Tự do tài chính tại Việt Nam: Thực trạng và giải pháp

Tự do tài chính là trạng thái khi cá nhân có đủ tài sản để trang trải chi phí sinh hoạt mà không cần phải làm việc để kiếm… 55 trang · Banking Academy · 2013.

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân
• Người hướng dẫn: Cấn Thúy Liên
• Trường học: Banking Academy
• Chuyên ngành: Banking
• Đề tài: Tự Do Tài Chính Tại Việt Nam: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Graduation Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• ACKNOWLEGDEMENTS
• ABSTRACT
• TABLE OF CONTENTS
• 1. CHAPTER 1: INTRODUCTION
• 1.1. Research rationale
• 1.2. Research questions
• 1.3. Research objectives
• 1.4. Research Scope
• 1.5. Research methodology
• 1.6. Thesis outline
• 2. CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION
• 2.1. The order of financial liberalization
• 2.2. The role of financial liberalization in the economy
• 2.3. The advantages of financial liberalization
• 2.4. The disadvantages of financial liberalization
• 2.5. Waves of financial liberalization
• 3. CHAPTER 3: FINANCIAL LIBERALIZATION IN VIETNAM
• 3.1. The need for financial liberalization implementation in Vietnam
• 3.2. The process of financial liberalization in Vietnam
• 3.3. Interest rates liberalization in Vietnam
• 3.4. Exchange rate liberalization in Vietnam
• 3.5. Capital account liberalization in Vietnam
• 3.6. Financial services liberalization in Vietnam
• 4. CHAPTER 4: SOLUTIONS TO VIETNAM FINANCIAL LIBERALIZATION PROCESS IN THE CURRENT PERIOD
• 4.1. Vietnam financial liberalization process in the current period
• 4.2. Solutions to financial liberalization process in Vietnam
• 4.3. Restructuring to have a safe and efficient banking system in Vietnam
• 4.4. Stabilizing Vietnam’s stock market
• 4.5. Enhancing banking-finance supervision bodies and enforcement
• 4.6. Reforming auditing and accounting practice
• 4.7. Promoting information disclosure and transparency
• 4.8. Implementing corporate restructuring and the privatization process
• 4.9. Strengthening management competence and banking education
• 4.10. Applying modern technology - computerization
• LIST OF ABBREVIATIONS
• LIST OF TABLES, FIGURES, AND DIAGRAMS

Tóm tắt

I. Tự do tài chính là gì Tổng quan về tự do tài chính

Tự do tài chính là trạng thái khi cá nhân có đủ tài sản để trang trải chi phí sinh hoạt mà không cần phải làm việc để kiếm tiền. Đây là mục tiêu mà nhiều người hướng tới, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Việt Nam đang phát triển. Tự do tài chính không chỉ là có nhiều tiền, mà là có khả năng quản lý tài chính cá nhân hiệu quả, tạo ra các nguồn thu nhập thụ động và bảo vệ tài sản. Để đạt được độc lập tài chính, cần phải có một kế hoạch tài chính rõ ràng và tuân thủ kỷ luật. Nhiều người trẻ hiện nay tham gia vào FIRE movement Việt Nam với mong muốn về hưu sớm và tận hưởng cuộc sống.

1.1. Định nghĩa và các yếu tố cấu thành tự do tài chính

Tự do tài chính, hay tài chính tự do, không chỉ đơn thuần là có một lượng tiền lớn. Nó bao gồm việc quản lý tài chính cá nhân, tạo ra thu nhập thụ động, và kiểm soát chi tiêu. Các yếu tố quan trọng bao gồm: tiết kiệm, đầu tư, giảm nợ, và lập kế hoạch tài chính. Việc hiểu rõ các yếu tố này là bước đầu tự do tài chính quan trọng để đạt được mục tiêu.

1.2. Vì sao tự do tài chính quan trọng với người Việt

Trong bối cảnh kinh tế Việt Nam, tự do tài chính ở Việt Nam trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Áp lực công việc, chi phí sinh hoạt tăng cao, và sự bất ổn của thị trường lao động thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm sự ổn định tài chính. Tự do tài chính cho người Việt giúp giảm bớt căng thẳng, có nhiều lựa chọn hơn trong cuộc sống, và đảm bảo an sinh khi về già. Nó cũng góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội thông qua việc tăng cường đầu tư và tiêu dùng.

1.3. Mục tiêu tài chính và cách thiết lập mục tiêu phù hợp

Để đạt được tự do tài chính, việc thiết lập mục tiêu tự do tài chính cụ thể là vô cùng quan trọng. Các mục tiêu này cần phải SMART (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound). Ví dụ, thay vì đặt mục tiêu chung chung là “giàu có”, hãy đặt mục tiêu cụ thể như “đầu tư vào bất động sản để có thu nhập thụ động 10 triệu đồng/tháng trong vòng 5 năm tới”.

II. Thực trạng tự do tài chính ở Việt Nam Đâu là thách thức

Mặc dù ngày càng có nhiều người Việt Nam quan tâm đến tự do tài chính, nhưng thực trạng tự do tài chính Việt Nam vẫn còn nhiều thách thức. Mức lương trung bình còn thấp, thói quen tiết kiệm chưa cao, và kiến thức về tài chính cá nhân còn hạn chế là những rào cản lớn. Bên cạnh đó, sự biến động của thị trường chứng khoán và bất động sản cũng gây khó khăn cho việc đầu tư tài chính. Theo báo cáo của Banking Academy, việc thiếu hụt kiến thức về tài chính và đầu tư là một trong những nguyên nhân chính khiến nhiều người Việt khó đạt được tự do tài chính.

2.1. Mức thu nhập bình quân và khả năng tiết kiệm của người Việt

Mức thu nhập bình quân của người Việt Nam còn thấp so với các nước trong khu vực, dẫn đến khả năng tiết kiệm bị hạn chế. Chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, đặc biệt ở các thành phố lớn, khiến việc tích lũy tài sản trở nên khó khăn hơn. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập kế hoạch tài chính và đầu tư dài hạn.

2.2. Rào cản tâm lý và thiếu kiến thức về quản lý tài chính

Nhiều người Việt Nam vẫn còn e ngại khi nói về tiền bạc và đầu tư. Sự thiếu hụt kiến thức về quản lý tài chính cá nhân, đầu tư thông minh, và các công cụ tài chính khiến họ dễ mắc phải sai lầm và bỏ lỡ cơ hội. Bên cạnh đó, thói quen chi tiêu không kiểm soát và dễ bị ảnh hưởng bởi quảng cáo cũng là một rào cản lớn.

2.3. Ảnh hưởng của nợ tiêu dùng và áp lực tài chính gia đình

Tình trạng nợ tiêu dùng, đặc biệt là nợ thẻ tín dụng và vay tín chấp, đang gia tăng ở Việt Nam. Áp lực tài chính gia đình, như chi phí học hành của con cái và chăm sóc cha mẹ già, cũng là một gánh nặng lớn đối với nhiều người. Điều này làm giảm khả năng tiết kiệm và đầu tư, cản trở con đường đến tự do tài chính.

III. Cách đạt tự do tài chính Hướng dẫn từng bước hiệu quả

Để đạt được tự do tài chính, cần có một kế hoạch rõ ràng và thực hiện nó một cách kỷ luật. Bắt đầu bằng việc đánh giá tình hình tài chính hiện tại, xác định mục tiêu cụ thể, và xây dựng một kế hoạch tự do tài chính phù hợp. Tập trung vào việc tăng thu nhập, giảm chi tiêu, và đầu tư tài chính một cách thông minh. Tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia tư vấn tài chính nếu cần thiết.

3.1. Đánh giá tình hình tài chính cá nhân hiện tại một cách chi tiết

Bước đầu tiên là đánh giá chính xác tình hình tài chính hiện tại. Liệt kê tất cả các khoản thu nhập, chi tiêu, tài sản (bao gồm tiền mặt, chứng khoán, bất động sản,...) và nợ (bao gồm nợ thẻ tín dụng, nợ vay mua nhà, nợ vay tiêu dùng,...). Sử dụng các công cụ quản lý tài chính cá nhân để theo dõi dòng tiền và phân tích các khoản chi tiêu.

3.2. Phương pháp tăng thu nhập và kiếm tiền thụ động hiệu quả

Tăng thu nhập là một yếu tố quan trọng để đạt được tự do tài chính. Tìm kiếm các cơ hội làm thêm giờ, phát triển kỹ năng mới để có thể nhận được mức lương cao hơn, hoặc bắt đầu một công việc kinh doanh riêng. Bên cạnh đó, tạo ra các nguồn thu nhập thụ động (ví dụ: cho thuê bất động sản, đầu tư vào quỹ đầu tư,...) sẽ giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào công việc chính.

3.3. Bí quyết giảm chi tiêu và tiết kiệm tiền hiệu quả nhất

Giảm chi tiêu là một yếu tố không thể thiếu trong kế hoạch tự do tài chính. Lập ngân sách chi tiêu hàng tháng, cắt giảm những khoản chi tiêu không cần thiết, và tìm kiếm các giải pháp tiết kiệm tiền trong sinh hoạt hàng ngày (ví dụ: nấu ăn tại nhà thay vì ăn ngoài, sử dụng phương tiện công cộng,...). Tiết kiệm thường xuyên và đều đặn là chìa khóa để tích lũy tài sản.

IV. Đầu tư tài chính thông minh Bí quyết gia tăng tài sản bền vững

Đầu tư là một phần quan trọng để đạt được tự do tài chính. Tuy nhiên, cần phải đầu tư tài chính một cách thông minh và có chiến lược. Tìm hiểu về các kênh đầu tư khác nhau (như chứng khoán, bất động sản, trái phiếu,...) và lựa chọn những kênh phù hợp với khẩu vị rủi ro và mục tiêu tài chính của bản thân. Đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro.

4.1. Các kênh đầu tư phổ biến và phù hợp với người Việt Nam

Người Việt Nam có nhiều lựa chọn đầu tư khác nhau, bao gồm: gửi tiết kiệm ngân hàng, mua bất động sản, đầu tư vào chứng khoán, trái phiếu, quỹ đầu tư, và kinh doanh riêng. Mỗi kênh đầu tư đều có những ưu và nhược điểm riêng, cần phải cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định.

4.2. Chiến lược đa dạng hóa danh mục đầu tư để giảm thiểu rủi ro

Không nên dồn hết tiền vào một kênh đầu tư duy nhất. Đầu tư vào nhiều loại tài sản khác nhau (ví dụ: vừa có tiền mặt, vừa có chứng khoán, vừa có bất động sản,...). Điều này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng đạt được lợi nhuận ổn định.

4.3. Cách lựa chọn sản phẩm đầu tư phù hợp với khẩu vị rủi ro

Khẩu vị rủi ro là mức độ chấp nhận rủi ro của một nhà đầu tư. Nếu là người thích an toàn, nên lựa chọn các sản phẩm đầu tư có rủi ro thấp (ví dụ: gửi tiết kiệm, mua trái phiếu chính phủ). Nếu là người chấp nhận rủi ro cao, có thể xem xét đầu tư vào chứng khoán hoặc bất động sản.

V. Quản lý rủi ro và bảo vệ tài sản Giải pháp bền vững

Để duy trì tự do tài chính lâu dài, cần phải có kế hoạch quản lý tài chính cá nhân rủi ro và bảo vệ tài sản. Điều này bao gồm việc mua bảo hiểm (bảo hiểm y tế, bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm tài sản,...), xây dựng quỹ dự phòng, và lập kế hoạch thừa kế.

5.1. Vai trò của bảo hiểm trong bảo vệ tài sản và giảm thiểu rủi ro

Bảo hiểm giúp bảo vệ tài sản khỏi những rủi ro bất ngờ (ví dụ: tai nạn, bệnh tật, thiên tai,...). Có nhiều loại bảo hiểm khác nhau, mỗi loại có một chức năng và phạm vi bảo vệ riêng. Lựa chọn loại bảo hiểm phù hợp với nhu cầu và khả năng tài chính của bản thân.

5.2. Xây dựng quỹ dự phòng và quản lý nợ hiệu quả nhất

Quỹ dự phòng là khoản tiền dành riêng cho những tình huống khẩn cấp (ví dụ: mất việc, ốm đau,...). Nên có ít nhất 3-6 tháng chi phí sinh hoạt trong quỹ dự phòng. Quản lý nợ hiệu quả bằng cách trả nợ đúng hạn, tránh vay nợ quá nhiều, và tìm kiếm các giải pháp tái cơ cấu nợ nếu cần thiết.

5.3. Lập kế hoạch thừa kế và bảo đảm tương lai cho gia đình

Lập kế hoạch thừa kế giúp đảm bảo tài sản được chuyển giao cho những người thân yêu một cách suôn sẻ và hiệu quả. Có thể sử dụng các công cụ như di chúc, ủy thác,... để thực hiện kế hoạch thừa kế. Việc này giúp giảm thiểu tranh chấp và đảm bảo tương lai tài chính cho gia đình.

VI. Tương lai của tự do tài chính ở Việt Nam Triển vọng và xu hướng

Với sự phát triển của kinh tế và công nghệ, tương lai của tự do tài chính ở Việt Nam hứa hẹn nhiều triển vọng. Sự ra đời của các công cụ tài chính mới, sự gia tăng của tầng lớp trung lưu, và sự quan tâm ngày càng lớn đến tài chính bền vững sẽ thúc đẩy quá trình đạt được tự do tài chính của người Việt. Tuy nhiên, cũng cần phải đối mặt với những thách thức như biến động kinh tế toàn cầu và rủi ro lừa đảo tài chính.

6.1. Ảnh hưởng của công nghệ và Fintech đến tự do tài chính

Các ứng dụng Fintech (công nghệ tài chính) đang thay đổi cách chúng ta quản lý tiền bạc và đầu tư. Các ứng dụng này cung cấp các công cụ tiện lợi để theo dõi chi tiêu, lập ngân sách, và đầu tư vào các sản phẩm tài chính khác nhau. Điều này giúp người Việt Nam tiếp cận với các dịch vụ tài chính một cách dễ dàng và hiệu quả hơn.

6.2. Xu hướng đầu tư bền vững và trách nhiệm xã hội

Tài chính bền vững và đầu tư có trách nhiệm xã hội ngày càng trở nên phổ biến. Các nhà đầu tư quan tâm đến việc đầu tư vào các công ty có tác động tích cực đến môi trường và xã hội. Điều này không chỉ mang lại lợi nhuận tài chính mà còn đóng góp vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

6.3. Những thách thức và cơ hội trong bối cảnh kinh tế mới

Bối cảnh kinh tế mới với nhiều biến động và bất ổn đòi hỏi người Việt Nam phải có kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính tốt hơn. Cần phải cập nhật thông tin liên tục, thích nghi với những thay đổi của thị trường, và cẩn trọng trước những rủi ro lừa đảo tài chính. Tuy nhiên, bối cảnh này cũng mang lại nhiều cơ hội mới để tạo ra thu nhập và đầu tư, giúp người Việt Nam tiến gần hơn đến tự do tài chính.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Lý do chọn đề tài và bối cảnh thực tiễn

Trong lý thuyết và thực tiễn kinh tế học, tự do hóa tài chính được xem là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hiện đại hóa hệ thống tài chính quốc gia. Vào thập niên 1980, sự can thiệp trực tiếp của nhà nước vào thị trường tài chính là đặc trưng phổ biến tại các nước đang phát triển thông qua việc áp trần lãi suất, phân bổ tín dụng hành chính và kiểm soát chặt chẽ dòng vốn ngoại. Trước xu thế cải cách toàn cầu và kinh nghiệm từ các nền kinh tế phát triển, việc chuyển đổi sang cơ chế thị trường và mở cửa hệ thống tài chính trở thành yêu cầu tất yếu trong chiến lược phát triển kinh tế.

Tại Việt Nam, tiến trình tự do hóa tài chính diễn ra song hành với công cuộc Đổi mới từ năm 1986, hướng tới xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, tự do hóa tài chính cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro bất ổn vĩ mô và khủng hoảng nếu không được thực hiện theo lộ trình phù hợp, như bài học từ khủng hoảng Mexico (1994–1995) hay khủng hoảng tài chính châu Á (1997). Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá thực trạng hệ thống tài chính Việt Nam từ năm 1989 đến đầu năm 2013, làm rõ vị trí của Việt Nam trong tiến trình tự do hóa và đề xuất giải pháp vượt qua các rào cản nội tại.

Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu

Khóa luận xác định mục tiêu tổng quát là mô tả bản chất, vai trò và tầm quan trọng của tự do hóa tài chính đối với sự phát triển kinh tế, từ đó đề xuất các giải pháp thúc đẩy tiến trình tự do hóa tài chính tại Việt Nam trong giai đoạn hiện tại.

Để thực hiện mục tiêu trên, tác giả đặt ra 4 câu hỏi nghiên cứu:

1. Tự do hóa tài chính có tầm quan trọng như thế nào đối với nền kinh tế?
2. Tiến trình tự do hóa tài chính đã được triển khai tại Việt Nam như thế nào?
3. Thực trạng kinh tế Việt Nam hiện nay ra sao sau khi trải qua một phần tiến trình tự do hóa từ năm 1989?
4. Những giải pháp nào cần được áp dụng cho tiến trình tự do hóa tài chính của Việt Nam trong giai đoạn hiện nay?

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Bản chất lý thuyết, cơ chế vận hành của tự do hóa tài chính và thực tiễn triển khai trên 4 trụ cột: lãi suất, tỷ giá, tài khoản vốn và dịch vụ tài chính (ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán).
• Phạm vi không gian: Nền kinh tế và hệ thống tài chính Việt Nam, có đối chiếu kinh nghiệm quốc tế (Indonesia, Malaysia, khối NIEs, Mỹ, Anh...).
• Phạm vi thời gian: Giai đoạn từ năm 1989 đến tháng 3 năm 2013.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm

Khóa luận xây dựng trên các nền tảng lý thuyết kinh tế vĩ mô và tài chính quốc tế:

• Khái niệm tự do hóa tài chính: Dẫn chiếu theo định nghĩa của Ronald I. McKinnon và Ngân hàng Thế giới (World Bank, 1989), tự do hóa tài chính là quá trình xóa bỏ các rào cản, hạn chế hành chính nhằm sử dụng các công cụ chính sách tiền tệ theo cơ chế thị trường, nâng cao độ sâu tài chính (thường đo bằng tỷ lệ cung tiền mở rộng M2 trên GDP) và tối ưu hóa phân bổ nguồn lực.
• Lý thuyết kìm hãm tài chính của McKinnon và Shaw (1973): Phân tích tác động tiêu cực của lãi suất thực âm do kiểm soát lãi suất danh nghĩa trong điều kiện lạm phát cao, làm suy giảm tiết kiệm và bóp méo dòng vốn đầu tư.
• Trình tự tự do hóa tài chính chuẩn: Khung lý thuyết của McKinnon về lộ trình chuyển đổi kinh tế gồm 4 bước tuần tự: (1) Kiểm soát và cân bằng tài khóa; (2) Tự do hóa thị trường vốn trong nước và lãi suất thực dương; (3) Mở cửa cho các định chế tài chính mới và nới lỏng trung gian tài chính; (4) Tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn.
• Các yếu tố kích hoạt khủng hoảng: Nghiên cứu của Kaminsky và Reinhart (1995) chỉ ra rằng tự do hóa tài chính không phải nguyên nhân trực tiếp gây khủng hoảng, mà làm bộc lộ các yếu kém thể chế, quản lý vĩ mô lỏng lẻo, bùng nổ tín dụng và dòng vốn vào ồ ạt.
• Lý thuyết bộ ba bất khả thi (The Impossible Trinity): Một quốc gia không thể đồng thời duy trì: tỷ giá cố định, chu chuyển vốn tự do và chính sách tiền tệ độc lập.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu lý thuyết kết hợp nghiên cứu thực nghiệm và kinh nghiệm quốc tế, triển khai theo quy trình:

1. Thu thập dữ liệu thứ cấp: Tập hợp văn bản pháp luật, nghị định, thông tư của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB), Tổng cục Thống kê (GSO), Cục Đầu tư Nước ngoài (FIA - Bộ Kế hoạch và Đầu tư), Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam và tổ chức Swiss Re Sigma.
2. Phương pháp phân tích và tổng hợp: Phân tích diễn biến các chính sách điều hành theo mốc thời gian và tổng hợp các chỉ số vĩ mô.
3. Phương pháp so sánh và quy nạp: So sánh trình tự tự do hóa giữa các quốc gia (Indonesia và Malaysia), so sánh quy mô vốn giữa ngân hàng thương mại trong nước và ngân hàng quốc tế, từ đó quy nạp thành các kết luận và giải pháp thực tiễn.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chapter 1: Introduction (Mở đầu)

Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của đề tài, làm rõ tính hai mặt của tự do hóa tài chính đối với các thị trường mới nổi. Tác giả trình bày hệ thống mục tiêu, 4 câu hỏi nghiên cứu, phạm vi không gian - thời gian (1989–2013), tóm lược phương pháp thu thập dữ liệu và kết cấu 4 chương của khóa luận.

Chapter 2: An Overview of Financial Liberalization (Tổng quan về tự do hóa tài chính)

Chương 2 hệ thống hóa cơ sở lý luận về tự do hóa tài chính trên phạm vi quốc tế:

• Bản chất và các khía cạnh cơ bản: Tự do hóa tài chính gồm 4 lĩnh vực chính: lãi suất, tỷ giá, tài khoản vốn và dịch vụ tài chính. Thước đo thành công phản ánh qua tỷ lệ M2/GDP (thập niên 1990, tỷ lệ này trung bình ở châu Á đạt 60%, châu Phi đạt 20%).
• Trình tự tự do hóa: Nhấn mạnh không có khuôn mẫu chung tuyệt đối. Ví dụ thực tế trước khủng hoảng 1997 cho thấy Indonesia tự do hóa thị trường nội địa trước rồi mới mở cửa tài khoản vãng lai, trong khi Malaysia mở cửa tài khoản vãng lai trước. Tuy nhiên, nguyên tắc căn bản của McKinnon đòi hỏi phải kiểm soát tài khóa chặt chẽ trước khi tự do hóa lãi suất và mở cửa tài khoản vốn.

Tiêu chí	Indonesia (trước 1997)	Malaysia (trước 1997)
Tự do hóa lãi suất	Từ năm 1991 (trừ ngành ưu tiên)	Từ năm 1983
Phân bổ tín dụng	Tự do hóa từ 1983, kiểm soát lại năm 1995	Tăng dự trữ bắt buộc từ 5,5% (1989) lên 9,5% (1994)
Dự trữ bắt buộc	3% từ năm 1996 (không gồm tiền mặt)	Từ 5,5% (1989) lên 9,5% (1994)
Đầu tư trực tiếp (FDI)	Từ 1987 cho phép 100% vốn ngoại nếu xuất khẩu 80% sản phẩm	Cho phép 100% vốn ngoại từ đầu thập niên 1990 (trừ một số ngành)
Đầu tư gián tiếp (FPI)	Sở hữu nước ngoài tối đa 30% cổ phần niêm yết	Tỷ lệ sở hữu nước ngoài tối đa 49%
Vay nợ nước ngoài	Tự do hóa hoàn toàn cuối thập niên 1980	Thành lập Trung tâm Tài chính Hải ngoại (OFC) năm 1990

• Ưu điểm: Tối ưu hóa huy động và phân bổ vốn; nâng cao năng lực cạnh tranh của định chế tài chính nội địa; thúc đẩy thương mại quốc tế; phân tán và đa dạng hóa rủi ro danh mục đầu tư.
• Rủi ro và nhược điểm: Gia tăng xác suất khủng hoảng ngân hàng/tiền tệ nếu chuẩn bị vĩ mô kém (18/25 trường hợp khủng hoảng diễn ra trong vòng 5 năm sau khi tự do hóa); nguy cơ phân tán khỏi các mục tiêu tài chính quốc gia khi bị chi phối bởi các tập đoàn đa quốc gia.
• Các làn sóng lịch sử: Làn sóng thập niên 1970 tại các nước phát triển sau sự sụp đổ của hệ thống Bretton Woods (Mỹ dỡ bỏ kiểm soát vốn năm 1974, Anh năm 1979, Bồ Đào Nha và Ireland đầu thập niên 1990); làn sóng thập niên 1980 tại các nước đang phát triển dưới áp lực nợ công Mỹ Latinh và điều kiện của IMF.

Chapter 3: Financial Liberalization in Vietnam (Tự do hóa tài chính tại Việt Nam)

Chương 3 là trọng tâm nghiên cứu, phân tích thực trạng triển khai qua 4 trụ cột:

                          TIẾN TRÌNH TỰ DO HÓA TÀI CHÍNH TẠI VIỆT NAM (1989 - 2013)

1. Tự do hóa lãi suất

Quá trình điều hành lãi suất tại Việt Nam trải qua 7 bước chuyển đổi:

1. Cơ chế lãi suất cố định (1988 – 5/1992): Đổi mới theo nguyên tắc an toàn vốn và sinh lời, đưa lãi suất thực từ mức âm (lạm phát >300% giai đoạn 1986–1988) sang mức dương.
2. Cơ chế khung lãi suất (6/1992 – 1995): NHNN quy định sàn lãi suất tiền gửi và trần lãi suất cho vay.
3. Cơ chế trần lãi suất (1996 – 7/2000): Tự do hóa lãi suất tiền gửi, quản lý linh hoạt trần lãi suất cho vay (điều chỉnh 5 lần trong giai đoạn 1999–2000 để kích cầu khi có giảm phát).
4. Cơ chế lãi suất cơ bản kèm biên độ (8/2000 – 5/2002): Công bố lãi suất cơ bản, tái cấp vốn và tái chiết khấu hàng tháng. Lãi suất ngoại tệ thả nổi theo thị trường quốc tế từ tháng 6/2001.
5. Cơ chế lãi suất thỏa thuận (6/2002 – 18/5/2008): Ban hành theo Quyết định 546/2002/QĐ-NHNN, cho phép các TCTD tự thỏa thuận lãi suất cho vay VND dựa trên cung cầu vốn.
6. Cơ chế lãi suất cơ bản giới hạn 150% (19/5/2008 – 3/2011): Theo Quyết định 16/2008/QĐ-NHNN, trần lãi suất cho vay không vượt quá 150% lãi suất cơ bản; ban hành Thông tư 01/2009/TT-NHNN áp dụng lãi suất thỏa thuận cho vay tiêu dùng.
7. Cơ chế trần lãi suất huy động (3/2011 – 2013): Thông tư 02/2011/TT-NHNN khống chế trần lãi suất huy động VND ở mức 14%/năm. Đến cuối năm 2012 và tháng 3/2013, NHNN hạ trần lãi suất huy động ngắn hạn xuống 7,5%/năm, hạ lãi suất tái cấp vốn xuống 8% và tái chiết khấu xuống 6%, áp trần lãi suất cho vay ngắn hạn 11% đối với 5 lĩnh vực ưu tiên.

Hạn chế: Việc tái áp dụng trần lãi suất hành chính làm giảm tính minh bạch, tạo nguy cơ lách luật và đi ngược lộ trình tự do hóa hoàn toàn.

2. Tự do hóa tỷ giá

• Giai đoạn 1986 – 10/1988: Tồn tại hệ thống ba tỷ giá cố định (tỷ giá mậu dịch, phi mậu dịch và nội bộ), dẫn tới thâm hụt ngân sách và thị trường chợ đen phát triển.
• Giai đoạn 10/1988 – 2/1999: Thống nhất thành một tỷ giá chính thức neo vào USD; ngày 13/3/1989 phá giá 500% (từ 900 lên 4.500 VND/USD); Nghị định ngày 21/10/1988 cho phép mở tài khoản ngoại tệ; thành lập sàn giao dịch ngoại tệ tại TP.HCM (8/1991) và Hà Nội (11/1991); ngày 14/10/1994 ra mắt thị trường ngoại tệ liên ngân hàng (doanh số ban đầu ~3 triệu USD/ngày).
• Giai đoạn 2/1999 – 2007: Áp dụng cơ chế tỷ giá thả nổi có quản lý (crawling peg), công bố tỷ giá bình quân liên ngân hàng hàng ngày với biên độ dao động hẹp quanh mức 15.000 – 16.000 VND/USD.
• Giai đoạn 2008 – 3/2013: Mở rộng biên độ giao dịch qua 8 lần điều chỉnh (đạt ±5% vào ngày 23/3/2009 và tái lập mức ±5% vào ngày 23/3/2012). Tỷ giá giao dịch tháng 3/2013 dao động trong khoảng 20.910 – 20.970 VND/USD.

3. Tự do hóa tài khoản vốn

• Triển khai Luật Đầu tư nước ngoài năm 1988 và Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 (tự do hóa hoàn toàn giao dịch vãng lai, kiểm soát thận trọng giao dịch vốn). Nhà đầu tư ngoại được mua trái phiếu chính phủ không giới hạn, tối đa 49% cổ phần doanh nghiệp và 30% vốn điều lệ ngân hàng thương mại cổ phần.
• Kết quả: FDI đăng ký năm 2012 đạt 16,3 tỷ USD (1.287 dự án mới); kiều hối năm 2012 vượt 10 tỷ USD (đứng thứ 7 thế giới, chiếm 60–70% tổng vốn ngoại vào Việt Nam giai đoạn 1991–2012).
• Hạn chế: FDI tập trung quá lớn vào công nghiệp chế biến chế tạo và bất động sản (cuối năm 2011 chiếm 67% số dự án và 77% vốn đăng ký); dòng vốn FPI vào mạnh năm 2007 khiến NHNN phải bơm ròng 55.000 tỷ VND (mua 9 tỷ USD dự trữ ngoại hối), làm tăng tổng phương tiện thanh toán 36,9% và đẩy lạm phát lên 28% (năm 2008); chỉ số VN-Index rơi từ đỉnh 2006 (+143%) xuống 496 điểm (tháng 3/2008); thị trường bất động sản bị đóng băng sau giai đoạn sốt đất 2007.

4. Tự do hóa dịch vụ tài chính

• Ngành Ngân hàng: Chuyển từ mô hình 1 cấp sang 2 cấp theo Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990; ban hành Luật NHNN và Luật Các TCTD năm 1997 (hiệu lực từ 1/10/1998). Tăng trưởng tín dụng và tiền gửi duy trì >20%/năm giai đoạn 2000–2010; tổng tài sản ngân hàng tăng trưởng 33% năm 2010; các NHTMCP nâng thị phần tín dụng lên 37,1% (năm 2010); 4 NHTM Nhà nước lớn nắm 35,7% số lượng máy ATM. Đến năm 2012, có 50 chi nhánh ngân hàng ngoại và 5 ngân hàng 100% vốn nước ngoài hoạt động tại Việt Nam.

Nhóm ngân hàng	Định chế tiêu biểu	Vốn tự có / Vốn điều lệ (Triệu USD)	Ghi chú
NHTMCP Việt Nam	VietinBank Vietcombank BIDV Eximbank	1.274 1.126 1.118 600	Số liệu vốn điều lệ tính đến 01/01/2012 (tỷ giá 20.585 VND/USD)
Ngân hàng Ngoại	Citigroup JPMorgan Chase HSBC Mitsubishi UFJ	185.839 191.572 179.764 104.297	Số liệu vốn chủ sở hữu hợp nhất tính đến 30/03/2012

• Ngành Bảo hiểm: Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000 (hiệu lực từ 1/4/2001); cho phép thành lập chi nhánh bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài từ 11/1/2012 (yêu cầu hoạt động 10 năm, tài sản tối thiểu 2 tỷ USD). Năm 2011, doanh thu phí bảo hiểm trực tiếp đạt 1,79 tỷ USD (+21,6%); 14 doanh nghiệp nhân thọ đạt 764 triệu USD (+16%); 29 doanh nghiệp phi nhân thọ đạt 1,03 tỷ USD (+26%). Tỷ lệ thâm nhập bảo hiểm năm 2011 ở mức thấp: tổng thể 1,54% GDP (so với mức trung bình thế giới 6,6%), nhân thọ 0,7% và phi nhân thọ 0,84%.
• Ngành Chứng khoán: Thành lập Trung tâm Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HSTC) ngày 20/7/2000 (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước thành lập theo Nghị định 75/CP ngày 28/11/1996, chuyển về trực thuộc Bộ Tài chính từ năm 2004). Đến cuối năm 2012 có 103 công ty chứng khoán, 1,2 triệu tài khoản giao dịch, quy mô vốn hóa đạt gần 40 tỷ USD (so với mức hơn 60 triệu USD năm 2000).
• Hạn chế chung: Vốn tự có của các ngân hàng nội địa rất nhỏ bé so với các ngân hàng quốc tế; nợ xấu tăng cao (NHNN báo cáo 8,6%, các chuyên gia ước tính 13–15%); tái cơ cấu ngân hàng chậm chạp; thị trường chứng khoán suy giảm và tâm lý nhà đầu tư bất ổn.

Chapter 4: Solutions to Vietnam Financial Liberalization Process in the Current Period (Giải pháp cho tiến trình tự do hóa tài chính tại Việt Nam)

Chương 4 phân tích bối cảnh áp lực kinh tế năm 2012–2013 (thâm hụt ngân sách 6,90% GDP, nợ công/nợ nước ngoài xấp xỉ 50% GDP, nợ xấu cao) và đưa ra mô hình lộ trình tuần tự:

                                  LỘ TRÌNH 7 BƯỚC ĐỀ XUẤT CHO VIỆT NAM

Hệ thống giải pháp cụ thể gồm 8 nhóm:

1. Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng an toàn, hiệu quả: Thực hiện ưu đãi thuế cho phần trích lập quỹ dự phòng rủi ro và chi phí đào tạo công nghệ; ưu đãi thuế cho tín dụng nông nghiệp, hạ tầng, công nghiệp mũi nhọn; khuyến khích phát triển ngân hàng tư nhân; thu hút chuyên gia nước ngoài; phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ để giữ ổn định kinh tế vĩ mô; xây dựng khung pháp lý về phá sản và xử lý nợ; áp dụng các thông lệ quốc tế.
2. Ổn định thị trường chứng khoán: Thiết lập lịch kinh tế (economic calendar) công bố định kỳ các chỉ số CPI, thất nghiệp, tồn kho, bất động sản, dự trữ ngoại hối, dư nợ tín dụng; xây dựng chiến lược PR thị trường để hướng tới gia nhập bộ chỉ số MSCI Emerging Markets Index; đẩy nhanh tiến trình cổ phần hóa (cho phép Ban chỉ đạo cổ phần hóa điều chỉnh giảm giá IPO tối đa 10% nếu đấu giá thất bại, tái định giá nếu thất bại 3 lần liên tiếp; đơn giản hóa thủ tục mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài).
3. Tăng cường năng lực giám sát tài chính và thực thi pháp luật: Ứng dụng mô hình giám sát hợp nhất (kết hợp giám sát tại chỗ và từ xa); áp dụng thanh tra độc lập quốc tế; xây dựng chế tài xử phạt nghiêm minh đối với các vi phạm quản trị; quán triệt nguyên tắc nhà nước pháp quyền.
4. Cải cách chuẩn mực kế toán và kiểm toán: Chuyển đổi và tiệm cận hệ thống chuẩn mực kế toán/kiểm toán quốc tế (IAS/IFRS) để phục vụ quá trình hội nhập.
5. Nâng cao tính minh bạch và công bố thông tin: Bắt buộc công bố thông tin tài chính định kỳ, trung thực và đầy đủ trên thị trường vốn.
6. Đẩy mạnh tái cấu trúc doanh nghiệp và cổ phần hóa: Đổi mới quản trị doanh nghiệp nhà nước, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
7. Nâng cao năng lực quản trị và chất lượng đào tạo nhân lực ngành ngân hàng: Hiện đại hóa chương trình đào tạo nghiệp vụ, nâng cao tính chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp.
8. Ứng dụng công nghệ hiện đại - tin học hóa: Mở rộng mạng lưới ngân hàng điện tử, tự động hóa hệ thống thanh toán và xử lý dữ liệu giao dịch.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả nghiên cứu chính

• Hệ thống hóa toàn diện 7 giai đoạn điều hành lãi suất tại Việt Nam từ năm 1988 đến đầu năm 2013, làm rõ sự biến thiên của lãi suất danh nghĩa và lãi suất thực qua các chu kỳ lạm phát cao (28% năm 2008 và 23% năm 2011) xuống mức một con số (7% vào tháng 11/2012).
• Khái quát lịch sử điều hành tỷ giá từ hệ thống ba tỷ giá cố định trước năm 1988 sang cơ chế thả nổi có quản lý, chứng minh vai trò của việc nới rộng biên độ giao dịch (từ ±0,1% lên ±5% năm 2012) đối với việc triệt tiêu đầu cơ và thu hẹp chênh lệch giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do.
• Phân tích bức tranh đa chiều về tự do hóa tài khoản vốn: chỉ ra nghịch lý giữa thu hút FDI (16,3 tỷ USD năm 2012) và kiều hối (>10 tỷ USD năm 2012) với sự tích tụ bong bóng tài sản (bất động sản, chứng khoán) do khả năng hấp thụ vốn kém của hệ thống tài chính nội địa.
• Đánh giá năng lực cạnh tranh ngành ngân hàng thông qua dữ liệu so sánh quy mô vốn: vốn điều lệ của các NHTMCP lớn nhất Việt Nam (VietinBank 1.274 triệu USD, Vietcombank 1.126 triệu USD) chênh lệch quá lớn so với các định chế ngoại (JPMorgan Chase 191.572 triệu USD, Citigroup 185.839 triệu USD), đi kèm áp lực nợ xấu nội bộ (ước tính thực tế 13–15%).
• Đánh giá tiềm năng ngành bảo hiểm thông qua tỷ lệ thâm nhập còn thấp (1,54% GDP năm 2011 so với trung bình thế giới 6,6%) và quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán (gần 40 tỷ USD cuối 2012).

Đóng góp của tác giả

• Xây dựng sơ đồ lộ trình tự do hóa tài chính 7 bước cho Việt Nam trong bối cảnh tái cơ cấu kinh tế giai đoạn 2012–2013, nhấn mạnh nguyên tắc tiên quyết là xử lý nợ xấu và giảm thâm hụt ngân sách trước khi mở cửa hoàn toàn tài khoản vốn.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật cụ thể: cơ chế điều chỉnh giá IPO tối đa 10%, thiết lập lịch kinh tế quốc gia, áp dụng thanh tra tại chỗ theo chuẩn quốc tế và ưu đãi thuế cho quỹ dự phòng rủi ro ngân hàng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Toàn bộ dữ liệu thứ cấp và các mốc chính sách vĩ mô được tổng hợp đến thời điểm tháng 3 năm 2013; nghiên cứu chưa sử dụng các mô hình kinh tế lượng định lượng (như VAR, VECM, ARDL) để kiểm định định lượng tác động nhân quả giữa mức độ tự do hóa và tốc độ tăng trưởng kinh tế.
• Hướng mở: Các nghiên cứu tiếp theo có thể cập nhật diễn biến tái cơ cấu ngân hàng sau năm 2013 (tiến trình thành lập VAMC, Basel II), đo lường mức độ tháo gỡ rào cản tài khoản vốn và đánh giá tác động định lượng của các đợt biến động tỷ giá/lãi suất trong giai đoạn hội nhập sâu hơn.

---

Giá trị tham khảo

• Đối tượng thụ hưởng: Sinh viên, học viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế; các nhà nghiên cứu lịch sử kinh tế và chuyên viên phân tích chính sách tiền tệ.
• Phần nội dung giá trị:
  • Hệ thống dữ liệu lịch sử về 7 bước chuyển dịch cơ chế điều hành lãi suất và bảng tổng hợp các đợt nới biên độ tỷ giá từ 1994 đến 2012 tại Việt Nam.
  • Phân tích rủi ro kinh tế vĩ mô phát sinh từ dòng vốn ngoại và cơ chế truyền dẫn gây lạm phát năm 2007–2008.
  • Khung lý thuyết so sánh trình tự tự do hóa tài chính giữa các nước đang phát triển theo mô hình của Ronald McKinnon.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Theo lý thuyết của Ronald McKinnon, điều kiện tiên quyết nào phải đạt được trước khi thực hiện tự do hóa tài chính?

Theo McKinnon, quốc gia chuyển đổi bắt buộc phải đạt được sự kiểm soát và cân bằng tài khóa trước khi tự do hóa tài chính. Nếu chính phủ duy trì thâm hụt ngân sách lớn trong khi thị trường trái phiếu chưa phát triển, ngân hàng trung ương sẽ phải phát hành tiền để bù đắp thâm hụt, trực tiếp gây ra lạm phát cao và làm tê liệt tiến trình tự do hóa.

2. Sự kiện nào đánh dấu bước chuyển từ hệ thống ngân hàng 1 cấp sang 2 cấp tại Việt Nam?

Bước chuyển bắt đầu từ Nghị định số 53/HDBT ngày 26/3/1988 (xác định chức năng của ngân hàng trung ương và các ngân hàng chuyên doanh) và được chính thức hóa vào tháng 5/1990 khi Hội đồng Nhà nước ban hành Pháp lệnh Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Pháp lệnh Ngân hàng, Hợp tác xã Tín dụng và Công ty Tài chính.

3. Tỷ lệ trần sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng thương mại cổ phần Việt Nam được quy định tối đa là bao nhiêu?

Theo dữ liệu tại Chương 3 của khóa luận, nhà đầu tư nước ngoài được phép sở hữu tối đa 30% vốn điều lệ của một ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam (hoặc ngân hàng thương mại nhà nước cổ phần hóa), trong khi tỷ lệ sở hữu tại các doanh nghiệp niêm yết thông thường là tối đa 49%.

4. Quy mô vốn điều lệ của các NHTMCP lớn nhất Việt Nam so với vốn chủ sở hữu của các ngân hàng quốc tế như thế nào theo số liệu năm 2012?

Tính đến ngày 01/01/2012, vốn điều lệ của các ngân hàng nội địa lớn nhất gồm VietinBank (1.274 triệu USD), Vietcombank (1.126 triệu USD), BIDV (1.118 triệu USD) và Eximbank (600 triệu USD). Trong khi đó, tính đến 30/03/2012, vốn chủ sở hữu của các ngân hàng quốc tế lớn hơn rất nhiều: Citigroup (185.839 triệu USD), JPMorgan Chase (191.572 triệu USD), HSBC (179.764 triệu USD) và Mitsubishi UFJ (104.297 triệu USD).

5. Lộ trình tự do hóa tài chính 7 bước mà tác giả đề xuất cho Việt Nam gồm những bước nào?

Lộ trình đề xuất gồm: (1) Giảm thâm hụt ngân sách và xử lý nợ xấu; (2) Củng cố khuôn khổ thể chế; (3) Tái cấu trúc hệ thống ngân hàng và TCTD; (4) Tiếp tục tự do hóa lãi suất; (5) Điều hành tỷ giá linh hoạt hơn; (6) Tiếp tục mở cửa dịch vụ tài chính; (7) Tự do hóa hoàn toàn tài khoản vốn.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Vân đã hệ thống hóa cơ sở lý thuyết về tự do hóa tài chính và bức tranh thực tiễn tại Việt Nam từ năm 1989 đến tháng 3 năm 2013 qua 4 cấu phần: lãi suất, tỷ giá, tài khoản vốn và dịch vụ tài chính. Nghiên cứu chỉ ra rằng dù đạt được nhiều thành tựu về tăng trưởng tài sản, thu hút vốn FDI và kiều hối, hệ thống tài chính Việt Nam vẫn tồn tại các điểm nghẽn nghiêm trọng về nợ xấu, thâm hụt ngân sách, quy mô vốn mỏng và sự quay lại của trần lãi suất hành chính. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất lộ trình cải cách 7 bước thận trọng, ưu tiên củng cố an toàn hệ thống ngân hàng và lành mạnh hóa tài khóa trước khi mở cửa hoàn toàn tài khoản vốn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Graduation Thesis i Banking Academy STATE BANK OF VIETNAM BANKING ACADEMY FOREIGN LANGUAGE FACULTY GRADUATION THESIS: FINANCIAL LIBERALIZATION THE CASE OF VIETNAM Student: Nguyễn Thị Vân Class: ATCA-K12 Supervisor: Cấn Thúy Liên Hanoi, May 2013 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis ii Banking Academy ACKNOWLEGDEMENTS Foremost, I would like to express my sincere gratitude to my supervisor Ms. Can Thuy Lien for the continuous support of my bachelor study and research, for her patience, motivation, enthusiasm, and immense knowledge. Her guidance helped me in all the time of research and writing of this thesis. I could not have imagined having a better supervisor and mentor for my study.

My sincere thanks also go to officers of Administration Department – State Audit Office of Vietnam, for helping and instructing me with work and data collection. Last but not least, I would like to send my heartiest thanks to all the teachers at Banking Academy, who have equipped me with a variety of knowledge and my family who has supported me wholeheartedly. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis iii Banking Academy ABSTRACT Financial liberalization plays a key role in economic growth and make an important contribution to national financial system development. However, financial liberalization order and its influences is a contentious issue to economic experts, policy makers and related people all over the world.

Nowadays, Vietnam has undergone part of financial liberalization process and achieved certain results, but Vietnam still has to confront many challenges in the coming years. The study provides an overall picture of financial liberalization and solutions to current status of Vietnam financial liberalization. In this thesis, the author will focus on three main sections. The first section is the general overview of financial liberalization.

In the second one, the researcher analyzes Vietnam financial liberalization process in four aspects: interest rates, exchange rate, capital account, and financial services from 1989 until now. The last section is recommendations to enhance financial liberalization in Vietnam. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis iv Banking Academy TABLE OF CONTENTS ACKNOWLEGDEMENTS. iii LIST OF TABLES, FIGURES, AND DIAGRAMS.

vii CHAPTER 1: INTRODUCTION .3 CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION. The order of financial liberalization. The role of financial liberalization in the economy. The advantages of financial liberalization .2 The disadvantages of financial liberalization.

Waves of financial liberalization .10 CHAPTER 3: FINANCIAL LIBERALIZATION IN VIETNAM. The need for financial liberalization implementation in Vietnam. The process of financial liberalization in Vietnam. Interest rates liberalization in Vietnam.

Exchange rate liberalization in Vietnam. Capital account liberalization in Vietnam. Financial services liberalization in Vietnam .31 CHAPTER 4: SOLUTIONS TO VIETNAM FINANCIAL LIBERALIZATION PROCESS IN THE CURRENT PERIOD. Vietnam financial liberalization process in the current period.

Solutions to financial liberalization process in Vietnam. Restructuring to have a safe and efficient banking system in Vietnam 41 4. Stabilizing Vietnam’s stock market .42 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis v Banking Academy 4. Enhancing banking-finance supervision bodies and enforcement.

Reforming auditing and accounting practice. Promoting information disclosure and transparency. Implementing corporate restructuring and the privatization process. Strengthening management competence and banking education.

Applying modern technology - computerization .47 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis vi Banking Academy LIST OF ABBREVIATIONS ATM Automatic Teller Machine BOP Balance of Payment CPI Consumer Price Index FIA The Foreign Investment Agency FDI Foreign Direct Investment Forex Foreign Exchange FPI Foreign Portfolio Investment GDP The Gross Domestic Product IMF The International Monetary Fund IPO Initial Public Offering JSCBs Joint Stock Commercial Banks MNCs Multinational Companies MOF Ministry of Finance NIEs Newly Industrializing Economies POS Point of Sales SBV The State Bank of Vietnam SCIC State Capital Investment Corporation SEAB Southeast Asia Commercial Joint Stock Bank SOCBs Stated-Owned Commercial Banks SSC The State Securities Commission of Vietnam TNCs Transnational corporations VBARD Vietnam Bank for Agricultural and Rural Development VCB Joint Stock Commercial Bank for Foreign Trade of Vietnam WTO The World Trade Organization Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis vii Banking Academy LIST OF TABLES, FIGURES AND DIAGRAMS Table 1: Financial liberalization order in Indonesia and Malaysia before the crisis in 1997 .5 Table 2: Exchange rate bands for transactions between commercial banks and their clients .22 Table 3: Exchange rate bands from 2002 up to now .23 Table 4: FDI by economic sectors, cumulative as at end of 2011 .28 Table 5: Vietnam trade balance, current account balance, foreign reserve from 2008 to 2011 .30 Table 6: Charter Capital of JSCBs in Vietnam from 01 January 2012 .37 Table 7: Total Equity of FOCBs in Vietnam on 30 March, 2012.37 Figure 1: Vietnam Real Interest Rate from 2010 to 2012.17 Figure 2: Movement of interest rates from 2011 to March 2013 .18 Figure 3: USD/VND Exchange Rate from December 1989 to December 2003 .23 Figure 4: USD/VND Exchange Rate from January 2012 to March 2013 .24 Figure 5: Trend in the number of FDI projects and capital flows .27 Figure 6: Vietnam remittances from 1990 to 2010 .28 Figure 8: VN-Index from May 2012 to March 2013 .30 Figure 9: Top 10 countries with the highest asset growth of banking sector in 2010 .35 Figure 10: ATM, POS and issued cards .35 Figure 11: Vietnamese insurance penetration 2011 .36 Diagram 1: Vietnam’s financial liberalization implementation process in the current period. 40 Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 1 Banking Academy CHAPTER 1: INTRODUCTION 1. Research rationale It can be seen in the theory and practice that financial liberalization can promote economic development. In the 1980s, the forceful government intervention formulated norms in financial market of developing countries.

Interest rate ceiling, credit allocation by the government rather than market conditions, and tightly controlled foreign capital inflows were prevalent. However, under the influence of the liberalization theory and the experience of developed countries, the developing countries have also gradually liberalized financial markets over the last 20 years. Apparently, success in financial liberalization is a key element of the national economic development strategy. Increased investment liberalization and expanded trade liberalization will inevitably lead to improved financial liberalization, which is the common trend in any market economy.

Financial liberalization is not only a compulsory condition to participate in international arena but also the inevitable trend of economic integration. It is undeniable that financial liberalization brings the huge potential benefits to the nations. The process of financial liberalization helps create a financial system of transparency, flexibility and efficiency, which will help attract investment, stimulate healthy competition and boost the economic growth. Furthermore, financial liberalization gives domestic financial institution the chances to access to new technology and provides indigenous consumers the variety of high-quality financial services.

However, in addition to the indisputable enormous potential benefits, financial liberalization also has the drawbacks that several groups of people still consider as the cause of collapse, financial crises, as happened in Mexico in 1994 - 1995, Thailand and some other Asian countries in 1997. Therefore, these countries have their own selection of financial liberalization process which is in harmony with economic - political conditions of each country for the sake of benefits maximization and risks mitigation. Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 2 Banking Academy Financial liberalization has been intensively developing in Vietnam in parallel with the development of market socialist-oriented economy and integration into the international market. The question is that where Vietnam is in the process, and which ways to help Vietnam overcome the difficulties of current underdeveloped financial system to implement financial liberalization.

Based on the theoretical system of financial liberalization, and the reality of financial liberalization process in Vietnam from 1989 until now, this study focuses on understanding the nature and role of financial liberalization in order to realize its necessity for the national economic development. The author conducted research to assess the current status of financial innovation and suggest several solutions to financial liberalization in Vietnam. Research questions  How is the financial liberalization of high importance to the economy?  How was the financial liberalization implemented in Vietnam?  How is the current economic situation when Vietnam went through part of liberalization process from 1989?  What are solutions to Vietnam’s financial liberalization process in the current period? 3. Research objectives Objective of the research is to describe the nature, role and importance of financial liberalization to economic development and recommend several solutions to financial liberalization in Vietnam in the current period.

Research Scope The author makes research on financial liberalization in Vietnam from 1989 until now and its current situation. Research methodology Basing on the theoretical research method and international experience combined with studying financial liberalization in Vietnam in recent years, the author Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 3 Banking Academy completed the study through the following steps: Step 1: Collect information from books, newspapers, Internet, and organizations related to the field of study in the topic. Step 2: Gather, analyze documents, and combine the textbook knowledge with practice to implement topic content. In addition, the following methods and techniques are also used to make conclusions and solutions for the topic: analysis, comparison methods and inductive method.

Thesis outline The study consists of four following chapters: Chapter 1: Introduction Chapter 2: An overview of financial liberalization Chapter 3: Financial liberalization in Vietnam Chapter 4: Solutions to Vietnam’s financial liberalization process in the current period Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 4 Banking Academy CHAPTER 2: AN OVERVIEW OF FINANCIAL LIBERALIZATION 2.Kinnon Ronald I defined that financial liberalization is when restrictions and bonds in terms of finance are eliminated. In other words, financial liberalization is the process in which the tools of monetary policy are used in compliance with the market mechanism. If governments levy the tax or distort capital markets by using instruments like high compulsory reserve ratio, ceiling interest rates for deposits and lending, subsidized credit with a view to achieving the short-term targets of the development plan, it is considered that the countries’ economy are suffering financial hindrance. Those actions may obstruct the development of financial system, cause currency instability, the illiquid financial assets, and slow investment growth.

In short, financial liberalization is a process to lift financial barriers or remove financial obstructions so as to increase financial depth and develop the national financial market. According to the World Bank (1989), the main objective of financial liberalization is to establish a financial system based on market mechanism, to integrate into the global economy in order to take advantage of savings mobilization, to allocate internal and external resources effectively. Accordingly, sustainable growth will be successfully achieved. The result of financial liberalization is often expressed as the ratio of the broad money (cash and deposits in the commercial banking system) to the GDP.

A higher ratio of broad money to GDP is generally associated with greater financial liquidity and depth. For example, the average rates of the Asian and African countries are 60% and 20% of its GDP respectively in the 1990s. Financial liberalization is implemented in the following elementary aspects: - Interest rate liberalization - Exchange rate liberalization - Capital account liberalization - Financial services liberalization Nguyen Thi Van ATCA_K12 Graduation Thesis 5 Banking Academy During the financial liberalization process, the above basic aspects can be carried out simultaneously or separately in various steps provided that it is consistent with the international context and characteristics of each country. That is called order of financial liberalization.

The order of financial liberalization In fact, there is no common sequence of financial liberalization for all countries in the world. The sequence of financial liberalization can be varied from one country to another, depending on the nature and conditions of each economy. Table 1 shows an example of financial liberalization order of the two countries which are in South East Asia - Indonesia and Malaysia. It can be clearly seen that Indonesia tended to implement liberalization within the country first and then the liberalization of the current account.

In contrast, Malaysia liberated the current account first.