chương 1: Đề tài: “Các yếu tố ảnh hưởng đến sự gắn kết với tổ chức của nhân viên tại một số chi nhánh ngân hàng thương mại cổ phần trên địa bàn thành phố Bà Rịa, tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu”, được chọn để nghiên cứu và phân tích các yếu tố tác động đến GKTC của nhân viên đang làm việc tại một số chi nhánh NHTMCP trên địa bàn Tp. Bà Rịa, thông qua đó giúp phân tích và đúc kết được những hàm ý quản trị hữu ích trong việc gia tăng sự gắn kết của nhân viên với tổ chức. “Tác giả chọn không gian nghiên cứu tại một số chi nhánh NHTMCP ở Tp. Bà Rịa vì đây là khoản trống lý thuyết mà tác giả muốn hoàn thiện.
Tác giả kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính cùng với nghiên cứu định lượng, khảo sát các đối tượng là nhân viên một số chi nhánh NHTMCP ở Tp. Bà Rịa, xác định các yếu tố ảnh hưởng đến GKTC chức của nhân viên để đo lường mức độ tác động của các yếu tố đó, nhằm đưa ra hàm ý quản trị phù hợp.” 12 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 2. Cơ sở lý thuyết về sự gắn kết tổ chức và các yếu tố ảnh hưởng 2. Khái niệm về sự gắn kết tổ chức Có nhiều cách tiếp cận khác nhau trong việc xác định và đo lường gắn kết dựa trên những giải thích khác nhau về gắn kết tổ chức (GKTC) là gì.
Mỗi định nghĩa khác nhau này đề cập đến một khía cạnh khác nhau của cấu trúc gắn kết. Điểm chung của tất cả mọi người là gắn kết là một trạng thái tâm lý, giải thích sự gắn kết giữa nhân viên và tổ chức, và có ảnh hưởng đến quyết định nghỉ hoặc tiếp tục làm việc của nhân viên. Các định nghĩa này khá khác biệt tùy thuộc vào người thực hiện nghiên cứu. Dưới đây là một số nghiên cứu khác nhau và các định nghĩa về GKTC: “GKTC là trạng thái mà một cá nhân bị ràng buộc bởi các hành động của mình và thông qua các hành động này nhằm duy trì niềm tin và sự gắn kết của chính anh ta đối với tổ chức” (Meyer và Allen, 1991).
Hành vi gắn kết là những hành vi được xã hội chấp nhận vượt quá mong đợi và/hoặc quy chuẩn liên quan đến đối tượng gắn kết. (Mowday và cộng sự, 1978) đã đưa ra một khái niệm khác từ các định nghĩa trên, “GKTC cũng có thể được xác định là thái độ. Theo đó, gắn kết thực chất thể hiện trạng thái tinh thần mà các cá nhân xác định trong các mục tiêu nhất định của tổ chức và mong muốn duy trì tình trạng việc làm để đạt được các mục tiêu đó” Gắn kết khác với sự hài lòng trong công việc. GKTC sâu sắc hơn và phản ứng cảm xúc hơn đối với toàn bộ tổ chức.
Mặt khác, sự hài lòng trong công việc chỉ cho thấy một nhân viên có cảm xúc với công việc hoặc các khía cạnh nhất định của công việc. Đây là lý do tại sao GKTC thể hiện sự gắn kết với toàn bộ tổ chức, bao gồm các mục tiêu và giá trị của công ty, trong khi sự hài lòng trong công việc chỉ đối với nhiệm vụ cụ thể của nhân viên. Do đó, “GKTC ổn định theo thời gian hơn là sự hài lòng trong công việc” (Meyer và cộng sự, 1978). (Meyer và Allen, 1991) định nghĩa “GKTC là trạng thái tâm lý đặc trưng cho mối quan hệ của nhân viên với tổ chức và có ý nghĩa đối với quyết định tiếp tục hoặc chấm dứt tư cách thành viên của họ”.
13 (Meyer và cộng sự, 2002) cho rằng “GKTC là sẵn lòng và có khả năng giúp đỡ tổ chức thành công, ở mức độ lớn bằng những nổ lực tự do trên cơ sở bền vững. Sự gắn kết này do tác động từ các yếu tố tình cảm, những nhận thức có liên quan với công việc và cả kinh nghiệm làm việc”. (Robinson và Hayday, 2004) cho rằng “GKTC là thái độ tích cực của nhân viên hướng về tổ chức và các giá trị của tổ chức. Nhân viên gắn kết nhận thức được hoàn cảnh kinh doanh, cùng làm việc với các đồng nghiệp nhằm cải thiện GKTC vì lợi ích của tổ chức.
Các tổ chức cần phải nuôi dưỡng cũng như phát triển sự gắn kết này, đó là mối quan hệ hai chiều giữa người lao động và chủ ngân hàng”. Khái niệm về các yếu tố ảnh hưởng Ngoài khái niệm về sự gắn kết thì khái niệm về "yếu tố ảnh hưởng" được đề cập trong nghiên cứu này, được hiểu là những yếu tố, biến số hoặc điều kiện có khả năng gây ra tác động hoặc ảnh hưởng đến một hiện tượng kinh tế cụ thể. Việc xác định và phân tích các yếu tố ảnh hưởng là một phần quan trọng của quá trình nghiên cứu kinh tế. Điều này giúp các nhà nghiên cứu và chuyên gia hiểu rõ hơn về các yếu tố quan trọng và cơ chế tác động của chúng lên các hiện tượng, chính sách hoặc quyết định kinh tế.
Bằng cách xem xét và phân tích các yếu tố ảnh hưởng, người ta có thể đưa ra dự báo, đánh giá tác động và thiết kế các biện pháp kinh tế hiệu quả. Các yếu tố ảnh hưởng trong kinh tế có thể được phân loại vào nhiều khía cạnh khác nhau, tùy thuộc vào ngữ cảnh và lĩnh vực cụ thể mà chúng ta quan tâm. Dưới đây là một phân loại chung của các yếu tố ảnh hưởng trong kinh tế: - Yếu tố kinh tế: Bao gồm các yếu tố liên quan đến sản xuất, tiêu dùng, đầu tư, xuất nhập khẩu, lãi suất, tỉ giá hối đoái, giá cả, thuế, chính sách tài khóa. - Yếu tố chính trị: Bao gồm các yếu tố liên quan đến chính sách công của chính phủ, quyền lực chính trị, ổn định chính trị, quyền lực của các tổ chức quốc tế.
- Yếu tố xã hội: Bao gồm các yếu tố liên quan đến dân số, lao động, thu nhập, mức sống, giáo dục, sức khỏe, phân phối tài nguyên, bình đẳng xã hội. 14 - Yếu tố môi trường: Bao gồm các yếu tố liên quan đến tài nguyên tự nhiên, biến đổi khí hậu, quản lý môi trường, bảo vệ đa dạng sinh học. - Yếu tố công nghệ: Bao gồm các yếu tố liên quan đến tiến bộ công nghệ, sự đổi mới, quy trình sản xuất, tổ chức công nghệ, sự phát triển và ứng dụng của công nghệ. - Yếu tố pháp lý: Bao gồm các yếu tố liên quan đến luật pháp, quy định, quyền sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu tài sản, hợp đồng.
- Yếu tố địa lý: Bao gồm các yếu tố liên quan đến vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng, giao thông. - Yếu tố văn hóa: Bao gồm các yếu tố liên quan đến giá trị, quan niệm, thói quen, tín ngưỡng, lối sống, văn hóa doanh nghiệp. Lý thuyết gắn kết của nhân viên đối với tổ chức Đặc điểm tổ chức Kinh nghiệm -Quy mô Yếu tố cảm xúc công việc -Cấu trúc -Thái độ -Thành tích -Môi trường -kỳ vọng Cam kết cảm -Mối quan hệ -Đặc điểm cá -Cá nhân xúc -Tham gia nhân -Phù hợp với -Tổ chức -Hỗ trợ Đặc điểm nhân công việc -Phòng ban -Đánh giá thân -Nhu cầu thỏa -Đội nhóm Vai trò -Kỳ vọng Cam kết bắt -Xung đột mãn -Giá trị buộc -Quá tải -Tuyển chọn Yếu tố chuẩn -Tổ chức -Không rõ ràng Quản lý mực -Phòng ban Rằng buộc tâm -Đào tạo -Kỳ vọng -Đội nhóm lý -Cạnh tranh -Biết ơn Cam kết chuẩn -Giao tiếp xã thăng tiến Yếu tố chi phí mực hội Điều kiện môi -Thay đổi, thay -Tổ chức -Kinh tế trường thế -Phòng ban Tỉ lệ thất nghiệp -Đầu tư -Đội nhóm Trách nhiệm gia định Lực lượngHình lao 2. 1: Mô hình sự gắn kết của Meyer và Allen (1997) động Nguồn: Meyer và Allen (1997) 15 (Meyer và Allen, 1997) sử dụng mô hình ba chiều để khái quát GKTC trong 3 yếu tố cụ thể gắn kết cảm xúc, gắn kết bắt buộc và gắn kết chuẩn mực.
Các yếu tố này mô tả theo các cách khác nhau của sự phát triển của GKTC và các tác động hành vi của nhân viên. • Yếu tố gắn kết cảm xúc Yếu tố đầu tiên của mô hình sự gắn kết là gắn kết cảm xúc, thể hiện tình cảm gắn kết của cá nhân với tổ chức. Theo (Meyer và Allen, 1997) “gắn kết cảm xúc là động viên khích lệ tinh thần, nhận thức, và sự gắn kết của cá nhân trong tổ chức". “Các thành viên gắn bó cảm xúc với tổ chức là những người vẫn tiếp tục làm việc bởi vì họ mong muốn như vậy.
Các thành viên trong doanh nghiệp gắn kết cảm xúc với tổ chức vì họ xem mối quan hệ giữa người lao động là mục tiêu và giá trị của tổ chức” (Beck và Wilson, 2000). “Gắn kết cảm xúc là một thái độ làm việc tích cực đối với các tổ chức” (Morrow, 1993), “thái độ làm việc này là định hướng tổ chức, trong đó liên kết hoặc gắn kết mối quan hệ của các thành viên trong tổ chức”. “Gắn kết cảm xúc là sức mạnh cá nhân với sự gắn kết của cá nhân trong tổ chức cụ thể” (Mowday và cộng sự, 1982). “Sức mạnh của gắn kết cảm xúc bị ảnh hưởng bởi yêu cầu, kỳ vọng của cá nhân về tổ chức và kinh nghiệm thực tế của họ.
Gắn kết cảm xúc dựa trên GKTC, trong đó đề cập đến mức độ phù hợp, bình đẳng giữa thành viên trong tổ chức và tổ chức". (Meyer và Allen, 1997) chỉ ra rằng “gắn kết cảm xúc bị ảnh hưởng bởi các yếu tố như thách thức công việc, mục tiêu và vai trò rõ ràng, mục tiêu thách thức, sự ghi nhận của quản lý, sự gắn kết bình đẳng, công bằng, tầm quan trọng cá nhân, thông tin phản hồi, sự gắn kết, và độ tin cậy”. Phát triển gắn kết cảm xúc liên quan đến nhận thức và tiếp thu. “Gắn kết cảm xúc của cá nhân với tổ chức, trước hết dựa vào việc xác định với mong muốn thiết lập mối quan hệ động viên khuyến khích của tổ chức.
Thứ hai, thông qua việc tiếp thu, điều này đề cập đến sự tương đồng giữa mục tiêu và giá trị của cá nhân và tổ chức”. Nói chung, “gắn kết cảm xúc tổ chức là có liên quan với mức độ nhận thức cá nhân đối với tổ chức” (Meyer và Allen, 1990). 16 • Yếu tố gắn kết bắt buộc (Meyer và Allen, 1997) xác định “gắn kết bắt buộc là các chi phí hợp lý khi rời khỏi tổ chức. Nó là lẽ tự nhiên vì nhận thức cá nhân hoặc chi phí và rủi ro liên quan khi rời khỏi tổ chức hiện nay”.