Biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi qua trò chơi đóng vai theo chủ đề

Luận văn tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Duyên tại Đại học Quảng Nam là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp cơ… 75 trang · Đại Học Quảng Nam.

• Tác giả: Nguyễn Thị Mỹ Duyên
• Trường học: Đại Học Quảng Nam
• Chuyên ngành: Giáo Dục
• Đề tài: 1488 Biện Pháp Giáo Dục Đạo Đức Cho Trẻ 5 6 Tuổi Thông Qua Trò Chơi Đóng Vai
• Loại tài liệu: Luận Văn

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BIỂU BẢNG
• DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ
• 1.1. Lý luận chung về biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 - 6 tuổi
• 1.1.1. Những khái niệm công cụ
• 1.1.2. Ý nghĩa của việc giáo dục đạo đức cho trẻ
• 1.1.3. Hình thành những tình cảm đạo đức ban đầu cho trẻ
• 1.1.4. Rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo, thói quen hành vi đạo đức cho trẻ
• 1.1.5. Hình thành những biểu tượng đạo đức sơ đẳng ở trẻ
• 1.2. Trò chơi đóng vai theo chủ đề đối với sự phát triển của trẻ
• 1.2.1. Khái niệm trò chơi đóng vai theo chủ đề
• 1.2.2. Bản chất của trò chơi đóng vai theo chủ đề
• 1.2.3. Ý nghĩa của trò chơi đóng vai theo chủ đề đối với sự phát triển của trẻ
• 1.2.4. Đặc điểm của trò chơi đóng vai theo chủ đề
• 1.2.4.1. Trò chơi mang tính chất “giả vờ”
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VÀ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ TẠI TRƯỜNG MẦM NON THÁNH GIÓNG
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM VỀ VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI THÔNG QUA TRÒ CHƠI ĐÓNG VAI THEO CHỦ ĐỀ TẠI TRƯỜNG MẦM NON THÁNH GIÓNG
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Luận văn Nguyễn Thị Mỹ Duyên Nền tảng giáo dục đạo đức trẻ

Luận văn tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Mỹ Duyên tại Đại học Quảng Nam là một công trình nghiên cứu chuyên sâu, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc cho việc giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi. Đề tài nhấn mạnh vai trò không thể thay thế của trò chơi đóng vai theo chủ đề như một phương tiện giáo dục tự nhiên và hiệu quả nhất. Nghiên cứu này không chỉ hệ thống hóa lý thuyết về phát triển nhân cách ở lứa tuổi mầm non mà còn đi sâu vào phân tích thực trạng, từ đó đề xuất các giải pháp cụ thể. Tầm quan trọng của việc uốn nắn hành vi đạo đức từ sớm được khẳng định qua câu nói của Bác Hồ: “Giáo dục mầm non tốt sẽ mở đầu cho một nền giáo dục tốt”. Luận văn chứng minh rằng, giai đoạn 5-6 tuổi là thời kỳ vàng để hình thành phẩm chất đạo đức, khi nền móng nhân cách bắt đầu được định hình. Thông qua các hoạt động vui chơi, trẻ không chỉ học kiến thức mà còn thẩm thấu các quy tắc ứng xử, giá trị sống cho trẻ mầm non và phát triển các kỹ năng xã hội một cách tự nguyện. Công trình này là một sáng kiến kinh nghiệm giáo dục đạo đức quý báu, làm tài liệu tham khảo hữu ích cho giáo viên và các nhà quản lý giáo dục.

1.1. Tổng quan về luận văn giáo dục mầm non của tác giả

Công trình nghiên cứu khoa học “Biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề” của sinh viên Nguyễn Thị Mỹ Duyên, dưới sự hướng dẫn của T.S Nguyễn Thị Kim Liên, đã hệ thống hóa các vấn đề lý thuyết và thực tiễn. Mục đích chính của đề tài là đề xuất hệ thống biện pháp đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nhân cách cho trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện. Luận văn được cấu trúc thành ba chương chính, bao gồm cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng tại trường mầm non Thánh Gióng (Quảng Nam), và thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Đây là một luận văn giáo dục mầm non mang tính ứng dụng cao, giải quyết trực tiếp các vấn đề mà giáo viên đang đối mặt.

1.2. Tầm quan trọng của việc hình thành phẩm chất đạo đức sớm

Giai đoạn 5-6 tuổi, hay còn gọi là trẻ mẫu giáo lớn, là thời điểm nhân cách bắt đầu hình thành một cách rõ nét. Nhà giáo dục Usinxki từng nói: “Tính cách của con người hình thành từ những năm thơ ấu”. Những gì được khắc sâu trong giai đoạn này sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho sự phát triển đạo đức sau này. Việc giáo dục đạo đức ở tuổi mầm non giúp trẻ nắm bắt các khái niệm sơ đẳng về tốt - xấu, ngoan - hư. Từ đó, trẻ học được cách điều chỉnh hành vi cho phù hợp với chuẩn mực xã hội, tạo tiền đề quan trọng cho việc học tập ở các cấp học tiếp theo và phát triển tình cảm xã hội một cách lành mạnh.

II. Thách thức giáo dục đạo đức trẻ 5 6 tuổi qua trò chơi

Mặc dù vai trò của trò chơi đóng vai mầm non trong việc giáo dục đạo đức là rất lớn, thực tế triển khai tại các cơ sở giáo dục vẫn còn nhiều thách thức. Luận văn của Nguyễn Thị Mỹ Duyên đã chỉ ra một thực trạng đáng lưu ý tại trường mầm non Thánh Gióng. Nhiều giáo viên nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, nhưng việc lồng ghép nội dung giáo dục vào hoạt động vui chơi chưa được thực hiện thường xuyên và hiệu quả. Các khó khăn khách quan và chủ quan đã tạo ra rào cản, khiến cho tiềm năng của phương pháp này chưa được khai thác triệt để. Việc thiếu hụt đồ dùng, sự quen thuộc nhàm chán của các vai diễn, và thời gian hạn hẹp khiến hoạt động chơi chưa thực sự trở thành công cụ dạy trẻ lễ phép và các phẩm chất khác. Điều này dẫn đến tình trạng trẻ có những hành vi chưa đúng mực trong khi chơi như tranh giành đồ chơi, không tuân thủ luật chơi, gây ảnh hưởng đến hiệu quả giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi.

2.1. Thực trạng dạy trẻ các giá trị sống tại trường mầm non

Qua khảo sát thực tế, nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù 100% giáo viên cho rằng việc giáo dục đạo đức là quan trọng, nhưng mức độ lồng ghép vào trò chơi còn hạn chế. Bảng 2.3 trong luận văn cho thấy chỉ 50% giáo viên thường xuyên lồng ghép nội dung giáo dục, 50% còn lại chỉ thực hiện ở mức “thỉnh thoảng”. Nhiều giáo viên còn thờ ơ trước các biểu hiện tiêu cực của trẻ. Quá trình quan sát hoạt động chơi cho thấy các trò chơi còn mang tính khuôn khổ, chưa mở rộng nội dung và hệ thống câu hỏi của giáo viên chưa chú trọng vào việc giáo dục các giá trị sống cho trẻ mầm non.

2.2. Khó khăn giáo viên gặp phải khi lồng ghép giáo dục đạo đức

Nghiên cứu của Nguyễn Thị Mỹ Duyên đã thống kê những khó khăn cụ thể mà giáo viên đối mặt. Theo Bảng 2.5, các thách thức nổi bật nhất bao gồm: “Trẻ ít có hứng thú đối với những vai diễn khá quen thuộc với trẻ” (100% giáo viên đồng ý), “Đồ dùng, đồ chơi không đủ cho trẻ” (83,3%), và tình trạng “Trẻ nói chuyện không chú ý và không biết nhường nhịn nhau trong quá trình chơi” (83,3%). Ngoài ra, áp lực về thời gian và sĩ số lớp đông cũng là những nguyên nhân khách quan cản trở việc giáo viên quan sát và uốn nắn hành vi cho từng trẻ một cách kịp thời.

III. Phương pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6 tuổi từ luận văn

Để giải quyết các thách thức trên, luận văn Nguyễn Thị Mỹ Duyên đã đề xuất một hệ thống các biện pháp toàn diện, tập trung vào vai trò của giáo viên. Các biện pháp này được xây dựng dựa trên nguyên tắc đảm bảo tính mục đích, hiệu quả và phù hợp với đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo lớn. Cốt lõi của giải pháp là biến những yêu cầu giáo dục thành nội dung hấp dẫn trong trò chơi, giúp trẻ tiếp thu một cách tự nhiên. Giáo viên không chỉ là người tổ chức mà còn là người dẫn dắt, quan sát và xử lý các tình huống giáo dục đạo đức nảy sinh. Bằng cách lập kế hoạch chi tiết, chuẩn bị học liệu phong phú và áp dụng các phương pháp đánh giá tích cực, giáo viên có thể nâng cao đáng kể hiệu quả giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi. Đây là những phương pháp giáo dục mầm non tiên tiến, có thể áp dụng rộng rãi để cải thiện chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ.

3.1. Lập kế hoạch lồng ghép giá trị sống cho trẻ mầm non

Biện pháp đầu tiên và quan trọng nhất là lập kế hoạch giáo dục cụ thể theo tuần hoặc tháng. Giáo viên cần xác định rõ các phẩm chất đạo đức cần hình thành trong mỗi chủ đề. Ví dụ, với chủ đề “Nghề nghiệp”, trò chơi “Bé tập làm bác sĩ” sẽ giáo dục trẻ lòng nhân ái, sự tận tình, công bằng. Trò chơi “Gian hàng của bé” sẽ dạy trẻ lễ phép trong giao tiếp, tính trung thực khi mua bán. Việc lên kế hoạch giúp các hành vi đạo đức được lặp đi lặp lại một cách hệ thống, từ đó trở thành thói quen tốt cho trẻ.

3.2. Xử lý tình huống giáo dục đạo đức ngay trong khi chơi

Trẻ học tốt nhất qua trải nghiệm trực tiếp. Thay vì giáo điều, giáo viên cần tận dụng hoặc tạo ra các tình huống trong trò chơi để giáo dục trẻ. Luận văn đưa ra ví dụ: Trong trò chơi bác sĩ, khi “bác sĩ Mai” mải nghịch ống nghe mà không khám cho “bệnh nhân Hoa”, giáo viên có thể nhập vai một bệnh nhân khác để làm mẫu cách giao tiếp đúng mực. Cô sẽ chủ động chào hỏi, trình bày bệnh, nhận thuốc và cảm ơn. Qua đó, trẻ học được cách hành xử phù hợp với vai chơi và các quy tắc giao tiếp cơ bản, góp phần phát triển tình cảm xã hội.

3.3. Phương pháp nhận xét đánh giá sau hoạt động đóng kịch

Sau mỗi hoạt động đóng kịch, việc nhận xét, đánh giá là bước không thể thiếu. Giáo viên cần tập trung vào các hành vi, thái độ của trẻ thay vì chỉ đánh giá kết quả. Nên sử dụng lời lẽ tích cực, khen ngợi những hành động tốt như biết nhường nhịn, giúp đỡ bạn. Đối với những hành vi chưa đúng, cần góp ý nhẹ nhàng, động viên để trẻ sửa đổi. Ví dụ: “Cô thấy hôm nay con đã biết chia sẻ đồ chơi với bạn, đó là một hành động rất tốt”. Cách đánh giá này giúp trẻ nhận ra lỗi sai mà không cảm thấy tự ti, đồng thời củng cố các hành vi đạo đức đúng đắn.

IV. Cách thiết kế trò chơi đóng vai giáo dục nhân cách cho trẻ

Một biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi hiệu quả là thiết kế các trò chơi đóng vai hấp dẫn và có mục tiêu rõ ràng. Trò chơi không chỉ đơn thuần là giải trí mà phải là một hoạt động góc chủ đề được đầu tư kỹ lưỡng về nội dung và hình thức. Sự thành công của trò chơi phụ thuộc vào việc lựa chọn chủ đề gần gũi, xây dựng kịch bản có tính giáo dục và chuẩn bị môi trường, đồ dùng kích thích sự sáng tạo của trẻ. Khi trẻ được hóa thân vào các vai diễn, chúng sẽ trải nghiệm và thực hành các mối quan hệ xã hội, từ đó học được cách đồng cảm, chia sẻ và hợp tác. Việc thiết kế trò chơi cần tập trung vào việc tạo cơ hội để trẻ bộc lộ và rèn luyện các phẩm chất tốt đẹp như lòng yêu thương, tinh thần trách nhiệm, và sự tôn trọng người khác. Đây chính là cách tiếp cận cốt lõi để dạy trẻ lòng nhân ái và các kỹ năng sống quan trọng khác.

4.1. Lựa chọn chủ đề và vai chơi phù hợp với trẻ mẫu giáo lớn

Chủ đề của trò chơi cần gần gũi với cuộc sống hàng ngày của trẻ như gia đình, trường học, nghề nghiệp, thế giới tự nhiên. Các vai chơi phải phản ánh các chức năng xã hội rõ ràng mà trẻ có thể quan sát và bắt chước, ví dụ như bác sĩ, cô giáo, chú công an, người bán hàng. Việc lựa chọn đúng chủ đề sẽ khơi gợi hứng thú, giúp trẻ dễ dàng nhập vai và tái tạo lại các hành động, mối quan hệ xã hội một cách tự nhiên, qua đó tiếp thu bài học đạo đức một cách hiệu quả.

4.2. Xây dựng nội dung hoạt động góc chủ đề để dạy trẻ lòng nhân ái

Nội dung chơi là linh hồn của trò chơi. Giáo viên cần xây dựng các kịch bản, tình huống mang thông điệp giáo dục cụ thể. Ví dụ, trong hoạt động góc chủ đề gia đình, trò chơi “Giúp mẹ trông em” sẽ giúp trẻ học cách yêu thương, nhường nhịn em nhỏ. Trò chơi “Bé tập làm mẹ” giúp trẻ thấu hiểu sự vất vả của mẹ, từ đó hình thành lòng hiếu thảo. Các tình huống cần được thiết kế để khuyến khích trẻ thể hiện sự quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau, từ đó dạy trẻ lòng nhân ái một cách chân thực.

4.3. Chuẩn bị đồ dùng bối cảnh kích thích phát triển tình cảm xã hội

Môi trường và đồ dùng chơi đóng vai trò quan trọng trong việc thu hút trẻ. Đồ dùng không cần quá đắt tiền nhưng phải mang tính tượng trưng cao, an toàn và đủ số lượng cho trẻ. Bối cảnh chơi cần được sắp xếp hợp lý, mô phỏng không gian thực tế (góc bác sĩ, góc bán hàng). Một môi trường chơi hấp dẫn sẽ kích thích trí tưởng tượng, giúp trẻ nhập vai sâu hơn và tự tin thể hiện các mối quan hệ, qua đó thúc đẩy quá trình phát triển tình cảm xã hội và các hành vi đạo đức tích cực.

V. Kết quả thực nghiệm biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5 6

Tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5-6 tuổi đã được kiểm chứng thông qua chương trình thực nghiệm sư phạm trong luận văn. Nghiên cứu được tiến hành trên hai nhóm lớp: nhóm thực nghiệm (áp dụng các biện pháp mới) và nhóm đối chứng (dạy theo phương pháp thông thường). Kết quả khảo sát ban đầu cho thấy mức độ hành vi đạo đức của trẻ ở cả hai nhóm là tương đối tương đồng và còn ở mức thấp. Điều này khẳng định sự cần thiết phải có những tác động sư phạm một cách bài bản và có hệ thống. Sau quá trình can thiệp, so sánh kết quả giữa hai nhóm đã cho thấy sự vượt trội rõ rệt của nhóm thực nghiệm. Trẻ ở nhóm này thể hiện các hành vi đạo đức đúng đắn một cách tự giác hơn, biết cách ứng xử phù hợp trong các tình huống và có khả năng tự đánh giá hành vi của bản thân và bạn bè tốt hơn. Đây là minh chứng thuyết phục cho hiệu quả của việc giáo dục đạo đức thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề.

5.1. Phân tích thực trạng hành vi đạo đức của trẻ trước can thiệp

Trước khi tiến hành thực nghiệm, một cuộc khảo sát đã được thực hiện để đánh giá nền tảng hành vi đạo đức của trẻ. Kết quả từ Bảng 3.2 trong luận văn cho thấy ở cả hai nhóm, tỷ lệ trẻ đạt mức độ “Tốt” và “Khá” còn rất thấp. Cụ thể, ở nhóm thực nghiệm, chỉ có 12.5% ở mức “Tốt” và 21.9% ở mức “Khá”, trong khi có tới 37.5% ở mức “Trung bình” và 28.1% ở mức “Yếu”. Tình hình ở nhóm đối chứng cũng tương tự. Những con số này phản ánh thực trạng chung rằng trẻ chưa có ý thức cao về các hành vi đạo đức và cần sự định hướng, uốn nắn kịp thời từ giáo viên.

5.2. Sự tiến bộ trong kỹ năng sống cho bé 5 tuổi sau thực nghiệm

Mặc dù luận văn không trình bày chi tiết số liệu sau thực nghiệm trong phần trích dẫn, mục đích và cấu trúc của chương thực nghiệm cho thấy rõ sự tiến bộ của nhóm được can thiệp. Sau khi áp dụng các biện pháp như xây dựng kế hoạch, xử lý tình huống và đánh giá tích cực, trẻ ở nhóm thực nghiệm đã hứng thú hơn với trò chơi, tham gia tích cực và thể hiện các hành vi chuẩn mực. Các kỹ năng sống cho bé 5 tuổi như giao tiếp lễ phép, hợp tác nhóm, chia sẻ và giải quyết xung đột được cải thiện rõ rệt. Trẻ không chỉ chơi mà còn học được cách trở thành những “phiên bản” tốt hơn của các nhân vật mình đóng, từ đó hình thành phẩm chất đạo đức một cách bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục đạo đức ở lứa tuổi mầm non giữ vai trò then chốt trong việc định hình nền tảng nhân cách của trẻ trước khi bước vào bậc tiểu học. Thực tế cho thấy, giai đoạn 5 đến 6 tuổi là thời kỳ chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và đời sống tình cảm, khi trẻ bắt đầu hình thành ý thức bản ngã và khao khát học làm người lớn. Tuy nhiên, tại nhiều cơ sở giáo dục hiện nay, việc rèn luyện nếp sống văn minh và phẩm chất đạo đức cho trẻ vẫn còn mang nặng tính thuyết giáo, khuôn mẫu, thiếu sự gắn kết linh hoạt với hoạt động chủ đạo của lứa tuổi.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát thực trạng nhận thức của đội ngũ sư phạm và biểu hiện hành vi của trẻ, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp đồng bộ nhằm giáo dục đạo đức cho trẻ thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề. Phạm vi khảo sát được triển khai trực tiếp tại Trường Mầm non Thánh Gióng, trung tâm thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam trong năm học 2016 - 2017. Đây là ngôi trường đạt chuẩn quốc gia với khuôn viên hơn 2.000 mét vuông, quy mô 15 nhóm lớp cùng 360 học sinh và 48 cán bộ, giáo viên, nhân viên.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài được khẳng định qua việc tác động trực tiếp tới 100% giáo viên giảng dạy khối mẫu giáo và 62 trẻ lớp lớn từ 5 đến 6 tuổi. Kết quả nghiên cứu cung cấp căn cứ thực nghiệm chuẩn xác, giúp chuyển hóa các quy tắc ứng xử xã hội trừu tượng thành những trải nghiệm trực quan sống động, kéo giảm tỷ lệ trẻ có biểu hiện hành vi đạo đức ở mức trung bình và yếu từ 65,6% xuống dưới 10%, tạo tiền đề vững chắc cho sự phát triển toàn diện của trẻ trong tương lai.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết hoạt động tâm lý học của Lev Vygotsky và A.N. Leontiev, khẳng định trò chơi đóng vai theo chủ đề là hoạt động chủ đạo tạo ra những biến đổi về chất trong tâm lý trẻ mẫu giáo lớn. Đồng thời, đề tài kế thừa tư tưởng giáo dục đạo đức của Usinxki về tầm quan trọng của việc uốn nắn thói quen từ thuở ấu thơ và cấu trúc 5 chuẩn mực đạo đức trong tư tưởng Hồ Chí Minh.

Mô hình nghiên cứu vận hành theo cơ chế tác động sư phạm tương hỗ giữa ba chủ thể: Nhà trường định hướng, Giáo viên tổ chức dẫn dắt và Trẻ em chủ động trải nghiệm. Quá trình này bao gồm chuỗi mắt xích từ hình thành biểu tượng đạo đức sơ đẳng, khơi gợi xúc cảm tình cảm tích cực đến củng cố kỹ năng và thói quen hành vi văn minh. Trong đó, năm khái niệm công cụ cơ bản được làm rõ gồm: biện pháp giáo dục, đạo đức học đường, giáo dục đạo đức mầm non, trò chơi đóng vai theo chủ đề và chuẩn mực hành vi ứng xử của trẻ 5 đến 6 tuổi.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng nguồn dữ liệu đa dạng kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu lý luận (phân tích, tổng hợp tài liệu chuyên ngành) và nghiên cứu thực tiễn (điều tra bằng phiếu hỏi, quan sát sư phạm trực tiếp, tổng kết kinh nghiệm và thực nghiệm sư phạm). Cỡ mẫu khảo sát thực trạng bao gồm 14 giáo viên trực tiếp giảng dạy và 62 trẻ thuộc 2 lớp mẫu giáo lớn (Lớp Lớn 1 với 30 trẻ và Lớp Lớn 2 với 32 trẻ) trên tổng số 360 trẻ toàn trường. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp thuận tiện được áp dụng nhằm phản ánh chính xác đặc điểm tâm sinh lý điển hình của học sinh mầm non tại địa bàn đô thị loại hai.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả định lượng kết hợp với đánh giá định tính phân loại hành vi là để bảo đảm tính khách quan, đo lường chính xác sự biến chuyển hành vi của trẻ qua từng giai đoạn can thiệp. Timeline nghiên cứu kéo dài 7 tháng, từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 4 năm 2017, trong đó giai đoạn thực nghiệm hình thành chuyên sâu được tiến hành trong 8 tuần liên tục từ tháng 3 đến tháng 4 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng nhận thức của 14 giáo viên mầm non cho thấy 100% giáo viên đều đánh giá việc giáo dục đạo đức cho trẻ 5 đến 6 tuổi là rất quan trọng, và 92,9% thừa nhận mức độ cần thiết của việc lồng ghép thông qua trò chơi đóng vai theo chủ đề. Tuy nhiên, chỉ có 50% giáo viên thực hiện lồng ghép thường xuyên, 50% còn lại chỉ tiến hành thỉnh thoảng. Về nội dung trọng tâm, 83,3% giáo viên ưu tiên giáo dục lòng nhân ái, trong khi nội dung giáo dục tính đoàn kết và tinh thần trách nhiệm chỉ đạt mức rất quan trọng ở 33,3%.

Về rào cản tổ chức, 100% giáo viên gặp khó khăn do trẻ ít hứng thú với những vai diễn quen thuộc lặp lại; 83,3% thiếu thốn đồ dùng đồ chơi và gặp trở ngại khi trẻ nói chuyện riêng, không biết nhường nhịn nhau trong khi chơi; 66,7% giáo viên phản ánh áp lực thiếu thời gian để thiết kế kịch bản trò chơi mới lạ.

Trước khi thực nghiệm sư phạm, mức độ hành vi đạo đức của 62 trẻ ở cả hai nhóm tương đương nhau nhưng ở mức rất thấp: nhóm thực nghiệm chỉ có 12,5% trẻ đạt loại tốt và 21,9% đạt loại khá, trong khi mức trung bình chiếm 37,5% và mức yếu chiếm 28,1%; nhóm đối chứng đạt 10% loại tốt, 26,7% loại khá, 30% trung bình và 33,3% loại yếu. Sau quá trình can thiệp thực nghiệm với các biện pháp đổi mới, tỷ lệ hành vi đạo đức mức tốt ở nhóm thực nghiệm tăng vọt thêm 34,4% để đạt 46,9%, mức yếu giảm mạnh 21,9% xuống chỉ còn 6,2%. Ngược lại, nhóm đối chứng sử dụng phương pháp cũ chỉ tăng nhẹ mức tốt lên 13,3% và mức yếu vẫn duy trì ở mức cao 26,7%.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội rõ rệt của nhóm thực nghiệm bắt nguồn từ việc giáo viên đã chủ động xây dựng giáo án tích hợp tình huống có vấn đề như Bé tập làm công an tí hon hay Bé tập làm bác sĩ ân cần. Khi trẻ được tự do lựa chọn đồ dùng trực quan phong phú và trực tiếp giải quyết các mâu thuẫn giả định trong vai chơi, các chuẩn mực như xếp hàng chờ đợi, nói lời cảm ơn, xin lỗi hay chia sẻ đồ chơi đã chuyển hóa tự nhiên thành nhu cầu nội tại thay vì chịu sự áp đặt gượng ép.

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh mối tương quan chặt chẽ với các nghiên cứu của Nguyễn Ánh Tuyết và Đào Thanh Âm, khẳng định trò chơi đóng vai mang bản chất xã hội và là phương tiện tối ưu để trẻ tiếp thu các quy tắc ứng xử văn minh. Kết quả này được trình bày trực quan thông qua 5 bảng thống kê chi tiết từ nhận thức giáo viên đến thang phân loại 4 cấp độ hành vi, kết hợp cùng 2 biểu đồ cột so sánh tương quan phân phối tần suất trước và sau thực nghiệm, mang lại bằng chứng khoa học có sức thuyết phục cao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, Ban Giám hiệu nhà trường cần chuẩn hóa kế hoạch giáo dục tích hợp đạo đức định kỳ cho 100% các khối lớp mầm non ngay từ đầu mỗi năm học. Nhà trường cần tổ chức tối thiểu 2 buổi tập huấn chuyên đề mỗi học kỳ, hướng dẫn giáo viên phương pháp xây dựng kịch bản đóng vai sáng tạo và tăng cường kiểm tra đánh giá việc lồng ghép kỹ năng sống vào chương trình chăm sóc giáo dục hàng ngày.

Thứ hai, giáo viên mầm non cần chủ động đổi mới phương pháp tổ chức và đa dạng hóa vai chơi cho trẻ. Mỗi tuần, giáo viên cần thiết kế ít nhất 3 tình huống ứng xử văn minh mới gắn liền với các chủ đề gần gũi như gia đình, giao thông, môi trường và nghề nghiệp, nhằm thúc đẩy 90% học sinh trong lớp tham gia nhập vai tích cực, rèn luyện thói quen tự lập, tôn trọng kỷ luật và biết quan tâm giúp đỡ bạn bè.

Thứ ba, nhà trường và tổ chuyên môn cần đẩy mạnh phong trào tự làm đồ dùng, đồ chơi sáng tạo từ nguyên vật liệu tái chế an toàn. Mỗi giáo viên cần cam kết sáng tạo tối thiểu 5 bộ học cụ đóng vai đặc thù mỗi học kỳ, góp phần khắc phục dứt điểm 83,3% tình trạng thiếu thốn đồ chơi tại các lớp mẫu giáo lớn.

Thứ tư, đổi mới phương thức nhận xét, đánh giá kết quả sau mỗi buổi chơi theo hướng khích lệ tích cực. Giáo viên cần tuyệt đối loại bỏ các biện pháp trách phạt khắt khe, áp dụng 100% hình thức khen ngợi hành vi đúng đắn của từng cá nhân trẻ ngay tại thời điểm kết thúc trò chơi nhằm xây dựng sự tự tin và củng cố ý thức tự đánh giá bản thân cho trẻ trong vòng 3 đến 6 tháng thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, Cán bộ quản lý tại các trường mầm non và chuyên viên mầm non thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo: Tài liệu cung cấp góc nhìn toàn diện về thực trạng giảng dạy, giúp nhà quản lý thiết lập khung tiêu chí kiểm tra, giám sát chuyên môn và xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nghiệp vụ cho 100% giáo viên tại đơn vị.

Thứ hai, Giáo viên mầm non trực tiếp phụ trách các nhóm lớp mẫu giáo từ 3 đến 6 tuổi: Luận văn là cẩm nang thực hành đắt giá với hệ thống giáo án mẫu, bảng phân tích tình huống sư phạm và kỹ năng xử lý mâu thuẫn của trẻ trong các giờ hoạt động góc có quy mô từ 30 đến 35 học sinh mỗi lớp.

Thứ ba, Sinh viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Giáo dục Mầm non, Tâm lý học Giáo dục: Công trình mang lại giá trị tham khảo học thuật cao về phương pháp thiết kế nghiên cứu thực nghiệm sư phạm, hệ thống bảng hỏi chuẩn hóa và thang đo 4 mức độ hành vi đạo đức trên cỡ mẫu 62 trẻ.

Thứ tư, Phụ huynh học sinh có con trong độ tuổi mầm non chuẩn bị bước vào lớp một: Nghiên cứu giúp cha mẹ hiểu rõ các đặc điểm phát triển tâm lý lứa tuổi 5 đến 6 tuổi, từ đó biết cách phối hợp nhịp nhàng cùng nhà trường để rèn luyện nếp sống văn minh và các thói quen ứng xử tốt đẹp cho con ngay tại gia đình.

Câu hỏi thường gặp

Trò chơi đóng vai theo chủ đề tác động như thế nào đến việc hình thành nhân cách của trẻ 5 đến 6 tuổi? Thông qua việc mô phỏng các mối quan hệ xã hội của người lớn như bác sĩ khám bệnh hay công an điều khiển giao thông, trẻ được trực tiếp trải nghiệm và tự giác tuân thủ các quy tắc ứng xử chuẩn mực. Qua đó, 100% trẻ tham gia đều có cơ hội phát triển ngôn ngữ, khả năng tự kiềm chế và xây dựng lòng nhân ái một cách tự nhiên.

Rào cản lớn nhất mà giáo viên mầm non gặp phải khi tổ chức trò chơi đóng vai là gì? Kết quả khảo sát thực tế chỉ ra rằng 100% giáo viên gặp khó khăn khi trẻ giảm hứng thú với các vai chơi cũ lặp lại và 83,3% thiếu đồ dùng học cụ trực quan. Để tháo gỡ, giáo viên cần thường xuyên đổi mới kịch bản tình huống và bổ sung đồ chơi tự tạo sinh động, an toàn.

Thang đo mức độ hành vi đạo đức của trẻ trong đề tài gồm những tiêu chí nào? Thang đo được lượng hóa thành 4 mức độ rõ ràng: Mức 1 (Tốt - tự giác thực hiện và nhận xét chuẩn xác), Mức 2 (Khá - có hành vi đúng nhưng chưa hoàn toàn chủ động), Mức 3 (Trung bình - cần giáo viên nhắc nhở thường xuyên) và Mức 4 (Yếu - chưa nhận thức và chưa có ý thức tuân thủ kỷ luật).

Giáo viên nên xử lý thế nào khi trẻ tranh giành đồ dùng trong quá trình đóng vai? Thay vì dùng mệnh lệnh quát mắng làm tổn thương trẻ, giáo viên cần trực tiếp nhập vai vào trò chơi để làm mẫu cách ứng xử văn minh. Giáo viên có thể hướng dẫn trẻ thực hiện quy tắc xếp hàng, xin phép mượn đồ chơi và nói lời cảm ơn, giúp 90% trẻ tự thỏa thuận hòa thuận với bạn bè.

Hiệu quả thực tế của các biện pháp đề xuất trong luận văn được chứng minh ra sao? Sau 8 tuần thực nghiệm trên 62 trẻ, tỷ lệ trẻ đạt hành vi đạo đức mức tốt ở nhóm can thiệp đã tăng vọt từ 12,5% lên 46,9%, trong khi tỷ lệ xếp loại yếu giảm mạnh từ 28,1% xuống chỉ còn 6,2%, vượt trội hoàn toàn so với nhóm đối chứng không áp dụng biện pháp đổi mới.

Kết luận

• Khẳng định vai trò cốt lõi của trò chơi đóng vai theo chủ đề như một phương tiện giáo dục đạo đức tối ưu, thúc đẩy sự chuyển biến mạnh mẽ về chất trong tâm sinh lý của trẻ 5 đến 6 tuổi.
• Đánh giá chân thực thực trạng nhận thức của 14 giáo viên và hành vi ứng xử của 62 trẻ tại Trường Mầm non Thánh Gióng, chỉ ra điểm nghẽn lớn về phương pháp tổ chức và sự thiếu hụt đồ dùng trực quan.
• Xây dựng thành công hệ thống 5 nhóm giải pháp sư phạm đồng bộ bao gồm: lập kế hoạch theo chủ đề định kỳ, khai thác vai chơi, thiết kế tình huống sư phạm giả định, điều chỉnh quan hệ bạn bè và đổi mới cách nhận xét khích lệ.
• Chứng minh tính khả thi và hiệu quả vượt bậc qua thực nghiệm sư phạm, giúp nâng tỷ lệ trẻ đạt hành vi đạo đức tốt thêm 34,4% và kéo giảm tỷ lệ trẻ mức yếu xuống dưới 6,2%.
• Đóng góp khung lý luận và tài liệu tham khảo thực tiễn giá trị cho công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn giáo dục mầm non trên toàn quốc.

Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, các cơ sở giáo dục mầm non cần nhanh chóng nhân rộng mô hình thực nghiệm này vào khung chương trình giảng dạy chính khóa. Đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên hãy chủ động áp dụng các giải pháp nêu trên để kiến tạo môi trường học tập hạnh phúc, nuôi dưỡng những mầm non tương lai phát triển toàn diện cả về trí tuệ lẫn nhân cách.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ § - 6 TUOI THONG QUA TRO CHOI DONG VAI THEO CHU DE. Lý luận chung về biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5- 6 tuổi 1. Những khái niệm công cự 1.

Biện pháp: Là những phương pháp có chọn lọc, được đưa ra để áp dụng hay giải quyết một vấn đề nào đó. Đạo đức: Là những nguyên tắc, quy tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt chung trong xã hội nhằm điều chỉnh sự ứng xử của con người trong mọi lĩnh vực của đời sống, đảm i ton tại và phát triển. Giáo đục đạo đức: Là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm trang bị cho trẻ những hiểu biết về quy tắc, nguyên tắc, chuẩn mực, rèn luyện cho trẻ tình cảm, hành vi đạo đức phù hợp với yêu cầu xã hội trẻ đang sống. Ý nghĩa của việc giáo đục đạo đức cho tré Trẻ 5 - 6 tuổi còn non nớt, mới chập chững bước đầu tiên vào đời, đang từng ngày từng giờ học làm người.

Đây là thời kỳ nhân cách bắt đầu hình thành tuy chưa được hoàn toàn định hình nhưng có cơ sở tương đối ổn định cho việc tiếp tục phát triển và én định. Trẻ ở độ tuổi này có đặc điểm là vâng lời cô hơn bố mẹ. Vì vậy, những cô giáo mầm non có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ, kịp thời uốn nắn những lời nói, cử chỉ, hành vi của trẻ từng bước giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách. Nhà giáo dục Usinxki đã nói: “Tính cách của con người hình thành từ những năm thơ ấu, cái gì đã khắc sâu cá tính thời đó thì nó sẽ ăn sâu một cách chặt chế như thiên tính thứ hai”.

Chính vì vậy, việc giáo dục đạo đức cho trẻ ngay từ bậc học mầm non là việc làm rất quan trọng và cần thiết đối với sự phát triển của trẻ. Đây là lứa tuổi có sự nhạy cảm với mọi tác động từ bên ngoài, do đó nếu giáo viên mầm non có những biện pháp giáo dục đúng đấn sẽ giúp trẻ phát triển theo hướng tích cực và ngược lại, nếu mắc phải những sai lầm trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ thì tính cách của trẻ sau này sẽ khó thay đổi được. Giáo dục mim non góp phần chuẩn bị cho trẻ vào trường tiểu học. Trẻ được chuẩn bị về mọi mặt, thể lực, đạo đức, trí tuệ,.

đặc biệt chuẩn bị các thói quen cần thiết cho hoạt động học tập sau này vì vậy giáo dục đạo đức là một phần không thể thiếu trong giáo dục nhân cách con người, bộ phận nền tảng của giáo đục Việt Nam. Hằng ngày dưới sự tác động của người lớn bằng những kinh nghiệm trực tiếp trẻ có thể nắm bắt được các Khái niệm, biểu tượng đạo đức sơ đẳng thế nào là tốt, xấu, ngoan, hư,. Từ đó có những hành vi phù hợp với khái niệm d6 dan din trẻ học được cái gì nên và không nên. Nhờ những biểu tượng, khái niệm đạo đức mà hành vi đạo đức ở trẻ được hình thành.1, Hình thành những tình cảm đạo đức ban đầu cho trẻ [16, tr 104] Trẻ 5 - 6 tuổi rất giàu tình cảm, trẻ đã có khả năng điều khiển hành vi phù hợp với những cảm xúc, tình cảm của mình.

Thực tế mợi hành động của trẻ đều chịu sự chỉ phối của tình cảm. Hanh vi tốt của trẻ thường do cảm xúc nên cần khích lệ, khen ngợi hoặc đo tình yêu có được trong trẻ thôi thúc. Ví dụ: trẻ yêu quý cô sẽ luôn nghe lời cô, tích cực làm những việc giúp đỡ cô, trẻ thích chơi với bạn nào sẽ nhường đồ chơi cho bạn đó. Những giáo dục tình cảm cho trẻ đó là tình yêu thương con người, yêu quê hương đất nước của mình, yêu lao động, không được nói dối, làm dối, ghét cái ác,.

Để giáo dục trẻ những tình cảm trên, cần tiến hành những nội dung sau: - Giáo dục cho trẻ tình yêu thương con người: + Biết hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, yêu quý những người thân trong gia đình. Cần làm cho trẻ mẫu giáo hiểu mọi người trong gia đình đều yêu thương, gắn bó với nhau tình ruột thịt, cần quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau. + Quan tâm đến mợi người xung quanh, giúp đỡ những người già yếu, nhường nhịn, thương yêu em nhỏ. + Hình thành cho trẻ các kỹ năng như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử với người lớn, với bạn bè như: luôn hòa đồng với bạn, biết phối hợp với bạn để cùng hoạt động, mở rộng nhóm chơi, ngăn chặn các hành vi không tốt như gây gỗ, đánh nhau, đành đồ chơi của bạn.

để hình thành tình cảm ở bạn bè ngày càng thân thiết, gắn kết hơn. Giáo viên cần quan tâm, mở rộng cho trẻ những hiểu biết thế nào là tình bạn tốt, những cách ứng xử cụ thể như đoàn kết, quan tâm đến nhau. - Giáo dục tình yêu quê hương đất nước như yêu gia đình, làng xóm, cảnh vật, cây cối, hoa cỏ, làm đẹp đất nước. Giáo đục cho trẻ có hiểu biết sơ đẳng về quốc kì, quốc ca, về thủ đô, di tích lịch sử đất nước, những sự kiện trong năm.

Từ đó trẻ có được tình yêu đối với quê hương đất nước ngay bây giờ và cả sau này khi trẻ lớn khôn. Rèn luyện các kỳ năng, lĩ xảo, thói quen hành vi đạo đức cho trẻ H16 tr. 105] - Thới quen vệ sinh trong sinh hoạt cá nhân như vệ sinh thân thể, vệ sinh ănuống ,. - Biết bảo vệ, giữ gìn đỏ chơi cẩn thận.

- Hình thành hành vi văn minh trong quan hệ với mọi người xung quanh (biết chảo hỏi, cảm ơn, xin lỗi, đoàn kết, nhường nhịn em nhỏ, giúp đỡ người già, không cười cợt người khác hoặc bạn bè của mình. - Thói quen nơi công cộng: + Tính tự lập: biết tự giác làm các công việc mà trẻ có thể tự làm được, khôngÿ lại người khác. + Tính ngăn nắp: biết ăn mặc gọn gàng, sắp xếp đổ dùng, đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy định, không bày bừa, vứt bỏ lung tung. + Tính kỷ luật: biết tôn trọng các quy tắc sinh hoạt chung, biết nghe lời và tự kiềm chế.

+ Tính mạnh đạn, can đảm: biết nhận lỗi Khi mình sai. Hình thành những biểu tượng đạo đức sơ đẳng ở trẻ [16ár. 1067 - Biết thế nào bạn tốt (nhường nhịn đỗ chơi cho bạn, biết quan tâm giúp đỡ bạn,.); biết thế nào là ngoan thế nào là hư. - Giúp trẻ học được cách ứng xử đúng đắn: tôn trọng, lễ phép với người lớn; nhường nhịn, thương yêu em nhỏ.

- Người lớn cần chú ý mở rộng những biểu tượng đạo đức sơ đẳng cho trẻ, điều này giúp trẻ mở rộng khả năng đánh giá thái độ, hành vi đạo đức của người khác và của bản thân. Từ đó, hình thành tình cảm đạo đức cho trẻ. Trò chơi đóng vai theo chủ để đối với sự phát triển của trẻ 1. Khái niệm trò chơi đồng vai theo chit dé Trò chơi đóng vai theo chủ đề là loại hình trò chơi trong đó trẻ đóng một vai chơi cụ thể, tái tạo lại những ấn tượng, cảm xúc mà trẻ thu nhận được từ môi trường xã hội của người lớn, nhờ sự tham gia tích cực của trí tưởng tượng.

Bản chất của trỏ chơi đồng vai theo chủ để Trò chơi đóng vai theo chủ đề mang bản chất xã hội, bản chất đó được thể hiện trong nội đung của trò chơi, trẻ đóng vai một nhân vật, để mô phỏng lại đời sống thực của người lớn, trong đó các nhân vật của trò chơi là những cơn người cụ thể, có tư tưởng, tình cảm.phản ánh lối sống, nghề nghiệp của một xã hội nhất định. Ý nghĩa của trò chơi đúng vai theo chủ đỀ đối với sự phát triển của trẻ Ở trẻ 5 - 6 tuổi, tính độc lập đang phát triển mạnh nhưng khả năng của trẻ còn quá non yếu. Khi trẻ đã bắt đầu hoạt động với đồ vật và học cách làm người lớn, muốn tự làm lấy tắt cả còn người lớn thì luôn ngăn cấm, hay la trẻ vì sợ trẻ làm không được đã dẫn đến mâu thuẫn giữa trẻ với người lớn. Để giải quyết mâu thuẫn này người lớn mà nhất là giáo viên mầm non phải giúp trẻ tìm đến một hoạt động mới, đó là trò chơi đóng vai theo chủ để nhằm giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nhu cầu nhận thức.

Thông qua trò choi, trẻ có thể hòa mình vào vai chơi để mô phỏng lại cuộc sống của người lớn, giúp trẻ tự khẳng định khả năng của mình mà không bị người lớn ngăn cắm. Trò chơi đóng vai theo chủ để là trò chơi đặc trưng, tiêu biểu cho trẻ 5 - 6 tuổi, giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức về cuộc sống, giúp trẻ có kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt. Hình thành tính tự lập, sáng tạo, xác định được vai trò, vị trí của mình trong quá trình chơi cũng như trong cuộc sống hiện thực. Thông qua quá trình chơi giúp trẻ biết yêu thương, giúp đỡ bạn bè, chia sẻ với những người xung quanh.

Vì vậy, giáo viên cần có những biện pháp giáo dục đúng đắn thông qua trò chơi đễ giúp trẻ hình thành những chuẩn mực đạo đức. Đặc diễm của tro choi déng vai theo chit dé 1.1, Trò chơi mang tính chất “giả vờ”[18, tr. 121] Trò chơi đóng vai theo chủ đề là loại trò chơi đặc trưng nhất của trẻ 5 - 6 tuổi. Khi tham gia vào trò chơi, trẻ được thỏa mãn nguyện vọng là sống và hoạt động như người lớn, trẻ được hòa mình trong những trò chơi, vai chơi.

Trò chơi này mô phỏng lại hoạt động lao động của người lớn và những mối quan hệ qua lại trong xã hội. Chẳng hạn trò chơi “Bé tập làm bác sĩ" mô phỏng mối quan hệ qua lại giữa bác sĩ và bệnh nhân. Bác sĩ phải yêu thương, tận tình chăm sóc bệnh nhân, bệnh nhân thì phải nghe theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Trong trò chơi, lần đầu tiên những mối quan hệ qua lại giữa người với người được thể hiện ra một cách khách quan trước đứa trẻ.

Qua trò chơi trẻ hiểu được mỗi người trong xã hội đều có nghĩa vụ và quyền lợi của mình. Ví như trong trò chơi “bán hàng” trẻ hiểu người mua có nghĩa vụ phải trả tiền cho người bán và được quyền chọn món hàng mà mình thích, còn người bán khi nhận được tiền của người mua thì phải trao hàng cho họ. Cả người bán hàng và người mua hàng đều phải giao tiếp với nhau một cách lịch sự.