MỞ ĐẦU 1. Sốp Cộp là một xã miền núi, vùng sâu vùng xa của huyện Sốp Cộp với mật độ dân số khá đông đúc. Trong đó thì phụ nữ chiếm trên 50% tổng số dân và lao động nữ chiếm số đông, chủ yếu là lao động sản xuất trực tiếp trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngày ngày họ làm việc tần tảo sớm hôm chăm sóc cho gia đình chăm lo cho con cái, thế nhưng vai trò của người phụ nữ đến nay chưa được khẳng định rõ rệt.
Những quan niệm xưa cũ về họ vẫn được duy trì, người phụ nữ chỉ cần chăm lo tốt cho chồng con và làm việc gia đình, việc đồng áng, trong khi trên lĩnh vực kinh tế - chính trị tiếng nói của họ vẫn chưa được khẳng định. Quá trình phát triển kinh tế ở vùng nông thôn nói riêng và nền kinh tế đất nước nói chung nhiều câu hỏi được đặt ra rằng: Vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn hiện nay như thế nào? Thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế nông thôn hiện nay ra sao? Giải pháp nhằm tháo gỡ những khó khăn trong quá trình phát triển và nâng cao năng lực cho phụ nữ? Nghiên cứu về vai trò của phụ nữ nông thôn xã Sốp Cộp trong việc phát triển kinh tế được đặt ra như một yêu cầu cấp bách, từ đó đề xuất một số giải pháp có tính khả thi nhằm phát huy hơn nữa vai trò của lực lượng này, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển nền kinh tế địa phương và nâng cao vị thế của phụ nữ tại địa phương. Xuất phát từ tính cấp thiết trên, tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Vai trò của phụ nữ dân tộc Mông trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn xã Sốp Cộp - huyện Sốp Cộp - tỉnh Sơn La”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1.
Mục tiêu chung Đánh giá vai trò của phụ nữ dân tộc Mông trên địa bàn xã Sốp Cộp – huyện Sốp Cộp – tỉnh Sơn La trong phát triển kinh tế hộ, từ đó phân tích h 2 những thuận lợi khó khăn và tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao vị thế và vai trò của phụ nữ tại địa phương. Mục tiêu cụ thể - Phân tích và đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ nông thôn tại xã Sốp Cộp - Tìm hiểu những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân hạn chế trong việc khai thác và phát huy vai trò của phụ nữ trên địa bàn xã Sốp Cộp – huyện Sốp Cộp – tỉnh Sơn La. - Đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình trong thời gian tới. Ý nghĩa của đề tài 1.
Ý nghĩa về mặt học tập - Rèn luyện các kỹ năng nghiên cứu khoa học: thu thập, xử lý số liệu, viết báo cáo. - Đề tài là cơ hội cho sinh viên đi sâu vào thực tế, áp dụng kiến thức đã học áp dụng vào thực tế. Tích lũy thêm những kinh nghiệm mới cho bản thân nhằm phục vụ cho công tác sau này. Ngoài ra, đề tài còn là cơ hội cho sinh viên được nghiên cứu, tìm hiểu về đời sống của người dân trên địa bàn xã nơi mình đang sinh sống.
Ý nghĩa về mặt thực tiễn Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần nhìn nhận đúng hơn về vai trò của người phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ trên địa bàn nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu có thể góp phần là tài liệu tham khảo cho các cán bộ, ban ngành liên quan có thêm những căn cứ để xây dựng các chương trình dự án nhằm thúc đẩy vai trò phụ nữ trong sản xuất phát triển nông nghiệp, nông thôn. h 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2.1 Một số khái niệm 2.Giới tính, giới, phân biệt giới và giới tính * Giới tính: Giới tính là khái niệm đề cập tới những đặc tính về mặt sinh học của nam giới và phụ nữ mà cho phép xác định một cá nhân thuộc về giống đực hay giống cái.
Sự khác nhau này có ngay từ lúc một con người được sinh ra (trừ trường hợp dị thường). Sự khác biệt giới tính rõ ràng nhất đó là việc có kinh nguyệt, mang thai, cho con bú của phụ nữ và việc tạo ra tinh trùng của nam giới. Ngoài những khác biệt rõ ràng kể trên, về cơ bản, những khác biệt giới tính khác được xem xét ở góc độ tổng thể chứ không phải ở cá biệt. Ví dụ, xét chung về mặt thể chất, nam giới cao lớn và khỏe hơn phụ nữ, nhưng cá biệt cũng có phụ nữ cao lớn và khỏe hơn một số nam giới.[1] Do các đặc điểm về giới tính là những yếu tố xác định về mặt sinh học nên chúng có tính cố định, không thay đổi qua các thế hệ.
Cụ thể, từ thời thượng cổ cho đến nay, việc có kinh nguyệt, mang thai, cho con bú vẫn gắn liền với phụ nữ và chỉ với phụ nữ; trong khi khả năng tạo ra tinh trùng vẫn chỉ là đặc quyền của nam giới. Là một thuật ngữ được các ngành khoa học xã hội và các nhà sinh học dùng để chỉ một phạm trù sinh học, trong ý nghĩa đó nam và nữ khác nhau về mặt sinh học, tạo nên hai giới tính: nam giới và nữ giới. * Giới: Giới là đề cập đến mối quan hệ giữa nam giới và phụ nữ và các đặc tính được xã hội gắn cho từng nhóm. Nói cách khác, có thể coi giới là những đặc điểm, vị trí, vai trò của nam và nữ trong tất cả các mối quan hệ xã hội.
Các đặc tính giới thường được truyền thụ tiếp nhận ngay từ thuở thơ ấu của một con người. Chẳng hạn, các bé gái thường được bố mẹ mua cho đồ chơi là búp bê, trong khi các bé trai thường được nhận quả bóng đá. Hay đến một độ tuổi nhất định, các em gái thường được khuyên ở nhà giúp mẹ nấu nướng, h 4 trong khi các em trai cùng độ tuổi vẫn có thể đi chơi. Trong hầu hết các xã hội, các em gái thường được dạy dỗ để trở nên dịu dàng, kín đáo, còn con trai thì thường được giáo dục để trở thành những con người táo bạo, mạnh mẽ.[1] Như vậy các đặc tính giới là những yếu tố được xác định về mặt xã hội, văn hóa chứ không phải về mặt tự nhiên như các đặc tính về giới tính.
Đây là sản phẩm của sự suy luận mang đậm tính chất chủ quan của con người từ sự khác biệt mang tính tự nhiên về mặt sinh học sang sự khác biệt về mặt xã hội, văn hóa giữa đàn ông và đàn bà. Nhận thức đúng giới tính là những yếu tố cố định vốn có (yếu tố tự nhiên) và giới là những yếu tố về mặt xã hội, văn hóa; là sản phẩm của tư duy mang tính chủ quan có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác phòng, chống bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em gái trên cơ sở giới,. Phân biệt giữa Giới và Giới tính Giới Giới tính Giới mô tả chúng ta thể hiện nam tính Giới tính mô tả chúng ta là nam hay hoặc nữ tính nữ Giới là: Giới tính là: Được xây dựng nên bởi xã hội – nó Sinh học – đó là những đặc tính thể là những vai trò, trách nhiệm và hành chất đã có từ khi chúng ta sinh ra. vi mong đợi ở nam và nữ trong một Phổ biến – những đặc tính về tình văn hóa hoặc xã hội cụ thể.
dục giống nhau trên toàn thế giới – Văn hóa – những yếu tố của giới nam giới có dương vật và phụ nữ có khác nhau giữa các nền văn hóa và âm đạo ở tất cả các nước. bên trong các nền văn hóa. Bạn được sinh ra với giới tính của Những vai trò về giới là được học bạn – điều này không thể thay đổi. tập – chúng phát triển và thay đổi theo thời gian.2 Đặc trưng, nguồn gốc, sự khác biệt về giới Đặc trưng cơ bản về giới - Do dạy và học mà có - Đa dạng - Luôn biến đổi - Có thể thay đổi được Nguồn gốc giới Trong gia đình, từ khi sinh ra đứa trẻ đã được đối xử và dạy dỗ khác nhau tùy theo nó là trai hay gái.
Đó là sự khác biệt về trang phục, hành vi, cách ứng xử mà cha mẹ, gia đình, nhà trường và xã hội trông chờ ở con trai và con gái. Đồng thời họ cũng hướng dẫn, dạy dỗ trẻ em trai và gái theo những quan điểm riêng và cụ thể. Đứa trẻ phải học để trở thành con trai hay con gái và phải luôn điều chỉnh hành vi sao cho phù hợp với khuôn mẫu cụ thể của mỗi giới đã được quy định.[1] Sự khác biệt về giới Phụ nữ được xem là phái yếu vì một mặt thể lực họ yếu hơn nam giới, họ sống thiên về tình cảm. Vì vậy việc phân công lao động giữa hai giới cũng có sự khác biệt.
Người phụ nữ có thiên chức làm vợ, làm mẹ, chăm sóc con cái và gia đình. Còn nam giới được coi là phái mạnh, là trụ cột gia đình họ có thể lực tốt hơn phụ nữ, cứng rắn nhanh nhẹn hơn trong công việc. Đặc trưng này khiến nam giới ít bị ràng buộc hơn bởi con cái và gia đình, họ tập trung hơn vào công việc tạo ra của cải vật chất và các công việc xã hội. Chính điều này làm tăng thêm khoảng cách khác biệt giữa phụ nữ và nam giới trong xã hội.
Hơn nữa, nam giới và nữ giới lại có xuất phát điểm không giống nhau để tiếp cận cái mới, họ có những thuận lợi, khó khăn với tính chất và mức độ khác nhau để tham gia vào các chương trình kinh tế, từ góc độ nhận thức, nắm bắt các thông tin xã hội. Trong nền kinh tế hội nhập quốc tế, từ điều kiện và cơ hội được học tập, tiếp cận việc làm và làm việc, từ vị trí trong gia đình, h 6 ngoài xã hội khác nhau, từ tác động của định kiến xã hội, các hệ tư tưởng, phong tục tập quán đối với mỗi giới cũng khác nhau. Nhu cầu giới và bình đẳng giới Nhu cầu giới thực tế: Là những nhu cầu của phụ nữ và nam giới cần được đáp ứng để thực hiện tốt các vai trò được xã hội công nhận. Những nhu cầu này xuất phát từ công việc, đời sống hàng ngày, hoạt động hiện tại của phụ nữ và nam giới.
Nếu những nhu cầu này được đáp ứng thì sẽ giúp cho họ làm tốt vai trò sẵn có của mình.