Vai Trò Của Phụ Nữ Trong Quản Lý Môi Trường Nông Thôn Tại Gia Lâm, Thành Phố Hà Nội

Luận văn phân tích vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội, góp phần phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Mậu Dũng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Vai Trò Của Phụ Nữ Trong Quản Lý Môi Trường Nông Thôn Tại Gia Lâm, Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC HỘP
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN VĂN
• 5. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 5.1. Cơ sở lý luận về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.1.1. Khái niệm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.1.2. Đặc điểm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.1.3. Nội dung nghiên cứu về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.2. Cơ sở thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 5.2.1. Kinh nghiệm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường ở các nước trên thế giới
• 5.2.2. Kinh nghiệm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn ở Việt Nam
• 5.2.3. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm
• 5.3. Các nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 6. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 6.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 6.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 6.1.3. Giới thiệu chung về Phụ nữ huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 6.2. Phương pháp nghiên cứu
• 6.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 6.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 6.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 6.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 7. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 7.1. Khái quát chung về môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• 7.1.1. Khái quát về tình hình môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 7.1.2. Hệ thống tổ chức, quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• 7.2. Khái quát về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 7.3. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• 7.3.1. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức vệ sinh môi trường nông thôn
• 7.3.2. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở nông thôn
• 7.3.3. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác thu gom và xử lý rác thải nông nghiệp
• 7.3.4. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác xử lý nước thải ở vùng nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 7.3.5. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác vệ sinh đường làng, ngõ xóm ở vùng nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 7.3.6. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác cải tạo cảnh quan và trồng cây xanh ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội
• 7.3.7. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực cấp nước sạch
• 7.3.8. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác di dời chuồng trại chăn nuôi
• 7.3.9. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác vệ sinh đồng ruộng
• 7.3.10. Đánh giá của người dân về vai trò của phụ nữ trong công tác quản lý môi trường nông thôn trên địa bàn huyện Gia Lâm
• 7.4. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội
• 7.4.1. Cơ cấu tổ chức quản lý môi trường
• 7.4.2. Ảnh hưởng của trình độ văn hóa đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 7.4.3. Ảnh hưởng của thu nhập đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 7.4.4. Ảnh hưởng của độ tuổi đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 7.4.5. Công tác chỉ đạo và vận động phụ nữ thực hiện bảo vệ môi trường của tổ chức phụ nữ
• 7.4.6. Yếu tố cơ sở hạ tầng, công nghệ phục vụ cho quản lý và bảo vệ môi trường
• 7.4.7. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với quản lý và bảo vệ môi trường
• 7.4.8. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn
• 7.4.9. Tổng hợp trong phân tích ma trận SWOT
• 8. ĐỊNH HƯỚNG GIẢI PHÁP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 8.1. Định hướng nâng cao vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm
• 8.2. Các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm
• 9. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Vai Trò Phụ Nữ Quản Lý Môi Trường Nông Thôn

Trong bối cảnh phát triển kinh tế và đô thị hóa nhanh chóng tại các vùng nông thôn như Gia Lâm, Hà Nội, vấn đề quản lý môi trường trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Sự gia tăng dân số, mở rộng sản xuất nông nghiệp và công nghiệp đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên và môi trường. Trong bối cảnh đó, vai trò phụ nữ trong việc bảo vệ và quản lý môi trường nông thôn ngày càng được khẳng định. Họ không chỉ là những người trực tiếp tham gia vào các hoạt động sản xuất nông nghiệp, mà còn là những người giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì vệ sinh môi trường, quản lý tài nguyên và truyền lại những kiến thức, kinh nghiệm về bảo vệ môi trường cho thế hệ sau. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng và tiềm năng của phụ nữ Gia Lâm trong công tác này, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát huy tối đa vai trò giới trong phát triển bền vững.

1.1. Tầm quan trọng của quản lý môi trường tại Gia Lâm

Gia Lâm, một huyện ngoại thành của Hà Nội, đang trải qua quá trình đô thị hóa nhanh chóng, kéo theo nhiều hệ lụy về môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm nguồn nước, ô nhiễm không khí, và xử lý chất thải rắn đang trở thành những thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của huyện. Việc quản lý môi trường hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo chất lượng cuộc sống của người dân và duy trì sự cân bằng sinh thái. Theo nghiên cứu của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong việc giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường thông qua các hoạt động hàng ngày của họ.

1.2. Vai trò then chốt của phụ nữ nông thôn trong bảo vệ môi trường

Phụ nữ nông thôn không chỉ là lực lượng lao động chính trong sản xuất nông nghiệp mà còn là những người trực tiếp quản lý và sử dụng tài nguyên thiên nhiên trong gia đình. Họ có kiến thức và kinh nghiệm quý báu về bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và duy trì sự đa dạng sinh học. Việc nâng cao nhận thức và năng lực cho phụ nữ về quản lý môi trường là một yếu tố quan trọng để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững.

II. Thách Thức Ô Nhiễm Môi Trường Nông Thôn Tại Gia Lâm

Mặc dù có vai trò quan trọng, phụ nữ ở Gia Lâm vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý môi trường. Những hạn chế về kiến thức, kỹ năng, nguồn lực và sự tham gia vào quá trình ra quyết định đã làm giảm hiệu quả của các hoạt động bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, áp lực từ các hoạt động kinh tế, sự thay đổi về lối sống và thiếu sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền cũng là những rào cản lớn. Nghiên cứu này sẽ đi sâu vào phân tích những thách thức này, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp để nâng cao vai trò phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn.

2.1. Thực trạng ô nhiễm rác thải sinh hoạt và nông nghiệp

Một trong những vấn đề môi trường nghiêm trọng nhất tại Gia Lâm là ô nhiễm do rác thải sinh hoạt và rác thải nông nghiệp. Lượng rác thải ngày càng tăng, trong khi hệ thống thu gom và xử lý còn nhiều hạn chế. Tình trạng vứt rác bừa bãi, đốt rác tự phát và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật không đúng cách đã gây ra những tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và môi trường sống. Theo số liệu thống kê, lượng rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện là rất lớn, đòi hỏi các giải pháp phân loại rác thải và xử lý rác thải hiệu quả.

2.2. Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sinh kế và môi trường

Biến đổi khí hậu đang gây ra những tác động ngày càng rõ rệt đến sinh kế của người dân và môi trường tại Gia Lâm. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như hạn hán, lũ lụt, và xâm nhập mặn đã ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nguồn nước sinh hoạt. Phụ nữ là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ những tác động này, do họ thường là những người trực tiếp tham gia vào sản xuất nông nghiệp và quản lý nguồn nước trong gia đình. Cần có các giải pháp thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu để bảo vệ sinh kế và môi trường cho cộng đồng.

III. Giải Pháp Cách Nâng Cao Vai Trò Phụ Nữ Quản Lý Môi Trường

Để nâng cao vai trò phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn tại Gia Lâm, cần có một hệ thống các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức, kỹ năng, và quyền ra quyết định cho phụ nữ, đồng thời tạo ra môi trường thuận lợi để họ tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường. Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội và cộng đồng để đảm bảo tính bền vững và hiệu quả của các giải pháp.

3.1. Tăng cường giáo dục và nâng cao nhận thức về môi trường

Giáo dục và nâng cao nhận thức về môi trường là yếu tố then chốt để thay đổi hành vi và thái độ của người dân đối với bảo vệ môi trường. Cần có các chương trình giáo dục phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của phụ nữ nông thôn, tập trung vào các vấn đề như phân loại rác thải, sử dụng tiết kiệm nước, và nông nghiệp hữu cơ. Các chương trình này có thể được thực hiện thông qua các buổi tập huấn, hội thảo, và các hoạt động truyền thông cộng đồng.

3.2. Hỗ trợ phụ nữ tiếp cận nguồn lực và công nghệ xanh

Phụ nữ cần được hỗ trợ để tiếp cận các nguồn lực và công nghệ xanh để thực hiện các hoạt động bảo vệ môi trường hiệu quả hơn. Các nguồn lực này có thể bao gồm vốn, tín dụng, đất đai, và thông tin. Công nghệ xanh có thể bao gồm các giải pháp xử lý nước thải, xử lý rác thải, và sử dụng năng lượng tái tạo. Việc hỗ trợ phụ nữ tiếp cận các nguồn lực và công nghệ xanh sẽ giúp họ cải thiện sinh kế và giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

3.3. Thúc đẩy sự tham gia của phụ nữ vào quá trình ra quyết định

Phụ nữ cần được tạo điều kiện để tham gia vào quá trình ra quyết định liên quan đến quản lý môi trường ở cấp địa phương. Điều này có thể được thực hiện thông qua việc tăng cường sự tham gia của họ vào các cuộc họp cộng đồng, các tổ chức xã hội, và các cơ quan chính quyền. Việc lắng nghe ý kiến và kinh nghiệm của phụ nữ sẽ giúp đưa ra các quyết định phù hợp và hiệu quả hơn trong công tác bảo vệ môi trường.

IV. Nghiên Cứu Đánh Giá Vai Trò Phụ Nữ Tại Gia Lâm Hà Nội

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá vai trò phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn tại Gia Lâm, Hà Nội. Thông qua việc khảo sát, phỏng vấn và phân tích dữ liệu, nghiên cứu sẽ đưa ra những đánh giá khách quan và toàn diện về thực trạng, tiềm năng và thách thức của phụ nữ trong công tác này. Kết quả nghiên cứu sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp phù hợp và hiệu quả nhằm nâng cao vai trò phụ nữ trong phát triển bền vững.

4.1. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp thu thập dữ liệu định tính và định lượng. Dữ liệu định tính được thu thập thông qua phỏng vấn sâu các cán bộ quản lý môi trường, đại diện các tổ chức xã hội, và phụ nữ nông thôn. Dữ liệu định lượng được thu thập thông qua khảo sát các hộ gia đình và các cơ sở sản xuất trên địa bàn huyện. Dữ liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê và phân tích nội dung để đưa ra những kết luận chính xác và đáng tin cậy.

4.2. Kết quả khảo sát về nhận thức và hành vi của phụ nữ

Kết quả khảo sát cho thấy rằng phụ nữ ở Gia Lâm có nhận thức khá tốt về các vấn đề môi trường và có nhiều hành vi tích cực trong việc bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, vẫn còn một số hạn chế về kiến thức, kỹ năng và nguồn lực. Cần có các chương trình giáo dục và hỗ trợ phù hợp để nâng cao hơn nữa nhận thức và hành vi của phụ nữ trong công tác quản lý môi trường.

V. Ứng Dụng Kinh Nghiệm Quản Lý Môi Trường Từ Phụ Nữ Gia Lâm

Từ kết quả nghiên cứu, có thể rút ra những kinh nghiệm quý báu về quản lý môi trường từ phụ nữ Gia Lâm. Những kinh nghiệm này có thể được áp dụng và nhân rộng ở các địa phương khác có điều kiện tương đồng. Bên cạnh đó, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các mô hình quản lý môi trường sáng tạo và hiệu quả, có sự tham gia tích cực của phụ nữ.

5.1. Mô hình phụ nữ tự quản trong phân loại rác thải tại nguồn

Mô hình phụ nữ tự quản trong phân loại rác thải tại nguồn là một trong những kinh nghiệm thành công của Gia Lâm. Mô hình này dựa trên sự tự nguyện và trách nhiệm của phụ nữ trong việc phân loại rác thải tại hộ gia đình, từ đó giảm thiểu lượng rác thải đưa đến các bãi chôn lấp và tăng cường khả năng tái chế. Cần có sự hỗ trợ từ các cấp chính quyền và các tổ chức xã hội để nhân rộng mô hình này ở các địa phương khác.

5.2. Kinh nghiệm sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học

Phụ nữ ở Gia Lâm có nhiều kinh nghiệm trong việc sử dụng phân bón hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học trong sản xuất nông nghiệp. Việc sử dụng các sản phẩm này giúp giảm thiểu ô nhiễm môi trường và bảo vệ sức khỏe của người dân. Cần có các chương trình khuyến khích và hỗ trợ nông dân chuyển đổi sang nông nghiệp hữu cơ để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững.

VI. Kết Luận Tương Lai Vai Trò Phụ Nữ Quản Lý Môi Trường

Vai trò phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn tại Gia Lâm là vô cùng quan trọng và cần được phát huy hơn nữa. Để đạt được các mục tiêu phát triển bền vững, cần có sự chung tay của toàn xã hội, đặc biệt là sự tham gia tích cực của phụ nữ. Với những giải pháp phù hợp và hiệu quả, phụ nữ sẽ đóng góp to lớn vào việc xây dựng một môi trường sống xanh, sạch, đẹp và bền vững cho thế hệ tương lai.

6.1. Đề xuất chính sách hỗ trợ phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường

Cần có các chính sách hỗ trợ phụ nữ tham gia bảo vệ môi trường, bao gồm các chính sách về tài chính, tín dụng, đất đai, và đào tạo. Các chính sách này cần được xây dựng dựa trên nhu cầu và đặc điểm của phụ nữ nông thôn, đồng thời đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

6.2. Hướng tới phát triển nông thôn bền vững với sự tham gia của phụ nữ

Phát triển nông thôn bền vững cần có sự tham gia tích cực của phụ nữ. Cần tạo điều kiện để phụ nữ tham gia vào các hoạt động kinh tế, xã hội và môi trường, đồng thời đảm bảo quyền lợi và lợi ích của họ. Việc phát triển nông thôn bền vững sẽ góp phần cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân và bảo vệ môi trường cho thế hệ tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Gia Lâm là địa bàn cửa ngõ phía Đông Bắc thủ đô Hà Nội với diện tích tự nhiên 114,79 km² và quy mô dân số trên 25 vạn người. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng và phát triển kinh tế nông nghiệp - làng nghề tạo ra áp lực rác thải rắn lên đến 66.112 tấn mỗi năm vào giai đoạn 2016. Tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngầm, nước mặt và sự gia tăng bao bì hóa chất bảo vệ thực vật trên đồng ruộng đe dọa trực tiếp đến hệ sinh thái và sức khỏe của 22 xã, thị trấn. Trong bối cảnh lực lượng chuyên trách quản lý tài nguyên và môi trường cấp cơ sở còn thiếu hụt, nguồn nhân lực từ các tổ chức quần chúng, đặc biệt là phụ nữ, trở thành hạt nhân quyết định hiệu quả bảo vệ môi trường.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Thành, dưới sự hướng dẫn khoa học của Phó Giáo sư Nguyễn Mậu Dũng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam (2017), tập trung giải quyết bài toán phát huy vai trò cộng đồng trong bảo vệ môi trường sinh thái. Đề tài xác định mục tiêu đánh giá toàn diện mức độ tham gia của nữ giới trong chuỗi hoạt động từ tuyên truyền, thu gom, phân loại rác thải sinh hoạt, xử lý nước thải chăn nuôi đến vệ sinh đồng ruộng. Phạm vi nghiên cứu dữ liệu thứ cấp từ năm 2013 đến năm 2015 và khảo sát thực địa giai đoạn 2016–2017 tại 3 xã đại diện gồm Phù Đổng, Phú Thị và Văn Đức. Công trình đem lại giá trị thực tiễn cao khi giải quyết triệt để sự thiếu hụt nhân lực quản lý môi trường tại địa phương, hỗ trợ nâng cao tiêu chí môi trường trong xây dựng nông thôn mới và cung cấp cơ sở dữ liệu xác thực cho các nhà hoạch định chính sách cấp huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên 2 nền tảng lý thuyết chủ đạo: Lý thuyết Quản lý môi trường dựa vào cộng đồng (Community-Based Environmental Management) và Lý thuyết Phát triển bền vững gắn với Giới theo Tuyên bố Rio năm 1992 (Nguyên tắc số 20 về vai trò thiết yếu của phụ nữ trong quản trị tài nguyên).

Mô hình nghiên cứu phân tích sự tham gia của phụ nữ thông qua chu trình 7 cấp độ hành động gồm: Biết (tiếp cận thông tin), Bàn (tham gia thảo luận chính sách), Đóng góp (ngày công, kinh phí, đất đai), Làm (trực tiếp thu gom, phân loại, vệ sinh), Kiểm tra (giám sát cộng đồng), Quản lý (vận hành mô hình tự quản) và Hưởng lợi (cải thiện sức khỏe, gia tăng thu nhập phụ trợ).

Các khái niệm chính được làm rõ bao gồm:

• Môi trường nông thôn: Hệ thống vật chất tự nhiên và nhân tạo phục vụ đời sống, sản xuất nông nghiệp của cư dân làng xã.
• Quản lý môi trường nông thôn: Tổng hợp các biện pháp kinh tế, kỹ thuật, pháp lý và xã hội nhằm duy trì chất lượng sống bền vững.
• Vai trò giới trong bảo vệ môi trường: Trách nhiệm, quyền hạn và vị thế của phụ nữ trong việc giảm thiểu phát thải và gìn giữ cảnh quan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp dữ liệu sơ cấp và thứ cấp từ các báo cáo quản lý giai đoạn 2013–2016 của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Gia Lâm, Chi cục Thống kê và Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện.

Về phương pháp chọn mẫu, đề tài áp dụng kỹ thuật chọn mẫu phân tầng có chủ đích (Purposive Stratified Sampling) với tổng quy mô mẫu là 120 phiếu khảo sát, bao gồm:

• 60 phiếu dành cho đội ngũ cán bộ quản lý tài nguyên môi trường, cán bộ phụ trách nông thôn mới, lãnh đạo xã và trưởng thôn xóm.
• 60 phiếu phỏng vấn trực tiếp hội viên phụ nữ tại 3 xã điểm đại diện cho các vùng sản xuất: Phù Đổng (nông nghiệp truyền thống và làng nghề), Phú Thị (công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp phát triển) và Văn Đức (vùng chuyên canh rau an toàn).

Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện đa chiều, đối chiếu khách quan giữa góc độ cơ quan quản lý và người dân trực tiếp thực hiện. Dữ liệu được xử lý qua phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm, phân tích định tính từ các biên bản phỏng vấn sâu và tổng hợp ma trận điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức (SWOT). Timeline khảo sát thực địa được tiến hành tập trung từ tháng 4 năm 2016 đến tháng 5 năm 2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên địa bàn huyện đạt 66.112 tấn vào năm 2016, nguồn phát sinh chủ yếu từ hộ gia đình chiếm trên 70% tổng lượng thải. Phụ nữ giữ vai trò nòng cốt trong toàn bộ công đoạn thu gom rác tại nguồn, với 100% các chi hội triển khai cuộc vận động "Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch" và duy trì mô hình "Đoạn đường phụ nữ tự quản".

Tỷ lệ thu gom rác thải khu vực nông thôn đạt mức 40% đến 55%, tăng trưởng rõ rệt so với mức 20% của thập niên trước. Toàn huyện ghi nhận trên 60% số thôn xóm duy trì nền nếp tổng vệ sinh đường làng, ngõ xóm cố định vào sáng thứ Bảy hàng tuần, cùng hơn 40% số thôn thành lập được các tổ thu gom rác thải tự quản do phụ nữ trực tiếp điều hành.

Trong sản xuất nông nghiệp, phụ nữ đi đầu trong phong trào làm sạch đồng ruộng, tiến hành thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật, nạo vét bùn khơi thông 100% các tuyến mương nội đồng trọng điểm và tận dụng phụ phẩm rác rau hoa để ủ phân hữu cơ.

Về mặt nhân khẩu học, độ tuổi và thu nhập chi phối rõ rệt đến mức độ tham gia: nhóm phụ nữ từ 45 đến 55 tuổi và trên 55 tuổi có tỷ lệ tham gia tích cực đạt trên 78%, trong khi nhóm tuổi 18–30 tuổi chỉ đạt mức tham gia dưới 35% do áp lực học tập và tìm kiếm việc làm xa nhà.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự khác biệt về mức độ tham gia bắt nguồn từ quỹ thời gian sinh hoạt, nhận thức cộng đồng và trách nhiệm gắn liền với sinh kế gia đình. Nhóm phụ nữ trung niên có xu hướng gắn bó lâu dài với địa phương nên nhận thức sâu sắc về tác động của ô nhiễm nguồn nước và bệnh tật.

Khi so sánh với mô hình xử lý rác bằng chế phẩm vi sinh EM-Bokashi tại xã Song Giang (Bắc Ninh) giúp 160 hộ điểm giảm hơn 50% khối lượng rác phải chôn lấp, Gia Lâm cho thấy tiềm năng lớn chưa được khai thác hết do thiếu hỗ trợ công nghệ sinh học đồng bộ. Kinh nghiệm từ Nhật Bản (nơi tỷ lệ chôn lấp chỉ chiếm 5% nhờ phân loại rác chi tiết) và Hàn Quốc (xử lý nghiêm ngặt rác thực phẩm và thu phí theo khối lượng) chỉ ra rằng việc nâng cao vai trò phụ nữ cần đi đôi với chế tài pháp lý nghiêm minh và công cụ hỗ trợ phân loại.

Dữ liệu khảo sát có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện mức độ tham gia của các nhóm tuổi phụ nữ và bảng ma trận SWOT đánh giá các yếu tố ngoại cảnh tác động đến hiệu quả quản lý môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Chuẩn hóa quy trình phân loại và xử lý rác hữu cơ tại hộ gia đình bằng chế phẩm vi sinh: Triển khai ứng dụng chế phẩm sinh học EM-Bokashi cho 100% hộ hội viên làm nông nghiệp, hướng tới mục tiêu giảm ít nhất 45% khối lượng rác thải sinh hoạt đưa ra bãi tập trung trong giai đoạn 2018–2020. Chủ thể thực hiện: Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện chủ trì phối hợp với Phòng Tài nguyên và Môi trường.
2. Xây dựng và nhân rộng mạng lưới Đội tự quản môi trường thôn xóm: Thành lập mới ít nhất 20 tổ tự quản tại các địa bàn trọng điểm, trang bị đầy đủ xe đẩy tay chuyên dụng, dụng cụ bảo hộ lao động và thùng chứa rác chuẩn hóa trước quý IV/2018. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân các xã phối hợp cùng Chi hội Phụ nữ cơ sở.
3. Thiết lập cơ chế tài chính và quỹ hỗ trợ phụ cấp cho cán bộ nòng cốt: Trích xuất từ 15% đến 20% nguồn thu phí vệ sinh môi trường địa phương để chi trả phụ cấp trách nhiệm hàng tháng cho chi hội trưởng phụ nữ phụ trách quản lý môi trường, áp dụng từ đầu năm 2018. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân huyện Gia Lâm và Phòng Tài chính - Kế hoạch.
4. Tăng cường đào tạo chuyên đề và chuyển giao kỹ thuật vệ sinh đồng ruộng: Tổ chức định kỳ 4 lớp tập huấn mỗi năm cho hơn 2.500 lượt cán bộ, hội viên về kỹ thuật xử lý nước thải chăn nuôi bằng hầm biogas và quy trình thu gom vỏ thuốc bảo vệ thực vật an toàn. Chủ thể thực hiện: Trạm Khuyến nông phối hợp với Ban Chỉ đạo Nông thôn mới huyện Gia Lâm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý Nhà nước và chính quyền địa phương: Cơ quan quản lý cấp huyện, cán bộ địa chính - môi trường cấp xã sử dụng số liệu thực trạng và khung giải pháp để hoạch định kế hoạch thu gom rác thải, phân bổ ngân sách môi trường và hoàn thiện tiêu chí số 17 trong chương trình xây dựng nông thôn mới.
• Tổ chức Hội Phụ nữ các cấp: Cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ cấp cơ sở đến trung ương vận dụng các mô hình điểm như "5 không, 3 sạch", "Đoạn đường tự quản", phương pháp vận động hội viên và kinh nghiệm tổ chức phong trào bảo vệ môi trường có chiều sâu.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học: Các cá nhân nghiên cứu chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Quản lý tài nguyên môi trường, Xã hội học nông thôn tham khảo phương pháp luận, hệ thống chỉ tiêu khảo sát thực địa và bộ công cụ đánh giá vai trò giới.
• Các tổ chức phi chính phủ và ban quản lý dự án cộng đồng: Các chuyên gia phát triển nông thôn khai thác cơ sở thực tiễn để thiết kế các dự án viện trợ kỹ thuật, tài trợ mô hình kinh tế tuần hoàn và xử lý chất thải sinh hoạt dựa vào cộng đồng dân cư.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phụ nữ lại là lực lượng nòng cốt trong quản lý môi trường nông thôn tại Gia Lâm?
Phụ nữ chiếm từ 45% đến 90% lực lượng lao động tại các làng nghề nông thôn và trực tiếp đảm nhiệm các công việc sinh hoạt nội trợ gia đình, chế biến thực phẩm, chăn nuôi và chăm sóc đồng ruộng. Họ là đối tượng tiếp xúc trực tiếp, chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ ô nhiễm và nắm quyền kiểm soát nguồn rác thải sinh hoạt phát sinh hàng ngày.

Luận văn sử dụng cỡ mẫu bao nhiêu và phương pháp chọn mẫu như thế nào?
Nghiên cứu sử dụng tổng quy mô mẫu là 120 phiếu điều tra, phân bổ cân bằng gồm 60 phiếu cán bộ quản lý các cấp và 60 phiếu hội viên phụ nữ. Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được triển khai tại 3 xã Phù Đổng, Phú Thị và Văn Đức nhằm phản ánh chính xác các đặc trưng kinh tế sinh thái khác biệt của huyện.

Yếu tố nào chi phối mạnh mẽ nhất đến mức độ tham gia bảo vệ môi trường của phụ nữ?
Độ tuổi, trình độ học vấn và điều kiện thu nhập là 3 yếu tố quyết định. Phụ nữ nhóm 45–55 tuổi có thời gian và ý thức cộng đồng cao nhất nên tham gia đạt tỷ lệ trên 78%. Trình độ học vấn cao giúp tiếp thu nhanh kỹ thuật vi sinh, trong khi mức thu nhập ổn định thúc đẩy nhu cầu đầu tư nước sạch và hầm biogas.

Mô hình ứng dụng chế phẩm vi sinh ủ rác hữu cơ mang lại lợi ích cụ thể gì?
Mô hình giúp phân hủy hoàn toàn rác hữu cơ thành phân bón giàu dinh dưỡng sau 30 ngày, giảm trên 50% khối lượng rác phải thu gom vận chuyển ra bãi chôn lấp tập trung. Giải pháp này tiết kiệm chi phí mua phân bón hóa học cho cây trồng và triệt tiêu nơi phát sinh ruồi muỗi truyền bệnh tại khu dân cư.

Phong trào "Đoạn đường phụ nữ tự quản" đóng góp ra sao cho xây dựng Nông thôn mới?
Phong trào huy động 100% các chi hội duy trì dọn vệ sinh sáng thứ Bảy hàng tuần, khơi thông hệ thống cống rãnh, trồng hoa và cây xanh ven đường. Hoạt động này trực tiếp giúp huyện Gia Lâm giữ vững và nâng cao chất lượng tiêu chí môi trường (tiêu chí số 17) trong Bộ tiêu chí Quốc gia về Nông thôn mới.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý môi trường nông thôn dựa vào cộng đồng và lượng hóa thành công chu trình 7 bước tham gia của phụ nữ.
• Nghiên cứu phản ánh thực trạng phát sinh 66.112 tấn rác thải/năm tại Gia Lâm, đồng thời chứng minh phụ nữ đóng góp nâng tỷ lệ thu gom rác nông thôn từ 20% lên trên 55%.
• Xác định rõ các rào cản về cơ cấu lứa tuổi, thu nhập, hạ tầng công nghệ và sự thiếu hụt ngân sách chuyên trách cho công tác quản trị môi trường cơ sở.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao: ứng dụng vi sinh EM-Bokashi, nhân rộng tổ tự quản, trích 15–20% phí môi trường làm phụ cấp và tổ chức đào tạo kỹ thuật định kỳ.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị tập trung thực hiện từ giai đoạn 2018–2020 nhằm đồng bộ hóa cơ chế chính sách, nâng cao năng lực phái nữ và xây dựng huyện Gia Lâm thành đô thị sinh thái văn minh, bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ THÀNH VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ TRONG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG NÔNG THÔN TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã ngành: 60.15 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Mậu Dũng NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, báo cáo, kết quả nghiên cứu là hoàn toàn trung thực và chưa từng được sử dụng trong bất kỳ khóa luận, luận văn, luận án nào. Tôi xin cam đoan các thông tin trong khóa luận đều được ghi rõ nguồn gốc và trích dẫn đầy đủ.

Hà nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thành i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các tập thể, cá nhân trong và ngoài trường. Trước hết, tôi xin được bầy tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới PGS. Nguyễn Mẫu Dũng Bộ môn Kinh tế tài nguyên và môi trường - Khoa Kinh tế & PTNT Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã dành nhiều thời gian tận tình chỉ bảo, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài này. Tôi xin chân thành cảm ơn toàn thể các thầy cô giáo Học viện Nông Nghiệp Việt Nam, các thầy cô giáo trong khoa Kinh tế & PTNT đã trực tiếp giảng dạy và bồi dưỡng kiến thức cho tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu tại trường.

Tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành tới tập thể cán bộ Văn phòng Huyện ủy- UBND huyện Gia Lâm, phòng Tài Nguyên và môi trường, Xí nghiệp môi trường Đô Thị, Phòng quản lý đô thị, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Gia Lâm; Đảng ủy-UBND cùng với người dân tại các xã Phù Đổng, Phú Thị, Văn Đức đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi trong qua trình nghiên cứu tại địa phương. Cuối cùng tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè và những người thân đã luôn giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập cũng như thực hiện luận văn của mình. Xin trân trọng cảm ơn! Hà nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Thành ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.

iii Danh mục các chữ viết tắt. vii Danh mục bảng. viii Danh mục hình, biểu đồ, sơ đồ. x Danh mục hộp.

xi Trích yếu luận văn. xii The thesis. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận văn. Cơ sở lý luận và thực tiễn. Cơ sở lý luận về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn.

Khái niêm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Đặc điểm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Nội dung nghiên cứu về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn.

Cơ sở thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Kinh nghiệm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường ở các nước trên thế giới. Kinh nghiệm về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn ở Việt Nam. Một số bài học kinh nghiệm rút ra từ nghiên cứu lý luận và thực tiễn về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm.

Các nghiên cứu liên quan đến đề tài. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Giới thiệu chung về Phụ nữ huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.

Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Khái quát chung về môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Khái quát về tình hình môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Hệ thống tổ chức, quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Khái quát về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội.

Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác tuyên truyền, nâng cao ý thức vệ sinh môi trường nông thôn. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác thu gom và xử lý rác thải sinh hoạt ở nông thôn. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác thu gom và xử lý rác thải nông nghiệp.

Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác xử lý nước thải ở vùng nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác vệ sinh đường làng, ngõ xóm ở vùng nông thôn huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác cải tạo cảnh quan và trồng cây xanh ở huyện Gia Lâm, Thành phố Hà Nội. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực cấp nước sạch.

Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác di dời chuồng trại chăn nuôi. Đánh giá về vai trò của phụ nữ trong công tác vệ sinh đồng ruộng. Đánh giá của người dân về vai trò của phụ nữ trong công tác quản lý môi trường nông thôn trên địa bàn huyện Gia Lâm. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.

Cơ cấu tổ chức quản lý môi trường. Ảnh hưởng của trình độ văn hóa đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Ảnh hưởng của thu nhập đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Ảnh hưởng của độ tuổi đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn.

Công tác chỉ đạo và vận động phụ nữ thực hiện bảo vệ môi trường của tổ chức phụ nữ. Yếu tố cơ sở hạ tầng, công nghệ phục vụ cho quản lý và bảo vệ môi trường. Chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với quản lý và bảo vệ môi trường. Các yếu tố khách quan ảnh hưởng vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn.

Tổng hợp trong phân tích ma trận SWOT. Định hướng giải pháp nâng cao vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội. Định hướng nâng cao vai trò của phụ trong quản lý môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm. Các giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ trong quản lý môi trường nông thôn ở huyện Gia Lâm.

Kết luận và kiến nghị. 112 Tài liệu tham khảo. 117 vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BQ Bình quân BVMT Bảo vệ môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu ĐVT Đơn vị tính LĐ Lao động LHPN Liên Hiệp phụ nữ NTM Nông thôn mới PN Phụ nữ QLMT Quản lý môi trường TNMT Tài nguyên môi trường UBND Ủy ban nhân dân VSMT Vệ sinh môi trường vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 – 2016.

Tình hình lao động của huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 - 2016. Tình hình cơ sở hạ tầng huyện Gia Lâm năm 2016. Kết quả sản xuất - kinh doanh của huyện Gia Lâm giai đoạn 2014 – 2016. Nguồn gốc phát sinh RTSH trên địa bàn huyện Gia Lâm.

Thành phần RTSH trên địa bàn huyện Gia Lâm. Khối lượng rác thải trên địa bàn huyện Gia Lâm năm 2016. Thống kê khối lượng thu gom rác từ năm 2014-2016. Nội dung tuyên tuyền thực hiện quản lý môi trường của phụ nữ huyện Gia Lâm.

Các hình thức tuyên tuyền thực hiện quản lý môi trường của phụ nữ huyện Gia Lâm. Ý kiến đánh giá về công tác tuyên truyền của phụ nữ. Tình hình phân loại RTSH của phụ nữ. Vai trò của phụ nữ trong thu gom rác thải sinh hoạt.

Vai trò của phụ nữ trong xử lý rác thải sinh hoạt. Đánh giá của cán bộ địa phương về vai trò của phụ nữ trong phân loại, thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt. Vai trò của phụ nữ trong thu gom rác thải nông nghiệp. Vai trò của phụ nữ trong xử lý rác thải nông nghiệp.

Vai trò của phụ nữ trong xử lý rác thải nông nghiệp. Vai trò của phụ nữ trong xử lý nước thải sinh hoạt. Vai trò của phụ nữ trong xử lý nước thải chăn nuôi. Đánh giá của cán bộ địa phương về vai trò của phụ nữ trong xử lý nước thải sinh hoạt và nước thải nông nghiệp.

Vai trò của phụ nữ trong vệ sinh đường làng ngõ xóm ở vùng nông thôn. Vai trò của phụ nữ trong công tác tạo cảnh quan và trồng cây xanh. Đánh giá của cán bộ về vai trò của phụ nữ trong công tác tạo cảnh quan và trồng cây xanh. Vai trò của phụ nữ trong lĩnh vực cấp nước sạch.

Vai trò của phụ nữ trong công tác di dời chuồng trại chăn nuôi. Vai trò của phụ nữ trong công tác vệ sinh đồng ruộng. Ý kiến đánh giá của lãnh đạo về vai trò của phụ nữ trong công tác làm sạch đồng ruộng. Ý kiến đánh giá của người dân về vai trò của phụ nữ trong công tác quản lý môi trường nông thôn.

Ảnh hưởng của trình độ học vấn đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Ảnh hưởng của thu nhập đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Ảnh hưởng của độ tuổi đến vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn. Trình độ chuyên môn của cán bộ phụ nữ cấp xã, chi hội trưởng hội phụ nữ.

99 ix DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ Hình 3. Bản đồ hành chính huyện Gia Lâm. Vai trò của phụ nữ trong quản lý môi trường nông thôn .