CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VAN DE LÝ LUẬN VE TRÁCH NHIEM LIEN ĐỚI BỎI THƯỜNG THIET HAI NGOÀI HỢP BONG 11. Khái niệm trách nhiệm bỗi thường thiệt hại ngoài hợp đẳng Vin để về rách nhiệm BTTH ngoài hop đồng đã được nhân thức và quy định từrất som, ngay từ BLDS 1995 réi đến BLDS 2005 và BLDS 2015 về sau Từ đó cũng có khá nhiều nghiên cứu về nội dung này. Qua các BLDS của Việt Nam, bên.
chất các quy định về trách nhiệm BTTH ngoài hợp đồng không thay đổi quá nhiều, XVỀ cơ bán là vẫn độn trên tinh thần của bộ luật trước để xây dung quy định cho bộ uật sau Việc xây đụng khái niệm về trách nhiễm BTTH ngoài hợp đẳng chủ yêu dựa trên các đặc iễm và căn cử phát ánh của losi trách nhiệm này Cho din thời đm hiện tủ, cũng có nhiều khái niệm được nghién cửu và de xe Ví da nhờ trong luận án tần a luật học cia tác gã Võ Thị Lan Hương vi "Trách nhiệm BTTH do nhà cửa, công trình xây đựng khác gây ra theo quy định của pháp uất din sự Việt Nam hiên hành” có dun ra khá niém nh sau: “Trách wham BITE ngoài hop đồng là một loại tránh nhiệm dân sit theo đó, một chỉ thd ph bù đắp băng tén thắt về vật chất và th thân cho chỉ thể khác trong trường hợp hành vĩ trả pháp luật cia mình của những người mà mình chau rách nhiệm hoặc tà sản ma amin sở hina chiễm hina quốn ý, sic dong gật tất hai”. Hay theo TS. Nguyễn Văn Hoi có nêu trong luân án tiền đ luật hoe "Trách nhiệm BTTH do ti sẵn gây ra theo php luật din mi như sau: “Trách nhiệm BTTH ngoài hop đẳng là rách nhiệm dn mà rong đồ một hoặc nhiễu chủ thễ phát bù đắp những tổn thắt vé vật chẳtvà tinh thn mà người bị tết hại phái gnh chịu dn các đối hương được pháp luật báo về by sân phạm "Từ việc phân tính những nhận din trên kết hợp với quá trình nghiên cứu của học viên, quan điển cite học viên nh sau: Trách nhiệm BTTH ngoài hop đồng la "rách nhiệm đâu sự cña chit thể có hành vỉ trái pháp luật gây thiệt hại hoặc chit thể khác theo quy định của pháp luật, uhằm bit đắp thững tôn i t chất tinh thầu mà chủ thể bị tt hại phải chin do hành vỉ trái pháp luật hoặc tài sản gây ra Trách nhiệm BTTH nói chung và trách nhiệm BTTH ngoài hop đẳng nói riêng xuất phát từ quy dinh tạ Điều 13 BLDS 2015: “Cá nhn pháp nhấn có quyển din subs sâm phan được bi thường toàn bộ thiệt ha, trừ trường hop các bên có théa thuận khác hoặc luật cô quy din hác'” Theo đô, khi quyền dn sự của cá nhân, ép nhân đã được thôn thuận tong hợp đẳng hay những quyền din sơ được pháp Tuất bảo vệ bị xâm phạm thi người xâm pham những quyền đó phéi chữ trách nhiệm ti thường toan bộ tiệt ha tr những trường hợp bén xâm phạm đuợc lo trờtrich nhiệm bi thường theo quy dinh của pháp luật hoặc theo thô thuận của các bin no Theo Từ én ting Việt “liên đói” là một tinh tà có ngiấa là “co sự răng nhu về mặt trách nhiệm, nghĩa vụ”. Thuật ngỡ lên đổi ở đầy được hiểu là nhiều người phai cing chịu hit quả bất li vé vật chất ma bin gây thiệt ha phi chi đối với bên có quyễn Có thé nối ing trách nhiệm liên đói BTTH ngoài hợp đông là trích nhiệm bôi thường thiệt ha côn nhiều người và giữa những người nay có arcing buộc lấn nhau.
Sự tăng buộc ở đây cỏ thể được hiễu là tit c các chỗ thể cùng chín trích nhiệm mà không phân biết địa vi ghép lý của các chỗ thể do. V mất bản chit, trách nhiên liên đối bai thường được hiễu là rách nhiệm dân nự của nhiễu người phát sinh khi tùng người có hành vi tri pháp luật và cing gây ra mét thiệt hạ xác Ảnh đổi với một chủ: ễ khác. Vé mặt khoa học pháp lý, có thể khái quát lai thành khái niệm như cau: Trách whi in đới BTTH ngoài hợp đồng là trách nhiện đầu sie cña nhiều người do có sự xâm phạm đến uhón đối trong được pháp cña chủ thể bị thidt hại, nhầm bì đắp những tồn thất về vật chất và tinh than mà ch thé đó phải gảnh chin. Trách nhiện liên đói BTTH ngoài hợp đồng không phi sinh từviệc các bên thân hận trước với nhau vé vide cũng bai huống khí thiệt hại xây ra mã phát ánh dia trên quy nh của pháp luật Nghĩalà nhiều người cũng gly thật hại cho một chủ ‘véi phân lỗi của ho trong việc gây ra toàn bộ thiệt hại chung đó.
Đặc điểm cia trách nhiệm lên đới bồi thuờng thiệt hại ngoài hợp đồng ~ LãmếtÏoạ rách nhiệm i din sự cũanhiungười đối với một hoặc nhiễu người khác Trách nhiên bả thing là việc bude người có hành vi vi pham (hoặc người có trách nhiệm béi thường thay) phải thục hiện việc đến bi cho người bị thit hei bing ti sân (nghĩa vụ về tai sin) Vé bản chất trách nhiệm BTTH ngoài hop đông là trách nhin din sự của một người, vậy nên trách nhiệm liên đói BTTH là tráchnhiêm din nự của nhiễu người cũng phi chiv đối với bênh: tưệt he. Bến bị thiệt hai có thể là mốt người hoặc nhiễu người khác nhan - Hậu quả pháp lý bất lợi ma nhiều chủ thể phai cùng nhau gánh châu Tiêu quả pháp lý là hậu quả do luật quy ảnh "Bất lợi" ở đây là việc những chỗ thể gây thiệt hạ phi bd: thường cho người bị it bạ, thường bing tién hoặc bing các ti sân khác nhằm ba dip nhông tổn thất cả vé vật chất lẫn tính thin oie "gui bị thiết hại Hậu quả pháp lý bất lợi này phát sinh tờ nhống hành vi tr pháp tot gây thiệt ha của nhiều chủ thể ~ Nhiều hành wi tri pháp luật côn những chỗ thể khác nhau phi cùng dẫn din một thật hai THành vi của các chỗ thể gây thiệt hạ có thể thống nhất hoặc đặc lập với nhu nhưng hit qua thiệt hai xây ra thì phii giếng nhau, có nghĩa 1à trong trách nhiệm liên đối bai thường hả hành vi của các chủ thể đỏ phải cùng gây ra một thật hi nhất din, hành vi của mỗi người đều góp phin vào việc gây nên tiệt ai đ Ví da vào lúc 1h đêm, anh A lên vào cite hing da quý của ông B trém một lượng đã quý tr giá 500 triệu ding Dén 3h sing anhC cũnglăn vào cũn hàng của ống trộm 200 tiện đồng tin mất Hanh v của A và C là hành vi tri pháp luật và là hai hành wi độc lập din đắn hai thiệt hai khác nhau Vi vậy trường hop này rách nhiệm bổi thường cũa Ava 3n C không ph là tráchnhiệm hiên doi mã chỉ là rách nhiệm bổi thường ofa riêng tùng "người gây thiệt ha với chủ thể bị thiệt ha là ông B. Mức bai thường của mỗi người tương ứng với phin thiệt hai ho đã gây re - Hãnh vi trái pháp luật oe những chỗ thể khác nhu gây thiệt hai phải cổ mơ Tiên két với nhau và được thực hiên trong cùng mốt khoäng thời gian và không gian xác Ảnh Hành vi tr pháp luật của nhiều người rong tric nhiệm tiên đối có thể được thục hiên cing lúc hoặc được thục hiện lẫn lượt, liên iép nhau. Dữ các chủ thé có thông nhất về mấtý chỉ với nhu hay không thì các hành vi tri pháp hit cũa nhống chủ thể gây thiết hạ phai có nợ liên kết với nhau, được thục hiện và cing giy thật Tai trong một khoảng thời gian và không gian xác dinh Hành vi của tùng chủthể đầu gốp phin vào việc gly ra thiệt hei, có thi hành v của người này lam tiên dé, h trợ cho hành v của người khác gây thiệt hai - Phát ảnh giỗa các chủ thd chưa có quan hệ hợp đồng hoặc có nhường tt hại xây ra không liên quan dén hop đồng Đây là đặc đm chính để phân tiệt giữa trách nhiệm điên đó) BTTH ngoài hop đồng và trách nhiên bài thường phát sinh từ họp đồng Trong vẫn đã liên đái BTTH ngodi hop đồng gém hai quan hệ sau: quan hộ gia những người chu trách nhiệm liên đời bồi thường với chủ thể bị thiệt hei, quan hệ tấn những người chu trích nhiệm liên đổi.
Va cả ha loi quan hé này đều phát sinh ge những chủ thể không có quan hệ hop đồng với nhau trước đây hoặc các bên đã hoặc đang có nhưng, thiệt hại xây ra không liên quan din hợp déng họ đã thản thuần. = La trách nhiệm mang tinh chất tài sản, Trong khoa học pháp lý, trách nhiệm. mang tính chất ải sản hay còn gọi là trách nhiệm vật chất được biết la loại trách nhiện được học Hiện bing ti sẵn của "người vi phạm. Dù thiệt hạ gy ra thiết hạ vé tinh thần nh bị xâm phạm danh đụ shin phim, uy tín thi cũng sẽ được quy ra thành một lượng ti sản hấ din (hig, là bing tắn) nhằm bù đấp cho người bị thiệt hi một phin nào đó tn thất tính thin au sa ho phiichiu Vi so sinh gi tinh thin vi vit chitta syso sánhkhông tương xứng, nin việc xác dinh mức bai thường chỉ mang nh toơng đối và ude lượng: 14.
Cần cứ phát sinh trách nhiệm lien đới bồi thuờng thigt hại ngoài hep đồng Nhiều nguời cùng gây thiệt ha néw không thuộc mốt rong các trường hep cụ thể luật ảnh thi sẽ xác định theo căn cử pháp lý ti Điễu 587 BLDS 2015 meng tính, nguyên tic chung về trích nhiệm liên đái đỀ xác Ảnh trách nhiệm BTTH của nhiều người. Trách nhiệm liên đói bởi thường của nhiễu người thực tổ vẫn là xem xét đu iện phát sinh trách nhiệm bét thường của riêng tùng người đối với thiệt het chúng nên không có điều kiện chung hết sinh trách nhiệm cia tập thi ma chỉ xem xét đu ‘in phát sinh trách nhiệm bãi thường cia từng cá nhân, tir đó những người đã đều ‘in phát ảnh rách nhiệm BTTH thi phải cing chu trách nhiện liên đối bỗi thường cho người bị thiệt hại Tuy nhiên, không phải troờng hop nào nhiễu nguôi gây thất hạ cũng phát sinh trách nhiễm liên đối, có thé phát sinh trách nhiệm theo phin néu hành vi gây thiệt ha của mỗt người được thực hién tri các hôi đẫm khác nhau và có thi xác din được muức thiét hạ do mdi người gây ra. Vì vậy, dang căn cửnào đ xem xét có phát sinh trích nhiệm liên đối bổi thường khi nhiều người cũng gây thiét bai hay không?