Chương 1. Một số van đề về ly thân. Khả năng điều chỉnh bằng pháp luật về ly thân ở Việt Nam hiện nay CHUONG1 MOT SỐ VAN DE VE LY THÂN 11. Khái niệm ly thân.
LLL Định nghia by thin Theo quan điểm của chủ nghĩa Mac- Lénin, hôn nhân lả hiện tượng zã hội. Vi vậy, khí nghiên cứu "hiện tượng zã hội” này, chúng ta cần xem ét toàn điện trong qua trình phát sinh, tổn tai và chẩm dit quan hé hôn nhân. Theo Ph Angghen, cơ sở nên ting của hôn nhân va cuộc sống gia đính bên vững phải 1a tình yêu, là tỉnh thương yêu lẫn nhau một cảch thực sự giữa hai người yêu. Ở đây, quan hệ kinh tế, điều kiện sinh sông không phải là không cân thiết, song tiễn đề quan trong và quyết định vẫn cứ phải là tinh yêu.
định: "Trong If thuyét dao đức cũng nlue trong tho ca không một quan niêm nào được xác lập bắt di bắt dich và ving chắc bằng quan niệm cho rằng bắt cứ cuộc hỗn nhân nào không dựa trên tình thương yêu lẫn nhau và trên sự thoả thud thật sự te do giữữa hai vợ chéng, đều là vô đạo đức ca”) Tình yêu nay can phải được duy tri, nuôi đưỡng và phát triển day đủ trong một cuộc sống gia đính bén vững và đến lượt mình, sự bên vững của tỉnh yêu lại tuỷ thuộc vào chính hai con người yêu nhau, nhất la vào người đản éng. Nêu tỉnh yêu không còn thi cách tốt nhất đổi với họ va cho cả xd hội là ly hôn. ke ôi thúc cũa tình yâu cá thé giữa nam và nữtthỉ lại ỳ từng người mã lâu đài rất khác nhan, nhất là đối với đàm ông: và néu tình yêu đã hoàn toàn phai nhạt hoặc bị một tinh yêu say đắm mới dt a thi ly Hôn số là điều hay cho cả đôi bên cling nine cho xã hội. Chỉ cẵn tránh cho người ta Rhỗi sa chân vô ích vào viing bim Kiên tung để ly hôn mà thôi".
Như vậy, hôn nhân phát sinh, tin tai là nhữ tinh yêu dom hoa kết trải, và hôn nhân cũng ket thúc khí tinh yêu trỡ nên phai nhạt. Tinh yêu lé cơ sỡ nên tảng của hôn nhân va cuộc sống gia đình {Cae vàn gianni lp 0999) L2L.Nnh Chê vi uc gà, Một J905, 126 C Mắc và Ph Angghen toàn tip (1995)¢ 21 Ni Gish ni Quc ca,Hà Nội, 605,0: 128 6 bên vững Hôn nhân và cuộc sống gia định bên vững là cái nôi nuôi đưỡng và bao đâm cho tinh yêu tổn tại lâu dai và ngày cảng phát triển. Tuy nhiên, hôn nhân và gia đính là hiển tượng xã hội luôn vân đông và chu tác đồng có tính chất quyết định của các điều kiện kinh tế xã hội. Ở nước ta hiện nay, cùng với sự phát triển của nên kinh tế thi trường với lối sống hiện đại có ít nhiều ảnh hưởng đến mỗi quan hé hôn nhân gia đính khi trong thời gian chung sống, giữa vo va chẳng không tránh khỏi phát sinh những mâu thuẫn trằm trọng, muc dich hôn nhân không đạt được va cả hai vợ chồng không thể tiếp tục cuộc sống chung được nữa thi pháp luật quy định cho phép chấm đứt quan hệ vo chồng bằng việc giải quyết cho ly hôn.
Tuy nhiên hiện nay ngoài biện pháp ly hôn nói trên thi có rất nhiều cấp vợ chồng, họ tim dén biên pháp ly thân như một biên pháp “Ly hôn thử” trước khi đưa ra biện pháp tốt nhất cho cuộc hôn nhân của mình ‘Theo pháp luật Việt Nam hiện hành nói chung và Luật HN&GĐ nói riêng thì hiện nay hoàn toàn không có chế định vẻ ly thân vì luật không có quy định nên không có một định nghia nào chính xác vẻ ly thên, cũng không có cơ quan, tổ chức nảo đứng ra giải quyết cho ly thân theo hướng ra quyết định hoặc bản. án công nhận cho ly than. ‘Theo từ điển Luật học, ly thân được hiểu là “việc vợ chẳng châm dit nghĩa vụ sông chung với nhau trong khi quan hệ hôn nhân chưa hoặc không chấm đứt"”, Nghĩa vụ sống chung với nhau của vợ chồng chính la cuộc sống của người dan ông và người đân bà khi kết hôn: chung nha, chung bản ăn va chung chăn gồi. Tắt nhiên, vo và chẳng không nhất thiết ở chung, ăn chung, ngũ chung một cách liên tục, thường xuyên trong suốt thời kỳ hôn nhân, song it nhất giữa hho luôn phải có mồi liên hệ sâu đậm về phương diện sinh hoạt vật chất và thân xác.
Việc không chung sống liên tục trong thời gian dai được hiểu là vợ chồng, “Viên ho học pip í, Bộ Tư phíp 2006), Ndi hit học, NOOB cừ iễn Bich hơi, HA NGL 7 sống ly thân với nhau. Theo cách hiểu thông thường ly thân là sư sống riêng giữa vợ và chồng, như là không ăn chung, ở chung, không sinh hoạt vợ chẳng, mục đích của ly thân Ja giảm thiểu những căng thẳng, xung đột gay gat giữa vo va chồng, hoặc tránh những chuyện đáng tiếc xảy ra. Đồng thời cũng có thé để các bên có thời. gian ăn năn hồi cải khắc phục lỗi lắm, sữa đổi tính tinh, tha thứ cho nhau để vợ.
chồng đoàn tụ, tiếp tục chung sống, Ly thân không làm chấm đứt mồi quan hệ pháp lý giữa vo và chẳng nên trong thời sống ly thén, các bên có đẩy đũ các quyển và nghĩa vụ đổi với con cải và tải sản. Thuc tiễn khoa học Luật HN&GĐ của một số quốc gia khác trên thé giới như pháp luật của quốc gia Pháp thì chế định ly thân được hiểu “Ly điẩn là sự giảm độ gắn kết quan hệ vợ chồng, theo đó, hệ quả quan trong nhất là sự inly' b6 ngiữa vụ chung sống giữa vo và chẳng trong kì nhữững ngiữa vụ khác nine nghĩa vụ chung thủy, nghĩa vụ tương tro giúp đỡ nhan vẫn phải được duy tri giữa hai vợ chẳng việc Iy hn theo quy đinh của pháp luật Pháp, do tòa án ra a ét dmh trên cơ sỡ những căn cứ và điều kiện giỗng nine căn cứ và điều kiện ủy hôn, vo chỗng ly thân do lỗi của một bên hoặc Iy thân do cuộc sống chung đã hoàn toàn chấm đứt" Ngoải ra pháp luật Pháp còn có khái niêm ly thân thực tế "1y than uc Tế là tình trang xây ra trong thực tiễn, kit hat vợ chồng đã tự quyết đình sống hoàn toàn ring biệt mà không cô quyết Äìmh của tba de. vi y thân thuee 18 không phải là ché đụh được guy đinh trong pháp luật nên không phát sinh bắt cứ hệ qué pháp if nào gitta hai vợ chéng. Tuy nhiên nễu nine trong thực tế vợ chẳng đã thực sự sống riêng biệt liên tục từ hai năm trở lên thì tinh uống này được cot là một căn cứđỗ xem xét kit một trong hai bên yêu cầu tòa án cho ly hôn”.
Côn ở Anh quốc thi ly thân (separation, separate) được hiểu “Ly thân giữa vợ chẳng là đình chỉ quyền và nghĩa vụ sống chung chỉ còn để lai nghĩa vụ. 8 trung thành và không thể kết lập cuộc hôn nhân mới. Sự ly thân có thể la ly thân tư pháp Gudicial separation) hay ly thân thuận ý (voluntarg separation) ly thên này được thực hiên bởi chứng thư ly thân (separation deed).* Chứng thr ly thân hợp thức hóa sự hiện hữu phân cách giữa vợ và chẳng có thé có các quy định liên quan đến tiễn trợ cấp cho người vo, trong trường hop ly thân tư pháp. và bảo đưỡng con cái.
Sự ly thân tư pháp có thé được tuyên do đơn xin của người chẳng hay người vợ nhằm một kỳ hạn nhất định hay võ hạn định trong tất cả các trường hợp mà sự ly hôn sẽ được thöa thuân, với điều kiện là bến. đương sự không có một lỗi lâm nảo để bị trách cứ" $ Tuy nhiên, trên thực tế, có nhiễu trường hop, vì lý do khách quan (vi công, viếc, học tập.) ma vơ chồng cỏ thể ở riêng (ở cách xa nhau), nhưng đó chi là sự cách za về mặt khoảng cách dia lý, còn thực chat, ho vẫn luôn quan tâm đến nhau, yêu thương vả vẫn giữ những quan hệ tỉnh cảm qua lại với nhau. Do vậy, cần thừa nhận réng, việc vợ chẳng chung sống với nhau là một nghĩa vụ tự nhiên, luôn gin lién với cuộc sống gia đỉnh, 1a đặc trưng của gia đính. Nó 1a dấu hiệu của một gia đính toản ven, một gia đỉnh "bình thường” va cơ bản.
nêu giữa hai vo chẳng không còn sông chung với nhau, sẽ là dâu hiệu của một sự thay đổi trong đời sống vo chẳng, diéu nảy kéo theo những hệ luy, những hau quả pháp lý liên quan đến quyền nhân thân, tài sản của vợ chẳng. Do vậy, việc quy định về nghĩa vụ sống chung của vợ chẳng làm căn cử ác định tình trang ly thân của vợ chồng là hợp lý va cũng phi hợp với pháp luật các nước trên thé giới quy định vẻ ly thân. Ly thân là hiện tương vợ chẳng không còn phải có nghĩa vụ sông chung với nhau, nó gin lién với vợ chẳng, là quyền “nhân thân của vơ chẳng" va chỉ có vợ chẳng mới cé quyên quyết định duy tri tỉnh trang ly thân hay không Điều nay cũng có nghĩa rằng không một chủ thé nào khác ngoài vợ, chẳng có quyển. “Tả HnG030, Bản wt Hina thin sim a bps em vba ey tn ni, tuy cập agy 13012013 “ran Thị Tay (2013), Ly thin —ci nh: đhới góc độ dt học tục tn và ting đồ uất, Le vin cv "rảthọc, ĐườngĐụ học Cin The ° yêu cầu cơ quan có thẩm quyển công nhận tinh trạng ly thân của ho.
Hiện nay, ở Viết Nam chưa có một định nghĩa nào thất sự chính sắc, phù hop để giải thích thé nao la ly thân. Do đó, mỗi người lại co một cách hiểu riêng, về van dé nảy. Song có thể hiểu: “Ly thn là việc vợ chéng có đăng ký kết hôn Ging pháp luật nhưng sáp ra mâu thuẫn, thoả thuận không ciung séng với nhham một thời giam đỗ cân nhắc về việc tiếp tục duy tri hay chẳm ditt quan hệ ôn nhân và việc này được cơ quan nhà nước có thẩm quyển công nhân theo êu cầu của vơ, ching’ 1. Đặc điểm của fy thin Thứ nhắt, trong ly thân không có yêu tổ lỗi: Ly thân hiện nay là một hiện.
tượng 24 hội phức tap vì nó liên quan không những tới lợi ích ola vo, chồng ma còn liên quan đến lợi ích của con cái, những người thân và lợi ích của xã hôi.