Đặt vấn đề Nhƣ chúng ta đã biết, con ngƣời và thiên nhiên luôn có mối quan hệ mật thiết gắn bó với nhau. Từ xƣa đến nay, con ngƣời đã biết lấy khí thiêng sông núi làm nguồn sống của tâm tƣ. Khí có tốt, cảnh vật có hài hòa thì cuộc sống của con ngƣời nơi đó mới đƣợc ấm no, hạnh phúc. Vì vậy đã có rất nhiều ngƣời nghiên cứu, tìm hiểu về thế đất, mạch nƣớc, hƣớng gió ảnh hƣởng nhƣ thế nào đến đời sống, tâm tƣ, tình cảm của con ngƣời.
Một ngành nghiên cứu mới đã ra đời đó là Phong thủy học. Trên thực tế phong thủy học chính là môn khoa học tự nhiên tổng hợp nhiều ngành nhƣ địa lý, địa chất, khí tƣợng học, cảnh quan học, kiến trúc học, sinh thái học và nhân thể học. Tôn chỉ của nó là khảo sát, tìm hiểu kỹ càng về môi trƣờng tự nhiên , thuận theo tự nhiên, sử dụng và cải tạo tự nhiên hợp lý, tạo ra môi trƣờng sinh sống tốt, đƣợc thiên thời, địa lợi, nhân hòa. Địa thế và môi trƣờng xung quanh nhà ở có ý nghĩa quyết định đến sinh hoạt đời sống của một gia đình.
Địa thế và môi trƣờng khác nhau mang lại những ảnh hƣởng khác nhau. Đó là mối quan hệ giữa tự nhiên và con ngƣời. Phong thủy cũng chính là nghệ thuật vận dụng bố cục, sắp đặt, trang trí nhà cửa, bố trí nội ngoại thất theo những nguyên tắc cụ thể khai thông và hƣớng dẫn sinh khí làm cho cuộc sống tốt đẹp hơn, công việc làm ăn phát đạt. Con ngƣời tin rằ ng phong thủy ảnh hƣởng trƣ̣c tiế p đế n đời số ng ho ̣a phúc con ngƣơ.
Để ̀ i đón phúc trừ họa thì con ngƣời phải có hiểu biết nhận định về ngành khoa học này. Ngày nay, khi Phong thủy đã trải qua thời gian tồn tại lâu đời cùng với sự phát triển đất nƣớc thì con ngƣời càng chú trọng nhiều hơn đến ngành khoa học này để vận dụng vào thực tiễn nhất là trong xây dựng nhà ở. Vậy xây dựng nhà ở, bố trí nội ngoại thất, cảnh quan nhƣ thế nào thì đƣợc gọi là hài hòa, phù hợp với quy luật phong thủy? Đó chính là vấn đề đang đƣợc quan tâm hiện nay. Xuất phát từ những nhu cầu thực tiễn trên, đƣợc sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên , Trƣờng Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dƣới sự n 2 hƣớng dẫn trực tiếp của thầy giáo GS.
Nguyễn Thế Đặng, em tiến hành thực hiện đề tài:“Nghiên cứu ứng dụng khoa học phong thủy trong bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan nhà ở nông thôn tại xã Quang Thuận, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá đƣợc việc ứng dụng khoa học phong thủy trong bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan nhà ở nông thôn nhà ở tại xã Quang Thuận, huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. Mục tiêu cụ thể - Khái quát đƣợc điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội và bố trí khu vực dân cƣ nông thôn trên địa bàn xã.
- Đánh giá ứng dụng phong thủy trong việc bố trí nội, ngoại thất và cảnh quan phù hợp. - Đánh giá vận khí của một số công trình nhà ở nông thôn theo khoa học phong thủy. - Đề xuất đƣợc giải pháp ứng dụng khoa học phong thủy. Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu: giúp sinh viên củng cố đƣợc những kiến thức đã học trong nhà trƣờng và bƣớc đầu tiếp cận với phƣơng pháp nghiên cứu khoa học.
- Ý nghĩa trong thực tiễn: hiểu đƣợc bản chất của khoa học phong thủy và ứng dụng khoa học phong thủy trong thực tiễn. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của đề tài 2. Khái niệm phong thủy Có rất nhiều quan điểm về phong thủy trên thế giới.
Nhƣng chúng ta có thể hiểu: Về mặt từ nguyên, phong có nghĩa là "gió", là hiện tƣợng không khí chuyển động và thủy có nghĩa là "nƣớc", là dòng nƣớc, tƣợng trƣng cho địa thế. Phong thủy tức là Nƣớc và Gió, là sự ảnh hƣởng của vũ trụ, địa lý, môi trƣờng, cảnh quan đến đời sống họa phúc của con ngƣời. Phong thủy là học thuyết chuyên nghiên cứu sự ảnh hƣởng của hƣớng gió, hƣớng khí, mạch nƣớc đến đời sống hoạ phúc của con ngƣời và sự vật. Phong thủy không phải là yếu tố đơn lẻ mà là tổng hợp hàng loạt yếu tố về địa hình địa thế xung quanh nhà ở, thôn xóm, thành phố hoặc mồ mả, hƣớng gió, dòng nƣớc cùng tọa hƣớng, hình dạng, bố cục mặt bằng không gian xây dựng.
Phong thủy liên quan đến cát hung, họa phúc, thọ yểu, sự cùng thông của nhân sự. Cát ắt là phong thủy hợp, hung ắt là phong thủy không hợp. Sách Táng thƣ viết: "Mai táng phải chọn nơi có sinh khí. Kinh viết: Khí gặp gió (phong) ắt tán, gặp nƣớc (thủy) ngăn thì dừng.
Cổ nhân làm sao cho khí tụ chứ không tán, nƣớc chảy có chỗ dừng". Do vậy mà có tên là "phong thủy".[2] Phong thủy có vai trò rất to lớn, tuy nhiên nó chỉ hỗ trợ, có tác dụng cải biến chứ không thể làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh. Vì vậy ngƣời ta nói :Nhất Vận, nhì Mệnh, tam Phong thủy, tứ Gia tiên, ngũ Đèn sách. Nguồn gốc ra đời của phong thủy Thực ra cũng khó có thể xác định chắc chắn rằng phong thủy xuất hiện từ bao giờ.
Có lẽ là ngay từ khi con ngƣời xuất hiện trên trái đất thì họ đã có tƣ duy về phong thủy. Tất nhiên vào những thời kỳ còn nguyên thủy thì khái niệm phong thủy còn rất đơn giản nhƣng chắc chắn con ngƣời đã tìm mọi cách để có thể thích ứng với thiên nhiên và mục đích hòa hợp với tự nhiên vẫn là một trong những nội dung chính của phong thủy cho đến ngày nay. n 4 Đã có thời gian Phong thủy đƣợc đánh đồng với tôn giáo. Thậm chí bị coi là nhảm nhí, là mê tín dị đoan cũng do cách giải thích thiếu hiểu biết của chính các thầy Phong thủy, muốn thần thánh hóa, làm thần bí phức tạp thêm trong con mắt của gia chủ nhằm trục lợi cho bản thân.
Ngày nay, Phong thủy đã đƣợc coi là một đối tƣợng nghiên cứu khoa học. Nhiều nƣớc tiên tiến trên thế giới đã có những cơ quan nghiên cứu về Phong thủy. Tuy nhiên, vẫn chƣa có tài liệu chính xác nào nghiên cứu về nguồn gốc ra đời của khoa học phong thủy mà chỉ là những phỏng đoán theo tiến trình lịch sử của Trung Quốc là nơi đã phát sinh khoa Phong thủy. Một trong những giả thuyết cho rằng khoa Phong thủy ra đời cùng với thời gian mà ngƣời Trung Hoa khám phá ra đặc tính của nam châm và sử dụng để làm la bàn tìm phƣơng hƣớng, đó là thời gian mà ngƣời ta ƣớc đoán là khoảng năm 2600 trƣớc Công Nguyên.
Tóm lại, Phong Thuỷ là một nghệ thuật bài trí không gian, rất tinh tuý, tuy nhiều bí ẩn nhƣng nếu hiểu đƣợc và áp dụng đúng thì sẽ mang lại những hệ quả hết sức lớn lao nằm ngoài những nỗ lực về trí tuệ và sức lực thuần tuý của con ngƣời. Ngày nay dù ở Phƣơng Tây hay ở Phƣơng Đông khi xây dựng nhà ở đều phải chọn những vị trí hợp với môi trƣờng địa lí xung quanh địa bàn, dù theo một lối kiến trúc nào thì cũng phải căn cứ vào địa thế xung quanh để tạo dựng một kiến trúc đẹp về thẩm mỹ, lợi về sinh hoạt. Phong thủy dù còn vẻ huyền bí nhƣng rất thực tế và gần gũi với đời sống con ngƣời. Cơ sở khoa học của phong thủy 2.
Khí Trong Phong thủy, khí là một khái niệm phổ biến và quan trọng. Khí có sinh khí, tử khí, dƣơng khí, thổ khí, địa khí, thừa khí, tụ khí, nạp khí, khí mạch, khí mẫu…Khí là nguồn gốc của vạn vật, khí biến hóa vô cùng, khí quyết định họa phúc của con ngƣời. Khí là một dạng tồn tại của vật chất, đƣợc hình thành bởi sự tƣơng tác của các vật thể và chịu sự chi phối bởi sự tồn tại của các vật thể, đồng thời tác động lên vật thể ấy. Sự vận động của khí đƣợc định hình tùy theo vị trí các vật thể tƣơng tác.
n 5 Đặc điểm quan trọng nhất của khí là có tính linh hoạt trong vận động, chịu ảnh hƣởng của cấu trúc môi trƣờng. Khí cũng có thể phân làm nhiều loại theo thuyết Âm dƣơng ngũ hành, trong đó sự phân loại có tính khái quát nhất là Dƣơng khí và Âm khí. Khí thƣờng gặp nhất trong phong thủy là Dƣơng khí. Dƣơng khí vận động trên mặt đất, đặc biệt là vật thể sống.
Âm dương Âm và dƣơng theo khái niệm cổ xƣa không phải là vật chất cụ thể, không gian cụ thể mà là thuộc tính của mọi hiện tƣợng, mọi sự vật trong toàn vũ trụ cũng nhƣ trong từng tế bào, từng chi tiết. Âm và dƣơng là hai mặt đối lập, mâu thuẫn thống nhất, trong dƣơng có mầm mống của âm và ngƣợc lại. Ngƣời xƣa đặt ra “thuyết âm dƣơng” để biểu thị sự biến hóa không ngừng và quy luật biến hóa của sự vật. Theo đó, phàm cái gì có tính chất hoạt động, hƣng phấn, tỏ rõ, ở ngoài, hƣớng lên, vô hình, nóng rực, sáng chói…đều thuộc dƣơng.
Tất cả những cái gì trầm tĩnh, ức chế, mờ tối, ở trong, hƣớng xuống, lùi lại, hữu hình, lạnh lẽo, đen tối…đều thuộc âm. Nhƣ vậy trong âm có dƣơng, trong dƣơng có âm, giữa chúng có thể là ức chế nhau, giúp đỡ, ảnh hƣởng lẫn nhau, nƣơng tựa lẫn nhau và thúc đẩy lẫn nhau. Biết đƣợc điều đó chúng ta có thể điều hòa âm dƣơng cho phù hợp. Trong thiết kế, phong thủy tìm kiếm sự cân bằng và sự hài hòa cho một ngôi nhà và đem lại cho ngƣời cƣ ngụ sức khỏe và sự cân bằng cảm xúc.
Ngũ hành Học thuyết âm dƣơng đƣợc triển khai rộng ra thành lý luận ngũ hành. Thực ra ngũ hành cũng chính là âm dƣơng nhƣng đƣợc nhìn ở góc độ tƣơng tác của vật chất. Tƣơng tác đƣợc chia làm hai loại: Sinh và Khắc. Sinh là loại tƣơng tác phù hợp, giúp cho đối tƣợng đƣợc thuận lợi phát triển.
Khắc là loại tƣơng tác kìm hãm ngăn trở sự phát triển của đối tƣợng. Ngũ hành Học thuyết ngũ hành sớm nhất thấy ở sách “Thƣợng thƣ – Hồng phạm” nói: “Ngũ hành: một là Thủy, hai là Hỏa, ba là Mộc, bốn là Kim, năm là Thổ. Thủy trắng ƣớt chảy xuống, hỏa nóng bốc lên, mộc cong thẳng, kim theo sự biến hóa, thổ ƣa đồng áng”.