Chương 1. Một số vấn để chung về nguyên tắc xữ lý đối với người dui 18 tuổi phạm tội. Quy đính của BLHS năm 2015 về nguyên tắc xử lý đổi với người đưới 18 tuổi phạm tội va thực tiễn áp đụng. Quan điểm, nội dung hoàn thiện và những giải pháp nâng cao hiệu quả áp dung nguyên tắc xử lý đổi với người dưới 18 tuổi phạm tội trong BLHS năm 2015 CHUONG1 MOT SO VAN DE CHUNG VE NGUYEN TAC XỬ LÝ ĐỐI VỚI.
NGƯỜI DƯỚI 18 TUÔI PHAM TOIT 111. Một số van đề ly luận chung về nguyên tắc xử lý đối với người dưới. 18 tuổi phạm tội. LLL Nguyên tắc áp dung Bộ luật hình sự để ý người dưới 18 trôi phạm tội BLHS 2015 dành các điều từ 9Ũ đến 107 để quy định vé việc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội.
Bo la các quy định về các nguyên tắc xử lý người đưới 18 tuổi phạm tôi, các hình phat và các biện pháp tư pháp cân áp dung đổi với người dưới 18 tuổi phạm tôi, các chế định khác liên quan đến van để trách nhiệm hình sự của người dưới 18 tuổi pham tôi. Sở di phãi có các quy định iêng vé trách nhiệm hình sự của người đưới 18 tuổi khí họ phạm tôi vi đây là đổi tượng cân được bão vé theo Luật chấm sóc va giáo dục trẻ em Bên cạnh đó đặc điểm tâm sinh ly của lứa tuổi nay cũng rat đặc biệt. Các em dang trong quá trình phát triển cã về sinh lí, tâm li vả ý thức. Có thể nói, lứa tudi đưới 18 tuổi là giai đoạn phát triển về mặt sinh học nhưng lại thiéu cân đổi về mặt trí tuệ, đã dẫn đến tinh trạng mắt cân bằng tạm thời trong căm xúc.
Có không it trường hop, do xuất phát từ những mâu thuẫn nhõ, nhưng không kiểm chế được sự nóng giên qua khích mã người dưới 18 tuổi đã pham phải hành động sei lầm, thêm chi l thực hiên hành vi phạm tội. Tim hiểu, khám pha cái mới 1ä một trong những nhu cẩu của các em ở lứa tuổi nay. Tuy vay, sư tỏ mò và khám phá cái mới cũng có thé trở thảnh một trong những nguyên nhân dan tới ‘hanh vi phạm tội của các em , nêu các em thiểu sư hướng dẫn, kiểm tra, giám sat cia gia định, xã hội, không tư chủ được bản than và không phân biệt được phải trái, đúng sai. Chỉ khi được giã thích, phân tích thi các em mới hiểu rằng hành vi của mình lá phạm tôi.
10 Điều 90 BLHS năm 2015 quy định: “Người từ đũ 14 tuổi dén dưới 18 tuổi pham tôi phải chịu trách nhiệm hình sự theo những quy định của Chương nay, theo những quy định khác của Phản thứ nhất của B6 luật này không trái với quy định của Chương nay.” Theo điểu luật trên, về nguyên tắc khi giải quyết van dé trách nhiệm hình sự của người đưới 18 tuổi phạm tôi phải căn cứ trước hết vào các quy đính của Chương XII Phẩn chung BLHS năm 2015, đẳng thời cũng phải vận dung các quy định khác của BLHS như. Cơ sỡ cia TNHS, các nguyên tắc xử lý, những quy định vẻ tội phạm và hình phạt, vẻ các hiên pháp tư pháp, quyết định hình phat,. song khi van dụng các quy định đó thì không được trái với những quy định của Chương XII của BLHS, Khi đã có hành vi vi phạm pháp luật hình sự thì đổi tượng đó bi coi là người phạm tôi nên họ phải bị xử lý vẻ hình sự, cén phải áp dụng những quy định đối với người pham tôi. Tuy nhiên, người dưới 18 tuổi lại là đối tương, đặc biệt mà theo quy định của Luật chăm sóc và bảo vệ tré em ho phải được bảo vệ.
Chính vi vay những quy định tréi với các quy định tai điều 90 dén 107 BLHS sé không được áp dung.2 Nguyên tắc xử lý người đưới 18 tuổi phạm tội theo BLHS 2015 BLHS 2015 quy định các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội tai điều 91 “Điêu 91. Nguyên tắc xứ bj đôi với người dưới 18 tuôi phạm tội 1 Vide xử if người đưới 18 tuổi phạm tội phải bảo đấm lợi ích tốt nhất của người đưới 18 tuỗi và cimi yếu nhằm mục dich giáo đục, ghip đỡ họ sửa. chữa sai lắm phát triễn lành manh, trở thành công đân có ích cho xã lội. Vite xử i} người dust 18 tudt phạm tôi phải căn cứ vào độ tiỗi, kind năng nhân thức của họ về tính chất nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm Tôi, nguyên nhân và điều kiện gây ra tội phạm.
Người dưới 18 tudt phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây và cô nhiều tinh tiết giảm nhẹ, tự nguyên khắc phục phân lon hậu quả, nễu *hông thuộc trường hop quy định tại Điều 29 cũa Bộ luật này, thì có thé được mẫn trách nhiềm hình sự và áp dung một trong các biên pháp qng dinh tại Mic 2 Chương này: a) Người từ dit 16 tudi dén dưới 18 tudt phạm tội it ngiiêm trọng pham Tôi nghiêm trong trôi pham quy định tại các điều 134, 141, 171, 248, 249, 250, 251 và 252 cũa Bộ luật ney b) Người từ aii 14 tuỗi đến đưới 16 tuỗi pham tội rat nghiêm trong quy định tại khoản 2 Điều 12 của Bộ luật này, trừ tội phạm quy đình tại các điều 123 184 141 142, 144 150 151, 168, 171, 248, 249, 250 251 và 252 của B6 luật này, c) Người đưới 18 tudt là người đồng phạm có vai trò không đáng kế trong vụ dn 3. Vibe tray củ trách nhiệm hình sự người đưới 18 tudi pham tôi chỉ trong trường hợp cần thiét và phải căn cứ vào những đặc điểm về nhân thân của ho, tỉnh chất nguy hiễm cho xã hội của hành vi pham tôi và yêu cầu của Việc phòng ngừa tội phạm. 4 Kni xét xử: Tòa án chi áp đụng hình phạt đối với người đưới 18 tudi phạm tội néu xét thấy việc mién trách nhiệm hình sự và áp dung một trong. các biện pháp qn định tại Muc 2 hoặc việc áp ching biên pháp giáo duc tai trường giáo dưỡng quy đinh tại Mục 3 Chương nàp Không bảo aim hiệu quả giáo đúc, phòng ngừa.
Không xứphạt tit chung thân hoặc từ hình đổi với người dưới 18 tuỗi phạm tôi 6 Téa án chỉ áp chung hình phạt th có thời han đối với người dưới 18 tuổi phạm tôt kì xét thấp các hình phạt và biện pháp giáo due khác Rhông có tác ching răn de. phòng ngừa. “Khi xữphat th cô thời han, Téa án cho người đưới 18 tudi pham tội được “Tưởng mức dn nhẹ hơn mức dn áp dung đối với người đủ 18 tỗi trở lên phạm Tội tương mg và với thời hạn thích hợp ngắn nhất. “Không áp chung hình phatbỗ sung đối với người dưới 18 tudt pham tôi 7.
Án đã tuyén đối với người chưa đủ 16 tuỗi phạm tôi. thi không tinh đỗ xác định tái pham hoặc tái phạm nguy iiễm. Ý nghĩa của việc quy định nguyên tắc xứ lý đôi với người dưới 18 tuôi phạm tội Tir những nghiên cửu về khái niệm các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi pham tội và các đặc điểm của nó, có thể nhận thay việc quy định các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội trong luật hình sự Việt Nam có nhữngý nghĩa chính trị, xã hội, đạo đức va thực tiễn rat to lớn: -_ Việc quy định các nguyên tắc xử lý người đưới 18 tuổi pham tội thể hiện sự minh chứng rõ rằng pháp luật hình sự Việt Nam được xây đựng trên triết ý, tư tưởng nhân đạo của dân tộc co sự kế thừa nên ting các từ tưởng pháp lý tiến bô của nên văn minh nhân loại. Nó thể hiền nguyén tắc công bằng, nhân đạo và nhằm mục đích giáo dục phòng ngừa đổi với người dưới 18 tuổi - là nhóm nhân khẩu đặc biệt cân quan tâm, bao vệ.
~_ Việc quy định các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tội dua trên những cơ sở khoa hoc - thực tiễn khách quan, có căn cứ và dim bao sự thuyết phục chính là điều kiện chủ yếu va cân thiết ma nêu như thiểu nó thì việc dau tranh, phòng ngừa với loại tội pham người đưới 18 tuổi sẽ không thảnh công Bởi vay nó là kim chỉ nam, là soi chi xuyên suốt cho cơ quan tiến hành tổ tụng căn cứ vảo đó để có cách giải quyết vụ án có người đưới 18 tuổi phạm. 1 tôi một cách công minh, có căn cứ, đảm bảo việc giáo dục, phòng ngừa đổi với người dưới 18 tuổi. ~_ Xuit phát từ những đôi hõi cắp bách của thực tiễn zã hội nói chung, thực tiễn lập pháp và áp dụng pháp luật hình sự ỡ nước ta. Trải qua hơn ba thập kỹ kế từ khi BLHS đầu tiên của nước việt Nam thống nhất được ban hành (BLHS năm 1985), nha nước ta đã tiến hành pháp điển hoa lẳn hai BLHS với việc hoàn thiện các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuổi phạm tôi đã đáp ứng được nhu câu của thực tiễn, phủ hợp với các quan hệ xã hội.
Như vậy, những điểm đã nêu trên không chỉ nói lên vai trò quan trong của các nguyên tắc xt lý hình sự về người dưới 18 tuổi én phạm tội trong việc. đầu tranh phòng ngừa tôi pham ma còn là luân chứng cho việc nghiên cửu các nguyên tắc xử lý người dưới 18 tuỗi pham tội trong giai đoạn xây dựng Nha nước pháp quyền ở Việt Nam. Lich sử lập pháp hình sự Việt Nam từ Sau Cách mạng Tháng Tám. năm 1945 đến trước khí ban ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về nguyên tắc xử lý đối với người dưới 18 tuôi phạm tội 1.
Giai đoạn tie san Cách mang thing Tám năm 1945 đến trước khi ban hành Bộ luật Hình sự năm 1985 "Từ sau Cách mang tháng Tám thành công đến trước khí ban hành BLHS năm 1985 ta thời kỹ Nha nước Việt Nam dân chủ công hòa mã sau nảy là Nhà nước Công hòa sã hội chủ nghĩa việt Nam vừa phải tiến hành hai cuộc kháng chiến trường kỷ nhdm bảo vệ độc lập dân tôc, vita phải tiến hành công cuộc xây dựng đất nước. Trong tỉnh hình ấy, công tác xây dựng pháp luật nói chung, cũng như pháp luật hình sự nói riêng, đặc biệt là quy đính vẻ các nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tôi trong luật hình sự côn nhiều hạn chế Hau hết các quy định vé các nguyên tắc xử lý người chưa thành niên pham tôi không được tập hợp một cách có hệ thông, ma nằm rãi rác ở các văn M ‘ban pháp luật khác nhau.