Xây dựng website logistic (shipping)

Đồ án tốt nghiệp kỹ sư CNTT xây dựng website logistic shipping tại ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM

• Tác giả: Phan Công Tú
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Hữu Trung
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ thông tin
• Đề tài: Xây dựng website logistic (shipping)
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về xây dựng website logistic shipping tại ĐH Sư phạm Kỹ thuật TP

Đồ án tốt nghiệp xây dựng website logistic shipping được thực hiện tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, thuộc Khoa Công nghệ Thông tin, Bộ môn Công nghệ Phần mềm. Sinh viên Phan Công Tú, mã số 20110592, hoàn thành đề tài dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hữu Trung vào tháng 12/2024. Đây là khóa luận tốt nghiệp kỹ sư ngành Công nghệ Thông tin, khóa học 2020–2024. Website logistic shipping là hệ thống quản lý vận chuyển hàng hóa trực tuyến. Hệ thống này hỗ trợ toàn bộ quy trình từ tiếp nhận đơn hàng đến giao hàng thành công. Nền tảng được xây dựng nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn của ngành logistics Việt Nam đang phát triển mạnh. Công nghệ sử dụng bao gồm Angular cho giao diện người dùng, TypeScript cho lập trình, và MySQL cho cơ sở dữ liệu. Đề tài phản ánh xu hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực vận chuyển và chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Giải pháp hướng đến việc số hóa nghiệp vụ quản lý đơn hàng, theo dõi trạng thái vận chuyển và xác nhận giao hàng theo thời gian thực.

1.1. Bối cảnh và mục tiêu của đề tài khóa luận tốt nghiệp

Ngành logistics Việt Nam đang chứng kiến tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhờ sự bùng nổ của thương mại điện tử. Nhu cầu quản lý đơn hàng, vận chuyển và giao nhận hàng hóa ngày càng phức tạp hơn. Đề tài nhằm xây dựng một hệ thống website tích hợp toàn bộ quy trình logistics shipping. Mục tiêu bao gồm số hóa quy trình tiếp nhận đơn hàng, phân công vận chuyển, theo dõi trạng thái và xác nhận giao hàng. Hệ thống hướng đến sự minh bạch và hiệu quả trong từng bước của chuỗi vận chuyển, giúp các bên liên quan nắm bắt thông tin nhanh chóng và chính xác.

1.2. Đơn vị thực hiện và giảng viên hướng dẫn tại SPKT TP.HCM

Khóa luận được thực hiện tại Khoa Công nghệ Thông tin, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM. Sinh viên Phan Công Tú (MSSV 20110592) là tác giả chính của đề tài. ThS. Nguyễn Hữu Trung đảm nhận vai trò giảng viên hướng dẫn trong suốt quá trình nghiên cứu và phát triển hệ thống. Giảng viên phản biện là ThS. Nguyễn Trần Thi Văn. Môi trường học thuật tại trường tạo điều kiện cho sinh viên tiếp cận công nghệ hiện đại, áp dụng kiến thức vào bài toán thực tế của ngành công nghệ thông tin và logistics Việt Nam.

II. Phân tích yêu cầu và thách thức khi xây dựng hệ thống logistic shipping

Hệ thống logistics shipping đặt ra nhiều yêu cầu nghiệp vụ phức tạp. Mỗi đơn hàng trải qua nhiều trạng thái khác nhau: từ chờ xử lý, chờ lấy hàng, đang vận chuyển đến kho, chờ giao hàng, đang giao hàng, và cuối cùng là đã giao thành công. Hệ thống phải quản lý chính xác từng chuyển đổi trạng thái này. Các tác nhân tham gia bao gồm khách hàng, người lấy hàng, người giao hàng và người vận chuyển liên kho. Mỗi tác nhân có vai trò và quyền hạn riêng biệt trong hệ thống. Thách thức kỹ thuật bao gồm đảm bảo đồng bộ dữ liệu theo thời gian thực, xử lý đồng thời nhiều đơn hàng, và quản lý luồng thanh toán khi giao hàng. Ngoài ra, giao diện phải thân thiện với cả người dùng cuối lẫn nhân viên vận hành. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất và khả năng mở rộng của hệ thống. Angular, mặc dù mạnh mẽ cho ứng dụng quy mô lớn, đòi hỏi cấu hình kỹ lưỡng và kiến thức sâu về TypeScript.

2.1. Các use case nghiệp vụ cốt lõi của hệ thống vận chuyển

Hệ thống website logistic shipping bao gồm hơn 25 use case được đặc tả chi tiết. Các use case quan trọng bao gồm: xác nhận đang lấy hàng (UC-3.21), xác nhận đã lấy hàng (UC-3.22), xác nhận đang giao hàng (UC-3.23), xác nhận đã giao hàng (UC-3.24), và xác nhận đang vận chuyển đơn hàng liên kho (UC-3.25). Mỗi use case xác định rõ tác nhân, tiền điều kiện, hậu điều kiện, luồng cơ bản và luồng ngoại lệ. Quy trình xác nhận đã giao hàng có xử lý đặc biệt cho trường hợp chưa thanh toán, cần hiển thị popup xác nhận thanh toán trước khi cập nhật trạng thái.

2.2. Giới hạn và nhược điểm kỹ thuật cần xem xét trong thiết kế

Framework Angular mang lại nhiều lợi ích cho hệ thống quy mô lớn, nhưng cũng tồn tại một số hạn chế cần cân nhắc. Kích thước ứng dụng lớn do tích hợp nhiều thư viện ảnh hưởng đến tốc độ tải trang. Phụ thuộc vào TypeScript tạo rào cản đối với lập trình viên chưa quen với ngôn ngữ này. Các phiên bản Angular cập nhật thường xuyên đòi hỏi việc bảo trì mã nguồn liên tục. Những nhược điểm này cần được đánh giá kỹ trong giai đoạn thiết kế kiến trúc hệ thống, đặc biệt khi cân nhắc hiệu suất và khả năng bảo trì dài hạn của nền tảng logistics.

III. Giải pháp công nghệ xây dựng website logistic shipping hiệu quả

Kiến trúc hệ thống website logistic shipping được thiết kế theo mô hình nhiều lớp rõ ràng. Giao diện người dùng sử dụng Angular kết hợp TypeScript, đảm bảo mã nguồn cấu trúc tốt và dễ bảo trì. Lớp cơ sở dữ liệu sử dụng MySQL, một hệ quản trị cơ sở dữ liệu mã nguồn mở được Oracle Corporation phát triển. MySQL phù hợp cho ứng dụng web yêu cầu truy vấn nhanh và quản lý dữ liệu hiệu quả. Mô hình dữ liệu được thiết kế để lưu trữ thông tin đơn hàng, trạng thái vận chuyển, thông tin người dùng và lịch sử giao dịch. Quy trình nghiệp vụ được cài đặt theo đúng luồng use case đã phân tích. Hệ thống phân quyền phân biệt rõ vai trò của từng tác nhân. Màn hình quản lý đơn hàng là trung tâm hoạt động của người giao hàng và người vận chuyển. Thao tác xác nhận trạng thái được thực hiện trực tiếp từ giao diện quản lý, đảm bảo cập nhật nhanh chóng và chính xác.

3.1. Lựa chọn công nghệ Angular và MySQL cho hệ thống logistics

Angular là framework front-end do Google phát triển, phù hợp cho các ứng dụng web phức tạp với nhiều tính năng tương tác. TypeScript cung cấp kiểm tra kiểu dữ liệu tĩnh, giảm lỗi trong quá trình phát triển. MySQL được chọn làm hệ quản trị cơ sở dữ liệu vì tính ổn định, hiệu suất cao và cộng đồng hỗ trợ rộng lớn. Sự kết hợp này tạo ra nền tảng vững chắc cho hệ thống logistics shipping có khả năng xử lý đồng thời nhiều đơn hàng. Kiến trúc component-based của Angular giúp tái sử dụng mã nguồn và dễ dàng mở rộng tính năng trong tương lai.

3.2. Thiết kế luồng xử lý đơn hàng và phân quyền người dùng

Luồng xử lý đơn hàng được thiết kế theo chuỗi trạng thái tuần tự, đảm bảo tính nhất quán dữ liệu. Người lấy hàng xác nhận trạng thái lấy hàng; người vận chuyển cập nhật trạng thái liên kho; người giao hàng xác nhận giao đến tay khách. Phân quyền theo vai trò đảm bảo mỗi tác nhân chỉ thao tác trên phần việc được phân công. Luồng ngoại lệ được xử lý cẩn thận, đặc biệt trường hợp thanh toán khi giao hàng. Hệ thống popup xác nhận ngăn chặn các thao tác nhầm lẫn, bảo vệ tính toàn vẹn của dữ liệu vận chuyển.

IV. Kết quả và ứng dụng thực tiễn của website logistic shipping SPKT TP

Đồ án tốt nghiệp xây dựng website logistic shipping tại Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM đạt được kết quả đáng ghi nhận. Hệ thống đã cài đặt đầy đủ các use case nghiệp vụ, từ quản lý đơn hàng đến xác nhận giao hàng hoàn tất. Giao diện quản lý trực quan giúp người vận hành thao tác nhanh và chính xác. Cơ sở dữ liệu MySQL lưu trữ toàn vẹn thông tin qua tất cả các giai đoạn của quy trình vận chuyển. Đây là minh chứng cho khả năng ứng dụng kiến thức học thuật vào bài toán thực tiễn của sinh viên ngành Công nghệ Thông tin. Về ứng dụng thực tiễn, hệ thống có thể triển khai cho các doanh nghiệp logistics vừa và nhỏ tại Việt Nam. Nền tảng có thể mở rộng thêm tính năng như tích hợp bản đồ theo dõi, thông báo SMS và cổng thanh toán trực tuyến. Nghiên cứu cũng góp phần vào kho tài liệu học thuật về chuyển đổi số trong ngành logistics Việt Nam, phục vụ các thế hệ sinh viên tiếp theo tại trường.

4.1. Đánh giá kết quả hệ thống sau quá trình phát triển và kiểm thử

Sau quá trình phát triển, hệ thống website logistic shipping vận hành ổn định với đầy đủ chức năng theo yêu cầu đề tài. Các use case xác nhận trạng thái đơn hàng hoạt động đúng luồng nghiệp vụ. Tính năng xử lý thanh toán khi giao hàng được cài đặt an toàn với popup xác nhận. Giao diện quản lý đơn hàng đáp ứng nhu cầu tác nghiệp của người giao hàng và người vận chuyển. Hệ thống phân quyền hoạt động chính xác, ngăn chặn truy cập trái phép vào các chức năng không thuộc phạm vi vai trò. Kết quả thể hiện sự kết hợp thành công giữa lý thuyết phần mềm và ứng dụng thực tế.

4.2. Tiềm năng mở rộng và đóng góp cho ngành logistics Việt Nam

Website logistic shipping xây dựng tại SPKT TP.HCM có tiềm năng phát triển thành sản phẩm thương mại. Hướng mở rộng bao gồm tích hợp API bản đồ để theo dõi vị trí tài xế theo thời gian thực, kết nối với cổng thanh toán điện tử và hệ thống thông báo đa kênh. Về mặt học thuật, đề tài cung cấp tài liệu tham khảo giá trị về thiết kế hệ thống logistics số. Kinh nghiệm sử dụng Angular, TypeScript và MySQL trong bối cảnh ứng dụng thực tế là bài học quý cho sinh viên CNTT. Nghiên cứu góp phần thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin trong lĩnh vực chuỗi cung ứng và vận tải tại Việt Nam.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghệ thông tin và thương mại điện tử phát triển mạnh mẽ, dịch vụ vận chuyển (shipping) nhanh chóng, chính xác và tiện lợi đã trở thành yếu tố cốt lõi quyết định đến sự thành bại trong kinh doanh của các doanh nghiệp bán lẻ trực tuyến cũng như các sàn thương mại điện tử. Thời gian giao hàng và chất lượng trải nghiệm vận chuyển ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua sắm của người tiêu dùng. Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế, tác giả Phan Công Tú (ngành Công nghệ Thông tin, chuyên ngành Công nghệ Phần mềm, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh) đã chỉ ra 3 hạn chế chính đang tồn tại trong hoạt động giao nhận hiện nay:

1. Quy trình vận chuyển chưa được tối ưu hóa: Nhiều đơn vị vẫn quản lý việc giao nhận theo phương thức thủ công, dẫn đến lãng phí thời gian và làm giảm hiệu quả vận hành.
2. Thiếu tính minh bạch trong thông tin hành trình: Người mua và người gửi gặp nhiều trở ngại khi theo dõi trạng thái đơn hàng theo thời gian thực, gây suy giảm trải nghiệm sử dụng dịch vụ.
3. Hạn chế trong khả năng tích hợp hệ thống: Các giải pháp vận chuyển hiện hành chưa hỗ trợ tốt việc đồng bộ với các nền tảng thương mại điện tử, làm gia tăng sự phức tạp trong quản trị và phát sinh chi phí vận hành.

Trước thực trạng đó, đồ án tốt nghiệp kỹ sư với đề tài "Xây dựng Website Logistic (Shipping)" được triển khai dưới sự hướng dẫn của ThS. Nguyễn Hữu Trung. Khóa luận đặt ra 4 nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể được đánh số như sau:

1. Tìm hiểu công nghệ Java – Spring Boot và Angular.
2. Tìm hiểu các website logistic (shipping) hiện hành.
3. Xây dựng website logistic (shipping) với các chức năng cơ bản nhằm tối ưu quy trình đặt - giao hàng và cung cấp thông tin minh bạch.
4. Hiểu được quy trình, cách thức hoạt động và xử lý nghiệp vụ của một website vận chuyển.

Về đối tượng nghiên cứu, đề tài tập trung vào bộ công nghệ phát triển web hiện đại gồm Angular, Java, Spring Boot, kiến trúc RESTful API, hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL, thư viện giao diện Tailwind CSS và các mẫu thiết kế phần mềm (Design Pattern).

Về phạm vi nghiên cứu, không gian khảo sát thực tiễn của đề tài là thị trường dịch vụ logistics tại Việt Nam thông qua hai nền tảng Shopee (phần giao hàng) và J&T Express. Không gian kỹ thuật giới hạn ở việc xây dựng một hệ thống website quản lý quy trình giao nhận nội địa nhiều chặng (từ người gửi qua kho tiếp nhận, trung chuyển liên kho đến kho đích và phát tới người nhận). Về mặt thời gian, đồ án được tiến hành trong 14 tuần, từ ngày 01/09/2024 đến ngày 10/12/2024.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên các công nghệ phần mềm tiêu chuẩn trong phát triển ứng dụng web doanh nghiệp:

• Framework Spring Boot (Backend): Khung ứng dụng mã nguồn mở xây dựng trên nền tảng Spring Framework của Java, hoạt động theo triết lý "Convention over Configuration". Công nghệ này tích hợp sẵn web server nhúng (Tomcat, Jetty), hỗ trợ cơ chế quản lý gói phụ thuộc tự động qua Spring Boot Starter (Maven/Gradle), cấu hình linh hoạt qua tệp application.properties/application.yml, đồng thời tích hợp các module chức năng như Spring Data và Spring Security.
• Framework Angular (Frontend): Khung phát triển ứng dụng giao diện web mã nguồn mở do Google phát triển, hoạt động theo mô hình MVC/MVVM và phát triển trên nền tảng ngôn ngữ TypeScript. Các khái niệm cốt lõi được áp dụng gồm ràng buộc dữ liệu hai chiều (Two-Way Data Binding), cơ chế tiêm phụ thuộc (Dependency Injection), kiến trúc thành phần (Component-Based Architecture), biểu mẫu phản ứng (Reactive Forms/Template-Driven Forms), cơ chế điều hướng SPA (Routing) và thư viện lập trình phản ứng RxJS.
• Hệ quản trị cơ sở dữ liệu MySQL: RDBMS mã nguồn mở quản lý dữ liệu theo mô hình quan hệ bảng, tuân thủ các tính chất ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability) nhằm bảo đảm tính toàn vẹn và độ tin cậy của các giao dịch chuyển trạng thái đơn hàng.
• Tiêu chuẩn RESTful API: Mô hình giao tiếp phi trạng thái giữa client (Angular) và server (Spring Boot).

Phương pháp nghiên cứu thực tế được tác giả triển khai bao gồm:

• Phương pháp khảo sát và phân tích hiện trạng: Đánh giá thực nghiệm giao diện, tính năng và luồng xử lý đơn hàng trên hai hệ thống vận chuyển thực tế tại Việt Nam là Shopee và J&T Express.
• Phương pháp phân tích yêu cầu phần mềm: Phân loại và lập danh mục yêu cầu chức năng, yêu cầu phi chức năng; xây dựng mô hình ca sử dụng (Use Case) cho 6 tác nhân.
• Phương pháp thiết kế hướng đối tượng: Sử dụng ngôn ngữ mô hình hóa UML để xây dựng sơ đồ ca sử dụng (Use Case Diagram), sơ đồ tuần tự (Sequence Diagram), sơ đồ lớp và mô hình thực thể liên kết (ERD).
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu giao diện thực tế thu thập từ ứng dụng Shopee và website J&T Express; bộ dữ liệu giả lập về thông tin tài khoản, danh mục kho hàng và đơn hàng logistics được tác giả thiết lập để phục vụ kiểm thử hệ thống.

Thiết kế và triển khai

Hệ thống được thiết kế theo kiến trúc phân tầng tách rời giữa Frontend và Backend thông qua cổng giao tiếp RESTful API:

[Giao diện Client: Angular + Tailwind CSS] <--- HTTP/RESTful API ---> [Máy chủ Backend: Spring Boot] <---> [Cơ sở dữ liệu: MySQL]

Cơ sở dữ liệu quan hệ của hệ thống được tổ chức thành 5 bảng thực thể chính:

1. user_profiles: Lưu trữ thông tin cá nhân, định danh, trạng thái xác thực và quyền hạn của các nhóm người dùng.
2. refresh_tokens: Lưu trữ chuỗi khóa làm mới token phục vụ cơ chế xác thực và bảo mật phiên làm việc.
3. notifications: Lưu trữ các bản ghi thông báo biến động trạng thái gửi đến người dùng và nhân sự hệ thống.
4. warehouses: Lưu trữ thông tin danh mục mạng lưới kho bãi (tên kho, tọa độ, địa chỉ, trạng thái hoạt động).
5. shipments: Bảng nghiệp vụ cốt lõi lưu trữ dữ liệu đơn hàng, thông tin địa chỉ lấy/giao, mã định danh, người thực hiện giao nhận, trạng thái vận chuyển và thông tin thanh toán.

Phần mềm thiết lập ma trận tương tác phân quyền cho 6 nhóm tác nhân: Khách (Guest), Người dùng (User), Người quản trị (Admin), Người quản lý kho (Warehouse Manager), Người lấy/giao hàng (Shipper) và Người vận chuyển (Transporter).

Hệ thống giao diện được thiết kế chi tiết gồm 28 màn hình và pop-up chức năng. Quá trình kiểm thử ứng dụng được tiến hành từ ngày 21/11/2024 đến 25/11/2024, tập trung kiểm tra độ ổn định của các chức năng giao diện, kiểm tra ràng buộc nghiệp vụ và sự đồng bộ dữ liệu giữa Frontend và Backend trên các bộ dữ liệu mô phỏng.

Nội dung chính theo từng chương

Phần mở đầu và Chương 1: Nghiên cứu công nghệ nền tảng

Tác giả làm rõ cơ sở lý luận về các công cụ phát triển phần mềm, đánh giá chi tiết đặc điểm kỹ thuật cùng ưu điểm và nhược điểm của từng công nghệ lựa chọn:

Công nghệ	Khái niệm & Đặc điểm chính	Ưu điểm theo tác giả	Nhược điểm theo tác giả
Spring Boot	Framework Java mã nguồn mở, hoạt động theo triết lý "Convention over Configuration", tích hợp server nhúng (Tomcat, Jetty).	Dễ sử dụng, tự động hóa cấu hình, chạy ứng dụng độc lập, quản lý cấu hình linh hoạt, tích hợp mạnh mẽ với hệ sinh thái Spring.	Tiêu tốn tài nguyên hệ thống, kích thước ứng dụng lớn, độ phức tạp cao khi tùy chỉnh sâu các cấu hình mặc định, phụ thuộc Spring.
Angular	Framework frontend của Google viết bằng TypeScript, theo mô hình Component-Based, hỗ trợ Two-Way Data Binding, DI, Routing.	Tính tái sử dụng cao, hỗ trợ TypeScript an toàn kiểu dữ liệu, hệ thống routing mạnh mẽ, hỗ trợ tốt công cụ kiểm thử Jasmine/Karma.	Đường cong học tập dốc (khó tiếp cận với RxJS, DI), dung lượng ứng dụng lớn, hiệu suất chưa tối ưu cho các website quy mô nhỏ.
MySQL	Hệ quản trị cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS) mã nguồn mở của Oracle, quản lý dữ liệu dạng bảng, tuân thủ ACID.	Miễn phí, hiệu suất xử lý truy vấn cao, dễ cấu hình và sử dụng, bảo mật tốt, tương thích đa nền tảng và hỗ trợ replication.	Khả năng mở rộng cho Big Data kém hơn NoSQL, hỗ trợ kiểu dữ liệu phi cấu trúc hạn chế, quản lý giao dịch phức tạp tốn tài nguyên.

Chương 2: Khảo sát hiện trạng và xác định yêu cầu

Chương này tập trung đánh giá hai hệ thống giao hàng thực tế tại thị trường Việt Nam nhằm rút ra bài học thiết kế cho hệ thống mới:

Hệ thống khảo sát	Ưu điểm ghi nhận	Hạn chế ghi nhận
Shopee (phần giao hàng)	Giao diện đơn giản, dễ thao tác; dễ dàng theo dõi; phân loại đơn hàng theo trạng thái rõ ràng; thông tin hiển thị đầy đủ.	Thời gian dự kiến giao hàng chưa hoàn toàn chính xác; thông tin trạng thái chi tiết của hành trình đơn hàng còn thiếu cụ thể.
J&T Express	Giao diện đầy đủ, đẹp mắt; phong cách thiết kế chuyên nghiệp; phân loại đơn hàng theo các trạng thái trực quan.	Tồn tại nhiều chi tiết thừa trên màn hình hiển thị; cấu trúc điều hướng còn tương đối phức tạp đối với người dùng thông thường.

Từ kết quả khảo sát, tác giả xây dựng bảng phân tích yêu cầu nghiệp vụ theo 6 nhóm tác nhân:

• Khách: Đăng ký tài khoản; tra cứu và theo dõi đơn hàng bằng mã vận đơn.
• Người dùng: Đăng nhập/đăng xuất, quên mật khẩu; quản lý hồ sơ và đổi mật khẩu; tạo đơn hàng mới, chỉnh sửa đơn hàng; theo dõi đơn hàng của tôi.
• Người quản trị: Quản lý hệ sinh thái kho bãi (tạo, cập nhật, xóa, vô hiệu hóa, kích hoạt kho); phân quyền tài khoản; chỉ định quản lý kho; chỉ định nhân viên lấy/giao hàng cho từng kho.
• Quản lý kho: Xác nhận đơn hàng đang chờ tiếp nhận; phân công shipper lấy/giao hàng; chỉ định người vận chuyển liên kho tới kho đích.
• Người lấy/giao hàng: Xác nhận trạng thái đang lấy/đã lấy hàng; xác nhận trạng thái đang giao/đã giao hàng và thu tiền.
• Người vận chuyển: Quản lý danh sách hàng hóa chuyển tiếp; xác nhận đang vận chuyển và đã vận chuyển đơn hàng liên kho.

Yêu cầu phi chức năng được xác định gồm 4 tiêu chuẩn: giao diện thân thiện dễ sử dụng; tốc độ phản hồi thao tác nhanh chóng và chính xác; hệ thống vận hành ổn định với độ bảo mật dữ liệu cao; mã nguồn được tổ chức khoa học để dễ dàng bảo trì và nâng cấp.

Chương 3: Mô hình hóa yêu cầu và thiết kế phần mềm

Nội dung trọng tâm của khóa luận thể hiện qua hệ thống sơ đồ Use Case và bảng đặc tả chi tiết 25 ca sử dụng chính:

• Nhóm xác thực và người dùng (UC-3.1 đến UC-3.8): Đăng ký (ràng buộc mật khẩu 8-20 ký tự, username 6-16 ký tự); Đăng nhập bằng tên tài khoản hoặc email đã xác thực; Đăng xuất; Quên mật khẩu qua email; Xác thực email bằng mã OTP; Đổi email (email mới lưu tạm chờ xác thực nếu email cũ đã kích hoạt); Đổi địa chỉ qua bản đồ tìm kiếm; Đổi mật khẩu.
• Nhóm quản trị hạ tầng kho bãi và tài khoản (UC-3.9 đến UC-3.15): Tạo mới, cập nhật thông tin, vô hiệu hóa và kích hoạt lại kho hàng; Cập nhật quyền hạn người dùng; Chỉ định người quản lý cho kho hàng (yêu cầu hệ thống phải có sẵn nhân sự quản lý); Thêm người lấy/giao hàng cho kho (chỉ được gán nhân viên đang rảnh, không trong tiến trình đi đơn).
• Nhóm quản lý đơn hàng của khách (UC-3.16 đến UC-3.18): Tạo đơn hàng mới (hệ thống kiểm tra nếu địa chỉ gửi hoặc nhận không nằm trong vùng kho hỗ trợ thì lập tức từ chối và cảnh báo lỗi); Chỉnh sửa đơn hàng (chỉ cho phép khi đơn chưa được quản lý kho xác nhận); Tìm kiếm đơn hàng qua mã vận đơn.
• Nhóm điều phối và xử lý vận chuyển (UC-3.19 đến UC-3.25): Xác nhận đơn hàng (Quản lý kho gán người lấy hàng); Chọn người vận chuyển đơn hàng liên kho tới kho đích; Xác nhận đang lấy và đã lấy hàng (kèm xác thực trạng thái thanh toán trước); Xác nhận đang giao và đã giao hàng (bật pop-up xác nhận thu tiền nếu đơn chưa thanh toán); Xác nhận đang vận chuyển và đã vận chuyển liên kho.

Chương này cũng mô tả chi tiết 5 bảng CSDL và cấu trúc của 28 giao diện/pop-up tương ứng với từng vai trò tác nhân.

Chương 4 và Chương 5: Cài đặt, kiểm thử và kết luận

Chương 4 ghi nhận kết quả kiểm thử chức năng giao diện, kiểm tra các luồng xử lý cơ bản và ngoại lệ của hệ thống từ ngày 21/11/2024 đến 25/11/2024. Chương 5 tổng kết lại toàn bộ các mục tiêu đã hoàn thành của đồ án tốt nghiệp kỹ sư và định hướng mở rộng hệ thống.

Kết quả và đóng góp

Đồ án ghi nhận các kết quả kỹ thuật cụ thể đã hoàn thành theo kế hoạch:

• Xây dựng thành công hệ thống website logistics hoàn chỉnh gồm 2 phần độc lập: backend viết bằng Java (Spring Boot) cung cấp RESTful API và frontend viết bằng Angular kết hợp Tailwind CSS.
• Thiết kế hệ thống cơ sở dữ liệu quan hệ MySQL gồm 5 bảng dữ liệu thực thể chính: user_profiles, refresh_tokens, notifications, warehouses, shipments.
• Xây dựng hoàn chỉnh mô hình hóa yêu cầu với 5 sơ đồ ca sử dụng, hệ thống sơ đồ tuần tự và 25 kịch bản đặc tả Use Case chi tiết (từ UC-3.1 đến UC-3.25).
• Hiện thực hóa 28 giao diện màn hình và cửa sổ pop-up xử lý tương tác cho toàn bộ 6 nhóm tác nhân.
• Tác giả đề xuất quy trình giao nhận logistics 5 bước chuẩn hóa: Tạo đơn và kiểm tra bán kính kho phủ sóng -> Quản lý kho tiếp nhận và điều phối shipper lấy hàng -> Đưa hàng về kho và phân công vận chuyển liên kho -> Tiếp nhận tại kho đích -> Phân công shipper giao hàng chặng cuối và thu tiền.

Đóng góp của khóa luận nằm ở việc số hóa quy trình logistics theo luồng nghiệp vụ chặt chẽ, giải quyết được sự thiếu minh bạch thông tin mà người dùng thường gặp phải ở các nền tảng thương mại điện tử, đồng thời cung cấp tài liệu đặc tả use case có cấu trúc nghiệp vụ rõ ràng cho bài toán phân quyền vận tải.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Theo nội dung trình bày và phạm vi thực hiện của đề tài, công trình còn tồn tại các hạn chế:

• Thời gian nghiên cứu và thực hiện tương đối ngắn (khoảng 3 tháng, từ tháng 9 đến tháng 12 năm 2024), do đó hệ thống chỉ mới tập trung vào các chức năng cơ bản của dịch vụ giao nhận.
• Phần khảo sát hiện trạng mới dừng lại ở mức độ phân tích giao diện người dùng bên ngoài của hai hệ thống Shopee và J&T Express.
• Hoạt động kiểm thử mới tập trung vào kiểm tra giao diện và luồng hoạt động với bộ dữ liệu giả lập, chưa thực hiện kiểm thử tự động toàn diện (Unit Test, Integration Test) và chưa đánh giá tải lớn trong môi trường thực tế.

Hướng phát triển tiếp theo được xác định bao gồm:

• Tích hợp thêm các thuật toán điều phối và tối ưu hóa tuyến đường vận chuyển tự động giữa các kho bãi.
• Tích hợp các cổng thanh toán trực tuyến và dịch vụ bản đồ số thương mại để tính toán khoảng cách tự động.
• Viết bổ sung các bài kiểm thử tự động với framework Jasmine/Karma ở frontend và JUnit ở backend để nâng cao độ tin cậy.

Giá trị tham khảo

Đồ án là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên ngành Công nghệ Thông tin, Kỹ thuật Phần mềm đang thực hiện khóa luận tốt nghiệp hoặc đồ án môn học liên quan đến lập trình web full-stack với cặp công nghệ Spring Boot và Angular.
• Những người nghiên cứu và phát triển phần mềm muốn tìm hiểu quy trình phân tích ca sử dụng và thiết kế cơ sở dữ liệu cho hệ thống quản lý giao nhận hàng hóa nội địa.

Các phần có giá trị tham khảo nổi bật trong tài liệu bao gồm:

• Danh mục 25 kịch bản đặc tả Use Case chi tiết với các quy định nghiệp vụ thực tế (ràng buộc kiểm tra phạm vi kho bãi khi tạo đơn, ràng buộc trạng thái rảnh của shipper khi gán việc, cơ chế bảo vệ tài khoản khi đổi email).
• Ma trận phân quyền tương tác giữa 6 nhóm tác nhân trong cùng một chuỗi cung ứng giao nhận.
• Cấu trúc thiết kế 5 bảng cơ sở dữ liệu và quy trình điều hướng trạng thái đơn hàng.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận phân chia hệ thống quản lý vận chuyển thành bao nhiêu nhóm tác nhân và gồm những vai trò nào? Văn bản phân chia hệ thống thành 6 nhóm tác nhân: Khách (Guest - chỉ tra cứu và đăng ký), Người dùng (User - tạo đơn, quản lý thông tin), Người quản trị (Admin - quản lý kho, tài khoản và phân quyền), Người quản lý kho (Warehouse Manager - duyệt đơn, phân công shipper và người vận chuyển liên kho), Người lấy/giao hàng (Shipper - xác nhận lấy và phát hàng), Người vận chuyển (Transporter - vận chuyển hàng hóa giữa các kho).

2. Khi người dùng tạo một đơn hàng mới (UC-3.16), hệ thống đặt ra quy định nghiệp vụ và điều kiện ngoại lệ gì? Quy định nghiệp vụ yêu cầu các trường thông tin đơn hàng không được bỏ trống. Về mặt ngoại lệ, nếu địa chỉ lấy hàng hoặc địa chỉ giao hàng của người dùng không nằm gần kho chứa hàng nào của hệ sinh thái, hệ thống sẽ từ chối tạo đơn và thông báo cho người dùng biết khu vực chưa được hỗ trợ.

3. Cơ chế thay đổi email tài khoản (UC-3.6) được thiết kế xử lý như thế nào để đảm bảo tính an toàn? Hệ thống quy định: nếu email cũ của tài khoản chưa từng được xác thực thì sẽ được đổi trực tiếp sang email mới; nếu email cũ đã được xác thực trước đó, email mới nhập vào sẽ chỉ được lưu tạm thời và chỉ chính thức thay thế email cũ sau khi người dùng thực hiện xác thực thành công.

4. Dữ liệu của hệ thống logistics này được lưu trữ trong những bảng cơ sở dữ liệu nào? Theo mục lục và danh mục bảng của đồ án, cơ sở dữ liệu MySQL bao gồm 5 bảng chính: user_profiles (hồ sơ người dùng), refresh_tokens (mã làm mới phiên đăng nhập), notifications (thông tin thông báo), warehouses (danh mục kho chứa hàng), và shipments (thông tin đơn hàng vận chuyển).

5. Người dùng có thể chỉnh sửa thông tin đơn hàng đã tạo trong trường hợp nào? Theo đặc tả Use Case UC-3.17, tiền điều kiện bắt buộc để người dùng có thể chỉnh sửa thông tin đơn hàng là đơn hàng đó chưa được xác nhận bởi người quản lý kho. Nếu đơn hàng đã được người quản lý tiếp nhận và điều phối, quyền chỉnh sửa sẽ bị khóa.

Kết luận

Đồ án tốt nghiệp "Xây dựng Website Logistic (Shipping)" của tác giả Phan Công Tú đã hoàn thành việc nghiên cứu và ứng dụng bộ công nghệ Spring Boot, Angular và MySQL vào bài toán quản lý dịch vụ giao nhận hàng hóa. Đề tài đã chuẩn hóa quy trình điều phối logistics qua mạng lưới kho bãi với 6 vai trò tác nhân, 25 kịch bản ca sử dụng chi tiết và 28 giao diện màn hình thao tác. Đây là công trình kỹ thuật phần mềm có tính thực tiễn cao, phản ánh đầy đủ chu trình phát triển một ứng dụng web full-stack phục vụ xu hướng chuyển đổi số trong lĩnh vực giao vận.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. Spring Boot là một framework mã nguồn mở được phát triển dựa trên Spring Framework, với mục tiêu đơn giản hóa và tăng tốc quá trình phát triển các ứng dụng Java. Spring Boot cung cấp các cấu hình mặc định và công cụ tích hợp sẵn, giúp lập trình viên dễ dàng triển khai các ứng dụng mà không cần thực hiện quá nhiều thiết lập phức tạp. Spring Boot được thiết kế với triết lý "Convention over Configuration", nghĩa là nó cung cấp các cấu hình mặc định hợp lý, giúp giảm thiểu công việc cấu hình thủ công mà vẫn đảm bảo tính linh hoạt khi cần tùy chỉnh.

Chức năng chính của Spring Boot: 1. Hỗ trợ phát triển ứng dụng độc lập: Spring Boot cho phép tạo các ứng dụng Java độc lập (standalone) có khả năng tự chạy bằng cách sử dụng embedded server như Tomcat hoặc Jetty. Tích hợp REST API dễ dàng: Cung cấp các công cụ và thư viện hỗ trợ mạnh mẽ để xây dựng API RESTful. Quản lý dependency tự động: Sử dụng Maven hoặc Gradle, Spring Boot tự động quản lý các thư viện cần thiết thông qua Spring Boot Starter.

Hệ thống cấu hình linh hoạt: Cho phép cấu hình ứng dụng thông qua file application.properties hoặc application.yml, hỗ trợ dễ dàng tùy chỉnh theo môi trường (dev, test, prod). Hỗ trợ tích hợp các công nghệ khác: Spring Boot tích hợp sẵn với các module như Spring Data, Spring Security, Spring Batch, giúp phát triển các tính năng phức tạp một cách nhanh chóng. Spring Boot thường được sử dụng để phát triển các ứng dụng web, API RESTful, hoặc các hệ thống microservices, nhờ vào sự đơn giản, mạnh mẽ, và khả năng mở rộng mà nó mang lại.2 Ưu điểm − Dễ sử dụng: Tự động hóa cấu hình, giúp khởi tạo và phát triển dự án nhanh chóng. − Hỗ trợ ứng dụng độc lập: Tích hợp sẵn server nhúng (Tomcat, Jetty), không cần cài đặt thêm.

− Quản lý cấu hình linh hoạt: Cho phép tùy chỉnh theo từng môi trường qua application.properties hoặc application. − Tích hợp mạnh mẽ: Hỗ trợ các module như Spring Data, Spring Security, Spring Web và tích hợp tốt với Docker, Kubernetes. − Phát triển API REST dễ dàng: Tích hợp sẵn các công cụ xử lý JSON/XML, validation, và exception handling. − Khả năng mở rộng: Phù hợp cho các dự án lớn, dễ dàng tích hợp với công nghệ khác như Kafka, MongoDB.

− Cộng đồng lớn: Tài liệu phong phú, dễ tìm giải pháp khi gặp vấn đề.3 Nhược điểm − Tiêu tốn tài nguyên: Ứng dụng Spring Boot thường yêu cầu nhiều tài nguyên hệ thống hơn so với các framework nhẹ khác, đặc biệt khi chạy trên môi trường hạn chế. − Kích thước ứng dụng lớn: Do tích hợp nhiều thành phần mặc định, ứng dụng Spring Boot thường có kích thước lớn hơn, kể cả khi chỉ sử dụng một số ít tính năng. − Độ phức tạp khi tùy chỉnh sâu: Mặc dù cấu hình mặc định tiện lợi, việc tùy chỉnh hoặc ghi đè các thành phần mặc định có thể phức tạp và đòi hỏi kiến thức sâu về Spring Framework. − Không tối ưu cho ứng dụng nhỏ: Với các ứng dụng đơn giản, việc sử dụng Spring Boot có thể bị coi là dư thừa, dẫn đến tăng chi phí triển khai và bảo trì.

− Phụ thuộc vào hệ sinh thái Spring: Spring Boot dựa trên Spring Framework, do đó có thể không phù hợp nếu không muốn sử dụng hệ sinh thái này. Mặc dù có những hạn chế, Spring Boot vẫn là lựa chọn mạnh mẽ nhờ sự linh hoạt và khả năng tích hợp cao.1 Khái niệm Angular là một framework mã nguồn mở do Google phát triển, dùng để xây dựng các ứng dụng web động và hiện đại. Angular sử dụng TypeScript, một ngôn ngữ lập trình mở rộng của JavaScript, giúp tăng cường tính an toàn và hiệu quả khi phát triển ứng dụng. Framework này được thiết kế theo mô hình MVC (Model-View-Controller) hoặc MVVM (Model-View-ViewModel), giúp tách biệt logic kinh doanh và giao diện người dùng.

Angular hỗ trợ xây dựng cả ứng dụng web đơn trang (SPA - Single Page Application) và các hệ thống phức tạp với khả năng mở rộng cao. Các đặc điểm chính của Angular: 1. Two-Way Data Binding (Ràng buộc dữ liệu hai chiều): Tự động đồng bộ hóa dữ liệu giữa model và view, giảm bớt việc thao tác DOM thủ công. Dependency Injection (DI): Cung cấp khả năng quản lý các dependency (phụ thuộc), giúp ứng dụng dễ bảo trì và mở rộng.

Component-Based Architecture: Ứng dụng được chia thành các thành phần nhỏ, tái sử dụng được, giúp phát triển nhanh hơn và dễ quản lý hơn. Reactive Forms và Template-Driven Forms: Hỗ trợ quản lý biểu mẫu, kiểm tra và xác thực dữ liệu dễ dàng. Routing: Tích hợp sẵn hệ thống điều hướng, giúp xây dựng các ứng dụng web đơn trang dễ dàng. Tích hợp mạnh mẽ: Hỗ trợ tốt cho các công cụ hiện đại như RxJS (Reactive Extensions for JavaScript) và thư viện bên ngoài.2 Ưu điểm − Tính tái sử dụng cao: Angular sử dụng kiến trúc component-based, cho phép tái sử dụng các thành phần giao diện và logic giữa các phần của ứng dụng, giúp giảm thiểu công việc lặp lại.

− Two-Way Data Binding: Cơ chế đồng bộ dữ liệu hai chiều giúp đồng bộ hóa dữ liệu giữa model và view một cách tự động, giảm bớt sự phức tạp khi cập nhật giao diện. 5 − Dependency Injection (DI): DI giúp dễ dàng quản lý và tái sử dụng các dịch vụ, làm cho ứng dụng dễ bảo trì và kiểm thử. − Công cụ mạnh mẽ và tích hợp sẵn: Angular CLI giúp tạo dự án, cấu hình, và triển khai dễ dàng. Hệ thống routing mạnh mẽ hỗ trợ điều hướng giữa các trang trong ứng dụng web đơn trang (SPA).

− Hỗ trợ Typescript: Angular sử dụng TypeScript, giúp phát triển ứng dụng an toàn hơn nhờ tính năng kiểm tra kiểu dữ liệu (type checking) và các tính năng tiên tiến như lớp, interface, và tính kế thừa. − Khả năng mở rộng: Angular phù hợp cho các ứng dụng quy mô lớn với kiến trúc dễ mở rộng, bảo trì và kiểm thử. Các thư viện và module mạnh mẽ hỗ trợ việc xây dựng các ứng dụng phức tạp. − Cộng đồng và tài liệu phong phú: Angular có cộng đồng lớn và tài liệu chi tiết, giúp lập trình viên dễ dàng tiếp cận và giải quyết các vấn đề trong quá trình phát triển.

− Hỗ trợ công cụ kiểm thử: Angular tích hợp tốt với các công cụ kiểm thử như Jasmine và Karma, giúp kiểm thử đơn vị (unit testing) và kiểm thử tích hợp (integration testing) dễ dàng.3 Nhược điểm − Đường cong học tập cao: Angular có nhiều khái niệm phức tạp như dependency injection, decorators, modules, và RxJS, có thể gây khó khăn cho người mới bắt đầu hoặc những ai chưa quen với TypeScript. − Kích thước ứng dụng lớn: Do tích hợp nhiều tính năng và thư viện, ứng dụng Angular có thể có kích thước khá lớn, điều này ảnh hưởng đến thời gian tải trang và hiệu suất, đặc biệt là đối với các ứng dụng nhỏ. − Hiệu suất không tối ưu cho các ứng dụng nhỏ: Đối với các ứng dụng nhỏ hoặc đơn giản, Angular có thể không phải là lựa chọn tối ưu vì yêu cầu tài nguyên cao và cấu hình phức tạp. − Cập nhật và thay đổi phiên bản: Angular có thể thay đổi nhanh chóng qua các phiên bản mới, yêu cầu người phát triển phải cập nhật mã nguồn thường xuyên để theo kịp các thay đổi và cải tiến mới, điều này đôi khi làm tốn thời gian và công sức.

6 − Không dễ dàng cho việc chuyển đổi từ các framework khác: Nếu bạn đã quen với các framework như React hoặc Vue, việc chuyển sang Angular có thể gặp khó khăn vì Angular có cách tiếp cận và cấu trúc riêng biệt. − Phụ thuộc vào TypeScript: Dù TypeScript mang lại nhiều lợi ích, nhưng nó có thể là một rào cản đối với những ai chưa quen hoặc chưa sử dụng ngôn ngữ này trước đó.1 Khái niệm MySQL là một hệ quản trị cơ sở dữ liệu mã nguồn mở, sử dụng SQL (Structured Query Language) để quản lý và truy vấn dữ liệu. Nó là một trong những hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến nhất, được phát triển và duy trì bởi Oracle Corporation. MySQL chủ yếu được sử dụng trong các ứng dụng web và các hệ thống yêu cầu một cơ sở dữ liệu nhẹ, hiệu quả và dễ sử dụng.

Đặc điểm chính của MySQL: 1. Mã nguồn mở: MySQL là phần mềm mã nguồn mở, có nghĩa là bạn có thể tự do sử dụng, sửa đổi và phân phối lại phần mềm mà không mất chi phí bản quyền. Quản lý cơ sở dữ liệu quan hệ (RDBMS): MySQL lưu trữ và tổ chức dữ liệu dưới dạng bảng (tables) có quan hệ với nhau, giúp dễ dàng quản lý và truy vấn dữ liệu. Hiệu suất cao: MySQL tối ưu hóa hiệu suất truy vấn và quản lý dữ liệu, đặc biệt là với các ứng dụng web lớn và các hệ thống có lượng truy cập cao.

Hỗ trợ ACID: MySQL hỗ trợ các tính năng của ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability), đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy cao trong các giao dịch cơ sở dữ liệu. Khả năng mở rộng: MySQL có thể mở rộng để phục vụ các ứng dụng từ quy mô nhỏ đến các hệ thống lớn và phức tạp. Nó cũng hỗ trợ replication và clustering để tăng cường khả năng chịu tải và tính sẵn sàng cao. Tích hợp dễ dàng: MySQL dễ dàng tích hợp với các ngôn ngữ lập trình như PHP, Java, Python, và nhiều framework phát triển web, giúp phát triển các 7 ứng dụng web nhanh chóng và hiệu quả.2 Ưu điểm − Mã nguồn mở và miễn phí: MySQL là phần mềm mã nguồn mở, do đó người dùng có thể tải về, sử dụng và sửa đổi mà không phải trả phí bản quyền.

Điều này giúp tiết kiệm chi phí cho các dự án phát triển. − Hiệu suất cao: MySQL được tối ưu hóa để xử lý các truy vấn nhanh chóng và hiệu quả, đặc biệt trong các ứng dụng web có lưu lượng truy cập cao. − Dễ sử dụng và triển khai: MySQL có giao diện dễ sử dụng và cấu hình đơn giản, giúp người phát triển dễ dàng triển khai và quản lý cơ sở dữ liệu. − Hỗ trợ ACID: MySQL hỗ trợ các tính năng của ACID (Atomicity, Consistency, Isolation, Durability), giúp đảm bảo tính nhất quán và độ tin cậy trong các giao dịch cơ sở dữ liệu.

− Khả năng mở rộng: MySQL có thể mở rộng dễ dàng để phục vụ các ứng dụng từ nhỏ đến lớn, hỗ trợ tính năng như replication và clustering để tăng khả năng chịu tải và tính sẵn sàng cao. − Tính tương thích cao: MySQL tương thích với nhiều hệ điều hành và nền tảng khác nhau, bao gồm Linux, Windows và macOS. Nó cũng hỗ trợ các ngôn ngữ lập trình phổ biến như PHP, Java, Python, và Ruby.