, phát hành cổ phần mới.

Mục tiêu của việc sử dụng các nguồn tài trợ theo thứ tự này là nhằm để tối thiểu hóa chi phí bất cân xứng thông tin và các chi phí khác như chi phí giao dịch, chi phí phát hành, chi phí đại diện. Theo trường phái trật tự phân hạng, do ảnh hưởng của tình trạng bất cân xứng thông tin giữa các cổ đông bên trong và các cổ đông bên ngoài, giữa nhà quản lý và cổ đông - tình trạng các nhà quản lý doanh nghiệp có nhiều thông tin về tiềm năng tăng trưởng, cũng như rủi ro và các giá trị khác của doanh nghiệp hơn các nhà đầu tư bên ngoài. Do đó, các nhà đầu tư sẽ có các đánh giá khác nhau về nguồn thông tin từ các nhà quản lý doanh nghiệp được truyền ra bên ngoài. Từ đó, dẫn đến việc doanh nghiệp phải tốn chi phí kiểm toán và các chi phí khác để thuyết phục các nhà đầu tư, đầu tư vốn vào doanh nghiệp.