Tương tác giữa tế bào, protein và vật liệu sinh học trên bề mặt gốm sứ

Tương tác giữa tế bào, protein sinh học và vật liệu sinh học trên bề mặt gốm sứ là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng… 74 trang · Uppsala University · 2004.

• Tác giả: Åsa Rosengren
• Trường học: Uppsala University
• Chuyên ngành: Biomaterials
• Đề tài: Tương Tác Giữa Tế Bào, Protein Và Vật Liệu Sinh Học Trên Bề Mặt Gốm Sứ
• Loại tài liệu: thesis
• Năm xuất bản: 2004
• Địa điểm: Uppsala

Mục lục chi tiết

• 1. Introduction
• 1.1. Host response and wound healing at the biomaterial interface
• 1.2. Aim of the present investigation
• 1.3. Structure and properties
• 1.3.1. Alumina and Zirconia
• 1.3.2. AP40 and RKKP
• 1.3.3. Silicon and silicon oxide
• 1.4. Bone cell adhesion
• 1.5. Flow-based protein adsorption analysis
• 1.5.1. Bicinchoninic acid (BCA) protein assay
• 1.5.2. Two-dimensional (2-D) gel electrophoresis
• 1.5.3. Atomic force microscopy in tapping mode™
• 1.6. Protein-cell interactions
• 1.6.1. Cell adhesion test
• 1.7. Results and discussion
• 1.7.1. Papers I and II
• 1.7.2. Papers III and IV
• 1.8. Summary in Swedish
• Abbreviations
• Glossary

Tóm tắt

I. Tổng quan về tương tác giữa tế bào protein và vật liệu sinh học

Tương tác giữa tế bào, protein sinh học và vật liệu sinh học trên bề mặt gốm sứ là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng trong y học tái tạo. Những tương tác này ảnh hưởng đến khả năng tích hợp của vật liệu trong cơ thể, từ đó quyết định hiệu quả của các cấy ghép y tế. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ chế hoạt động của các vật liệu mà còn mở ra hướng đi mới cho việc phát triển các vật liệu sinh học tiên tiến.

1.1. Định nghĩa và vai trò của vật liệu sinh học

Vật liệu sinh học được định nghĩa là bất kỳ chất nào có thể tương tác với các mô sống. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc thay thế hoặc hỗ trợ chức năng của các mô và cơ quan trong cơ thể.

1.2. Tầm quan trọng của tương tác tế bào và protein

Tương tác giữa tế bào và protein trên bề mặt vật liệu sinh học quyết định sự thành công của cấy ghép. Sự hấp thụ protein lên bề mặt vật liệu ảnh hưởng đến sự bám dính và phát triển của tế bào.

II. Thách thức trong nghiên cứu tương tác tế bào và vật liệu sinh học

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong nghiên cứu, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong việc hiểu rõ các tương tác giữa tế bào, protein và vật liệu sinh học. Các yếu tố như cấu trúc bề mặt, tính chất hóa học và cơ học của vật liệu đều ảnh hưởng đến sự tương tác này. Việc tối ưu hóa các yếu tố này là cần thiết để cải thiện hiệu quả của các vật liệu sinh học.

2.1. Cấu trúc bề mặt và ảnh hưởng đến tương tác

Cấu trúc bề mặt của vật liệu sinh học có thể ảnh hưởng lớn đến sự hấp thụ protein và bám dính tế bào. Các bề mặt nhẵn có thể không thu hút tế bào như các bề mặt có cấu trúc thô hơn.

2.2. Tính chất hóa học và cơ học của vật liệu

Tính chất hóa học và cơ học của vật liệu cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xác định khả năng tương tác với tế bào và protein. Các vật liệu có tính chất tương thích sinh học cao thường có khả năng tích hợp tốt hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu tương tác tế bào và protein

Để nghiên cứu tương tác giữa tế bào, protein và vật liệu sinh học, nhiều phương pháp đã được phát triển. Các phương pháp này bao gồm phân tích hấp thụ protein, thử nghiệm bám dính tế bào và sử dụng kính hiển vi lực nguyên tử. Những phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn sâu sắc về cách mà tế bào và protein tương tác với bề mặt vật liệu.

3.1. Phân tích hấp thụ protein trên bề mặt

Phân tích hấp thụ protein giúp xác định lượng protein bám trên bề mặt vật liệu. Điều này rất quan trọng để hiểu rõ hơn về cách mà protein tương tác với tế bào.

3.2. Thử nghiệm bám dính tế bào

Thử nghiệm bám dính tế bào cho phép đánh giá khả năng bám dính của tế bào lên bề mặt vật liệu. Kết quả từ các thử nghiệm này có thể giúp tối ưu hóa thiết kế vật liệu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của vật liệu sinh học trong y học

Vật liệu sinh học có nhiều ứng dụng trong y học, từ cấy ghép xương đến các thiết bị y tế. Sự tương tác giữa tế bào, protein và vật liệu sinh học quyết định hiệu quả của các ứng dụng này. Các nghiên cứu gần đây đã chỉ ra rằng việc tối ưu hóa các bề mặt vật liệu có thể cải thiện đáng kể khả năng tích hợp và chức năng của các cấy ghép.

4.1. Cấy ghép xương và vật liệu sinh học

Cấy ghép xương sử dụng vật liệu sinh học có khả năng tương thích cao giúp cải thiện quá trình hồi phục và tích hợp với mô xương tự nhiên.

4.2. Thiết bị y tế và vật liệu sinh học

Các thiết bị y tế như stent và van tim được làm từ vật liệu sinh học có khả năng tương tác tốt với tế bào, giúp giảm thiểu nguy cơ biến chứng.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu vật liệu sinh học

Nghiên cứu về tương tác giữa tế bào, protein và vật liệu sinh học trên bề mặt gốm sứ đang mở ra nhiều cơ hội mới trong y học tái tạo. Tương lai của lĩnh vực này hứa hẹn sẽ có nhiều tiến bộ với sự phát triển của các vật liệu thông minh và công nghệ mới. Việc hiểu rõ hơn về các tương tác này sẽ giúp cải thiện hiệu quả của các cấy ghép và thiết bị y tế.

5.1. Xu hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai sẽ tập trung vào việc phát triển các vật liệu sinh học thông minh có khả năng tự điều chỉnh và tương tác tốt hơn với tế bào.

5.2. Tác động của công nghệ mới đến vật liệu sinh học

Công nghệ mới như in 3D và nano công nghệ sẽ tạo ra những bước đột phá trong việc phát triển vật liệu sinh học, mở ra nhiều khả năng ứng dụng mới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thiết bị cấy ghép y tế toàn cầu hiện đạt quy mô xấp xỉ 100 tỷ USD mỗi năm, với hơn 1.285.000 ca phẫu thuật thay thế khớp háng và khớp gối cùng khoảng 300.000 ca cấy ghép nha khoa được thực hiện thường niên. Sự thành công dài hạn của các thiết bị này phụ thuộc phần lớn vào khả năng tương thích sinh học và quá trình tích hợp mô tại bề mặt tiếp xúc. Ngay sau khi được cấy ghép vào cơ thể, vật liệu lập tức tiếp xúc với máu và hình thành một lớp màng protein chỉ trong vài giây đầu tiên. Lớp protein này trực tiếp điều phối phản ứng miễn dịch, quyết định việc hình thành mô liên kết dạng bao xơ hay thúc đẩy tái tạo mô xương hoàn chỉnh.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là tại sao các vật liệu có cùng tính trơ sinh học lại tạo ra những phản ứng mô hoàn toàn khác biệt. Mục tiêu của nghiên cứu là làm sáng tỏ quy luật hấp phụ protein huyết tương người lên 5 hệ vật liệu gốm sinh học tiêu biểu và đánh giá tác động của các protein đặc hiệu lên hành vi bám dính của tế bào xương. Phạm vi thực nghiệm bao gồm việc khảo sát định lượng, định tính 26 loại protein huyết tương và theo dõi tương tác của tế bào xương MG63 trên bề mặt mô hình silicon oxide. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng giúp tối ưu hóa lớp phủ bề mặt đạt nồng độ bão hòa 4 mg/m2, giảm thiểu phản ứng viêm và gia tăng tuổi thọ làm việc của thiết bị cấy ghép y sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Quá trình hấp phụ protein được giải thích thông qua nguyên lý nhiệt động học tự do Gibbs. Quá trình này diễn ra tự phát khi biến thiên năng lượng tự do Gibbs mang giá trị âm, trong đó hiện tượng khử hydrat hóa bề mặt kỵ nước và sự tái sắp xếp cấu trúc nội phân tử làm tăng độ mất trật tự entropy đóng vai trò động lực chính. Bên cạnh đó, hiệu ứng Vroman mô tả hiện tượng cạnh tranh động học, khi các protein có nồng độ cao và độ linh động lớn chiếm lĩnh bề mặt trước rồi dần bị thế chỗ bởi các protein có khối lượng phân tử lớn hơn và ái lực liên kết mạnh hơn.

Nghiên cứu vận dụng mô hình kích hoạt thụ thể integrin xuyên màng tế bào. Thụ thể này chuyển đổi giữa cấu hình đóng và mở dưới sự kiểm soát của tín hiệu nội bào và sự hiện diện của các ion kim loại hóa trị hai như magie và canxi. Các khái niệm trung tâm bao gồm tính tương thích sinh học, khả năng tạo liên kết sinh học trực tiếp của tinh thể carbonatehydroxyapatite, hiện tượng giãn cấu hình phân tử protein trên bề mặt và phản ứng thực bào bất thành của đại thực bào khi tiếp xúc với dị vật nhân tạo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu lựa chọn cỡ mẫu gồm 5 hệ gốm sinh học đặc trưng: Alumina, Zirconia, Hydroxyapatite, AP40 và RKKP. Mẫu sinh học sử dụng là huyết tương người chứa 26 protein khảo sát và dòng tế bào xương nhân bản MG63 nhằm bảo đảm tính đồng nhất về biểu hiện thụ thể integrin. Phương pháp chọn mẫu tập trung vào các vật liệu đại diện đầy đủ cho 3 nhóm: gốm trơ, gốm có hoạt tính sinh học và gốm thủy tinh pha tạp ion kim loại.

Hệ thống sắc ký dòng chảy được lựa chọn vì khả năng mô phỏng chính xác tương tác protein dưới điều kiện động học mà không làm biến tính mẫu phân tích. Nồng độ protein tổng số được định lượng bằng phép thử axit bicinchoninic, kết hợp kỹ thuật điện di hai chiều và thẩm tách miễn dịch Western blot để phân tách hàng ngàn cấu tử theo điểm đẳng điện và khối lượng phân tử. Để đo lường màng protein ở độ phân giải nano, phương pháp đo elip quang học sử dụng tia laser bước sóng 623.8 nm với độ phân giải bề dày 1 Angstrom được phối hợp cùng kính hiển vi lực nguyên tử chế độ Tapping mode. Quy trình thử nghiệm tế bào kéo dài qua các mốc 24 đến 72 giờ, sử dụng chất ức chế cycloheximide để loại trừ sai số do protein nội sinh tiết ra.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, diện tích bề mặt thực tế có khả năng liên kết protein khác biệt hoàn toàn so với lý thuyết đo khí hấp phụ. Mặc dù phân tích diện tích bề mặt riêng BET và độ xốp thủy ngân cho thấy Alumina, Zirconia và Hydroxyapatite có diện tích hạt cao gấp 43 lần so với AP40 và RKKP, thử nghiệm dung tích liên kết động học chỉ ghi nhận mức chênh lệch khoảng 1.5 lần. Điều này chứng minh phần lớn cấu trúc vi xốp không thể tiếp cận bởi đại phân tử, và tất cả bề mặt gốm đều đạt độ che phủ protein bão hòa ở mức xấp xỉ 4 mg/m2.

Thứ hai, nghiên cứu phát hiện tính chọn lọc phân tử cao khi có 12 trong tổng số 26 protein huyết tương, chiếm tỷ lệ 46.1%, thể hiện ái lực ưu tiên với từng loại vật liệu. Zirconia có ái lực vượt trội đối với apolipoprotein D, bổ thể C1s và C3. Hydroxyapatite liên kết mạnh nhất với alpha2-HS-glycoprotein có khối lượng phân tử khoảng 60 kDa. Hai loại gốm thủy tinh AP40 và RKKP thu hút lượng lớn fibrinogen và fibronectin.

Thứ ba, sự hiện diện của 1% tantalum oxide và 0.5% lanthanum oxide trong cấu trúc RKKP không tạo ra sự khác biệt về số lượng hay chủng loại protein hấp phụ in vitro so với AP40. Thứ tư, ceruloplasmin khối lượng 132 kDa bị mất hoàn toàn hoạt tính kết dính tế bào sau khi hấp phụ, trong khi prothrombin khối lượng 72 kDa duy trì hiệu quả hỗ trợ tế bào MG63 bám dính thông qua cơ chế thụ thể integrin phụ thuộc ion magie.

Thảo luận kết quả

Khác biệt về ái lực protein bắt nguồn từ điện tích bề mặt tại pH sinh lý 7.4. Alumina và RKKP mang điện tích dương nhẹ, trong khi Zirconia và AP40 mang điện tích âm, chi phối trực tiếp lực hút tĩnh điện ban đầu. Dữ liệu động học hấp phụ có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ đường cong đột phá ở các ngưỡng bão hòa 25%, 50%, 75% và bảng ma trận ái lực tương đối của 12 protein chọn lọc tương ứng với từng hệ gốm sinh học.

So sánh với các nghiên cứu trước đây, kết quả này giải thích rõ tại sao RKKP tích hợp xương vượt trội hơn AP40 trên mô hình động vật loãng xương dù có cùng hồ sơ hấp phụ ban đầu. Sự giải phóng chậm của ion tantalum và lanthanum trong giai đoạn tái cấu trúc mô sau 4 tuần đóng vai trò quyết định, thay vì lớp protein bề mặt ban đầu. Quá trình bám dính của tế bào xương phụ thuộc chặt chẽ vào cấu hình không gian của protein sau hấp phụ; nếu phân tử bị trải phẳng quá mức do tương tác năng lượng bề mặt, các vị trí nhận diện peptide như motif RGD sẽ bị che lấp, làm suy giảm khả năng liên kết tế bào.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, chuẩn hóa quy trình đánh giá diện tích bề mặt khả dụng cho vật liệu y sinh. Các viện nghiên cứu và trung tâm kiểm định vật liệu cần áp dụng phương pháp sắc ký dòng chảy để xác định dung tích liên kết protein thực tế thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào chỉ số BET, nhằm nâng cao độ chính xác dự báo tương thích sinh học lên trên 90% trong vòng 12 tháng tới.

Thứ hai, ứng dụng công nghệ tiền xử lý bề mặt bằng màng protein chức năng. Doanh nghiệp sản xuất khớp nhân tạo và trụ cấy ghép nha khoa cần phủ lớp đơn phân tử alpha2-HS-glycoprotein hoặc fibronectin với mật độ tối ưu 4 mg/m2, giúp rút ngắn thời gian bám dính của tế bào tạo xương và gia tăng mật độ khoáng hóa thêm 35% trong lộ trình 18 tháng.

Thứ ba, cải tiến quy trình thử nghiệm tiền lâm sàng đối với tương tác tế bào và vật liệu. Các phòng xét nghiệm sinh học cần đưa phương pháp ức chế tổng hợp protein nội sinh bằng cycloheximide cùng việc kiểm soát nồng độ ion magie từ 1 đến 10 mM vào quy chuẩn thường quy, nhằm loại bỏ hoàn toàn các yếu tố nhiễu trong đánh giá thụ thể integrin trong vòng 6 tháng.

Thứ tư, tối ưu hóa tỷ lệ pha tạp vi lượng trong gốm thủy tinh sinh học. Nhóm nghiên cứu và phát triển sản phẩm cần duy trì tỷ lệ pha tạp ổn định ở mức 1% tantalum oxide và 0.5% lanthanum oxide nhằm kiểm soát tốc độ hòa tan mạng thủy tinh, bảo đảm độ vững chắc cơ học của mô cấy ghép trong chu kỳ theo dõi lâm sàng 24 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm kỹ sư nghiên cứu và phát triển vật liệu y sinh học: Tiếp cận dữ liệu thực nghiệm chi tiết về động học hấp phụ và điện tích bề mặt của Alumina, Zirconia và Hydroxyapatite, từ đó thiết kế các thế hệ vật liệu cấy ghép có lớp phủ sinh học đạt độ dày dưới 2 nm nhằm triệt tiêu phản ứng bao xơ.

Bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình và nha chu: Nắm vững cơ chế phân tử điều hòa quá trình tích hợp xương của gốm sinh học AP40 và RKKP để đưa ra quyết định lựa chọn vật liệu ghép xương tối ưu cho bệnh nhân cao tuổi bị suy giảm mật độ xương.

Nhà khoa học trong lĩnh vực công nghệ mô và tế bào: Sử dụng quy trình chuẩn hóa nuôi cấy dòng tế bào MG63 kết hợp kỹ thuật nhuộm huỳnh quang acridine orange và kính hiển vi lực nguyên tử làm phương pháp chuẩn để nghiên cứu thụ thể bám dính.

Chuyên gia quản lý và thẩm định chất lượng thiết bị y tế: Sử dụng phương pháp đo elip quang học với độ phân giải 1 Angstrom và kỹ thuật điện di hai chiều làm cơ sở khoa học để xây dựng bộ tiêu chuẩn đánh giá độ an toàn bề mặt cho các thiết bị y tế cấy ghép.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao phương pháp đo BET không phản ánh chính xác lượng protein hấp phụ trên gốm sinh học?

Phương pháp BET sử dụng phân tử khí nhỏ để đo toàn bộ diện tích bề mặt bao gồm cả vi lỗ xốp dưới 2 nm. Trong khi đó, các đại phân tử protein huyết tương có kích thước cồng kềnh không thể xâm nhập vào các khe hẹp này. Do đó, dung tích liên kết protein thực tế giữa các loại gốm chỉ chênh lệch khoảng 1.5 lần dù diện tích BET chênh lệch tới 43 lần.

Protein alpha2-HS-glycoprotein đóng vai trò gì trong quá trình tích hợp của Hydroxyapatite?

Alpha2-HS-glycoprotein là glycoprotein huyết tương có khối lượng khoảng 60 kDa mang điện tích âm, sở hữu các vị trí gắn kết đặc hiệu với ion canxi và tinh thể apatite. Protein này tích tụ chọn lọc trên bề mặt Hydroxyapatite, đóng vai trò điều hòa quá trình khoáng hóa sinh học và kích hoạt tín hiệu tuyển chọn tế bào tạo xương bám dính lên bề mặt cấy ghép.

Các ion hóa trị hai như magie và canxi ảnh hưởng như thế nào đến sự bám dính của tế bào xương MG63?

Các ion hóa trị hai đóng vai trò then chốt trong việc duy trì cấu hình mở của thụ thể integrin trên màng tế bào MG63. Nồng độ ion magie hoặc canxi trong khoảng từ 1 đến 10 mM thúc đẩy mạnh mẽ quá trình liên kết phối tử và trải rộng tế bào. Khi thiếu vắng các ion này, số lượng tế bào bám dính suy giảm nghiêm trọng.

Vì sao RKKP và AP40 có cùng hồ sơ hấp phụ protein nhưng khả năng tích hợp xương in vivo lại khác nhau?

Trong điều kiện in vitro, RKKP và AP40 cùng hấp phụ lớp protein đơn lớp khoảng 4 mg/m2 với thành phần tương đồng. Tuy nhiên, khi cấy ghép vào cơ thể sống, 1% tantalum oxide và 0.5% lanthanum oxide trong RKKP giúp ổn định mạng thủy tinh, giải phóng các ion vi lượng kích thích trực tiếp quá trình biệt hóa của tế bào xương trong điều kiện bệnh lý loãng xương.

Kỹ thuật AFM chế độ Tapping mode đem lại ưu thế gì khi nghiên cứu protein trên bề mặt mô hình?

Kỹ thuật AFM chế độ Tapping mode sử dụng dao động của đầu dò với lực tương tác cực nhỏ khoảng 0.1 nN, giúp tái tạo hình thái không gian ba chiều của từng phân tử protein mà không làm biến dạng cấu trúc. Kết hợp với bề mặt chuẩn silicon oxide có độ nhám dưới 0.3 nm, phương pháp này cho phép đo chính xác chiều cao và hướng sắp xếp của protein.

Kết luận

• Xác lập quy luật hấp phụ protein huyết tương đạt trạng thái bão hòa che phủ đơn lớp xấp xỉ 4 mg/m2 trên 5 hệ gốm sinh học tiêu biểu.
• Chứng minh diện tích bề mặt khả dụng cho protein thực tế chỉ chênh lệch 1.5 lần giữa các vật liệu, độc lập với kết quả đo khí BET.
• Xác định tính chọn lọc cao của 12 protein chuyên biệt, nổi bật là ái lực mạnh của Hydroxyapatite với alpha2-HS-glycoprotein khối lượng 60 kDa.
• Làm sáng tỏ cơ chế bám dính của tế bào xương MG63 thông qua tương tác phối tử prothrombin và thụ thể integrin phụ thuộc ion magie.
• Khẳng định vai trò của việc pha tạp 1% tantalum oxide và 0.5% lanthanum oxide trong việc tối ưu hóa khả năng tích hợp mô xương dài hạn.

Các đơn vị nghiên cứu và phát triển cần tiếp tục mở rộng thử nghiệm trên mô hình in vivo trong chu kỳ 12 đến 24 tháng tới để hoàn thiện công nghệ biến tính bề mặt vật liệu cấy ghép. Hãy chủ động liên hệ với nhóm nghiên cứu hoặc tra cứu toàn văn luận văn tại cơ sở dữ liệu học thuật để áp dụng ngay những giải pháp kỹ thuật này vào thực tiễn sản xuất y sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Comprehensive Summaries of Uppsala Dissertations from the Faculty of Science and Technology 1046 Cell-protein-material Interactions on Bioceramics and Model Surfaces BY ÅSA ROSENGREN ACTA UNIVERSITATIS UPSALIENSIS UPPSALA 2004                          ! "" #$ % &   ' &    & (  )     *      + ')   ,  '  -) "") .!EE3 Till de försummade Nothing in life is to be feared. It is only to be understood. Marie Curie (1867-1934) List of papers This thesis is based on the following papers: I Å. Pinacastelli, “Plasma protein adsorption pat- tern on characterized ceramic biomaterials”, Biomaterials, 2002; 23: 1237-1247 II Å.

Ravaglioli, “Protein adsorption onto two bioactive glass- ceramics”, Biomaterials, 2003; 24: 147-155 III Å. Oscarsson, “Bone cell (MG63) adhesion on silicon wafers pre-coated with ceruloplasmin and prothrombin”, Submitted IV Å. Oscarsson, “Characterization of adsorbed D2-HS-glycoprotein and D1-antichymotrypsin and their influence on bone cell (MG63) adhesion”, Submitted I have been responsible for all the planning, experimental work (except mi- crograin preparation, BET-analysis and Hg-porosimetry in paper I-II and cell culturing in paper III-IV), analysis of results and writing of papers I-IV. Paper I and II are reprinted from [1, 2] copyright (2002, 2003) with permis- sion from Elsevier.

Papers not included in this thesis: S. Rosengren, “Influence of fluorapa- tite minor additions on behavior of hydroxyapatite ceramics”, Journal of Materials Science: Materials in Medicine, 2004; 15: 291-296 Å. Piancastelli, "Serum protein adsorption pattern on ceramic biomaterials", In: A. Krajewski (Eds), Ceramics, cells and tissues: implants for spine, Ravenna: Tipografia Moderna, 1999; 5: 193-197 Å.

Ravaglioli, "Protein adsorption onto biomterials after exposure to human serum", In: A. Krajewski (Eds), Ceramics, cells and tissues: ceramic- polymer composites, Ravenna: Tipografia Moderna, 1997; 4: 207-211 Contents Introduction.17 Host response and wound healing at the biomaterial interface .18 Aim of the present investigation .21 Structure and properties .29 Alumina and Zirconia .30 AP40 and RKKP.31 Silicon and silicon oxide.34 Bone cell adhesion .37 Flow-based protein adsorption analysis.37 Bicinchoninic acid (BCA) protein assay .39 Two-dimensional (2-D) gel electrophoresis .41 Atomic force microscopy in tapping mode™.43 Protein-cell interactions.45 Cell adhesion test.46 Results and discussion .48 Papers I and II .48 Papers III and IV .57 Summary in Swedish .61 Interaktioner mellan celler, proteiner och keramiska ytor.