Tổng quan luận án
Công trình khoa học mang tên "Vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay" do nghiên cứu sinh Sai Kham Moun Ma Ni Vong thực hiện tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Hà Nội, 2014), thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, mã số 62 22 80 05.
Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu
Công cuộc đổi mới và phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa tại Cộng hòa Dân chủ Nhân dân (CHDCND) Lào đòi hỏi việc nghiên cứu lý luận - thực tiễn phải tập trung làm rõ cơ sở lý luận về đường lối và cải thiện nền dân chủ nhân dân, tạo các tiền đề để từng bước tiến lên chủ nghĩa xã hội. Các kỳ Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào lần thứ VII (2001), VIII (2006) và IX (2011) liên tục khẳng định sự trung thành với chủ nghĩa Mác - Lênin, coi đây là nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động cách mạng. Trong đó, Văn kiện Đại hội VIII chỉ rõ yêu cầu cấp bách phải đổi mới và chỉnh lại các nội dung giáo trình, chương trình dạy và học lý luận chính trị trong hệ thống trường Đảng, đại học, cao đẳng và trường chuyên nghiệp.
Các Trường Chính trị và Hành chính của nước CHDCND Lào giữ trọng trách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức đương chức và thuộc diện quy hoạch cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước ở cả cấp tỉnh, huyện và các địa phương. Dù công tác giáo dục lý luận Mác - Lênin đã đạt được những chuyển biến tích cực, thực tiễn vẫn bộc lộ nhiều hạn chế về chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy, quy mô và trình độ của đội ngũ giảng viên cũng như điều kiện cơ sở vật chất. Bối cảnh quốc tế phức tạp sau sự sụp đổ mô hình xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu cùng sự tác động của cơ chế thị trường đặt ra yêu cầu củng cố vững chắc thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản và phương pháp luận cho đội ngũ cán bộ chủ chốt. Do đó, việc nghiên cứu một cách toàn diện, có hệ thống về công tác giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp tại hệ thống trường này là yêu cầu lý luận và thực tiễn cấp thiết.
Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu tổng quát của luận án là trên cơ sở phân tích làm rõ thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào hiện nay, đề xuất hệ thống phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác giáo dục lý luận cho nhóm đối tượng này.
Để đạt được mục đích trên, luận án xác định ba nhiệm vụ cụ thể:
- Phân tích, chỉ rõ vai trò của giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào.
- Khảo sát, phân tích thực trạng và rút ra những vấn đề đặt ra từ công tác giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính CHDCND Lào giai đoạn hiện nay.
- Xác định phương hướng và đề xuất hệ thống các giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quá trình và thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào. Đối tượng học viên là cán bộ lãnh đạo, quản lý đương chức và thuộc diện quy hoạch cán bộ kế cận, cán bộ cấp cao của Đảng và Nhà nước Lào tại cấp tỉnh, huyện và các ban ngành địa phương.
- Phạm vi nội dung: Luận án tập trung khảo sát quá trình giáo dục lý luận Mác - Lênin chủ yếu thông qua hoạt động giảng dạy và học tập ba bộ môn khoa học Mác - Lênin cơ bản: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin và Chủ nghĩa xã hội khoa học.
- Phạm vi thời gian: Các số liệu, tài liệu và thực tiễn được khảo sát, tổng hợp chủ yếu trong giai đoạn từ năm 2010 đến năm 2014.
Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án
Tổng quan tình hình nghiên cứu trong Chương 1 của luận án phân tích hệ thống các công trình khoa học trong và ngoài nước liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến đề tài, chia thành ba nhóm hướng nghiên cứu chính:
1. Nhóm các công trình nghiên cứu về vai trò, tầm quan trọng của giáo dục lý luận Mác - Lênin
- Luận án tiến sĩ của Bùi Dĩnh (nghiên cứu về xây dựng thế giới quan duy vật biện chứng cho cán bộ, đảng viên dân tộc thiểu số tại Việt Nam) khẳng định vai trò của phương pháp luận duy vật biện chứng trong việc nhận thức các quy luật khách quan và hoạch định đường lối cách mạng.
- Luận án tiến sĩ của Bun Phết Xu Ly Vông Xắc ("Nâng cao trình độ tư duy lý luận cho cán bộ Đảng viên Nhân dân Cách mạng Lào trong giai đoạn cách mạng hiện nay") làm rõ bản chất và tính tất yếu khách quan của việc đổi mới tư duy lý luận ở Lào, xác định việc nâng cao trình độ tư duy lý luận là đòi hỏi tất yếu để tiếp thu tri thức mới từ thực tiễn.
- Luận án tiến sĩ của Lê Hanh Thông phân tích khái niệm lý luận chính trị và đổi mới giáo dục lý luận chính trị cho cán bộ chủ chốt cấp xã ở các tỉnh Nam Bộ (Việt Nam).
- Các công trình chuyên khảo, luận văn của Trần Thành ("Triết học với đổi mới và đổi mới nghiên cứu giảng dạy triết học"), Nguyễn Thế Kiệt ("Triết học Mác - Lênin với việc xác định con đường và động lực đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam hiện nay"), Phan Thị Thanh Hải, Lê Thị Nam An, Trần Minh Nhiệt tập trung luận giải giá trị bền vững của triết học và lý luận Mác - Lênin đối với việc bồi dưỡng thế giới quan khoa học, nâng cao năng lực định hướng thông tin và tư duy cho các đối tượng cán bộ, sinh viên.
2. Nhóm các công trình nghiên cứu về thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin và lý luận chính trị
- Hoàng Thị Xuân Thanh khảo sát thực trạng nâng cao trình độ lý luận Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho cán bộ, đảng viên trong thời kỳ đổi mới.
- Nguyễn Văn Cần ("Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng trong Quân đội trước yêu cầu của cuộc đấu tranh tư tưởng ở nước ta hiện nay") chỉ ra các mâu thuẫn chủ yếu giữa yêu cầu bảo vệ trận địa tư tưởng với chất lượng giáo dục chính trị thực tế.
- Hoàng Thúc Lân khảo sát thực trạng giảng dạy triết học Mác - Lênin nhằm nâng cao năng lực tư duy biện chứng cho sinh viên đại học tại khu vực Hà Nội.
- Huỳnh Minh Khởi đánh giá thực trạng trình độ lý luận chính trị của đội ngũ báo cáo viên cấp huyện tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
- Tại Lào, các công trình của Sổm Phăn Sĩ Vông Say (khảo sát tại Trường Đại học Công an Nhân dân Lào), Si Sôm Phu Tha Vi Xay (khảo sát cán bộ Tổng cục Chính trị - Bộ Quốc phòng Lào) và Chit Sa Vanh ThepYoThin (khảo sát học viên Trường Chính trị Bộ An ninh Lào) đã phân tích thực trạng công tác giảng dạy lý luận, chỉ ra những mặt đạt được cũng như hạn chế về năng lực tiếp thu, bối cảnh giảng dạy trong lực lượng vũ trang Lào.
3. Nhóm các công trình nghiên cứu về phương hướng và giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận
- Nguyễn Hữu Cát, Lương Gia Ban, Đinh Cảnh Nhạc và Song Thành đề xuất các giải pháp liên quan đến đổi mới chương trình, giáo trình, phương pháp giảng dạy và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên tại các trường đại học và Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh.
- Luận án tiến sĩ của Vi La Phăn Đuông ma ny ("Giáo dục thế giới quan duy vật biện chứng với việc khắc phục bệnh chủ quan duy ý chí trong đội ngũ cán bộ ở Lào hiện nay") phân tích căn nguyên của bệnh chủ quan duy ý chí ở cán bộ Lào và kiến nghị đổi mới hệ đào tạo dài hạn, ngắn hạn tại các trường Chính trị - Hành chính.
- Dương Minh Đức nghiên cứu giải pháp nâng cao năng lực tư duy lý luận cho cán bộ chủ chốt cấp tỉnh vùng Đồng bằng sông Hồng; Hoàng Anh nghiên cứu việc hình thành nhân cách sinh viên thông qua giáo dục lý luận Mác - Lênin; Võ Thị Mai khảo sát kinh nghiệm phương pháp dạy học trường Đảng tại Trung Quốc; Trần Viết Quân nghiên cứu bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho cán bộ cấp cơ sở ở Tây Nguyên.
Khoảng trống nghiên cứu luận án lựa chọn giải quyết
Mặc dù đã có nhiều công trình nghiên cứu về giáo dục lý luận chính trị hoặc bồi dưỡng cán bộ ở các cấp độ và ngành nghề khác nhau tại Việt Nam và Lào, nhưng chưa có một công trình nào nghiên cứu trực tiếp, toàn diện và có hệ thống về vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin dành riêng cho đối tượng học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào. Luận án kế thừa các kết quả nghiên cứu đi trước và tập trung giải quyết khoảng trống này về mặt khung lý luận, khảo sát thực trạng thực nghiệm (giáo trình, đội ngũ giảng viên, phương pháp, cơ sở vật chất) và xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ gắn với đặc thù chính trị - xã hội của nước CHDCND Lào.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận và các khái niệm sử dụng
Luận án dựa trên nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và các quan điểm, chủ trương, nghị quyết của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào về công tác cán bộ và công tác lý luận (từ Đại hội IV năm 1986 đến Đại hội IX năm 2011; các Nghị quyết Hội nghị công tác tổ chức cán bộ toàn quốc lần 1 năm 1995, lần 8 năm 2006, lần 9 năm 2012).
Luận án xác định 5 đặc trưng cơ bản của lý luận Mác - Lênin:
- Tính trừu tượng hóa và tính khái quát hóa cao: Hệ thống các khái niệm, phạm trù, nguyên lý phản ánh những mối liên hệ bản chất, quy luật vận động phổ biến của tự nhiên, xã hội và tư duy.
- Tính hệ thống, lôgíc, chính xác và chặt chẽ: Các bộ phận lý luận gắn kết bên trong thành một chỉnh thể toàn vẹn, khoa học.
- Tính gắn bó, liên hệ, thống nhất với thực tiễn: Thực tiễn là nguồn gốc, động lực và tiêu chuẩn kiểm nghiệm của lý luận; lý luận soi đường, định hướng hoạt động thực tiễn cách mạng.
- Sự thống nhất biện chứng giữa tính khoa học và tính giai cấp: Phản ánh khách quan quy luật phát triển xã hội đồng thời đại diện cho lập trường, lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động.
- Tính sáng tạo và tính phát triển: Là một hệ thống mở, không ngừng được bổ sung, hoàn thiện thông qua tổng kết thực tiễn lịch sử và các thành tựu khoa học mới.
Phương pháp nghiên cứu
Công trình sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp linh hoạt các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành:
- Phương pháp lịch sử - lôgíc: Phân tích tiến trình phát triển công tác giáo dục lý luận chính trị của Đảng NDCM Lào gắn với các giai đoạn cách mạng.
- Phương pháp phân tích và tổng hợp: Đánh giá các khía cạnh cấu thành chất lượng giáo dục lý luận (chương trình, giảng viên, học viên, cơ sở vật chất).
- Phương pháp hệ thống - cấu trúc: Đặt việc giáo dục lý luận Mác - Lênin trong mối quan hệ tổng thể với hệ thống đào tạo cán bộ và mục tiêu chính trị của CHDCND Lào.
- Phương pháp thống kê và điều tra xã hội học: Thu thập, xử lý và phân tích các số liệu thực tế về cơ cấu, độ tuổi, trình độ học vấn của đội ngũ giảng viên và nhu cầu đào tạo tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án
Chương 1 hệ thống hóa các tài liệu khoa học tại Việt Nam, Lào và quốc tế theo ba nhóm nội dung chính: vai trò của giáo dục lý luận Mác - Lênin; thực trạng công tác giảng dạy lý luận chính trị; phương hướng và giải pháp đổi mới giáo dục lý luận. Tác giả chỉ ra rằng các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào các đối tượng như sinh viên đại học, cán bộ cấp cơ sở (xã, phường), lực lượng vũ trang hoặc cán bộ cấp huyện tại Việt Nam, hoặc phân tích khái quát tư duy lý luận ở Lào. Chương này khẳng định tính độc lập và phân định rõ phạm vi tiếp cận của luận án: tập trung trực tiếp vào đối tượng học viên cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào, làm rõ khoảng trống nghiên cứu về khung chương trình 3 môn Mác - Lênin và thực trạng đội ngũ giảng viên chuyên trách.
Chương 2: Giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay - Một số vấn đề lý luận
Chương 2 tập trung phân tích bản chất, đặc trưng của lý luận Mác - Lênin và làm rõ tính đặc thù của việc giáo dục lý luận cho học viên hệ cao cấp tại Lào:
- Khái niệm và bản chất: Giáo dục lý luận Mác - Lênin là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể giáo dục nhằm truyền bá hệ thống tri thức lý luận Mác - Lênin, xây dựng thế giới quan duy vật biện chứng, nhân sinh quan cộng sản và phương pháp luận khoa học cho người học, biến tri thức thành niềm tin và định hướng hoạt động thực tiễn.
- Đặc thù môn học: Khác với chương trình tại một số nước, chương trình đào tạo tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào gồm các khối môn: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xây dựng Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Dân vận và Hành chính. Các môn học này là bắt buộc và chiếm khoảng 80% tổng quỹ thời gian đào tạo của khóa học hệ cao cấp. Trong đó, ba môn khoa học Mác - Lênin cơ bản giữ vị trí hạt nhân lý luận.
- Đặc thù đối tượng học viên: Học viên hệ cao cấp là những cán bộ lãnh đạo, quản lý chủ chốt đương chức hoặc được quy hoạch vào các vị trí chiến lược ở cấp tỉnh, bộ ngành và địa phương. Họ có kinh nghiệm thực tiễn phong phú nhưng trình độ lý luận ban đầu không đồng đều.
- Đặc thù đội ngũ giảng viên: Đòi hỏi lập trường chính trị kiên định, tính đảng sâu sắc, vừa phải nắm vững lý luận kinh điển, vừa phải am hiểu thực tiễn đường lối phát triển kinh tế - xã hội của Lào.
- Vai trò của giáo dục lý luận Mác - Lênin: Đóng vai trò quyết định trong việc hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, nâng cao năng lực tư duy lý luận, năng lực lãnh đạo, quản lý và củng cố niềm tin vào định hướng xã hội chủ nghĩa tại CHDCND Lào.
Chương 3: Giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào trong giai đoạn hiện nay - Thực trạng và những vấn đề đặt ra
Chương 3 trình bày bức tranh toàn diện về các nhân tố tác động, thực trạng công tác giảng dạy và những mâu thuẫn, bất cập đang tồn tại:
- Các yếu tố tác động: Sự thay đổi nhanh chóng của tình hình quốc tế; mặt trái của kinh tế thị trường trong thời kỳ mở cửa tại Lào; yêu cầu nâng cao năng lực của hệ thống chính trị đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Thực trạng nội dung, chương trình: Đã từng bước được chuẩn hóa nhưng còn bộc lộ sự trùng lặp, tính cập nhật thực tiễn Lào chưa cao, việc gắn kết giữa nguyên lý lý luận với việc giải quyết các vấn đề kinh tế - xã hội cụ thể còn hạn chế.
- Thực trạng phương pháp giảng dạy: Phương pháp thuyết trình một chiều vẫn chiếm ưu thế; việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực, thảo luận, xử lý tình huống thực tiễn chưa trở thành nền nếp phổ biến.
- Thực trạng đội ngũ giảng viên: Số liệu thống kê trong luận án chỉ ra quy mô và cơ cấu trình độ của đội ngũ giảng viên lý luận Mác - Lênin tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào:
| Tiêu chí phân loại |
Số lượng (người) |
Tỷ lệ (%) |
| Tổng số giảng viên lý luận Mác - Lênin |
93 |
100% |
| Trình độ Tiến sĩ |
5 |
5,38% |
| Trình độ Thạc sĩ |
18 |
19,35% |
| Trình độ Cử nhân |
70 |
75,27% |
Số liệu khảo sát phản ánh đội ngũ giảng viên còn mỏng, tỷ lệ có học vị cao (tiến sĩ, thạc sĩ) còn thấp, phần lớn giảng viên trình độ cử nhân. Phần lớn được đào tạo trong nước hoặc ở nước ngoài nhưng gặp rào cản lớn về trình độ ngoại ngữ và ứng dụng công nghệ thông tin.
- Vấn đề đặt ra:
- Mâu thuẫn giữa yêu cầu ngày càng cao về phẩm chất, năng lực của cán bộ lãnh đạo cấp cao với chất lượng đào tạo lý luận thực tế.
- Bất cập giữa sự phát triển nhanh chóng của thực tiễn đổi mới tại Lào với sự chậm trễ trong đổi mới giáo trình, tài liệu tham khảo.
- Thiếu hụt đội ngũ giảng viên chuyên gia đầu ngành có trình độ cao và kinh nghiệm thực tiễn sâu rộng.
- Cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật phục vụ dạy và học còn thiếu thốn, chưa đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa giáo dục trường Đảng.
Chương 4: Phương hướng và giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp ở các Trường Chính trị và Hành chính nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào hiện nay
Chương 4 xác định 4 phương hướng cơ bản và xây dựng hệ thống 5 nhóm giải pháp chủ yếu:
Kết quả và những đóng góp mới
Đóng góp về mặt lý luận và thực tiễn
- Làm rõ khung lý luận chuyên biệt: Luận án phân tích làm rõ nội hàm, bản chất, các đặc trưng cơ bản và tính đặc thù của công tác giáo dục lý luận Mác - Lênin dành cho học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào trong giai đoạn đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
- Đánh giá thực trạng toàn diện và có căn cứ số liệu: Khảo sát, phân tích một cách có hệ thống thực trạng giáo dục lý luận Mác - Lênin giai đoạn 2010–2014, cung cấp bức tranh số liệu cụ thể về cơ cấu, trình độ của 93 giảng viên lý luận Mác - Lênin và chỉ ra các nút thắt cốt lõi trong chương trình đào tạo chiếm 80% thời lượng của hệ thống trường Đảng tại Lào.
- Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ: Xác lập phương hướng và 5 nhóm giải pháp cụ thể, mang tính khả thi, gắn liền với điều kiện thực tế của hệ thống chính trị và giáo dục tại CHDCND Lào, trực tiếp phục vụ công tác quy hoạch, đào tạo cán bộ lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước Lào.
Giá trị ứng dụng
Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học để các cơ quan chỉ đạo công tác tư tưởng - lý luận của Đảng NDCM Lào, Ban Giám hiệu các Trường Chính trị và Hành chính Lào tham khảo trong việc xây dựng kế hoạch đào tạo, biên soạn lại chương trình giáo trình và chuẩn hóa đội ngũ giảng viên.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
- Hạn chế: Theo giới hạn phạm vi nghiên cứu do tác giả xác định, luận án tập trung khảo sát công tác giáo dục thông qua 3 môn lý luận cơ bản (Triết học, Kinh tế chính trị, Chủ nghĩa xã hội khoa học) cho học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào trong khung thời gian từ 2010 đến 2014; chưa đi sâu khảo sát các hệ đào tạo trung cấp, sơ cấp hoặc các môn nghiệp vụ chính trị khác (như Dân vận, Hành chính).
- Hướng nghiên cứu tiếp:
- Nghiên cứu mở rộng việc đổi mới phương pháp giảng dạy các bộ môn chuyên ngành Xây dựng Đảng, Quản lý hành chính nhà nước cho hệ thống chính trị cơ sở tại Lào.
- Đánh giá tác động dài hạn của công tác đào tạo cao cấp lý luận chính trị đối với hiệu quả hoạch định chính sách của đội ngũ cán bộ sau khi tốt nghiệp trở về địa phương.
Giá trị tham khảo
Luận án là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho nhiều nhóm đối tượng:
- Nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Triết học, Chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, Xây dựng Đảng: Tham khảo về khung lý thuyết giáo dục lý luận chính trị và phương pháp phân tích thực tiễn công tác tư tưởng ở một quốc gia đang trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.
- Giảng viên giảng dạy lý luận Mác - Lênin: Sử dụng các luận điểm, phân tích về đặc trưng môn học và phương pháp sư phạm tương tác làm tư liệu bổ trợ cho bài giảng.
- Cán bộ lãnh đạo, cơ quan quản lý công tác tổ chức - cán bộ của Lào và Việt Nam: Sử dụng các phát hiện thực trạng và hệ thống giải pháp để xây dựng quy hoạch đào tạo cán bộ cấp cao, nâng cao chất lượng hợp tác giáo dục lý luận giữa hai quốc gia.
Câu hỏi thường gặp
1. Khối lượng các môn lý luận chính trị chiếm bao nhiêu phần trăm trong chương trình đào tạo tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào?
Theo phân tích trong luận án, các bộ môn lý luận chính trị (bao gồm Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Xây dựng Đảng, Dân vận, Hành chính) là các môn học bắt buộc và chiếm khoảng 80% tổng quỹ thời gian đào tạo của một khóa học hệ cao cấp.
2. Thực trạng trình độ của đội ngũ 93 giảng viên lý luận Mác - Lênin tại các Trường Chính trị và Hành chính Lào thời điểm khảo sát như thế nào?
Theo số liệu thống kê tại thời điểm khảo sát (năm học 2012–2013), trong tổng số 93 giảng viên giảng dạy lý luận Mác - Lênin có: 5 Tiến sĩ (chiếm ~5,38%), 18 Thạc sĩ (chiếm ~19,35%), và 70 Cử nhân (chiếm ~75,27%). Hạn chế lớn nhất của đội ngũ là tỷ lệ có trình độ sau đại học còn thấp, đồng thời gặp nhiều khó khăn về trình độ ngoại ngữ và kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy.
3. Đối tượng nghiên cứu cụ thể của luận án là nhóm học viên nào?
Đối tượng nghiên cứu là học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào. Đây là những cán bộ lãnh đạo, quản lý đương chức và cán bộ thuộc diện quy hoạch nguồn kế cận cấp cao của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào và Nhà nước Lào tại các tỉnh, huyện và các ban ngành địa phương.
4. Luận án xác định năm đặc trưng cơ bản nào của lý luận Mác - Lênin?
Năm đặc trưng được luận giải trong Chương 2 gồm:
- Tính trừu tượng hóa và tính khái quát hóa cao.
- Tính hệ thống, lôgíc, chính xác và chặt chẽ.
- Tính gắn bó, liên hệ, thống nhất với thực tiễn.
- Sự thống nhất giữa tính khoa học và tính giai cấp.
- Tính sáng tạo và tính phát triển.
5. Giải pháp then chốt nào được đề xuất nhằm gắn kết hợp tác quốc tế trong nâng cao chất lượng giáo dục lý luận tại Lào?
Luận án đề xuất giải pháp tăng cường hợp tác toàn diện và trực tiếp với Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (Việt Nam) trong công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên lý luận có trình độ Thạc sĩ, Tiến sĩ; phối hợp nghiên cứu lý luận, tổng kết thực tiễn và hỗ trợ biên dịch, chuẩn hóa giáo trình các môn Mác - Lênin phù hợp với thực tiễn nước CHDCND Lào.
Kết luận
Luận án tiến sĩ của tác giả Sai Kham Moun Ma Ni Vong là công trình nghiên cứu chuyên sâu, có hệ thống về vấn đề giáo dục lý luận Mác - Lênin cho học viên hệ cao cấp tại các Trường Chính trị và Hành chính nước CHDCND Lào. Tác giả đã làm rõ cơ sở lý luận, chỉ ra các đặc thù của đối tượng đào tạo và khảo sát thực chứng bức tranh thực trạng về chương trình, phương pháp và đội ngũ giảng viên giai đoạn 2010–2014. Hệ thống các phương hướng và giải pháp đề xuất trong luận án có giá trị thực tiễn rõ nét, đóng góp thiết thực vào việc nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ cấp cao và củng cố nền tảng tư tưởng cho sự nghiệp đổi mới tại nước CHDCND Lào.