Luận văn thạc sĩ về Tỷ giá hối đoái và Cán cân thương mại của Việt Nam - Nguyễn Hữu Thạnh, ...

Luận văn thạc sĩ phân tích Tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại của việt nam luận văn thạc sĩ, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Hữu Thạnh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Ngọc Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tỷ Giá Hối Đoái Và Cán Cân Thương Mại Của Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CÁC QUAN ĐIỂM LÝ THUYẾT VÀ MỘT SỐ NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN TRÊN THẾ GIỚI VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA TỶ GIÁ VÀ CÂN CÂN THƯƠNG MẠI
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU VÀ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA TỶ GIÁ LÊN CÂN CÂN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
• 3. CHƯƠNG 3: KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG CÁC CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ NHẰM CẢI THIỆN CÂN CÂN THƯƠNG MẠI TẠI VIỆT NAM
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ CHÍNH SÁCH TỶ GIÁ NHẰM CẢI THIỆN CÂN CÂN THƯƠNG MẠI
• LỜI MỞ ĐẦU

Tóm tắt

I. Tổng quan về tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại Việt Nam

Tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại là hai yếu tố quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng trực tiếp đến giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu, từ đó tác động đến cán cân thương mại. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa hai yếu tố này giúp các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết định hợp lý nhằm cải thiện tình hình kinh tế.

1.1. Định nghĩa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại

Tỷ giá hối đoái là giá trị của một đồng tiền so với đồng tiền khác. Cán cân thương mại là sự chênh lệch giữa giá trị hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu của một quốc gia. Hai khái niệm này có mối liên hệ chặt chẽ với nhau trong việc xác định sức cạnh tranh của nền kinh tế.

1.2. Vai trò của tỷ giá hối đoái trong kinh tế Việt Nam

Tỷ giá hối đoái đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu. Khi tỷ giá hối đoái thay đổi, giá trị hàng hóa xuất khẩu có thể tăng hoặc giảm, ảnh hưởng đến cán cân thương mại. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế.

II. Thách thức trong quản lý tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại

Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại. Sự biến động của tỷ giá hối đoái có thể gây ra những tác động tiêu cực đến nền kinh tế, đặc biệt là trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng.

2.1. Tác động của biến động tỷ giá đến xuất nhập khẩu

Biến động tỷ giá có thể làm tăng chi phí hàng hóa nhập khẩu, từ đó ảnh hưởng đến giá cả và nhu cầu tiêu dùng. Điều này có thể dẫn đến sự giảm sút trong hoạt động xuất khẩu, làm xấu đi cán cân thương mại.

2.2. Nguy cơ mất cân bằng cán cân thương mại

Mất cân bằng cán cân thương mại có thể xảy ra khi nhập khẩu vượt quá xuất khẩu. Điều này có thể dẫn đến tình trạng thâm hụt thương mại, ảnh hưởng đến sự ổn định của nền kinh tế và khả năng thanh toán quốc tế.

III. Phương pháp cải thiện tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại

Để cải thiện tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại, Việt Nam cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Các chính sách tài chính và tiền tệ cần được điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với tình hình kinh tế trong nước và quốc tế.

3.1. Chính sách tỷ giá linh hoạt

Chính sách tỷ giá linh hoạt cho phép tỷ giá hối đoái điều chỉnh theo thị trường, giúp tăng cường khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu. Điều này cũng giúp giảm thiểu tác động tiêu cực từ biến động tỷ giá.

3.2. Tăng cường xuất khẩu và giảm nhập khẩu

Việt Nam cần tập trung vào việc phát triển các ngành hàng xuất khẩu chủ lực, đồng thời giảm thiểu nhập khẩu hàng hóa không cần thiết. Điều này sẽ giúp cải thiện cán cân thương mại và tăng cường sức mạnh của nền kinh tế.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu về tỷ giá và cán cân thương mại

Nghiên cứu về tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại cung cấp những thông tin quý giá cho các nhà hoạch định chính sách. Các kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng để xây dựng các chiến lược phát triển kinh tế bền vững.

4.1. Kết quả nghiên cứu từ các quốc gia khác

Nghiên cứu từ các quốc gia khác cho thấy rằng việc quản lý tỷ giá hối đoái hiệu quả có thể giúp cải thiện cán cân thương mại. Việt Nam có thể học hỏi từ kinh nghiệm của các nước đi trước để áp dụng vào thực tiễn.

4.2. Đề xuất chính sách dựa trên nghiên cứu

Các chính sách đề xuất cần dựa trên các kết quả nghiên cứu thực tiễn, nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong việc cải thiện tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại

Tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại sẽ tiếp tục là những vấn đề quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam. Việc quản lý hiệu quả hai yếu tố này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế trong tương lai.

5.1. Tương lai của tỷ giá hối đoái tại Việt Nam

Tương lai của tỷ giá hối đoái tại Việt Nam sẽ phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm chính sách tiền tệ, tình hình kinh tế toàn cầu và sự phát triển của các ngành kinh tế chủ lực.

5.2. Triển vọng cải thiện cán cân thương mại

Triển vọng cải thiện cán cân thương mại sẽ phụ thuộc vào khả năng tăng cường xuất khẩu và giảm nhập khẩu. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu cần được triển khai hiệu quả để đạt được mục tiêu này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại trở thành những yếu tố then chốt ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của Việt Nam. Từ năm 2000 đến 2009, Việt Nam đã trải qua nhiều biến động về tỷ giá và cán cân thương mại, với kim ngạch xuất nhập khẩu tăng liên tục nhưng vẫn đối mặt với thâm hụt thương mại kéo dài. Nghiên cứu này nhằm phân tích mối quan hệ giữa tỷ giá hối đoái và cán cân thương mại của Việt Nam trong giai đoạn này, đồng thời đánh giá khả năng ứng dụng các chính sách tỷ giá nhằm cải thiện cán cân thương mại. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào dữ liệu kinh tế Việt Nam từ năm 2000 đến 2009, với trọng tâm là các chỉ số tỷ giá thực đa phương (REER), tỷ giá danh nghĩa USD/VND, cùng các số liệu xuất nhập khẩu theo quý. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng chính sách tỷ giá linh hoạt, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế tài chính và thương mại quốc tế, trong đó nổi bật là:

• Lý thuyết tỷ giá hối đoái thực (Real Exchange Rate - RER): Phản ánh sức mua tương đối giữa đồng nội tệ và ngoại tệ, được điều chỉnh theo chỉ số giá tiêu dùng giữa các quốc gia, là thước đo quan trọng để đánh giá mức độ định giá của đồng tiền và sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

• Lý thuyết hiệu ứng đường cong J (J-Curve Effect): Mô tả tác động ngắn hạn và dài hạn của việc phá giá tiền tệ lên cán cân thương mại, trong đó cán cân thương mại có thể xấu đi trước khi cải thiện do sự khác biệt về hiệu ứng giá và hiệu ứng khối lượng.

• Điều kiện Marshall-Lerner: Xác định điều kiện cần thiết để phá giá tiền tệ có thể cải thiện cán cân thương mại, đó là tổng độ co giãn của xuất khẩu và nhập khẩu theo giá phải lớn hơn 1.

Các khái niệm chính bao gồm tỷ giá danh nghĩa, tỷ giá thực song phương, tỷ giá thực đa phương (REER), thương mại song phương và đa phương, cùng các chỉ số co giãn xuất nhập khẩu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp phân tích định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Số liệu sơ cấp và thứ cấp được thu thập từ Tổng cục Hải quan Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước, các báo cáo kinh tế vĩ mô, cùng các chỉ số CPI, GDP của Việt Nam và các đối tác thương mại trong giai đoạn 2000-2009.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng mô hình hồi quy tuyến tính trên phần mềm Eviews 5.1 để đánh giá tác động của tỷ giá danh nghĩa USD/VND và tỷ giá thực đa phương (REER) lên kim ngạch xuất nhập khẩu và cán cân thương mại. Cỡ mẫu gồm 40 quan sát theo quý từ Quý 1/2000 đến Quý 4/2009, chọn mẫu theo phương pháp thuận tiện dựa trên tính đầy đủ và độ tin cậy của dữ liệu.

• Timeline nghiên cứu: Phân tích dữ liệu trong giai đoạn 2000-2009, với năm cơ sở tính toán tỷ giá thực đa phương là năm 2000, nhằm đảm bảo tính sát thực và phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam sau đổi mới và gia nhập WTO.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ giá thực đa phương (REER) của đồng Việt Nam đồng được định giá thấp trong phần lớn giai đoạn 2000-2009, với chỉ số REER luôn lớn hơn 100 từ năm 2001 đến 2007, ngoại trừ năm 2008 do lạm phát tăng cao. Điều này cho thấy đồng nội tệ có xu hướng mất giá thực tế, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu. Ví dụ, năm 2003, REER đạt đỉnh cao, sau đó giảm dần đến năm 2007, duy trì mức thấp hơn 100 vào năm 2008 và tăng trở lại năm 2009.

2. Mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa tỷ giá danh nghĩa USD/VND và kim ngạch xuất nhập khẩu được xác nhận qua mô hình hồi quy với hệ số xác định (R²) lần lượt là 70,4% cho xuất khẩu và 65,7% cho nhập khẩu. Cụ thể, khi tỷ giá tăng 1 đồng (đồng nội tệ mất giá), xuất khẩu tăng khoảng 4,69 triệu USD, nhập khẩu tăng khoảng 6,24 triệu USD. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu dẫn đến thâm hụt thương mại kéo dài.

3. Hiệu ứng tỷ giá lên cán cân thương mại thể hiện qua mô hình hồi quy thâm hụt thương mại, với R² đạt 32,8%, cho thấy tỷ giá có ảnh hưởng đáng kể đến mức thâm hụt. Mô hình cho thấy thâm hụt thương mại có xu hướng tăng khi đồng nội tệ mất giá, phản ánh sự gia tăng nhập khẩu vượt trội so với xuất khẩu.

4. Mô hình hồi quy đa biến cho thấy tỷ giá thực đa phương (REER) có tác động tích cực đến tỷ lệ xuất khẩu trên nhập khẩu, với hệ số hồi quy dương 1,38, nghĩa là khi REER tăng 1%, tỷ lệ xuất khẩu trên nhập khẩu tăng 1,38%. Ngược lại, GDP trung bình của các đối tác thương mại có tác động tiêu cực đến tỷ lệ này, có thể do tăng trưởng kinh tế các đối tác làm tăng nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam nhưng cũng kéo theo nhập khẩu máy móc, nguyên liệu tăng lên.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với lý thuyết hiệu ứng đường cong J, khi trong ngắn hạn, phá giá tiền tệ có thể làm xấu đi cán cân thương mại do hiệu ứng giá chiếm ưu thế, nhưng trong dài hạn, hiệu ứng khối lượng xuất khẩu tăng lên sẽ cải thiện cán cân. Tuy nhiên, ở Việt Nam, do tỷ trọng hàng nhập khẩu trong sản xuất cao và sự phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu, hiệu ứng khối lượng chưa đủ mạnh để bù đắp cho sự tăng nhập khẩu, dẫn đến thâm hụt thương mại kéo dài.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, Việt Nam có đặc điểm là nền kinh tế đang phát triển với tỷ lệ hàng hóa xuất khẩu thô và sản phẩm chế biến sơ cấp chiếm tỷ trọng lớn, làm giảm độ co giãn của xuất khẩu theo giá. Ngoài ra, chi phí thương mại và các rào cản phi thuế quan cũng làm giảm hiệu quả của chính sách tỷ giá trong việc cải thiện cán cân thương mại.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ đường thể hiện diễn biến REER và tỷ lệ xuất khẩu trên nhập khẩu theo thời gian, cùng bảng hồi quy chi tiết các mô hình phân tích tác động tỷ giá lên xuất nhập khẩu và cán cân thương mại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Thực hiện chính sách tỷ giá linh hoạt, neo đồng tiền vào rổ tiền tệ đa dạng nhằm giảm thiểu rủi ro biến động tỷ giá đơn lẻ và duy trì sức cạnh tranh xuất khẩu. Thời gian thực hiện: ngay trong giai đoạn 2024-2026. Chủ thể: Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

2. Xây dựng hệ thống giám sát tài chính hiệu quả và minh bạch thông tin tỷ giá để tăng cường niềm tin thị trường và hạn chế các biến động bất thường. Thời gian: 2024-2025. Chủ thể: Bộ Tài chính phối hợp Ngân hàng Nhà nước.

3. Khuyến khích doanh nghiệp xuất nhập khẩu sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá như hợp đồng tương lai, quyền chọn để giảm thiểu tác động tiêu cực của biến động tỷ giá. Thời gian: 2024-2027. Chủ thể: Bộ Công Thương, Hiệp hội Doanh nghiệp xuất nhập khẩu.

4. Đa dạng hóa cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, nâng cao giá trị gia tăng và giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu nhằm tăng độ co giãn xuất khẩu theo giá và cải thiện cán cân thương mại bền vững. Thời gian: dài hạn 2024-2030. Chủ thể: Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công Thương.

5. Tăng cường hợp tác thương mại đa phương và cải thiện môi trường đầu tư để thu hút FDI có chất lượng, góp phần nâng cao năng lực sản xuất trong nước và giảm nhập khẩu nguyên liệu. Thời gian: 2024-2028. Chủ thể: Chính phủ, Bộ Ngoại giao, Bộ Kế hoạch và Đầu tư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách tỷ giá linh hoạt, hỗ trợ ổn định kinh tế và cải thiện cán cân thương mại.

2. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các hiệp hội ngành nghề: Hiểu rõ tác động của biến động tỷ giá đến hoạt động kinh doanh, từ đó áp dụng các chiến lược phòng ngừa rủi ro hiệu quả.

3. Các nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành kinh tế tài chính - ngân hàng: Tài liệu tham khảo về phương pháp phân tích tỷ giá và cán cân thương mại, cùng các mô hình hồi quy ứng dụng thực tiễn.

4. Cơ quan quản lý thị trường ngoại hối và tài chính quốc gia: Hỗ trợ trong việc thiết kế các công cụ giám sát và điều hành tỷ giá phù hợp với bối cảnh kinh tế Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Tỷ giá hối đoái ảnh hưởng như thế nào đến cán cân thương mại của Việt Nam?
   Tỷ giá hối đoái tác động trực tiếp đến giá cả hàng hóa xuất nhập khẩu. Khi đồng nội tệ mất giá, hàng xuất khẩu trở nên rẻ hơn trên thị trường quốc tế, kích thích xuất khẩu tăng. Tuy nhiên, nhập khẩu cũng có thể tăng do giá nguyên liệu và hàng hóa nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn, dẫn đến thâm hụt thương mại nếu nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu.

2. Tại sao thâm hụt thương mại của Việt Nam vẫn kéo dài dù đồng tiền được định giá thấp?
   Nguyên nhân chính là do tỷ trọng hàng nhập khẩu trong sản xuất cao, đặc biệt là nguyên liệu và máy móc thiết bị, khiến nhập khẩu tăng mạnh khi đồng nội tệ mất giá. Hiệu ứng khối lượng xuất khẩu chưa đủ bù đắp cho sự tăng nhập khẩu, dẫn đến thâm hụt kéo dài.

3. Chính sách tỷ giá nào phù hợp để cải thiện cán cân thương mại?
   Chính sách tỷ giá linh hoạt, neo đồng tiền vào rổ tiền tệ đa dạng, kết hợp với các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro tỷ giá và nâng cao giá trị gia tăng hàng xuất khẩu là giải pháp hiệu quả. Việc này giúp duy trì sức cạnh tranh và ổn định kinh tế vĩ mô.

4. REER là gì và tại sao nó quan trọng trong phân tích tỷ giá?
   REER (Real Effective Exchange Rate) là chỉ số tỷ giá thực đa phương, phản ánh mức độ định giá của đồng nội tệ so với rổ các đồng tiền của đối tác thương mại, đã được điều chỉnh theo chênh lệch lạm phát. REER giúp đánh giá sức cạnh tranh về giá của hàng hóa quốc gia trên thị trường quốc tế.

5. Làm thế nào doanh nghiệp có thể giảm thiểu rủi ro từ biến động tỷ giá?
   Doanh nghiệp có thể sử dụng các công cụ tài chính như hợp đồng tương lai, quyền chọn ngoại hối để khóa tỷ giá, giảm thiểu rủi ro biến động. Đồng thời, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và nguồn cung nguyên liệu cũng giúp giảm phụ thuộc vào biến động tỷ giá.

Kết luận

• Nghiên cứu khẳng định tỷ giá hối đoái có ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động xuất nhập khẩu và cán cân thương mại của Việt Nam trong giai đoạn 2000-2009.
• Đồng Việt Nam được định giá thấp thực tế trong phần lớn thời gian, tạo lợi thế cạnh tranh cho xuất khẩu nhưng vẫn chưa đủ để cân bằng cán cân thương mại do nhập khẩu tăng nhanh.
• Mô hình hồi quy cho thấy tỷ giá danh nghĩa và tỷ giá thực đa phương đều có tác động tích cực đến xuất khẩu, nhưng nhập khẩu cũng tăng mạnh hơn, dẫn đến thâm hụt thương mại kéo dài.
• Các chính sách tỷ giá linh hoạt, kết hợp với cải thiện cơ cấu hàng hóa xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro là cần thiết để cải thiện cán cân thương mại.
• Bước tiếp theo là triển khai các giải pháp chính sách đề xuất trong giai đoạn 2024-2027, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và cập nhật dữ liệu để theo dõi hiệu quả chính sách.

Kêu gọi hành động: Các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ để áp dụng các giải pháp tỷ giá linh hoạt và nâng cao năng lực cạnh tranh, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH  NGUYỄN HỮU THẠNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ CÁN CÂN THƯƠNG MẠI CỦA VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHUYÊN NGÀNH: KINH TẾ TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG Mà SỐ: 60.12 NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS TRẦN NGỌC THƠ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2010 LèI CAM ÐOAN Tôi xin cam doan rang dây là công trình nghiên cúu cúa Tôi vói sn hưóng dan cúa Thay Tran Ngoc Thơ và vói sn giúp dõ cúa ban bè de hoàn thành lu¾n văn này. So li¾u và n®i dung cúa lu¾n văn này là trung thnc và chưa tùng dưoc công bo trưóc dây. HCM, ngày 25 tháng 10 năm 2010 Ngưòi Cam doan Nguyen Huu Thanh LèI CÃM ƠN Trưóc tiên, Tôi xin chân thành cám ơn Thay Tran Ngoc Thơ dã hưóng dan, cung cap nguon tài li¾u tham kháo quý báu, chí dan ket cau và cách tao ra nhung nét d¾c thù riêng cúa de tài de làm cho de tài hay hơn và phù hop vói khá năng cúa bán thân mình. Neu không có sn chí dan cúa Thay chac giò này Tôi van còn lan quan trong vi¾c hoàn thành lu¾n văn. Tôi xin cám ơn sn d®ng viên cúa gia dình Tôi. Cám ơn Ông ngoai, оc bi¾t là ngưòi Cha thân yêu và ngưòi Me dáng kính cúa Tôi, Ba là ngưòi luôn tin tưóng vào Tôi và d¾t niem tin vào Tôi rat lón. Th¾t sn có nhung lúc Tôi phái ch%u nhieu áp lnc tù cu®c song và dã có nhung lúc Tôi dã bó cu®c nhưng moi lan như the thì Tôi lai nghĩ ve ngưòi. Tôi van nhó mãi ve câu nói cúa Cha: “ Thanh à! Cá ho mình chí mình con là hoc tói nơi tói chon, co gang dem niem vinh dn ve nha con, dùng bó cu®c. Ba cnc kho quen roi, Ba cũng già roi, con cho ba tien không bang con cho ba cái hãnh di¾n, co gang lên nghe con!” Ba nói trong nghen ngào. Còn me Tôi thì có lan ke lai: “ Hoi dó mày thi d¾u dai hoc. Me khóc vói C¾u Út mày; me nói: không biet Ch% nên vui hay nên buon khi biet thang Tí Lón (tên cúng cơm cúa Tôi) nó d¾u dai hoc, vui vì con mình thi d¾u, còn buon vì không có tien lo cho nó hoc. Ch% túi thân quá!”. Suot quá trình tôi di hoc vói sn giúp dõ cúa C¾u Út, Chú Ba và các dì, c¾u, mo, anh, ch%,… dã giúp Tôi vưot qua nhung khó khăn trong cu®c song và là nguon d®ng viên tinh than rat lón doi vói Tôi. Anh xin cám ơn vo, cám ơn nhung ngưòi ban thân nhat cúa Tôi, anh cũng xin cám ơn Em Báo dã day anh cách xú lý ky thu¾t trên Eview. Cuoi cùng, Tôi xin chân thành biet ơn nhung Thay, Cô dã t¾n tình truyen dat nhung kien thúc trong suot thòi gian Tôi theo hoc cao hoc và Tôi xin chúc Quý Thay, Cô luôn có nhieu súc khóe, thành công và hanh phúc trong cu®c song! LèI Mé ÐAU. 1 CHƯƠNG 1: CÁC QUAN ÐIEM LÝ THUYET VÀ MOT SO NGHIÊN CÚU THUC TIEN TRÊN THE GIéI VE MOI QUAN H½ GIUA TÝ GIÁ VÀ CAN CÂN THƯƠNG MAI. Các quan diem chú dao trong moi quan h¾ giua tý giá và cán cân thương mai. Các loai tý giá dưoc úng dnng trong phân tích tác d®ng cúa tý giá lên cán cân thương mai. Các kieu thương mai dưoc úng dnng de phân tích. Lý thuyet ve các nhân to tác d®ng lên cán cân thương mai. Các nghiên cúu thnc nghi¾m ve tý giá và cán cân thương mai trên the giói. Cánh báo nguy cơ ve m®t khá năng chien tranh tý giá toàn cau trá dũa thương mai: . 13 Ket lu¾n chương 1. 14 CHƯƠNG 2: NGHIÊN CÚU VÀ ÐÁNH GIÁ TÁC ЮNG CÚA TÝ GIÁ LÊN CÁN CÂN THƯƠNG MAI TAI VI½T NAM. Các bưóc tính tý giá thnc song phương và tý giá thnc da phương (REER). Các han che và dánh giá ket quá tính REER. Các han che trong tính toán tý giá thnc da phương (REER). Ðánh giá ket quá tính REER. Moi quan h¾ giua xuat nh¾p khau và tý giá. Tác d®ng cúa tý giá danh nghĩa USD/VND doi vói hoat d®ng xuat nh¾p khau. Mô hình hoi quy tác d®ng cúa tý giá thnc da phương doi vói xuat nh¾p khau.31 Ket lu¾n chương 2. 34 CHƯƠNG 3: KHÁ NĂNG ÚNG DUNG CÁC CHÍNH SÁCH TÝ GIÁ NHAM CÁI THI½N CÁN CÂN THƯƠNG MAI TAI VI½T NAM. Các dieu ki¾n cn the cúa Vi¾t Nam trong giai doan hi¾n nay. Tình hình ve xuat nh¾p khau. Tình hình xuat nh¾p khau cúa m®t so m¾t hàng chú yeu trong thòi gian qua. Tình hình no quoc gia. Tình hình b®i chi ngân sách và dn tru quoc gia. Tình hình b®i chi Ngân sách. Dn tru quoc gia. Cơ che dieu hành tý giá. Dien bien tý giá. Các mnc tiêu cân bang cn the.53 Ket lu¾n chương 3. 54 CHƯƠNG 4: ÐE XUAT M®T SO CHÍNH SÁCH TÝ GIÁ NHAM CÁI THI½N CÁN CÂN THƯƠNG MAI. Chính sách tý giá dám báo ngang súc mua cúa dong n®i t¾. Neo dong tien vào m®t ro tien t¾. Sú dnng REER như là dnng cn de do lưòng múc d® d%nh giá cúa tý giá hi¾n tai: .3 Be r®ng cúa dái băng tý giá. Thùa nh¾n th% trưòng ngoai hoi không chính thúc. Chong hi¾n tưong dôla hóa. Xây dnng m®t h¾ thong giám sát tài chính hi¾u quá. Xây dnng cơ che quán lý tý giá phù hop vói giai doan h®i nh¾p. Lna chon cơ che quán lý tý giá và thúc day sn phát trien cúa th% trưòng ngoai hoi 59 4. Xây dnng kênh thông tin minh bach ve tý giá. Không lam dnng vai trò tý giá de tao loi loi the canh tranh cho hàng hóa. Giái pháp khác nham ho tro cán cân thương mai. Chính phú thnc hi¾n các chính sách ho tro cho các doanh nghi¾p trong thòi diem khó khăn như hi¾n nay. Thêm giá tr% gia tăng cho hàng hóa xuat khau. Khuyen khích các doanh nghi¾p xuat nh¾p khau sú dnng các công cn phòng ngùa rúi ro tý giá. Chien lưoc lna chon th% trưòng mnc tiêu và dau tư linh hoat theo tý giá. Kêu goi chính sách tiêu dùng hàng n®i d%a cúa ngưòi dân.66 Ket lu¾n chương 4.68 LèI Me ÐAU 1. Lý do chon de tài: Sau khi Vi¾t Nam gia nh¾p WTO, tù năm cuoi năm 2006 den nay, Vi¾t Nam chúng ta dang dan gõ bó nhung rào cán thương mai cho phù hop vói dieu ki¾n gia nh¾p WTO, cơ che dieu hành tý giá cũng phái phù hop vói thnc trang cúa nen kinh te h®i nh¾p và phái dám báo dưoc các mnc tiêu vĩ mô cúa Chính phú. Cơ che và nhung chính sách dieu hành tý giá là m®t nhân to quan trong tác d®ng trnc tiep lên cán cân thương mai cúa Vi¾t Nam. Chúng ta phái công nh¾n rang cơ che và chính sách tý giá cúa Vi¾t Nam trong thòi gian ve sau càng linh hoat và theo sát vói tình hình kinh te trong và ngoài nưóc và dã dat dưoc nhieu thành công rat dáng khích l¾, d¾c bi¾t là nhung tác d®ng tích cnc cúa tý giá lên cán cân thương mai. Tuy nhiên, bên canh nhung thành công dat dưoc, Vi¾t Nam van còn g¾p nhieu khó khăn trong canh tranh thương mai cũng như luôn phái doi di¾n vói “căn b¾nh” nh¾p siêu. Ðã có rat nhieu tranh lu¾n de c¾p ve nguyên nhân cúa căn b¾nh này. Trong dó, có de c¾p den nguyên nhân là do chính sách tý giá chưa th¾t sn hop lý?!. Ðe hieu rõ cn the tác d®ng tý giá hoi doái có moi tương quan như the nào vói cán cân thương mai thì chúng ta can phái phân tích th¾t rõ ve nó. Và dó cũng là lý do Tôi lna chon de tài này. Ðoi tưong và pham vi nghiên cúu Ðe tài nghiên cúu phân tích moi quan h¾ chính giua tý giá hoi doái và cán cân thương mai cúa Vi¾t Nam. Phán ánh cơ che, chính sách dieu hành tý giá Vi¾t Nam trong quá khú và hi¾n tai, và nêu lên m®t so goi ý nhung chính sách liên quan nham cái thi¾n cán cân thương mai. Ngoài ra de tài còn nêu lên m®t so ý kien cúa chuyên gia, nhung quan diem khác nhau ve cơ che dieu hành tý giá hoi doái cúa Vi¾t Nam trong boi cánh kinh te hi¾n nay 1 3. Phương pháp nghiên cúu: Chú yeu sú dnng phương pháp li¾t kê, mô tá, so sánh, phân tích so li¾u thnc tien, doi chieu,… ket hop ve m¾t lý thuyet, các hoc thuyet kinh te, kinh nghi¾m dieu hành; lay moi liên h¾ giua lý thuyet và thnc tien làm phương pháp chú dao de phân tích. Ð%nh hưóng phân tích du li¾u: Phân tích d%nh tính: - Lay cơ só du li¾u tù nhung tài li¾u chính quy liên quan den de tài - Tù nhung văn bán quy pham pháp lu¾t có liên quan den de tài (ngh% d%nh, thông tư, hưóng dan, quy che,…) - Tù nhung nh¾n d%nh cúa các chuyên gia kinh te Phân tích d%nh lưong: - Phân tích so li¾u sơ cap: chay so li¾u thnc tien trên nhung mô hình dưoc xây dnng phù hop vói de tài. - Phân tích so li¾u thú cap (lay tù các nguon thong kê, báo dài, tap chí, các so li¾u phân tích n®i b®, so li¾u phân tích cúa các Ngân hàng, cúa các chuyên gia kinh te,…) 5. Cau trúc de tài: Ðe tài dưoc chia thành 04 chương: CHƯƠNG 1: CÁC QUAN ÐIEM LÝ THUYET VÀ MOT SO NGHIÊN CÚU THUC TIEN TRÊN THE GIéI VE MOI QUAN H½ GIUA TÝ GIÁ VÀ CAN CÂN THƯƠNG MAI CHƯƠNG 2: NGHIÊN CÚU VÀ ÐÁNH GIÁ TÁC ЮNG CÚA TÝ GIÁ LÊN CÁN CÂN THƯƠNG MAI TAI VI½T NAM CHƯƠNG 3: KHÁ NĂNG ÚNG DUNG CÁC CHÍNH SÁCH TÝ GIÁ NHAM CÁI THI½N CÁN CÂN THƯƠNG MAI TAI VI½T NAM CHƯƠNG 4: ÐE XUAT M®T SO CHÍNH SÁCH TÝ GIÁ NHAM CÁI THI½N CÁN CÂN THƯƠNG MAI 2 CHƯƠNG 1: CÁC QUAN ÐIEM LÝ THUYET VÀ MOT SO NGHIÊN CÚU THUC TIEN TRÊN THE GIéI VE MOI QUAN H½ GIUA TÝ GIÁ VÀ CAN CÂN THƯƠNG MAI: 1. Các quan diem chu dao trong moi quan h¾ giua ty giá và cán cân thương mai: 1. Các loai ty giá dưoc úng dnng trong phân tích tác d®ng cua ty giá lên cán cân thương mai: 1. Ty giá hoi doái danh nghĩa (Nominal Exchange Rate) Tý giá danh nghĩa là tý giá dưoc sú dnng (niêm yet) hàng ngày trong giao d%ch trên th% trưòng ngoai hoi, nó chính là giá cúa m®t dong tien dưoc bieu th% thông qua dong tien khác mà chưa de c¾p den tương quan súc mua hàng hóa và d%ch vn giua chúng. Ty giá hoi doái danh nghĩa song phương là giá cá cúa m®t dong tien so vói m®t dong tien khác mà chưa de c¾p den chênh l¾ch lam phát giua hai nưóc.