Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ § - 6 TUOI THONG QUA TRO CHOI DONG VAI THEO CHU DE. Lý luận chung về biện pháp giáo dục đạo đức cho trẻ 5- 6 tuổi 1. Những khái niệm công cự 1.
Biện pháp: Là những phương pháp có chọn lọc, được đưa ra để áp dụng hay giải quyết một vấn đề nào đó. Đạo đức: Là những nguyên tắc, quy tắc, tiêu chuẩn sinh hoạt chung trong xã hội nhằm điều chỉnh sự ứng xử của con người trong mọi lĩnh vực của đời sống, đảm i ton tại và phát triển. Giáo đục đạo đức: Là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm trang bị cho trẻ những hiểu biết về quy tắc, nguyên tắc, chuẩn mực, rèn luyện cho trẻ tình cảm, hành vi đạo đức phù hợp với yêu cầu xã hội trẻ đang sống. Ý nghĩa của việc giáo đục đạo đức cho tré Trẻ 5 - 6 tuổi còn non nớt, mới chập chững bước đầu tiên vào đời, đang từng ngày từng giờ học làm người.
Đây là thời kỳ nhân cách bắt đầu hình thành tuy chưa được hoàn toàn định hình nhưng có cơ sở tương đối ổn định cho việc tiếp tục phát triển và én định. Trẻ ở độ tuổi này có đặc điểm là vâng lời cô hơn bố mẹ. Vì vậy, những cô giáo mầm non có vai trò rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ, kịp thời uốn nắn những lời nói, cử chỉ, hành vi của trẻ từng bước giúp trẻ hình thành và phát triển nhân cách. Nhà giáo dục Usinxki đã nói: “Tính cách của con người hình thành từ những năm thơ ấu, cái gì đã khắc sâu cá tính thời đó thì nó sẽ ăn sâu một cách chặt chế như thiên tính thứ hai”.
Chính vì vậy, việc giáo dục đạo đức cho trẻ ngay từ bậc học mầm non là việc làm rất quan trọng và cần thiết đối với sự phát triển của trẻ. Đây là lứa tuổi có sự nhạy cảm với mọi tác động từ bên ngoài, do đó nếu giáo viên mầm non có những biện pháp giáo dục đúng đấn sẽ giúp trẻ phát triển theo hướng tích cực và ngược lại, nếu mắc phải những sai lầm trong việc giáo dục đạo đức cho trẻ thì tính cách của trẻ sau này sẽ khó thay đổi được. Giáo dục mim non góp phần chuẩn bị cho trẻ vào trường tiểu học. Trẻ được chuẩn bị về mọi mặt, thể lực, đạo đức, trí tuệ,.
đặc biệt chuẩn bị các thói quen cần thiết cho hoạt động học tập sau này vì vậy giáo dục đạo đức là một phần không thể thiếu trong giáo dục nhân cách con người, bộ phận nền tảng của giáo đục Việt Nam. Hằng ngày dưới sự tác động của người lớn bằng những kinh nghiệm trực tiếp trẻ có thể nắm bắt được các Khái niệm, biểu tượng đạo đức sơ đẳng thế nào là tốt, xấu, ngoan, hư,. Từ đó có những hành vi phù hợp với khái niệm d6 dan din trẻ học được cái gì nên và không nên. Nhờ những biểu tượng, khái niệm đạo đức mà hành vi đạo đức ở trẻ được hình thành.1, Hình thành những tình cảm đạo đức ban đầu cho trẻ [16, tr 104] Trẻ 5 - 6 tuổi rất giàu tình cảm, trẻ đã có khả năng điều khiển hành vi phù hợp với những cảm xúc, tình cảm của mình.
Thực tế mợi hành động của trẻ đều chịu sự chỉ phối của tình cảm. Hanh vi tốt của trẻ thường do cảm xúc nên cần khích lệ, khen ngợi hoặc đo tình yêu có được trong trẻ thôi thúc. Ví dụ: trẻ yêu quý cô sẽ luôn nghe lời cô, tích cực làm những việc giúp đỡ cô, trẻ thích chơi với bạn nào sẽ nhường đồ chơi cho bạn đó. Những giáo dục tình cảm cho trẻ đó là tình yêu thương con người, yêu quê hương đất nước của mình, yêu lao động, không được nói dối, làm dối, ghét cái ác,.
Để giáo dục trẻ những tình cảm trên, cần tiến hành những nội dung sau: - Giáo dục cho trẻ tình yêu thương con người: + Biết hiếu thảo với ông bà, cha mẹ, yêu quý những người thân trong gia đình. Cần làm cho trẻ mẫu giáo hiểu mọi người trong gia đình đều yêu thương, gắn bó với nhau tình ruột thịt, cần quan tâm, giúp đỡ lẫn nhau. + Quan tâm đến mợi người xung quanh, giúp đỡ những người già yếu, nhường nhịn, thương yêu em nhỏ. + Hình thành cho trẻ các kỹ năng như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử với người lớn, với bạn bè như: luôn hòa đồng với bạn, biết phối hợp với bạn để cùng hoạt động, mở rộng nhóm chơi, ngăn chặn các hành vi không tốt như gây gỗ, đánh nhau, đành đồ chơi của bạn.
để hình thành tình cảm ở bạn bè ngày càng thân thiết, gắn kết hơn. Giáo viên cần quan tâm, mở rộng cho trẻ những hiểu biết thế nào là tình bạn tốt, những cách ứng xử cụ thể như đoàn kết, quan tâm đến nhau. - Giáo dục tình yêu quê hương đất nước như yêu gia đình, làng xóm, cảnh vật, cây cối, hoa cỏ, làm đẹp đất nước. Giáo đục cho trẻ có hiểu biết sơ đẳng về quốc kì, quốc ca, về thủ đô, di tích lịch sử đất nước, những sự kiện trong năm.
Từ đó trẻ có được tình yêu đối với quê hương đất nước ngay bây giờ và cả sau này khi trẻ lớn khôn. Rèn luyện các kỳ năng, lĩ xảo, thói quen hành vi đạo đức cho trẻ H16 tr. 105] - Thới quen vệ sinh trong sinh hoạt cá nhân như vệ sinh thân thể, vệ sinh ănuống ,. - Biết bảo vệ, giữ gìn đỏ chơi cẩn thận.
- Hình thành hành vi văn minh trong quan hệ với mọi người xung quanh (biết chảo hỏi, cảm ơn, xin lỗi, đoàn kết, nhường nhịn em nhỏ, giúp đỡ người già, không cười cợt người khác hoặc bạn bè của mình. - Thói quen nơi công cộng: + Tính tự lập: biết tự giác làm các công việc mà trẻ có thể tự làm được, khôngÿ lại người khác. + Tính ngăn nắp: biết ăn mặc gọn gàng, sắp xếp đổ dùng, đồ chơi gọn gàng, đúng nơi quy định, không bày bừa, vứt bỏ lung tung. + Tính kỷ luật: biết tôn trọng các quy tắc sinh hoạt chung, biết nghe lời và tự kiềm chế.
+ Tính mạnh đạn, can đảm: biết nhận lỗi Khi mình sai. Hình thành những biểu tượng đạo đức sơ đẳng ở trẻ [16ár. 1067 - Biết thế nào bạn tốt (nhường nhịn đỗ chơi cho bạn, biết quan tâm giúp đỡ bạn,.); biết thế nào là ngoan thế nào là hư. - Giúp trẻ học được cách ứng xử đúng đắn: tôn trọng, lễ phép với người lớn; nhường nhịn, thương yêu em nhỏ.
- Người lớn cần chú ý mở rộng những biểu tượng đạo đức sơ đẳng cho trẻ, điều này giúp trẻ mở rộng khả năng đánh giá thái độ, hành vi đạo đức của người khác và của bản thân. Từ đó, hình thành tình cảm đạo đức cho trẻ. Trò chơi đóng vai theo chủ để đối với sự phát triển của trẻ 1. Khái niệm trò chơi đồng vai theo chit dé Trò chơi đóng vai theo chủ đề là loại hình trò chơi trong đó trẻ đóng một vai chơi cụ thể, tái tạo lại những ấn tượng, cảm xúc mà trẻ thu nhận được từ môi trường xã hội của người lớn, nhờ sự tham gia tích cực của trí tưởng tượng.
Bản chất của trỏ chơi đồng vai theo chủ để Trò chơi đóng vai theo chủ đề mang bản chất xã hội, bản chất đó được thể hiện trong nội đung của trò chơi, trẻ đóng vai một nhân vật, để mô phỏng lại đời sống thực của người lớn, trong đó các nhân vật của trò chơi là những cơn người cụ thể, có tư tưởng, tình cảm.phản ánh lối sống, nghề nghiệp của một xã hội nhất định. Ý nghĩa của trò chơi đúng vai theo chủ đỀ đối với sự phát triển của trẻ Ở trẻ 5 - 6 tuổi, tính độc lập đang phát triển mạnh nhưng khả năng của trẻ còn quá non yếu. Khi trẻ đã bắt đầu hoạt động với đồ vật và học cách làm người lớn, muốn tự làm lấy tắt cả còn người lớn thì luôn ngăn cấm, hay la trẻ vì sợ trẻ làm không được đã dẫn đến mâu thuẫn giữa trẻ với người lớn. Để giải quyết mâu thuẫn này người lớn mà nhất là giáo viên mầm non phải giúp trẻ tìm đến một hoạt động mới, đó là trò chơi đóng vai theo chủ để nhằm giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, nhu cầu nhận thức.
Thông qua trò choi, trẻ có thể hòa mình vào vai chơi để mô phỏng lại cuộc sống của người lớn, giúp trẻ tự khẳng định khả năng của mình mà không bị người lớn ngăn cắm. Trò chơi đóng vai theo chủ để là trò chơi đặc trưng, tiêu biểu cho trẻ 5 - 6 tuổi, giúp trẻ lĩnh hội được những kiến thức về cuộc sống, giúp trẻ có kĩ năng giao tiếp, ứng xử tốt. Hình thành tính tự lập, sáng tạo, xác định được vai trò, vị trí của mình trong quá trình chơi cũng như trong cuộc sống hiện thực. Thông qua quá trình chơi giúp trẻ biết yêu thương, giúp đỡ bạn bè, chia sẻ với những người xung quanh.
Vì vậy, giáo viên cần có những biện pháp giáo dục đúng đắn thông qua trò chơi đễ giúp trẻ hình thành những chuẩn mực đạo đức. Đặc diễm của tro choi déng vai theo chit dé 1.1, Trò chơi mang tính chất “giả vờ”[18, tr. 121] Trò chơi đóng vai theo chủ đề là loại trò chơi đặc trưng nhất của trẻ 5 - 6 tuổi. Khi tham gia vào trò chơi, trẻ được thỏa mãn nguyện vọng là sống và hoạt động như người lớn, trẻ được hòa mình trong những trò chơi, vai chơi.
Trò chơi này mô phỏng lại hoạt động lao động của người lớn và những mối quan hệ qua lại trong xã hội. Chẳng hạn trò chơi “Bé tập làm bác sĩ" mô phỏng mối quan hệ qua lại giữa bác sĩ và bệnh nhân. Bác sĩ phải yêu thương, tận tình chăm sóc bệnh nhân, bệnh nhân thì phải nghe theo sự hướng dẫn của bác sĩ. Trong trò chơi, lần đầu tiên những mối quan hệ qua lại giữa người với người được thể hiện ra một cách khách quan trước đứa trẻ.
Qua trò chơi trẻ hiểu được mỗi người trong xã hội đều có nghĩa vụ và quyền lợi của mình. Ví như trong trò chơi “bán hàng” trẻ hiểu người mua có nghĩa vụ phải trả tiền cho người bán và được quyền chọn món hàng mà mình thích, còn người bán khi nhận được tiền của người mua thì phải trao hàng cho họ. Cả người bán hàng và người mua hàng đều phải giao tiếp với nhau một cách lịch sự.