Chương 1: Tổng quan về dịch vụ ngân hàng điện tử, Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu. - Chương 2 : Thực trạng phát triển dịch vụ NHĐT tại VietinBank và kết quả nghiên cứu định lượng. - Chương 3: Giải pháp phát triển dịch vụ NHĐT tại VietinBank. Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 8 Sơ đồ cấu trúc quá trình nghiên cứu Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 9 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU Để trả lời cho câu hỏi nghiên cứu nhằm đạt được mục tiêu nghiên cứu phần này chủ yếu khái quát về ngân hàng điện tử, cơ sở lý thuyết liên quan đến hành vi khách hàng mua sắm trực tuyến, các lý thuyết và mô hình như mô hình hành động hợp lý (TRA), mô hình hành vi dự định (TPB) và mô hình chấp nhận công nghệ (TAM) nhằm xác định các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT để đưa vào mô hình nghiên cứu sơ bộ.Khái niệm dịch vụ: Dịch vụ là một khái niệm phổ biến nên có rất nhiều cách định nghĩa về dịch vụ.
Theo Kotler & Armstrong (2004), dịch vụ là những hoạt động hay lợi ích mà doanh nghiệp có thể cống hiến cho khách hàng nhằm thiết lập, củng cố và mở rộng những quan hệ và hợp tác lâu dài với khách hàng.Dịch vụ NHĐT: được giải thích như là khả năng của một khách hàng có thể truy cập từ xa vào một ngân hàng nhằm: thu thập thông tin, thực hiện các giao dịch thanh toán, tài chính dựa trên các khoản lưu ký tại ngân hàng đó, đăng ký sử dụng dịch vụ mới (Trương Đức Bảo, 2003). Dịch vụ NHĐT là hệ thống phần mềm vi tính cho phép khách hàng tìm hiểu hay mua dịch vụ ngân hàng thông qua việc nối mạng máy vi tính của mình với ngân hàng. Các khái niệm trên đều định nghĩa NHĐT thông qua các dịch vụ cung cấp hoặc qua kênh phân phối điện tử. Khái niệm này có thể đúng ở từng thời điểm nhưng không thể khái quát hết được cả quá trình lịch sử phát triển cũng như tương lai phát triển của NHĐT.
Một định nghĩa tổng quát nhất về NHĐT có thể được diễn đạt như sau: “NHĐT bao gồm tất cả các dạng của giao dịch giữa ngân hàng và khách hàng (cá nhân hoặc tổ chức) dựa trên quá trình xử lý và chuyển giao dữ liệu số hoá nhằm cung cấp sản phẩm dịch vụ ngân hàng”. Ngoài ra dịch vụ NHĐT cũng được hiểu là các nghiệp vụ, các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng truyền thống trước đây được phân phối trên các kênh mới như Internet, điện thoại, mạng không dây… Hiện nay, NHĐT tồn tại dưới hai hình thức: hình thức ngân hàng trực tuyến, chỉ tồn tại dựa trên môi trường mạng Internet, cung cấp dịch vụ 100% thông qua môi trường mạng, và mô hình kết hợp Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 10 giữa hệ thống ngân hàng thương mại truyền thống và điện tử hóa các dịch vụ truyền thống (Trần Hoàng Ngân và Ngô Minh Hải, 2006), tức là phân phối những sản phẩm dịch vụ cũ trên những kênh phân phối mới. NHĐT tại Việt Nam chủ yếu phát triển theo mô hình này.Các hình thái phát triển của dịch vụ NHĐT Kể từ khi ngân hàng WellFargo, ngân hàng đầu tiên cung cấp dịch vụ ngân hàng qua mạng tại Mỹ đến nay, đã có rất nhiều tìm tòi, thử nghiệm mang lại thành công cũng như thất bại trên con đường xây dựng một hệ thống NHĐT hoàn hảo, phục vụ tốt nhất cho khách hàng. Tổng kết chung hệ thống NHĐT được phát triển qua các hình thái sau: 1.Brochure-ware Đây là hình thái đơn giản nhất của NHĐT.
Hầu hết các ngân hàng khi mới bắt đầu xây dựng NHĐT đều thực hiện theo hình thái này. Việc đầu tiên là xây dựng một website chứa những thông tin về ngân hàng, đưa sản phẩm lên mạng nhằm quảng cáo, giới thiệu, chỉ dẫn, liên lạc…Thực chất đây chỉ là một kênh quảng cáo mới ngoài các kênh truyền thống như báo chí, truyền hình…Mọi giao dịch của ngân hàng vẫn thực hiện qua kênh truyền thống, tức là qua các chi nhánh ngân hàng.E-commerce Trong hình thái thương mại điện tử này, ngân hàng sử dụng Internet như một kênh phân phối mới cho những dịch vụ truyền thống như xem thông tin tài khoản, nhận thông tin giao dịch chứng khoán… Internet ở đây chỉ đóng vai trò như một dịch vụ cộng thêm vào để tạo sự thuận lợi thêm cho khách hàng. Hầu hết các ngân hàng vừa và nhỏ đang ở hình thái này.E-business Trong hình thái này, các xử lý cơ bản của ngân hàng ở phía khách hàng (front-end) và phía người quản lý (back-end) đều được tích hợp với internet và các kênh phân phối khác. Giai đoạn này được phân biệt bởi sự gia tăng về sản phẩm và chức năng của ngân hàng với sự phân biệt sản phẩm theo nhu cầu và quan hệ của Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 11 khách hàng đối với ngân hàng.
Hơn thế nữa sự phối hợp, chia sẻ giữa hội sở ngân hàng và các kênh phân phối như chi nhánh, mạng internet, mạng không dây… giúp cho việc xử lý yêu cầu và phục vụ khách hàng được nhanh chóng và chính xác hơn.E-bank (Enterprise) Hình thái này chính là mô hình lý tưởng của một ngân hàng trực tuyến trong nền kinh tế điện tử, một sự thay đổi hoàn toàn trong mô hình kinh doanh và cung cách quản lý. Những ngân hàng này sẽ tận dụng sức mạnh thực sự của mạng toàn cầu nhằm cung cấp toàn bộ các giải pháp tài chính cho khách hàng với chất lượng tốt nhất.Các dịch vụ NHĐT Sự phát triển như vũ bão của công nghệ thông tin trong những năm gần đây đã ảnh hưởng khá rõ nét đến công nghệ ngân hàng. Hiện nay ở nhiều nước trên thế giới, dịch vụ ngân hàng đã phát triển khá phổ biến, đa dạng về loại hình sản phẩm và dịch vụ. Nhìn chung các sản phẩm dịch vụ bao gồm các loại sau: 1.Call center Các Call center xuất hiện tại Mỹ từ những năm 1970.
Hiện nay, chưa có thuật ngữ tương đương trong tiếng việt để chỉ call center. Xu hướng hiện nay là chuyển các Call center sang các nước đang phát triển. Tại Việt Nam, một số người đã quen với dịch vụ gọi số 108 hay 1080 để hỏi các thông tin như địa chỉ cơ quan, thông tin về doanh nghiệp, về tỷ giá hối đoái, dự báo thời tiết, các chương trình ca nhạc… Đây có thể xem là Call center dạng truyền thống, tuy nội dung và chất lượng dịch vụ còn hạn chế. Vậy Call center được hiểu theo nghĩa thông thường là "trạm hoặc trung tâm liên lạc nơi khách hàng gọi (điện thoại) đến để hỏi thông tin cần biết hoặc để giao dịch".
Tuy nhiên, khái niệm truyền thống này đã có nhiều thay đổi do ảnh hưởng của Internet và việc ứng dụng các tiến bộ của công nghệ thông tin trong hoạt động kinh doanh. Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 12 1.Phone banking Đây là loại sản phẩm cung cấp thông tin ngân hàng qua điện thoại hoàn toàn tự động. Do tự động nên các thông tin được ấn định trước, thông thường bao gồm thông tin về tỷ giá hối đoái, lãi suất, giá chứng khoán, thông tin cá nhân cho khách hàng như số dư tài khoản, liệt kê 5 giao dịch gần nhất, các thông báo mới nhất…Hệ thống cũng tự động gửi fax khi khách hàng yêu cầu cho các loại thông tin nói trên.Mobile banking Đây là dịch vụ ngân hàng qua điện thoại di động (Mobile Banking Service) là dịch vụ mà Ngân hàng cung cấp phương thức thanh toán trực tuyến, thông tin về tài khoản và các thông tin khác bằng hình thức tin nhắn gửi đến từ các thuê bao điện thoại của khách hàng thông qua mạng điện thoại di động đến số tổng đài của nhà cung cấp hoặc các phần mềm. Phương thức này ra đời nhằm giải quyết nhu cầu thanh toán các giao dịch có giá trị nhỏ hoặc những dịch vụ tự động không có người phục vụ.Home banking Home-banking là kênh phân phối dịch vụ của NHĐT, cho phép khách hàng thực hiện hầu hết các giao dịch chuyển khoản với ngân hàng (nơi khách hàng mở tài khoản) tại nhà, tại văn phòng công ty mà không cần đến ngân hàng.Internet – banking Internet banking cũng là một trong những kênh phân phối các sản phẩm dịch vụ của ngân hàng, mang sản phẩm dịch vụ ngân hàng đến nhà, văn phòng,… đến bất kỳ nơi đâu và bất cứ lúc nào.
Với máy tính kết nối Internet, khách hàng sẽ được cung cấp và được hướng dẫn các sản phẩm, các dịch vụ của ngân hàng thông qua website của ngân hàng. Bên cạnh đó khách hàng cũng có thể vào các website khác để mua hàng và thực hiện thanh toán với ngân hàng. Tuy nhiên khi kết nối với internet thì ngân hàng đòi hỏi phải có hệ thống bảo mật đủ mạnh để đối phó với rủi ro trên phạm vi toàn cầu. Đây cũng là trở ngại lớn vì phải đầu tư hệ thống bảo mật rất tốn kém nhưng chưa chắc đã an toàn.
Luận văn thạc sĩ: Các yếu tố ảnh hưởng đến xu hướng sử dụng dịch vụ NHĐT tại VietinBank 13 1.Kiosk điện tử ngân hàng Là sự phát triển của dịch vụ ngân hàng hướng tới việc phục vụ khách hàng với chất lượng cao nhất và thuận tiện nhất. Trên đường phố sẽ đặt các trạm làm việc với đường kết nối Internet tốc độ cao. Khi khách hàng cần thực hiện giao dịch hoặc yêu cầu dịch vụ, họ chỉ cần truy cập, cung cấp số chứng nhận cá nhân v à mật khẩu để sử dụng dịch vụ của hệ thống ngân hàng phục vụ mình. Một số lợi ích của dịch vụ NHĐT so với ngân hàng truyền thống: - Nhanh chóng, thuận tiện.
- Tiết kiệm chi phí. - Mở rộng phạm vi hoạt động, tăng khả năng cạnh tranh. - Nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. - Tăng khả năng chăm sóc và thu hút khách hàng.
- Cung cấp dịch vụ trọn gói.1: So sánh phí giao dịch bình quân theo các hình thức khác nhau Stt Hình thức giao dịch Phí bình quân 1 giao dịch (USD) 1 Giao dịch qua nhân viên Ngân hàng 1.07$ 2 Giao dịch qua điện thoại 0.54$ 3 Giao dịch qua ATM 0.27$ 4 Giao dịch qua Call center 0.04$ 5 Giao dịch qua Internet 0.01$ Nguồn: Banking việt nam 2007 Bảng 1.