Triết Học Chính Trị Của Machiavelli Trong Lịch Sử Tư Tưởng Chính Trị Phương Tây

Tài liệu nghiên cứu Triết học chính trị của machiavelli trong lịch sử tư tưởng chính trị phương tây cận đại, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về .

• Tác giả: Võ Châu Thịnh
• Người hướng dẫn: PGS. Đinh Ngọc Thạch
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch sử triết học
• Đề tài: Triết Học Chính Trị Machiavelli: Tác Động và Di Sản Trong Lịch Sử Tư Tưởng Phương Tây
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Machiavelli và Bối Cảnh Ảnh Hưởng Đến Triết Học Chính Trị

Niccolò Machiavelli (1469-1527) là một nhân vật nổi bật trong lịch sử tư tưởng phương Tây. Ông sống trong một giai đoạn đầy biến động của Thời Phục Hưng ở Italia, nơi các thành bang tranh giành quyền lực và sự ổn định chính trị luôn bị đe dọa. Bối cảnh này đã ảnh hưởng sâu sắc đến triết học chính trị của ông, khiến ông tập trung vào thực tế của quyền lực và cách thức duy trì nó. Machiavelli đã chứng kiến sự suy tàn của các giá trị đạo đức truyền thống trong chính trị và nhận thấy rằng các nhà lãnh đạo cần phải linh hoạt và thực dụng để bảo vệ nhà nước của mình. Ông không ngần ngại đề xuất những phương pháp mà trước đây bị coi là phi đạo đức, miễn là chúng phục vụ lợi ích của quốc gia. Tư tưởng này đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng cũng đã mở ra một hướng đi mới cho tư tưởng chính trị phương Tây.

1.1. Chính Trị Ý Nguồn Gốc Tư Tưởng Machiavelli

Sự phân mảnh chính trị của Ý vào thế kỷ 15 và 16 là một yếu tố quan trọng hình thành tư tưởng của Machiavelli. Các thành bang như Florence, Venice, Milan và Rome liên tục tranh giành quyền lực, tạo ra một môi trường chính trị đầy rẫy sự phản bội, âm mưu và chiến tranh. Machiavelli, với tư cách là một nhà ngoại giao và quan chức chính phủ của Florence, đã trực tiếp chứng kiến những điều này. Ông nhận thấy rằng các nhà lãnh đạo cần phải có khả năng thích ứng với những thay đổi nhanh chóng và sử dụng mọi phương tiện cần thiết để bảo vệ lợi ích của thành bang mình. Điều này đã dẫn đến sự phát triển của chính trị thực dụng, một đặc điểm nổi bật trong triết học của ông.

1.2. Thời Phục Hưng Sự Thay Đổi Giá Trị Đạo Đức

Thời Phục Hưng chứng kiến sự phục hưng của văn hóa cổ điển Hy Lạp và La Mã, đồng thời là sự suy giảm ảnh hưởng của Giáo hội Công giáo. Điều này dẫn đến sự thay đổi trong các giá trị đạo đức và sự gia tăng của chủ nghĩa nhân văn. Machiavelli chịu ảnh hưởng bởi tư tưởng này và ông tin rằng con người nên tập trung vào việc đạt được thành công và vinh quang trong thế giới này, thay vì chỉ lo lắng về cuộc sống sau khi chết. Ông cũng cho rằng đạo đức nên được xem xét trong bối cảnh chính trị, và những hành động mà bình thường bị coi là sai trái có thể được biện minh nếu chúng phục vụ lợi ích của nhà nước.

II. Quân Vương Phân Tích Nghệ Thuật Cai Trị Của Machiavelli

'Quân Vương' (The Prince)** là tác phẩm nổi tiếng nhất của Machiavelli, trong đó ông trình bày một cách tiếp cận thực dụng và tàn nhẫn về nghệ thuật cai trị. Ông lập luận rằng một nhà lãnh đạo nên tập trung vào việc duy trì quyền lực và sự ổn định của nhà nước, ngay cả khi điều đó đòi hỏi phải sử dụng sự lừa dối, bạo lực hoặc vi phạm các nguyên tắc đạo đức. Machiavelli không khuyến khích sự tàn bạo một cách vô cớ, nhưng ông tin rằng nó có thể cần thiết trong một số trường hợp nhất định. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt công chúng, ngay cả khi nhà lãnh đạo không thực sự xứng đáng với nó. Tác phẩm này đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng nó cũng đã được ca ngợi vì sự thẳng thắn và thực tế của nó.

2.1. Quyền Lực Chính Trị Mục Tiêu Tối Thượng

Trong 'Quân Vương', quyền lực chính trị được xem là mục tiêu tối thượng của một nhà lãnh đạo. Machiavelli tin rằng một nhà lãnh đạo nên làm mọi thứ có thể để đạt được và duy trì quyền lực, ngay cả khi điều đó đòi hỏi phải sử dụng những phương pháp phi đạo đức. Ông không tin vào việc cai trị bằng tình yêu, mà tin rằng cai trị bằng nỗi sợ hãi là hiệu quả hơn. Ông cũng cho rằng một nhà lãnh đạo nên biết cách sử dụng cả luật pháp và vũ lực để đạt được mục tiêu của mình. Quan điểm này đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng nó cũng phản ánh thực tế chính trị tàn khốc của thời đại Machiavelli.

2.2. Đạo Đức Chính Trị Sự Linh Hoạt Cần Thiết

Machiavelli không tin vào một hệ thống đạo đức chính trị cứng nhắc. Ông cho rằng đạo đức nên được xem xét trong bối cảnh chính trị, và những hành động mà bình thường bị coi là sai trái có thể được biện minh nếu chúng phục vụ lợi ích của nhà nước. Ông không khuyến khích sự tàn bạo một cách vô cớ, nhưng ông tin rằng nó có thể cần thiết trong một số trường hợp nhất định. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt công chúng, ngay cả khi nhà lãnh đạo không thực sự xứng đáng với nó. Điều này cho thấy sự linh hoạt và thực dụng trong tư tưởng của Machiavelli.

III. Bàn Về Livy Cộng Hòa và Nghệ Thuật Quản Trị Nhà Nước

Ngoài 'Quân Vương', Machiavelli còn viết 'Bàn về Livy' (Discourses on Livy), một tác phẩm ít được biết đến hơn nhưng cũng rất quan trọng để hiểu triết học chính trị của ông. Trong tác phẩm này, ông tập trung vào việc phân tích lịch sử của Cộng hòa La Mã và rút ra những bài học về nghệ thuật quản trị nhà nước. Ông ca ngợi những đức tính công dân của người La Mã cổ đại và cho rằng một nhà nước cộng hòa nên được xây dựng dựa trên sự tham gia của người dân và sự tôn trọng luật pháp. Machiavelli cũng cảnh báo về những nguy cơ của sự tham nhũng và sự suy đồi đạo đức, và cho rằng những điều này có thể dẫn đến sự sụp đổ của một nhà nước cộng hòa.

3.1. Cộng Hòa La Mã Mô Hình Quản Trị Lý Tưởng

Machiavelli ngưỡng mộ Cộng hòa La Mã và coi nó là một mô hình quản trị lý tưởng. Ông ca ngợi những đức tính công dân của người La Mã cổ đại, như lòng yêu nước, sự dũng cảm và sự tôn trọng luật pháp. Ông cho rằng một nhà nước cộng hòa nên được xây dựng dựa trên sự tham gia của người dân và sự phân chia quyền lực giữa các cơ quan khác nhau. Ông cũng tin rằng một nhà nước cộng hòa nên có một hệ thống luật pháp công bằng và hiệu quả để bảo vệ quyền lợi của người dân và duy trì trật tự xã hội.

3.2. Nguy Cơ Suy Đồi Bài Học Lịch Sử

Machiavelli cảnh báo về những nguy cơ của sự tham nhũng và sự suy đồi đạo đức, và cho rằng những điều này có thể dẫn đến sự sụp đổ của một nhà nước cộng hòa. Ông cho rằng các nhà lãnh đạo nên luôn cảnh giác với những cám dỗ của quyền lực và tiền bạc, và nên cố gắng duy trì sự trong sạch và liêm chính trong chính phủ. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giáo dục công dân về các giá trị đạo đức và trách nhiệm công dân, để họ có thể tham gia một cách tích cực vào việc quản lý nhà nước.

IV. Ảnh Hưởng và Di Sản Machiavelli Trong Lịch Sử Tư Tưởng

Triết học chính trị của Machiavelli đã có một ảnh hưởng sâu sắc đến lịch sử tư tưởng phương Tây. Ông được coi là một trong những người sáng lập của chính trị học hiện đại và tư tưởng của ông đã được nghiên cứu và tranh luận trong nhiều thế kỷ. Một số người ca ngợi ông vì sự thẳng thắn và thực tế của ông, trong khi những người khác chỉ trích ông vì sự tàn nhẫn và vô đạo đức của ông. Tuy nhiên, không ai có thể phủ nhận tầm quan trọng của Machiavelli trong việc định hình tư tưởng chính trị hiện đại. Tư tưởng của ông vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị quốc tế đầy cạnh tranh và biến động.

4.1. Chủ Nghĩa Machiavelli Sự Giải Thích và Lạm Dụng

Chủ nghĩa Machiavelli là một thuật ngữ được sử dụng để mô tả một cách tiếp cận chính trị thực dụng và tàn nhẫn, thường liên quan đến sự lừa dối, bạo lực và vi phạm các nguyên tắc đạo đức. Thuật ngữ này thường được sử dụng một cách tiêu cực để chỉ trích những nhà lãnh đạo mà bị coi là vô đạo đức và chỉ quan tâm đến việc duy trì quyền lực. Tuy nhiên, một số người cho rằng chủ nghĩa Machiavelli có thể được sử dụng một cách tích cực để đạt được những mục tiêu chính trị tốt đẹp, miễn là nó được sử dụng một cách cẩn thận và có trách nhiệm.

4.2. Chính Trị Hiện Đại Sự Tiếp Nối và Phản Biện

Triết học chính trị của Machiavelli vẫn còn ảnh hưởng đến chính trị hiện đại. Nhiều nhà lãnh đạo và nhà chính trị học vẫn tiếp tục nghiên cứu và tranh luận về tư tưởng của ông. Một số người ca ngợi ông vì sự thẳng thắn và thực tế của ông, trong khi những người khác chỉ trích ông vì sự tàn nhẫn và vô đạo đức của ông. Tuy nhiên, không ai có thể phủ nhận tầm quan trọng của Machiavelli trong việc định hình tư tưởng chính trị hiện đại. Tư tưởng của ông vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay, đặc biệt là trong bối cảnh chính trị quốc tế đầy cạnh tranh và biến động.

V. Đạo Đức và Quyền Lực Vấn Đề Trung Tâm Trong Triết Học Machiavelli

Mối quan hệ giữa đạo đức và quyền lực là một vấn đề trung tâm trong triết học chính trị của Machiavelli. Ông không tin rằng đạo đức và quyền lực luôn phải đi đôi với nhau, và ông cho rằng một nhà lãnh đạo có thể cần phải vi phạm các nguyên tắc đạo đức để duy trì quyền lực và bảo vệ nhà nước. Quan điểm này đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng nó cũng phản ánh thực tế chính trị tàn khốc của thời đại Machiavelli. Ông không khuyến khích sự tàn bạo một cách vô cớ, nhưng ông tin rằng nó có thể cần thiết trong một số trường hợp nhất định. Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt công chúng, ngay cả khi nhà lãnh đạo không thực sự xứng đáng với nó.

5.1. Chính Trị và Đạo Đức Sự Xung Đột Không Thể Tránh Khỏi

Machiavelli tin rằng chính trị và đạo đức thường xung đột với nhau, và một nhà lãnh đạo có thể cần phải lựa chọn giữa việc làm điều đúng đắn về mặt đạo đức và việc làm điều cần thiết để duy trì quyền lực. Ông không tin rằng một nhà lãnh đạo có thể luôn luôn làm cả hai điều này cùng một lúc. Quan điểm này đã gây ra nhiều tranh cãi, nhưng nó cũng phản ánh thực tế chính trị tàn khốc của thời đại Machiavelli.

5.2. Quyền Lực Mềm Chiến Lược Duy Trì Ảnh Hưởng

Mặc dù Machiavelli thường được liên kết với việc sử dụng vũ lực và sự lừa dối, ông cũng nhận ra tầm quan trọng của quyền lực mềm trong việc duy trì ảnh hưởng. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt công chúng, ngay cả khi nhà lãnh đạo không thực sự xứng đáng với nó. Ông cũng cho rằng một nhà lãnh đạo nên biết cách sử dụng truyền thông và ngoại giao để đạt được mục tiêu của mình. Điều này cho thấy rằng Machiavelli không chỉ quan tâm đến việc duy trì quyền lực bằng mọi giá, mà còn quan tâm đến việc tạo ra một xã hội ổn định và thịnh vượng.

VI. Machiavelli và Tương Lai Bài Học Cho Lãnh Đạo Hiện Đại

Triết học chính trị của Machiavelli vẫn còn phù hợp cho đến ngày nay, và nó có thể cung cấp những bài học quý giá cho các nhà lãnh đạo hiện đại. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hiểu thực tế chính trị, việc sử dụng quyền lực một cách khôn ngoan và việc tạo dựng hình ảnh tốt đẹp trong mắt công chúng. Ông cũng cảnh báo về những nguy cơ của sự tham nhũng và sự suy đồi đạo đức, và cho rằng những điều này có thể dẫn đến sự sụp đổ của một nhà nước. Mặc dù tư tưởng của ông có thể gây tranh cãi, nhưng không ai có thể phủ nhận tầm quan trọng của Machiavelli trong việc định hình tư tưởng chính trị hiện đại.

6.1. Lãnh Đạo và Quyết Định Sự Cân Bằng Giữa Đạo Đức và Lợi Ích

Các nhà lãnh đạo hiện đại có thể học được từ Machiavelli về tầm quan trọng của việc đưa ra những quyết định khó khăn và việc cân bằng giữa đạo đức và lợi ích. Ông không tin rằng một nhà lãnh đạo có thể luôn luôn làm điều đúng đắn về mặt đạo đức, và ông cho rằng đôi khi cần phải vi phạm các nguyên tắc đạo đức để bảo vệ lợi ích của nhà nước. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc sử dụng quyền lực một cách khôn ngoan và có trách nhiệm.

6.2. Toàn Cầu Hóa Ứng Dụng Tư Tưởng Machiavelli Trong Bối Cảnh Mới

Trong bối cảnh toàn cầu hóa ngày nay, tư tưởng của Machiavelli vẫn còn phù hợp. Các quốc gia và các tổ chức quốc tế phải cạnh tranh với nhau để đạt được quyền lực và ảnh hưởng. Machiavelli có thể cung cấp những bài học quý giá về cách thức đạt được và duy trì quyền lực trong một thế giới đầy cạnh tranh và biến động. Tuy nhiên, cũng cần phải cẩn thận để không lạm dụng tư tưởng của ông và sử dụng nó để biện minh cho những hành động vô đạo đức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

lời mở đầu (trang viii) của quyển Machiavelli revisited, Femia tuyên bố rằng: ―việc xem Machiavelli nhƣ một bậc kỳ tài xấu xa, hay không là gì khác ngoài một kẻ tính toán hẹp hòi và độc ác về lợi thế chính trị cũng sai lầm nhƣ sự suy diễn ngƣợc lại‖, và ―việc phát hiện sự có liên quan của Machiavelli với thế giới của chính chúng ta là mục đích chính của quyển sách này‖. Femia đã dành phần đầu của quyển sách (1. The many faces of Machiavelli) để mô tả tƣơng đối đầy đủ nhƣng ngắn gọn nhiều mặt về cuộc đời và 16 sự nghiệp của Niccolò Machiavelli. Giống nhƣ nhiều nhà nghiên cứu triết học Phục hƣng khác, ngay ở phần đầu của quyển sách, Joseph V.

Femia cho rằng việc nhất quyết phải tìm cho đƣợc một thời điểm chính xác mà khi ấy thời Trung cổ kết thúc và thời Phục hƣng bắt đầu là ngớ ngẫn (trang 17). Bối cảnh lịch sử và chính trị ở Italia thời Machiavelli cũng đƣợc Joseph V. Femia cố gắng làm rõ trong quyển sách. Theo đó, Italia đắm chìm trong chiến tranh triền miên hàng thế kỷ từ 1350 đến 1450.

Sự cát cứ, hình thành những nhà nƣớc nhỏ trên lãnh thổ Italia và thôn tính, xâm lƣợc lẫn nhau đã tạo ra một sự xáo trộn chính trị sâu sắc. Đến nửa cuối thế kỷ thứ XV thì tình trạng hỗn loạn chính trị mới tạm lắng xuống do chỉ còn một số thành quốc tƣơng đối mạnh nhƣ Florence, Milan, Naples, và Venice có khả năng trụ lại và kiềm chế lẫn nhau (xem trang 20). Machiavelli‟s God (Thượng đế của Machiavelli) là tác phẩm của tác giả ngƣời Italia - Maurizio Viroli – đƣợc Antony Shugaar dịch sang tiếng Anh và Nhà xuất bản Đại học Princeton phát hành năm 2010 tại Mỹ. Quyển sách của tác giả ngƣời Italia này bao gồm 4 chƣơng với độ dài gần 300 trang chủ yếu khai thác khía cạnh tôn giáo, cụ thể là Thiên chúa giáo, nhằm tìm ra sự ảnh hƣởng của nó đến tƣ tƣởng chính trị cộng hòa và tự do của Machiavelli.

Đây là hƣớng nghiên cứu khá mới mẻ mà theo nhận định của tác giả trong lời giới thiệu là chƣa từng đƣợc nghiên cứu. Tuy nhiên, đó không phải là sự quan tâm trực tiếp của luận án mà những luận bàn của tác giả về tƣ tƣởng chính trị cộng hòa của Machiavelli mới thực sự hữu dụng cho đề tài của luận án. ―A new argument for morality: Machiavelli and the ancients‖ (Một lý lẽ mới cho đạo đức: Machiavelli và ngƣời Hy Lạp, La Mã cổ đại) là tên bài viết của Rafael Major đƣợc tạp chí Political Research Quarterly công bố trong Volume 60, Number 2, tháng 6 năm 2007, từ trang 171 đến trang 179. Trong bài viết này, Rafael Major cho rằng hầu hết những cách ngôn nổi tiếng của Machiavelli thật ra không mới mà chỉ triển khai từ ý tƣởng của các tác giả cổ đại.

Để chứng minh cho lập luận của mình, Rafael Major đã dẫn ra hàng loạt ý tƣởng trong bản văn hoặc tác phẩm gốc của các tác giả cổ đại nhƣ Sallust (Gaius Sallustius Crispus), Aristotle, Plutarch, Xenophon ở trang 173 của quyển tạp chí. Rafael Major còn 17 nhấn mạnh: ―nếu Machiavelli chỉ dạy cho chúng ta sử dụng lạnh lùng quyền lực để đạt đƣợc mục đích chính trị, ông ấy không phải là ngƣời đầu tiên hoặc sau cùng làm nhƣ thế, và chúng ta có thể thu đƣợc nhiều kiến thức hơn từ Plutarch, hay bất kỳ nhà độc tài nào chuyển tƣ tƣởng của ông ấy thành văn bản‖ (trang 172). Rafael Major cũng không thấy có gì mới trong quan niệm về bản chất con ngƣời của Machiavelli so với so với quan niệm của các nhà tƣ tƣởng cổ đại. Rafael Major viết: ―Nhận định về bản chất con ngƣời của Machiavelli không phải là mới hay duy thực hơn các tác giả cổ đại.

Hơn nữa, giống nhƣ nhiều tác giả trƣớc đó, Machiavelli chia sẻ quan điểm rằng con ngƣời đã và luôn sẽ giống nhau về bản chất‖ (trang 174) Những phát hiện của Rafael Major có thể làm cho chúng ta vững tin hơn về sự kế thừa tƣ tƣởng các tác giả cổ đại của Machiavelli. Tuy nhiên, không nên xem Machiavelli đã sao chép một cách đơn giản những tƣ tƣởng đã có mà cần ghi nhận ông đã hệ thống hóa các ý tƣởng từ thời cổ đại, sắp xếp những ý tƣởng rời rạc ấy và phát triển chúng thành một học thuyết về quyền lực chính trị mang bản sắc riêng của mình. Cũng không nên nghĩ rằng chúng ta có thể thu đƣợc nhiều kiến thức hơn từ các tác giả cổ đại mà không cần đến những phân tích của Machiavelli nhƣ Rafael Major viết. Đặc biệt, loạt 24 bài giảng chủ đề Machiavelli in context (Machiavelli trong bối cảnh) của giáo sƣ sử học William R.

Cook đƣợc The Teaching Company phát hành năm 2006 tại Mỹ dƣới dạng đĩa video (DVD) có thể đƣợc xem là công trình nghiên cứu sử học khá đầy đủ về Niccolò Machiavelli. Mỗi bài giảng của giáo sƣ William R. Cook cung cấp cho ta một góc nhìn về Niccolò Machiavelli. Tất cả 24 bài giảng sẽ cho ta một hình ảnh tƣơng đối hoàn chỉnh về Niccolò Machiavelli.

Qua 24 bài giảng của giáo sƣ William R. Cook, chúng ta sẽ biết Machiavelli là ai và tại sao ông ấy quan trọng, quê hƣơng Florence của Machiavelli, tƣ tƣởng cổ điển ở Florence thời Phục hƣng, cuộc đời của Niccolò Machiavelli, tại sao Machiavelli viết tác phẩm Il Principe, những nội dung trong tác phẩm Il Principe, mối liên hệ Tito Livio–cộng hòa Roma–Machiavelli, những nội dung trong tác phẩm Discorsi, tại sao Machiavelli là ngƣời ủng hộ chế độ cộng hòa, nội dung tác phẩm Lịch sử Florence, và có phải Machiavelli là ngƣời 18 ủng hộ chính sách quỷ quyệt hay không? Dù tiếp cận dƣới góc độ sử học nhƣng những phân tích của giáo sƣ William R. Cook rất hữu dụng cho việc làm sáng tỏ tƣ tƣởng triết học chính trị của Niccolò Machiavelli. Triết học chính trị của Niccolò Machiavelli nhìn chung chƣa đƣợc nghiên cứu sâu rộng ở Việt Nam vì nhiều nguyên do khác nhau nhƣng thiếu tƣ liệu sơ cấp (các tác phẩm kinh điển của các nhà tƣ tƣởng) có lẽ là một trong những nguyên do chính.

Cho đến nay, chỉ có duy nhất tác phẩm Il Principe của Machiavelli đƣợc dịch sang tiếng Việt. Khó tìm đƣợc một quyển sách bằng tiếng Việt nào nghiên cứu tƣơng đối đầy đủ về tƣ tƣởng của Niccolò Machiavelli. Quyển Triết học Trung cổ Tây Âu do PGS, TS. Trịnh Doãn Chính và PGS, TS.

Đinh Ngọc Thạch chủ biên, đƣợc nhà xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành năm 2008 chỉ viết về Niccolò Machiavelli có 1,5 trang. Quyển Triết học Tây phương từ khởi thủy đến đương đại đƣợc Phan Quang Định biên dịch, nhà xuất bản Văn hóa thông tin phát hành năm 2010 tại Hà Nội cũng có bàn đến Niccolò Machiavelli. Đây là một công trình nghiên cứu đồ sộ với độ dày trên một ngàn trang sách khổ lớn (19 x 27 cm) của nhóm giáo sƣ triết học thuộc các trƣờng đại học Pháp do Bernard Morichere chủ biên. Tuy nhiên, cuốn sách này chỉ dành vẻn vẹn có 3 trang giới thiệu về Niccolò Machiavelli.

Trong đó, chỉ có duy nhất tác phẩm Il Principe đƣợc trích vài đoạn. Quyển Những luận thuyết nổi tiếng thế giới do Vũ Đình Phòng và Lê Huy Hòa biên soạn đƣợc nhà xuất bản Văn hóa Thông tin phát hành năm 2003 cũng có viết về Niccolò Machiavelli nhƣng chỉ tập trung phân tích sức mạnh quyền lực trong tác phẩm Il Principe và đôi điều ngắn gọn về cuộc đời và sự nghiệp của ông. Tác giả Vũ Mạnh Toàn có bài viết ―Triết học chính trị của N.Makiaveli‖ đăng trên Tạp chí Triết học số 10, tháng 10 – 2004, bàn về 3 vấn đề: nhà nƣớc, vai trò của nhân dân, và mối quan hệ giữa đạo đức và chính trị. Tuy nhiên, bài viết chủ yếu tiếp cận tƣ liệu thứ cấp chứ chƣa trực tiếp phân tích tác phẩm triết học chính trị quan trọng nhất của Machiavelli.

Quyển Lịch sử các học thuyết chính trị thế giới do các học giả Liên bang Nga viết, Lƣu Kiếm Thanh và Phạm Hồng Thái dịch, nhà xuất bản Văn hóa Thông tin phát hành năm 2001 có dành 10 trang sách (từ trang 200 đến 211) viết 19 về ―học thuyết chính trị phi tôn giáo Makiaveli‖. Các tác giả trong quyển sách này chủ yếu phân tích vấn đề sử dụng sức mạnh, quyền lực trong xây dựng nhà nƣớc theo quan điểm của Niccolò Machiavelli. Bên cạnh đó, các tác giả cũng quan tâm đến việc tách thần quyền ra khỏi thế quyền, tách tôn giáo và đạo đức ra khỏi chính trị đã đƣợc Niccolò Machiavelli viết trong tác phẩm Il Principe. Các tác giả đã đứng về phía Niccolò Machiavelli, chia sẻ những giải pháp của ông vì cho rằng ông là một nhà yêu nƣớc và học thuyết của ông là để ―phục vụ cho các lực lƣợng tiến bộ xã hội, nhằm mục đích yêu nƣớc‖ (trang 211), có khuynh hƣớng chống phong kiến, ủng hộ chủ thuyết cộng hòa.

Quyển Lịch sử triết học phương Tây, Tập 1: Triết học cổ đại, triết học trung cổ, triết học phục hưng của PGS. Đỗ Minh Hợp do Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia phát hành năm 2014 tại Hà Nội là quyển lịch sử triết học của tác giả ngƣời Việt có số lƣợng trang viết nhiều nhất (21 trang) về Niccolò Machiavelli và tƣ tƣởng của ông. Các đánh giá và nhận định của tác giả về triết học chính trị của Machiavelli là rất xác đáng. Ví dụ, ở trang 577, PGS.

Đỗ Minh Hợp viết: ―Các nhà tƣ tƣởng thời đại khai sáng sau này đã chuẩn bị cho xã hội chuyển sang những giá trị của chủ nghĩa hợp lý, tự do và bình đẳng công dân. Họ đã kế thừa tƣ tƣởng triết học chính trị vô giá của Machiavelli‖. Nghiên cứu triết học chính trị Machiavelli từ những công trình nghiên cứu về Machiavelli nhƣ vừa kể ở trên chỉ là một sự nghiên cứu gián tiếp triết học chính trị Machiavelli mà thôi. Để thực sự hiểu nội dung triết học chính trị Machiavelli thì phải nghiên cứu trực tiếp các tác phẩm do Niccolò Machiavelli viết.

Sau đây là những thành quả của sự nghiệp sáng tác của Machiavelli: La Mandragola (Rễ cây khoai ma), Dell'arte della Guerra (Nghệ thuật chiến tranh), Il Principe (The Prince / Quân Vương), Discorsi sopra la prima Deca di Tito Livio (Luận bàn về mười quyển sách đầu của Tito Livio), Storia di Firenze (Lịch sử Florence), La vita di Castruccio Castracani da Lucca (Cuộc đời của Castruccio Castracani ở Lucca), Belfagor arcidiavolo (Quỷ Belfagor tinh nghịch), Clizia,. Ngoài ra, Machiavelli còn để lại gần 250 bức thƣ riêng. Đó là 20 chƣa kể những văn bản, báo cáo đƣợc ông viết trong thời gian làm chính trị gia. Những tác phẩm này sẽ đƣợc phân tích cụ thể trong phần nội dung của luận án.