Tự do tài chính tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp

Chuyên khảo phân tích Financial liberalization the case of vietnam graduation thesis, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân
• Người hướng dẫn: Cấn Thúy Liên
• Trường học: Banking Academy
• Chuyên ngành: Banking
• Đề tài: Tự Do Tài Chính Tại Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEGDEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research rationale
• 1.2. Research questions
• 1.3. Research objectives
• 1.4. Research Scope
• 1.5. Research methodology
• 1.6. Thesis outline
• 2. CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION
• 2.1. The order of financial liberalization
• 2.2. The role of financial liberalization in the economy
• 2.3. The advantages of financial liberalization
• 2.4. The disadvantages of financial liberalization
• 2.5. Waves of financial liberalization
• 3. CHAPTER 3: FINANCIAL LIBERALIZATION IN VIETNAM
• 3.1. The need for financial liberalization implementation in Vietnam
• 3.2. The process of financial liberalization in Vietnam
• 3.3. Interest rates liberalization in Vietnam
• 3.4. Exchange rate liberalization in Vietnam
• 3.5. Capital account liberalization in Vietnam
• 3.6. Financial services liberalization in Vietnam
• 4. CHAPTER 4: SOLUTIONS TO VIETNAM FINANCIAL LIBERALIZATION PROCESS IN THE CURRENT PERIOD
• 4.1. Vietnam financial liberalization process in the current period
• 4.2. Solutions to financial liberalization process in Vietnam
• 4.3. Restructuring to have a safe and efficient banking system in Vietnam
• 4.4. Stabilizing Vietnam’s stock market
• 4.5. Enhancing banking-finance supervision bodies and enforcement
• 4.6. Reforming auditing and accounting practice
• 4.7. Promoting information disclosure and transparency
• 4.8. Implementing corporate restructuring and the privatization process
• 4.9. Strengthening management competence and banking education
• 4.10. Applying modern technology - computerization
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES, FIGURES, AND DIAGRAMS

Tóm tắt

I. Tự do tài chính là gì Tổng quan về tự do tài chính

Tự do tài chính là trạng thái khi cá nhân có đủ tài sản để trang trải chi phí sinh hoạt mà không cần phải làm việc để kiếm tiền. Đây là mục tiêu mà nhiều người hướng tới, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phát triển. Tự do tài chính không chỉ là có nhiều tiền, mà là có khả năng quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, tạo ra các nguồn thu nhập thụ động và bảo vệ tài sản. Để đạt được độc lập tài chính, cần phải có một kế hoạch tài chính rõ ràng và tuân thủ kỷ luật. Nhiều người trẻ hiện nay tham gia vào FIRE movement Việt Nam với mong muốn về hưu sớm và tận hưởng cuộc sống.

1.1. Định nghĩa và các yếu tố cấu thành tự do tài chính

Tự do tài chính, hay tài chính tự do, không chỉ đơn thuần là có một lượng tiền lớn. Nó bao gồm việc quản lý tài chính cá nhân, tạo ra thu nhập thụ động, và kiểm soát chi tiêu. Các yếu tố quan trọng bao gồm: tiết kiệm, đầu tư, giảm nợ, và lập kế hoạch tài chính. Việc hiểu rõ các yếu tố này là bước đầu tự do tài chính quan trọng để đạt được mục tiêu.

1.2. Vì sao tự do tài chính quan trọng với người Việt

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, tự do tài chính ở Việt Nam trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Áp lực công việc, chi phí sinh hoạt tăng cao, và sự bất ổn của thị trường lao động thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm sự ổn định tài chính. Tự do tài chính cho người Việt giúp giảm bớt căng thẳng, có nhiều lựa chọn hơn trong cuộc sống, và đảm bảo an sinh khi về già. Nó cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội thông qua việc tăng cường đầu tư và tiêu dùng.

1.3. Mục tiêu tài chính và cách thiết lập mục tiêu phù hợp

Để đạt được tự do tài chính, việc thiết lập mục tiêu tự do tài chính cụ thể là vô cùng quan trọng. Các mục tiêu này cần phải SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound). Ví dụ, thay vì đặt mục tiêu chung chung là “giàu có”, hãy đặt mục tiêu cụ thể như “đầu tư vào bất động sản để có thu nhập thụ động 10 triệu đồng/tháng trong vòng 5 năm tới”.

II. Thực trạng tự do tài chính ở Việt Nam Đâu là thách thức

Mặc dù ngày càng có nhiều người Việt Nam quan tâm đến tự do tài chính, nhưng thực trạng tự do tài chính Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Mức lương trung bình còn thấp, thói quen tiết kiệm chưa cao, và kiến thức về tài chính cá nhân còn hạn chế là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, sự biến động của thị trường chứng khoán và bất động sản cũng gây khó khăn cho việc đầu tư tài chính. Theo báo cáo của Banking Academy, việc thiếu hụt kiến thức về tài chính và đầu tư là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều người Việt khó đạt được tự do tài chính.

2.1. Mức thu nhập bình quân và khả năng tiết kiệm của người Việt

Mức thu nhập bình quân của người Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực, dẫn đến khả năng tiết kiệm bị hạn chế. Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, đặc biệt ở các thành phố lớn, khiến việc tích lũy tài sản trở nên khó khăn hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập kế hoạch tài chính và đầu tư dài hạn.

2.2. Rào cản tâm lý và thiếu kiến thức về quản lý tài chính

Nhiều người Việt Nam vẫn còn e ngại khi nói về tiền bạc và đầu tư. Sự thiếu hụt kiến thức về quản lý tài chính cá nhân, đầu tư thông minh, và các công cụ tài chính khiến họ dễ mắc phải sai lầm và bỏ lỡ cơ hội. Bên cạnh đó, thói quen chi tiêu không kiểm soát và dễ bị ảnh hưởng bởi quảng cáo cũng là một rào cản lớn.

2.3. Ảnh hưởng của nợ tiêu dùng và áp lực tài chính gia đình

Tình trạng nợ tiêu dùng, đặc biệt là nợ thẻ tín dụng và vay tín chấp, đang gia tăng ở Việt Nam. Áp lực tài chính gia đình, như chi phí học hành của con cái và chăm sóc cha mẹ già, cũng là một gánh nặng lớn đối với nhiều người. Điều này làm giảm khả năng tiết kiệm và đầu tư, cản trở con đường đến tự do tài chính.

III. Cách đạt tự do tài chính Hướng dẫn từng bước hiệu quả

Để đạt được tự do tài chính, cần có một kế hoạch rõ ràng và thực hiện nó một cách kỷ luật. Bắt đầu bằng việc đánh giá tình hình tài chính hiện tại, xác định mục tiêu cụ thể, và xây dựng một kế hoạch tự do tài chính phù hợp. Tập trung vào việc tăng thu nhập, giảm chi tiêu, và đầu tư tài chính một cách thông minh. Tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tư vấn tài chính nếu cần thiết.

3.1. Đánh giá tình hình tài chính cá nhân hiện tại một cách chi tiết

Bước đầu tiên là đánh giá chính xác tình hình tài chính hiện tại. Liệt kê tất cả các khoản thu nhập, chi tiêu, tài sản (bao gồm tiền mặt, chứng khoán, bất động sản,...) và nợ (bao gồm nợ thẻ tín dụng, nợ vay mua nhà, nợ vay tiêu dùng,...). Sử dụng các công cụ quản lý tài chính cá nhân để theo dõi dòng tiền và phân tích các khoản chi tiêu.

3.2. Phương pháp tăng thu nhập và kiếm tiền thụ động hiệu quả

Tăng thu nhập là một yếu tố quan trọng để đạt được tự do tài chính. Tìm kiếm các cơ hội làm thêm giờ, phát triển kỹ năng mới để có thể nhận được mức lương cao hơn, hoặc bắt đầu một công việc kinh doanh riêng. Bên cạnh đó, tạo ra các nguồn thu nhập thụ động (ví dụ: cho thuê bất động sản, đầu tư vào quỹ đầu tư,...) sẽ giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào công việc chính.

3.3. Bí quyết giảm chi tiêu và tiết kiệm tiền hiệu quả nhất

Giảm chi tiêu là một yếu tố không thể thiếu trong kế hoạch tự do tài chính. Lập ngân sách chi tiêu hàng tháng, cắt giảm những khoản chi tiêu không cần thiết, và tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm tiền trong sinh hoạt hàng ngày (ví dụ: nấu ăn tại nhà thay vì ăn ngoài, sử dụng phương tiện công cộng,...). Tiết kiệm thường xuyên và đều đặn là chìa khóa để tích lũy tài sản.

IV. Đầu tư tài chính thông minh Bí quyết gia tăng tài sản bền vững

Đầu tư là một phần quan trọng để đạt được tự do tài chính. Tuy nhiên, cần phải đầu tư tài chính một cách thông minh và có chiến lược. Tìm hiểu về các kênh đầu tư khác nhau (như chứng khoán, bất động sản, trái phiếu,...) và lựa chọn những kênh phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính của bản thân. Đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro.

4.1. Các kênh đầu tư phổ biến và phù hợp với người Việt Nam

Người Việt Nam có nhiều lựa chọn đầu tư khác nhau, bao gồm: gửi tiết kiệm ngân hàng, mua bất động sản, đầu tư vào chứng khoán, trái phiếu, quỹ đầu tư, và kinh doanh riêng. Mỗi kênh đầu tư đều có những ưu và nhược điểm riêng, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định.

4.2. Chiến lược đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro

Không nên dồn hết tiền vào một kênh đầu tư duy nhất. Đầu tư vào nhiều loại tài sản khác nhau (ví dụ: vừa có tiền mặt, vừa có chứng khoán, vừa có bất động sản,...). Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng đạt được lợi nhuận ổn định.

4.3. Cách lựa chọn sản phẩm đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro

Khẩu vị rủi ro là mức độ chấp nhận rủi ro của một nhà đầu tư. Nếu là người thích an toàn, nên lựa chọn các sản phẩm đầu tư có rủi ro thấp (ví dụ: gửi tiết kiệm, mua trái phiếu chính phủ). Nếu là người chấp nhận rủi ro cao, có thể xem xét đầu tư vào chứng khoán hoặc bất động sản.

V. Quản lý rủi ro và bảo vệ tài sản Giải pháp bền vững

Để duy trì tự do tài chính lâu dài, cần phải có kế hoạch quản lý tài chính cá nhân rủi ro và bảo vệ tài sản. Điều này bao gồm việc mua bảo hiểm (bảo hiểm y tế, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm tài sản,...), xây dựng quỹ dự phòng, và lập kế hoạch thừa kế.

5.1. Vai trò của bảo hiểm trong bảo vệ tài sản và giảm thiểu rủi ro

Bảo hiểm giúp bảo vệ tài sản khỏi những rủi ro bất ngờ (ví dụ: tai nạn, bệnh tật, thiên tai,...). Có nhiều loại bảo hiểm khác nhau, mỗi loại có một chức năng và phạm vi bảo vệ riêng. Lựa chọn loại bảo hiểm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của bản thân.

5.2. Xây dựng quỹ dự phòng và quản lý nợ hiệu quả nhất

Quỹ dự phòng là khoản tiền dành riêng cho những tình huống khẩn cấp (ví dụ: mất việc, ốm đau,...). Nên có ít nhất 3-6 tháng chi phí sinh hoạt trong quỹ dự phòng. Quản lý nợ hiệu quả bằng cách trả nợ đúng hạn, tránh vay nợ quá nhiều, và tìm kiếm các giải pháp tái cơ cấu nợ nếu cần thiết.

5.3. Lập kế hoạch thừa kế và bảo đảm tương lai cho gia đình

Lập kế hoạch thừa kế giúp đảm bảo tài sản được chuyển giao cho những người thân yêu một cách suôn sẻ và hiệu quả. Có thể sử dụng các công cụ như di chúc, ủy thác,... để thực hiện kế hoạch thừa kế. Việc này giúp giảm thiểu tranh chấp và đảm bảo tương lai tài chính cho gia đình.

VI. Tương lai của tự do tài chính ở Việt Nam Triển vọng và xu hướng

Với sự phát triển của kinh tế và công nghệ, tương lai của tự do tài chính ở Việt Nam hứa hẹn nhiều triển vọng. Sự ra đời của các công cụ tài chính mới, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, và sự quan tâm ngày càng lớn đến tài chính bền vững sẽ thúc đẩy quá trình đạt được tự do tài chính của người Việt. Tuy nhiên, cũng cần phải đối mặt với những thách thức như biến động kinh tế toàn cầu và rủi ro lừa đảo tài chính.

6.1. Ảnh hưởng của công nghệ và Fintech đến tự do tài chính

Các ứng dụng Fintech (công nghệ tài chính) đang thay đổi cách chúng ta quản lý tiền bạc và đầu tư. Các ứng dụng này cung cấp các công cụ tiện lợi để theo dõi chi tiêu, lập ngân sách, và đầu tư vào các sản phẩm tài chính khác nhau. Điều này giúp người Việt Nam tiếp cận với các dịch vụ tài chính một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

6.2. Xu hướng đầu tư bền vững và trách nhiệm xã hội

Tài chính bền vững và đầu tư có trách nhiệm xã hội ngày càng trở nên phổ biến. Các nhà đầu tư quan tâm đến việc đầu tư vào các công ty có tác động tích cực đến môi trường và xã hội. Điều này không chỉ mang lại lợi nhuận tài chính mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

6.3. Những thách thức và cơ hội trong bối cảnh kinh tế mới

Bối cảnh kinh tế mới với nhiều biến động và bất ổn đòi hỏi người Việt Nam phải có kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính tốt hơn. Cần phải cập nhật thông tin liên tục, thích nghi với những thay đổi của thị trường, và cẩn trọng trước những rủi ro lừa đảo tài chính. Tuy nhiên, bối cảnh này cũng mang lại nhiều cơ hội mới để tạo ra thu nhập và đầu tư, giúp người Việt Nam tiến gần hơn đến tự do tài chính.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Tiến trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam gắn liền với yêu cầu cấp thiết về cải cách hệ thống tài chính. Trong giai đoạn trước Đổi mới (1986–1988), Việt Nam duy trì cơ chế kìm hãm tài chính (financial repression) với mức lạm phát phi mã vượt ngưỡng 300%/năm, trần lãi suất danh nghĩa cố định khiến lãi suất thực tế âm sâu, tín dụng phân bổ theo chỉ tiêu hành chính thay vì tín hiệu thị trường. Sự thiếu hụt các công cụ thanh toán hiện đại và cơ chế đóng băng tài khoản vốn đã cản trở nghiêm trọng việc huy động vốn tiết kiệm nội địa cũng như thu hút dòng vốn nước ngoài.

Nghiên cứu "Tự do hóa tài chính tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp" (Financial Liberalization: The Case of Vietnam) của tác giả Nguyễn Thị Vân (Khóa luận tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Học viện Ngân hàng) giải quyết bài toán cốt lõi: Xác định lộ trình tối ưu hóa quá trình tự do hóa tài chính nhằm đảm bảo tăng trưởng kinh tế bền vững mà không làm bùng phát khủng hoảng tiền tệ - ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về tự do hóa tài chính dựa trên học thuyết McKinnon-Shaw (1973) và phân tích bài học từ các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (Mexico 1994, Khủng hoảng châu Á 1997).
2. Đánh giá toàn diện 4 trụ cột tự do hóa tại Việt Nam giai đoạn 1989–2013: Lãi suất (Interest Rates), Tỷ giá (Exchange Rate), Tài khoản vốn (Capital Account), và Dịch vụ tài chính (Financial Services).
3. Định lượng những rủi ro phát sinh: Bẫy thanh khoản, bong bóng bất động sản 2007–2008, thâm hụt cán cân vãng lai, tỷ lệ nợ xấu ngân hàng (Non-Performing Loans - NPL) dao động từ 8.6% đến 15%.
4. Xây dựng ma trận giải pháp và lộ trình tái cấu trúc hệ thống ngân hàng, thị trường chứng khoán đến sau năm 2013.

Phạm vi và giới hạn

• Không gian: Hệ thống tài chính - ngân hàng Việt Nam, tham chiếu đối chiếu với các nền kinh tế mới công nghiệp hóa (NIEs) như Indonesia, Malaysia, Thái Lan.
• Thời gian: Dữ liệu chuỗi thời gian từ năm 1989 đến quý 1/2013.
• Giới hạn: Nghiên cứu tập trung vào cơ chế chính sách điều hành của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (SBV) và Bộ Tài chính, chưa đi sâu vào các mô hình định lượng vi mô từng ngân hàng thương mại cổ phần riêng lẻ.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Quá trình tự do hóa tài chính tại các nước đang phát triển thường đối mặt với xung đột giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và giải phóng thị trường vốn. Bảng so sánh dưới đây phân tích các cơ chế quản lý lãi suất và dòng vốn được áp dụng trong giai đoạn khảo sát:

Tiêu chí	Cơ chế kìm hãm tài chính (Trước 1988)	Cơ chế trần/khung lãi suất (1992–2000 & 2011–2013)	Cơ chế thỏa thuận thị trường (2002–2008)
Quy định lãi suất	Cố định bởi Nhà nước, bao cấp tín dụng	Quy định trần huy động/cho vay (Trần 14% năm 2011, 8% năm 2012, 7.5% năm 2013)	Lãi suất cho vay thỏa thuận theo cung - cầu vốn (QĐ 546/2002/QĐ-NHNN)
Lãi suất thực ($r = i - \pi$)	Âm sâu ($<-100%$)	Dao động âm/dương tùy chu kỳ lạm phát ($2008: -14%$; $2012: +1.5%$)	Dương ổn định, kích thích tiết kiệm tư nhân
Cơ chế phân bổ vốn	Chỉ tiêu kế hoạch pháp lệnh	Ưu tiên 5 nhóm ngành (Nông nghiệp, Xuất khẩu, SME, Công nghệ cao, Công nghiệp hỗ trợ)	Phân bổ theo mức độ tín nhiệm rủi ro của khách hàng
Tác động phụ	Thiếu hụt vốn nghiêm trọng, buôn bán ngoại tệ chợ đen	Nguy cơ lách luật chi hoa hồng, giảm minh bạch hệ thống	Tăng trưởng tín dụng nóng ($>27.7%$ năm 2009), nảy sinh nợ xấu

    Bộ ba bất khả thi (The Impossible Trinity) trong điều hành vĩ mô tại Việt Nam:
    
                        Tỷ giá cố định (Fixed FX)
                               /\
                              /  \
                             /    \
                            /  VN  \  <-- Thách thức: Duy trì kiểm soát
                           /________\      lạm phát & tỷ giá ổn định
      Di chuyển vốn tự do              Độc lập chính sách tiền tệ
   (Free Capital Mobility)             (Independent Monetary Policy)

Nghiên cứu nhận định Việt Nam chịu tác động trực tiếp của lý thuyết "Bộ ba bất khả thi" (Impossible Trinity). Để kiểm soát lạm phát và giữ tỷ giá ổn định trước các cú sốc dòng vốn FDI/FPI, Việt Nam buộc phải duy trì các biện pháp kiểm soát tài khoản vốn có chọn lọc.

Thiết kế hệ thống giải pháp chính sách

Cấu trúc tái thiết lập trật tự tự do hóa tài chính được thiết kế đồng bộ qua 4 phân hệ chính:

flowchart TD
    subgraph Phase1["GIAI ĐOẠN 1: ỔN ĐỊNH NỀN TẢNG VĨ MÔ"]
        A1["Kiểm soát Thâm hụt Ngân sách (<5% GDP)"] --> A2["Xử lý Nợ xấu Ngân hàng & VAMC"]
        A2 --> A3["Tăng cường Khung Pháp lý & Chuẩn Kế toán IFRS"]
    end

    subgraph Phase2["GIAI ĐOẠN 2: TÁI CẤU TRÚC ĐỊNH CHẾ TÀI CHÍNH"]
        B1["Tái cấu trúc NHTM Yếu kém & M&A"] --> B2["Nâng cao Năng lực Vốn Điều lệ"]
        B2 --> B3["Triển khai Giám sát Hợp nhất On-site / Off-site"]
    end

    subgraph Phase3["GIAI ĐOẠN 3: TỰ DO HÓA CÔNG CỤ THỊ TRƯỜNG"]
        C1["Tự do hóa Lãi suất theo Tín hiệu Thị trường"] --> C2["Mở rộng Biên độ Tỷ giá (Crawling Peg Band ±5%)"]
        C2 --> C3["Minh bạch Hóa Thị trường Chứng khoán (Chuẩn MSCI)"]
    end

    subgraph Phase4["GIAI ĐOẠN 4: HỘI NHẬP TÀI KHOẢN VỐN TOÀN DIỆN"]
        D1["Mở cửa Dịch vụ Tài chính WTO"] --> D2["Gỡ bỏ Rào cản Dòng vốn Gián tiếp FPI"]
        D2 --> D3["Tự do hóa Hoàn toàn Tài khoản Vốn"]
    end

    Phase1 --> Phase2
    Phase2 --> Phase3
    Phase3 --> Phase4

Methodology

Phương pháp nghiên cứu áp dụng quy trình phân tích định lượng kết hợp kinh tế lượng mô tả:

1. Thu thập dữ liệu: Chuỗi số liệu vĩ mô từ Tổng cục Thống kê (GSO), Ngân hàng Nhà nước (SBV), Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (World Bank) và Hiệp hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam.
2. Kỹ thuật phân tích:
   • Phân tích tương quan giữa M2/GDP và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
   • Đo lường độ sâu tài chính qua chỉ số thâm nhập bảo hiểm (Insurance Penetration Ratio).
   • Kiểm định độ co giãn của tỷ giá USD/VND và dòng kiều hối (đạt trên 10 tỷ USD năm 2012).
3. Đánh giá rủi ro vĩ mô: Đánh giá rủi ro lan truyền (contagion risk) khi dòng vốn đảo chiều đột ngột dựa trên mô hình nghiên cứu khủng hoảng của Kaminsky & Reinhart (1999).

---

Implementation và kết quả

Development Process & Phân tích thuật toán quản lý tiền tệ

Tiến trình cải cách lãi suất của Việt Nam đã trải qua 7 bước chuyển đổi mang tính bản lề:

1. 1988 – 05/1992: Cơ chế lãi suất cố định điều chỉnh theo lạm phát.
2. 06/1992 – 1995: Cơ chế khung lãi suất (Sàn tiền gửi - Trần cho vay).
3. 1996 – 07/2000: Cơ chế trần lãi suất cho vay.
4. 08/2000 – 05/2002: Cơ chế lãi suất cơ bản kèm biên độ (Base rate with band).
5. 06/2002 – 05/2008: Cơ chế lãi suất thỏa thuận (Bước tiến lớn theo Quyết định 546/2002/QĐ-NHNN).
6. 05/2008 – 03/2011: Cơ chế lãi suất cơ bản khống chế trần 150% (Quyết định 16/2008/QĐ-NHNN).
7. 03/2011 – 2013: Tái lập trần lãi suất huy động (Thông tư 02/2011/TT-NHNN) nhằm hạ nhiệt cuộc đua thanh khoản.

Mô hình tính toán lãi suất thực tế và tác động của can thiệp ngoại hối được chuẩn hóa qua thuật toán mô phỏng sau:

def calculate_real_interest_rate(nominal_rate: float, inflation_rate: float) -> float:
    """
    Tính toán lãi suất thực tế theo phương trình Fisher.
    r = ((1 + i) / (1 + pi)) - 1 ~= i - pi
    """
    return ((1 + nominal_rate) / (1 + inflation_rate)) - 1

def fx_sterilization_simulation(usd_purchased_billion: float, 
                                exchange_rate: float, 
                                vnd_absorbed_trillion: float) -> dict:
    """
    Mô phỏng tác động can thiệp vô hiệu hóa ngoại hối của SBV năm 2007.
    Dữ liệu: Mua 9 tỷ USD, bơm 145 nghìn tỷ VND, hút về 90 nghìn tỷ VND.
    """
    gross_vnd_injected = usd_purchased_billion * exchange_rate / 1000 # nghìn tỷ VND
    net_vnd_injected = gross_vnd_injected - vnd_absorbed_trillion
    return {
        "gross_injected_trillion_vnd": gross_vnd_injected,
        "net_injected_trillion_vnd": net_vnd_injected,
        "inflation_pressure_risk": "HIGH" if net_vnd_injected > 50 else "MODERATE"
    }

# Benchmark năm 2008 vs 2012
r_2008 = calculate_real_interest_rate(0.14, 0.28) # Lãi suất 14%, Lạm phát 28%
r_2012 = calculate_real_interest_rate(0.08, 0.0708) # Lãi suất 8%, Lạm phát 7.08%

print(f"Lãi suất thực 2008: {r_2008 * 100:.2f}%") # Kết quả: -10.94% (Âm sâu)
print(f"Lãi suất thực 2012: {r_2012 * 100:.2f}%") # Kết quả: +0.86% (Dương trở lại)

Kiểm định và số liệu thực nghiệm

         BIẾN ĐỘNG LÃI SUẤT DANH NGHĨA VÀ LÃI SUẤT THỰC (2008 - 2013)
            2008          2010         2012       2013

• Mở rộng quy mô tín dụng và hạ tầng thanh toán:
  • Tốc độ tăng trưởng tài sản ngành ngân hàng đạt 33.7% năm 2010, thuộc top 10 thế giới.
  • Tỷ trọng thị phần tín dụng của các NHTMCP tăng vọt lên 37.1% năm 2010, từng bước phá vỡ vị thế độc quyền của 4 ngân hàng thương mại quốc doanh lớn (chiếm 35.7% số lượng ATM toàn hệ thống).
  • Thị trường thẻ và POS bùng nổ: Hàng chục triệu thẻ ghi nợ/tín dụng được phát hành, thay đổi thói quen dùng tiền mặt.
• Thị trường vốn và bảo hiểm:
  • Vốn hóa thị trường chứng khoán từ mức ban đầu 60 triệu USD năm 2000 (với 2 mã cổ phiếu REE, SACOM) đạt gần 40 tỷ USD vào cuối năm 2012 với 103 công ty chứng khoán và 1.2 triệu tài khoản giao dịch.
  • Doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ năm 2011 đạt 1.03 tỷ USD (+26%), bảo hiểm nhân thọ đạt 764 triệu USD (+16%). Tuy nhiên, tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm/GDP mới chỉ đạt 1.54% so với mức trung bình thế giới là 6.5%.

   SO SÁNH TỶ LỆ THÂM NHẬP BẢO HIỂM TRÊN GDP NĂM 2011 (ĐƠN VỊ: %)
   Trung bình toàn cầu : [██████████████████████████████] 6.50%
   Việt Nam (Tổng hợp) : [███████] 1.54%

Thách thức và hạn chế kiểm định được

• Sức ép nợ xấu (NPL): Tăng trưởng tín dụng nóng giai đoạn 2007–2009 (27.7%/năm) dẫn đến hệ quả nợ xấu tăng vọt trong năm 2012. Số liệu chính thức từ SBV công bố là 8.6%, trong khi ước tính từ các tổ chức quốc tế và chuyên gia độc lập lên tới 13%–15%.
• Chênh lệch quy mô vốn: Vốn điều lệ bình quân của các NHTMCP lớn của Việt Nam năm 2012 (VietinBank: 1,274 triệu USD; Vietcombank: 1,126 triệu USD; BIDV: 1,118 triệu USD) quá nhỏ bé so với các định chế tài chính toàn cầu hoạt động tại Việt Nam (JPMorgan Chase: 191,572 triệu USD; Citigroup: 185,839 triệu USD; HSBC: 179,764 triệu USD).

---

Đổi mới và đóng góp

Nghiên cứu mang lại 4 đóng góp học thuật và thực tiễn cốt lõi:

1. Xác lập mô hình trình tự tự do hóa phù hợp với thể chế Việt Nam: Bác bỏ quan điểm tự do hóa đồng loạt (Big Bang approach), luận án chứng minh tính đúng đắn của lộ trình tuần tự: Ổn định tài khóa & Kiểm soát nợ xấu $\rightarrow$ Tái cấu trúc ngân hàng $\rightarrow$ Tự do hóa lãi suất & tỷ giá $\rightarrow$ Mở cửa tài khoản vốn.
2. So sánh đa chiều mô hình cải cách khu vực: Khắc họa sự tương phản giữa Indonesia (tự do hóa tài chính nội địa trước, tài khoản vốn sau) và Malaysia (tự do hóa tài khoản vãng lai trước), từ đó rút ra bài học kiểm soát luồng vốn ngắn hạn để tránh lặp lại khủng hoảng 1997.
3. Phát hiện nút thắt "Lãi suất trần hành chính": Chỉ rõ việc tái áp dụng trần lãi suất huy động từ năm 2011 là bước lùi bắt buộc mang tính tình thế, làm giảm tính minh bạch và tạo rủi ro đạo đức (moral hazard), đồng thời đề xuất lộ trình dỡ bỏ khi lạm phát được kiểm soát dưới 7%.
4. Đề xuất cơ chế giám sát hợp nhất (Consolidated Supervision): Chuyển đổi phương thức thanh tra từ phân tán theo thực thể sang giám sát rủi ro tổng thể kết hợp "On-site" (tại chỗ) và "Off-site" (từ xa) đạt chuẩn Basel.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng vĩ mô

• Đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Áp dụng mô hình dự báo thanh khoản và điều hành tỷ giá trung tâm có biên độ linh hoạt (từ $\pm 0.1%$ năm 1994 mở rộng lên $\pm 5%$ năm 2012), cho phép hấp thụ các cú sốc tỷ giá từ thị trường tài chính quốc tế mà không làm cạn kiệt dự trữ ngoại hối.
• Đối với các Ngân hàng Thương mại Cổ phần: Hoàn thiện quy trình trích lập dự phòng rủi ro tín dụng theo chuẩn mực quốc tế, xây dựng chính sách ưu đãi thuế đối với quỹ dự phòng chung phục vụ tái đào tạo chuyên môn ngân hàng.
• Đối với Thị trường Chứng khoán: Thiết lập "Lịch kinh tế" (Economic Calendar) công bố định kỳ chỉ số CPI, dự trữ ngoại hối, tồn kho công nghiệp; triển khai chiến lược nâng hạng thị trường lên nhóm MSCI Emerging Markets.

Lộ trình triển khai khuyến nghị

Lộ trình thực hiện khuyến nghị tái cấu trúc hệ thống tài chính:

Năm 2013 - 2014:

Năm 2015 - 2016:

Giai đoạn sau 2016:

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế học thuật

• Nguồn dữ liệu phân mảnh: Sự sai lệch số liệu nợ xấu giữa báo cáo chính thức của SBV (8.6%) và đánh giá của các định chế tài chính độc lập (13–15%) ảnh hưởng đến độ chuẩn xác của các mô hình ước lượng tổn thất tín dụng.
• Công cụ phái sinh sơ khai: Nghiên cứu chưa định lượng sâu tác động của các công cụ phái sinh tiền tệ (Currency Swaps, Options, Futures) do thị trường này tại Việt Nam giai đoạn trước 2013 còn rất hẹp.

Hướng phát triển mở rộng

1. Xây dựng mô hình kiểm định sức chịu đựng (Macro Stress Testing) cho hệ thống ngân hàng Việt Nam trước kịch bản dòng vốn FPI rút vốn đột ngột.
2. Ứng dụng công nghệ thanh toán số, Core Banking thế hệ mới và số hóa hệ thống giám sát ngân hàng thời gian thực.
3. Nghiên cứu tác động của Hiệp định Đối tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP/CPTPP) và các FTA thế hệ mới đến tự do hóa dịch vụ tài chính ngân hàng.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên & Giảng viên khối Kinh tế - Tài chính: Nguồn tài liệu học thuật toàn diện về lịch sử cải cách tiền tệ - ngân hàng Việt Nam từ năm 1989 đến 2013, kết nối lý thuyết McKinnon-Shaw với thực tiễn điều hành vĩ mô.
• Chuyên viên Phân tích Vĩ mô & Ngân hàng: Khung tham chiếu chi tiết về chu kỳ lãi suất, biên độ tỷ giá và các biến số điều hành chính sách tiền tệ qua từng thời kỳ.
• Nhà hoạch định chính sách: Luận cứ khoa học để thiết kế các quy định kiểm soát tài khoản vốn thận trọng, tránh các bẫy khủng hoảng thanh khoản và đổ vỡ thị trường bất động sản.
• Nhà đầu tư trong và ngoài nước: Bức tranh toàn cảnh về môi trường pháp lý, hạn mức sở hữu cổ phần ngân hàng (tối đa 30%) và rủi ro chính sách tiền tệ tại thị trường mới nổi Việt Nam.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao Việt Nam không thể tự do hóa tài khoản vốn ngay lập tức?

Mở cửa hoàn toàn tài khoản vốn khi hệ thống ngân hàng còn mỏng về vốn, nợ xấu cao (8.6%–15%) và dự trữ ngoại hối còn hạn chế sẽ khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương trước hiện tượng đảo chiều đột ngột của dòng vốn đầu cơ (hot money), gây sụp đổ tỷ giá và khủng hoảng ngân hàng như bài học Thái Lan năm 1997.

2. Sự khác biệt cốt lõi giữa cơ chế Lãi suất cơ bản (2008) và Lãi suất trần (2011) là gì?

Cơ chế Lãi suất cơ bản năm 2008 khống chế trần lãi suất cho vay không vượt quá 150% lãi suất cơ bản do SBV công bố (theo Bộ luật Dân sự), trong khi Thông tư 02/2011/TT-NHNN trực tiếp can thiệp vào trần lãi suất huy động tiền gửi VND (tối đa 14%/năm, sau đó hạ dần xuống 8% và 7.5%) nhằm dập tắt cuộc đua tăng lãi suất giành giật thanh khoản giữa các NHTMCP.

3. Lý do dòng vốn FDI đổ mạnh vào bất động sản giai đoạn 2007–2008 gây rủi ro cho nền kinh tế?

Giai đoạn 2007–2008, dòng vốn FDI và tín dụng ngân hàng tập trung quá mức vào bất động sản (chiếm tỷ trọng lớn trong tổng vốn đăng ký), đẩy giá đất tăng 35%–200%, tạo ra bong bóng tài sản. Khi bong bóng vỡ vào giai đoạn 2011–2012, thị trường đóng băng dẫn đến khối tài sản đảm bảo bị suy giảm giá trị nghiêm trọng, trực tiếp làm gia tăng nợ xấu trong bảng cân đối kế toán của các ngân hàng.

4. Hệ thống giám sát "On-site" và "Off-site" theo chuẩn quốc tế được khuyến nghị triển khai như thế nào?

Giám sát từ xa (Off-site) dựa trên việc thu thập số liệu tự động theo thời gian thực về các chỉ số an toàn vốn (CAR), thanh khoản và chất lượng nợ (theo hệ thống tiêu chuẩn CAMELS). Giám sát tại chỗ (On-site) do các thanh tra viên độc lập hoặc tổ chức kiểm toán quốc tế thực hiện nhằm đánh giá quy trình quản trị rủi ro nội bộ và tính xác thực của việc phân loại nợ.

5. Lãi suất thực dương có ý nghĩa như thế nào đối với quá trình tự do hóa tài chính?

Lãi suất thực dương ($r = i - \pi > 0$) bảo đảm giá trị tài sản tích lũy cho người gửi tiền, ngăn chặn hiện tượng rút vốn khỏi hệ thống ngân hàng để đầu cơ vào vàng, ngoại tệ hay bất động sản. Đây là điều kiện tiên quyết để ngân hàng huy động nguồn vốn nhàn rỗi dài hạn phục vụ sản xuất kinh doanh.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Vân đã hệ thống hóa và phân tích sâu sắc tiến trình tự do hóa tài chính tại Việt Nam từ năm 1989 đến 2013. Bằng việc làm rõ mối quan hệ tương hỗ giữa 4 cấu phần: lãi suất, tỷ giá, tài khoản vốn và dịch vụ tài chính, công trình khẳng định tự do hóa tài chính là xu thế tất yếu nhưng bắt buộc phải tuân thủ trình tự thận trọng, gắn liền với kỷ luật tài khóa và an toàn hệ thống ngân hàng. Các đề xuất về xử lý nợ xấu, nâng cao năng lực giám sát CAMELS và minh bạch hóa thông tin thị trường chứng khoán trong nghiên cứu giữ nguyên giá trị lý luận và thực tiễn cho công cuộc tái cơ cấu hệ thống tài chính Việt Nam trong các giai đoạn phát triển tiếp theo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Graduation Thesis i Banking Academy STATE BANK OF VIETNAM BANKING ACADEMY FOREIGN LANGUAGE FACULTY GRADUATION THESIS: FINANCIAL LIBERALIZATION THE CASE OF VIETNAM Student: Nguyễn Thị Vân Class: ATCA-K12 Supervisor: Cấn Thúy Liên Hanoi, May 2013 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis ii Banking Academy ACKNOWLEGDEMENTS Foremost, I would like to express my sincere gratitude to my supervisor Ms. Can Thuy Lien for the continuous support of my bachelor study and research, for her patience, motivation, enthusiasm, and immense knowledge. Her guidance helped me in all the time of research and writing of this thesis. I could not have imagined having a better supervisor and mentor for my study.

My sincere thanks also go to officers of Administration Department – State Audit Office of Vietnam, for helping and instructing me with work and data collection. Last but not least, I would like to send my heartiest thanks to all the teachers at Banking Academy, who have equipped me with a variety of knowledge and my family who has supported me wholeheartedly. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis iii Banking Academy ABSTRACT Financial liberalization plays a key role in economic growth and make an important contribution to national financial system development. However, financial liberalization order and its influences is a contentious issue to economic experts, policy makers and related people all over the world.

Nowadays, Vietnam has undergone part of financial liberalization process and achieved certain results, but Vietnam still has to confront many challenges in the coming years. The study provides an overall picture of financial liberalization and solutions to current status of Vietnam financial liberalization. In this thesis, the author will focus on three main sections. The first section is the general overview of financial liberalization.

In the second one, the researcher analyzes Vietnam financial liberalization process in four aspects: interest rates, exchange rate, capital account, and financial services from 1989 until now. The last section is recommendations to enhance financial liberalization in Vietnam. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis iv Banking Academy TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEGDEMENTS. iii LIST OF TABLES, FIGURES, AND DIAGRAMS.

vii CHAPTER 1: INTRODUCTION .3 CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION. The order of financial liberalization. The role of financial liberalization in the economy. The advantages of financial liberalization .2 The disadvantages of financial liberalization.

Waves of financial liberalization .10 CHAPTER 3: FINANCIAL LIBERALIZATION IN VIETNAM. The need for financial liberalization implementation in Vietnam. The process of financial liberalization in Vietnam. Interest rates liberalization in Vietnam.

Exchange rate liberalization in Vietnam. Capital account liberalization in Vietnam. Financial services liberalization in Vietnam .31 CHAPTER 4: SOLUTIONS TO VIETNAM FINANCIAL LIBERALIZATION PROCESS IN THE CURRENT PERIOD. Vietnam financial liberalization process in the current period.

Solutions to financial liberalization process in Vietnam. Restructuring to have a safe and efficient banking system in Vietnam 41 4. Stabilizing Vietnam’s stock market .42 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis v Banking Academy 4. Enhancing banking-finance supervision bodies and enforcement.

Reforming auditing and accounting practice. Promoting information disclosure and transparency. Implementing corporate restructuring and the privatization process. Strengthening management competence and banking education.

Applying modern technology - computerization .47 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis vi Banking Academy LIST OF ABBREVIATIONS ATM Automatic Teller Machine BOP Balance of Payment CPI Consumer Price Index FIA The Foreign Investment Agency FDI Foreign Direct Investment Forex Foreign Exchange FPI Foreign Portfolio Investment GDP The Gross Domestic Product IMF The International Monetary Fund IPO Initial Public Offering JSCBs Joint Stock Commercial Banks MNCs Multinational Companies MOF Ministry of Finance NIEs Newly Industrializing Economies POS Point of Sales SBV The State Bank of Vietnam SCIC State Capital Investment Corporation SEAB Southeast Asia Commercial Joint Stock Bank SOCBs Stated-Owned Commercial Banks SSC The State Securities Commission of Vietnam TNCs Transnational corporations VBARD Vietnam Bank for Agricultural and Rural Development VCB Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam WTO The World Trade Organization Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis vii Banking Academy LIST OF TABLES, FIGURES AND DIAGRAMS Table 1: Financial liberalization order in Indonesia and Malaysia before the crisis in 1997 .5 Table 2: Exchange rate bands for transactions between commercial banks and their clients .22 Table 3: Exchange rate bands from 2002 up to now .23 Table 4: FDI by economic sectors, cumulative as at end of 2011 .28 Table 5: Vietnam trade balance, current account balance, foreign reserve from 2008 to 2011 .30 Table 6: Charter Capital of JSCBs in Vietnam from 01 January 2012 .37 Table 7: Total Equity of FOCBs in Vietnam on 30 March, 2012.37 Figure 1: Vietnam Real Interest Rate from 2010 to 2012.17 Figure 2: Movement of interest rates from 2011 to March 2013 .18 Figure 3: USD/VND Exchange Rate from December 1989 to December 2003 .23 Figure 4: USD/VND Exchange Rate from January 2012 to March 2013 .24 Figure 5: Trend in the number of FDI projects and capital flows .27 Figure 6: Vietnam remittances from 1990 to 2010 .28 Figure 8: VN-Index from May 2012 to March 2013 .30 Figure 9: Top 10 countries with the highest asset growth of banking sector in 2010 .35 Figure 10: ATM, POS and issued cards .35 Figure 11: Vietnamese insurance penetration 2011 .36 Diagram 1: Vietnam’s financial liberalization implementation process in the current period. 40 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 1 Banking Academy CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Research rationale It can be seen in the theory and practice that financial liberalization can promote economic development. In the 1980s, the forceful government intervention formulated norms in financial market of developing countries.

Interest rate ceiling, credit allocation by the government rather than market conditions, and tightly controlled foreign capital inflows were prevalent. However, under the influence of the liberalization theory and the experience of developed countries, the developing countries have also gradually liberalized financial markets over the last 20 years. Apparently, success in financial liberalization is a key element of the national economic development strategy. Increased investment liberalization and expanded trade liberalization will inevitably lead to improved financial liberalization, which is the common trend in any market economy.

Financial liberalization is not only a compulsory condition to participate in international arena but also the inevitable trend of economic integration. It is undeniable that financial liberalization brings the huge potential benefits to the nations. The process of financial liberalization helps create a financial system of transparency, flexibility and efficiency, which will help attract investment, stimulate healthy competition and boost the economic growth. Furthermore, financial liberalization gives domestic financial institution the chances to access to new technology and provides indigenous consumers the variety of high-quality financial services.

However, in addition to the indisputable enormous potential benefits, financial liberalization also has the drawbacks that several groups of people still consider as the cause of collapse, financial crises, as happened in Mexico in 1994 - 1995, Thailand and some other Asian countries in 1997. Therefore, these countries have their own selection of financial liberalization process which is in harmony with economic - political conditions of each country for the sake of benefits maximization and risks mitigation. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 2 Banking Academy Financial liberalization has been intensively developing in Vietnam in parallel with the development of market socialist-oriented economy and integration into the international market. The question is that where Vietnam is in the process, and which ways to help Vietnam overcome the difficulties of current underdeveloped financial system to implement financial liberalization.

Based on the theoretical system of financial liberalization, and the reality of financial liberalization process in Vietnam from 1989 until now, this study focuses on understanding the nature and role of financial liberalization in order to realize its necessity for the national economic development. The author conducted research to assess the current status of financial innovation and suggest several solutions to financial liberalization in Vietnam. Research questions  How is the financial liberalization of high importance to the economy?  How was the financial liberalization implemented in Vietnam?  How is the current economic situation when Vietnam went through part of liberalization process from 1989?  What are solutions to Vietnam’s financial liberalization process in the current period? 3. Research objectives Objective of the research is to describe the nature, role and importance of financial liberalization to economic development and recommend several solutions to financial liberalization in Vietnam in the current period.

Research Scope The author makes research on financial liberalization in Vietnam from 1989 until now and its current situation. Research methodology Basing on the theoretical research method and international experience combined with studying financial liberalization in Vietnam in recent years, the author Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 3 Banking Academy completed the study through the following steps: Step 1: Collect information from books, newspapers, Internet, and organizations related to the field of study in the topic. Step 2: Gather, analyze documents, and combine the textbook knowledge with practice to implement topic content. In addition, the following methods and techniques are also used to make conclusions and solutions for the topic: analysis, comparison methods and inductive method.

Thesis outline The study consists of four following chapters: Chapter 1: Introduction Chapter 2: An overview of financial liberalization Chapter 3: Financial liberalization in Vietnam Chapter 4: Solutions to Vietnam’s financial liberalization process in the current period Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 4 Banking Academy CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION 2.Kinnon Ronald I defined that financial liberalization is when restrictions and bonds in terms of finance are eliminated. In other words, financial liberalization is the process in which the tools of monetary policy are used in compliance with the market mechanism. If governments levy the tax or distort capital markets by using instruments like high compulsory reserve ratio, ceiling interest rates for deposits and lending, subsidized credit with a view to achieving the short-term targets of the development plan, it is considered that the countries’ economy are suffering financial hindrance. Those actions may obstruct the development of financial system, cause currency instability, the illiquid financial assets, and slow investment growth.

In short, financial liberalization is a process to lift financial barriers or remove financial obstructions so as to increase financial depth and develop the national financial market. According to the World Bank (1989), the main objective of financial liberalization is to establish a financial system based on market mechanism, to integrate into the global economy in order to take advantage of savings mobilization, to allocate internal and external resources effectively. Accordingly, sustainable growth will be successfully achieved. The result of financial liberalization is often expressed as the ratio of the broad money (cash and deposits in the commercial banking system) to the GDP.

A higher ratio of broad money to GDP is generally associated with greater financial liquidity and depth. For example, the average rates of the Asian and African countries are 60% and 20% of its GDP respectively in the 1990s. Financial liberalization is implemented in the following elementary aspects: - Interest rate liberalization - Exchange rate liberalization - Capital account liberalization - Financial services liberalization Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 5 Banking Academy During the financial liberalization process, the above basic aspects can be carried out simultaneously or separately in various steps provided that it is consistent with the international context and characteristics of each country. That is called order of financial liberalization.

The order of financial liberalization In fact, there is no common sequence of financial liberalization for all countries in the world. The sequence of financial liberalization can be varied from one country to another, depending on the nature and conditions of each economy. Table 1 shows an example of financial liberalization order of the two countries which are in South East Asia - Indonesia and Malaysia. It can be clearly seen that Indonesia tended to implement liberalization within the country first and then the liberalization of the current account.

In contrast, Malaysia liberated the current account first.