CHƯƠNG I: CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ TỎNG QUAN TÀI LIỆU VE KE TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KÉT QUẢ KINH DOANH TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1. Cơ sở khoa học về kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm, nhiệm vụ, vai trò và ý nghĩa công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh 1. Khái niệm bán hàng Bán hàng là quá trình các doanh nghiệp thực hiện việc chuyển hóa vốn sản xuất kinh doanh của mình từ hình thái hàng hóa sang hình thái tiền tệ và hình thành kết quả tiêu thụ.
Khái niệm xác định kết quả kinh doanh Kết quả hoạt động kinh doanh là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường và các hoạt động khác của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định, biểu hiện bằng số tiền lãi hay lỗ. Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp bao gồm: Kết quả hoạt động kinh doanh thông thường, và kết quả hoạt động khác. Kết quả hoạt động kinh doanh thông thường là kết quả từ những hoạt động tạo doanh thu của doanh nghiệp, đây là hoạt động bán hàng, cung cấp dịch vụ và hoạt động tài chính. Nhiệm vụ của kế toán bán hàng và xác định kết quã kinh doanh Trong các doanh nghiệp thương mại hiện nay, kế toán nói chung và kế toán bán hàng nói riêng đã giúp cho doanh nghiệp và cơ quan Nhà Nước đánh giá mức độ hoàn thành kế hoạch về giá vốn hàng hóa, chỉ phí và lợi nhuận, từ đó khắc phục được những thiếu sót và hạn chế trong công tác quản lý.
Nhằm phát huy vai trò của kế toán trong công tác quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh kế toán bán hàng cần thực hiện các nhiệm vụ sau: Phản ánh và giám đốc kịp thời chỉ tiết khối lượng hàng hóa dịch vụ mua vào, bán ra, tồn kho cả về số lượng, chất lượng và giá trị. Tính toán đúng đắn giá vốn của hàng hóa va dịch vụ đã cung cấp, chỉ phí bán hàng, chỉ phí quản lí doanh nghiệp và các chỉ phí khác nhằm xác định két qua ban hang. Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện chỉ tiêu kế hoạch bán hàng doanh thu bán hàng của đơn vị, tình hình thanh toán tiền hàng , nộp thuế với Nhà Nước. Phản ánh kịp thời doanh thu bán hàng để xác định kết quả bán hàng, đôn đốc, kiểm tra, đảm bảo thu đủ và kiệp thời tiền bán hàng, tránh bị chiếm dụng vốn bất hợp lý.
Cung cấp thông tin chính xác, trung thực, lập quyết toán đầy đủ kịp thời để đánh giá đúng hiệu quả kinh doanh cũng như tình hình thực hiện nghĩa vụ với nhà nước. Để thực hiện tốt các nhiệm vụ đó, kế toán cần nắm vững nội dung của việc tổ chức công tác kế toán đồng thời cần đảm bảo một số yêu cầu sau: Xác định thời điểm hàng hóa được coi là tiêu thụ để kịp thời lập báo cáo bán hàng và xác định kết quả bán hàng. Tổ chức hệ thống chứng từ ban đầu và tình hình luân chuyển chứng từ khoa học hợp lý, tránh trùng lặp hay bỏ sót. Đơn vị lựa chọn hình thức số sách kế toán để phát huy được ưu điểm và phù hợp với đặc điểm kinh doanh của mình.
Xác định và tập hợp đầy đủ chỉ phí phát sinh ở các khâu. Vai trò của kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh Bán hàng và xác định kết quả ban hang có vai trò vô cùng quan trọng không chỉ đối với doanh nghiệp mà còn đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Đối với bản thân doanh nghiệp có bán được hàng thì mới có thu nhập để bù đắp những chỉ phí bỏ ra, có điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh, nâng cao đời sống của người lao động, tạo nguồn tích lũy cho nền kinh tế quốc dân. Việc xác định chính xác kết quả bán hàng là cơ sở xác định chính xác hiệu quả hoạt động, của các doanh nghiệp đối với Nhà nước thông qua việc nộp thuế, phí, lệ phí vào ngân sách nhà nước, xác định cơ cấu chỉ phí hợp lí và sử dụng có hiệu quả cao số lợi nhuận thu được giải quyết hài hòa giữa các lợi ích kinh tế: Nhà nước, tập thể và các cá nhân người lao động.
Ý nghĩa của kế toán bán hàng và xác định kết quä kinh doanh trong. doanh nghiệp thương mại Trong doanh nghiệp thương mại bán hàng là khâu quan trọng nhất, nó ảnh hưởng đến sự sống còn của doanh nghiệp thương mại. Bán hàng là khâu trung gian nối liền sản xuất và tiêu dùng, kích thích tiêu dùng và sản xuất phát triển đáp ứng được nhu cầu của toàn xã hội. Thông qua bản hàng giá trị và giá trị sử dụng của hàng hóa được thực hiện, hàng hóa được chuyển từ trạng thái vật chất sang trạng thái tiền tệ doanh nghiệp thu được vốn bỏ ra và lợi nhuận do hàng hóa đem lại, vòng luân chuyển vốn được hoàn thành.
Tình hình của công tác bán hàng và kết quả hoạt động kinh doanh phản ánh năng lực và uy tín của công ty trên thị trường. Từ những vấn đề nêu trên bắt buộc các doanh nghiệp nói chung các doanh nghiệp thương mại nói riêng phải thực hiện tốt công tác bán hàng của mình. Do vậy, các doanh nghiệp cần thực hi tốt các yêu cầu quản lý, công tác bán hàng như : Quản lý chặt chẽ trong phương thức bán hàng, theo dõi từng khách hàng, đôn đốc thu nhanh tiền hàng, đồng thời trên cơ sở đó xác định đúng. đắn kết quả của từng hoạt động.
Các phương thức bán hàng và phương thức thanh toán 1. Các phương thức bán hàng a) Phương thức bán buôn. Hàng hóa vẫn nằm trong lĩnh vực lưu thông chưa đi vào tiêu dùng. Bán buôn hàng hóa thường áp dụng với trường hợp bán hàng với khối lượng lớn và được thực hiện bởi 2 hình thức: Bán buôn qua kho và bán buôn vận chuyển thẳng.
s* Hình thức bán buôn qua kho. Theo hình thức này, hàng hóa được xuất bán cho khách hàng từ kho dự trữ của doanh nghiệp và thực hiện theo 2 cách: Xuất bán trực tiếp và xuất bán gửi đi bán. ~_ Xuất bán trực tiếp: Người mua đón nhận hàng trực tiếp từ kho của doanh nghiệp thương mại (doanh thu được ghi nhận lúc giao hàng). - Xuất gửi đi bán: Người bán sẽ gửi hàng đến một nơi nào đó theo thða thuận giữa 2 bên.
Hàng gửi đi vẫn thuộc quyền sở hửu của doanh nghiệp thương, mại. Chỉ khi nào người mua nhận được hàng và thanh toán thì mới ghi nhận doanh thu. s* Hình thức bán buôn van chuyén thắng Doanh nghiệp mua hàng từ nhà cung cấp nhưng không đem về nhập kho mà chuyển bán ngay. -_ Giao hàng trực tiếp: Hàng mua về không nhập kho mà chuyển tới địa điểm nào đó giao trực tiếp cho người mua, người mua thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.
~_ Hình thức này như hình thức bán buôn qua kho gửi hàng hóa b) Phương thức bán lẻ Hàng hóa được bán với số lượng nhỏ, hàng đã đi vào tiêu dùng, hàng hóa đã thực hiện được 2 mặt: Giá trị và giá j sử dụng. -_ Hình thức bán hàng thu tiền trực tiếp: Nhân viên bán hàng trực tiếp bán hàng cho khách và thu tiền. ~ _ Hình thức bán hàng thu tiền tập trung: Khách hàng nhận giấy thu tiền, hóa đơn hoặc tích kê của nhân viên bán hàng rồi đến nhận hàng ở quây hàng hoặc kho. Nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn, tích kê để kiểm tra số hàng bán ra trong ngày.
~_ Hình thức bán hàng tự phục vụ: Khách hàng tự chọn hàng hóa và trả tiền cho nhân viên bán hàng. Hết ngày nhân viên bán hàng nộp tiền vào quỹ. Hình thức bán hàng trả góp: Người mua trả tiền mua hàng thành nhiều lần. Doanh nghiệp thương mại ngoài số tiền thu theo hóa đơn giá bán hàng hóa còn thu thêm khoản lãi trả chậm của khách.
Hình thức bán hàng tự động: Hình thức này không cần nhân viên bán hàng. đứng quẩy giao hàng và nhận tiền của khách. Khách hàng tự động nhét thẻ tín dụng của mình vào máy bán hàng và nhận hàng. c) Phuong thức gửi đại lý bán Doanh nghiệp thương mại giao hàng cho cơ sở nhận đại lý.
Họ nhận hàng và thanh toán tiền cho doanh nghiệp thương mại rồi sau đó được nhận hoa hồng, đại lý bán(hàng hóa thuộc quyền sở hửu của doanh nghiệp thương mại). Hang hóa được xác nhận là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận được tiền cho bên nhận đại lý thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán. Các phương thức thanh toán Các phương thức thanh toán tiền hàng thẻ hiện sự tín nhiệm lẫn nhau giữa các đối tác đồng thời nói lên sự vận động giữa hàng hóa và giá vốn, dam bao cho bên bán và bên mua đều có lợi. Việc quản lý nghiệp vụ tiền hàng rất quan trọng trong công tác kế toán.
Nếu chúng ta quản lý tốt sẽ tránh được tổn thất tiền hàng giúp doanh nghiệp không bị chiếm dụng vốn, tạo điều kiện phát triển mở rộng quy mô doanh nghiệp, nâng cao hiệu quả kinh doanh. Có 2 hình thức thanh toán tiền hàng cơ bản: “ Thanh toan bằng tiền mặt: Day là hình thức thanh toán qua việc nhập hoặc xuất quỹ tiền mặt của doanh nghiệp không qua nghiệp vụ thanh toán của ngân hàng. “ Thanh toán không dùng tiền mặt: Là hình thức thanh toán được thực hiện thông qua việc chuyển bút toán trên tài khoản tiền gửi ngân hàng của các đơn vị, các doanh nghiệp. Có nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như: Thanh toán theo hình thức chuyển tiền, thanh toán bằng séc, thanh toán bằng ủy nhiệm thu — chỉ, thanh toán bằng thư tín dụng, thanh toán bằng thẻ thanh toán.
Kế toán bán hàng trong doanh nghiệp thương mại 1. Kế toán doanh thu bán hàng a) Khái niệm doanh thu Doanh thu bán hàng và cung cấp dich vụ là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. b) Nguyên tắc ghi nhận doanh thu Theo quy định tại điểm 1 của chuẩn mực kế toán việt nam tại điều 79 về doanh thu bán hàng và cung cắp dịch vụ(căn cứ theo nghị định số 215 /2013/NĐ- CP ngày 13 tháng 12 năm 2013 của Chính phủ quy định. Doanh nghiệp chỉ ghi nhận doanh thu bán hàng khi đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm, hàng hóa cho người mua.