đặt vấn đề bất tín nhiệm không được đưa vấn đề ra lần thứ hai khi đã không được Quốc hội chấp thuận. Ví dụ, Hiến pháp 1958 của Pháp quy định khi đã bị Quốc hội phủ nhận thì tác giả của dự án bất tín nhiệm Chính phủ không được đưa vấn đề này trở lại trong suốt thời gian tiến hành kỳ họp Quốc hội. Còn rất nhiều những hạn chế lẫn nhau tuỳ theo quy định của mỗi nước. Ví dụ, ở Cộng hoà Liên bang Đức, Hạ nghị viện chỉ có thể bất tín nhiệm Chính phủ sau khi tìm được Thủ tướng mới.
Kỹ thuật giải nhiệm Chính phủ còn được kiềm chế bằng kỹ thuẫt giải tán Quốc hội. Căn cứ vào lý thuyết thuần tuý của chế độ đại nghị, các luật gia cho rằng nếu chỉ cho Quốc hội có quyền lật đổ Chính phủ mà không có biện pháp nào hạn chế chế tài đó thì sẽ phát sinh ra một thứ độc tài đó là độc tài Quốc hội. Quốc hội sẽ đàn áp hành pháp mà không bị đàn áp trở lại. Bởi thế, trong lý thuyết cổ điển có quy định, mà ngày nay vẫn còn nhiều nước áp dụng, đó là việc hiến pháp quy định việc giải tán Quốc hội.
Đa phần các nước 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quy định Quốc hội bị nguyên thủ quốc gia giải tán theo đề nghị của Chính phủ (Thủ tướng). Nếu Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ bị thiểu số trong Nghị viện, tức là bị bất tín nhiệm, thì Thủ tướng có quyền yêu cầu nguyên thủ quốc gia gải tán Nghị viện. Tổng thống cũng có thể nghe theo lời thỉnh cầu của Thủ tướng hoặc cũng có thể đưa ra một phưpng án khác là lựa chọn một Chính phủ mới. Nếu trong vòng khoảng thời gian ngắn nhất định, Nghị viện không lựa chọn được một Chính phủ mới thì buộc Tổng thống phải gián tán Nghị viện.
Ở Cộng hoà Italia, Tổng thống có quyền giải tán Thượng viện lẫn Hạ viện theo yêu cầu của Thủ tướng, nhưng không được sử dụng quyền hành trong vòng 6 tháng sau cùng của kỳ nhiệm Tổng thống. Thường khi Chính phủ bị lật đổ kéo theo sự giải tán của Nghị viện. Cơ sở của việc chịu trách nhiệm của hành pháp Thông thường trong bộ máy nhà nước của mỗi quốc gia được tổ chức thành ba bộ phận tương ứng với ba chức năng cần có của một quốc gia: lập pháp, hành pháp, tư pháp. Mục đích của việc phân chia quyền lực nhà nước không chỉ nhằm tránh sự lạm dụng quyền lực trở thành chuyên chế của bất kể bộ phận nào nắm giữ quyền lực nhà nước, mà trước hết còn có tác dụng gia tăng hiệu quả của chính quyền nhà nước.
Một cơ quan hay bộ phận đảm nhiệm một chức năng nói trên cần có những đòi hỏi riêng và những yêu cầu riêng. Những đòi hỏi và những yêu cầu được xuất phát từ chính chức năng nhiệm vụ của mỗi nhánh quyền lực. Theo quy định của Hiến pháp nhiều nước trên thế giới, hành pháp là quyền điều hành và quản lý quốc gia, không những có trách nhiệm tổ chức và quản lý quốc gia theo các văn bản luật đã được lập pháp ban hành mà còn là cơ sở cho mọi hoạt động của bộ máy nhà nước. Quyền hành pháp được coi là quyền thiết yếu nhằm bảo vệ đất nước trước sự tấn công của ngoại bang, quản lý theo pháp luật một cách công bằng, bảo vệ 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tài sản và quyền tự do của công dân nên nhánh quyền lực này khác với các nhánh quyền lực khác là phải có uy quyền.
Nhưng cũng chính từ đặc điểm này mà hành pháp phải quyết đoán, phải nhanh nhạy và phải dám chịu trách nhiệm. Tính quyết đoán và dám chịu trách nhiệm là một bản tính cần có của hành pháp [10, tr 134]. Tính chịu trách nhiệm thể hiện ở chỗ dám gánh vác hậu quả trước mọi thất bại có thể xảy ra trong quá trình điều hành đất nước, dám từ chức, dám bồi thường thiệt hại, dám xin lỗi trước công chúng khi công việc đã quyết định bị thất bại [11,tr 368]. Những đảm bảo cho cơ sở chịu trách nhiệm của hành pháp Bộ máy nhà nước của mỗi quốc gia được tổ chức thành ba bộ phận tương ứng với ba chức năng cần có của một quốc gia: Lập pháp – Quốc hội, Hành pháp – chính phủ, Tư pháp – Toà án nhưng Chính phủ mới chính là trung tâm của bộ máy nhà nước.
Tất cả ba ngành quyền lực đều phải chịu trách nhiệm về công việc của mình nhưng Chính phủ phải chịu trách nhiệm là quan trọng nhất bởi sự chịu trách nhiệm của Chính phủ chính là điều kiện tiên quyết của chế độ dân chủ. Tiêu điểm của việc Hiến pháp hạn chế quyền lực nhà nước là Chính phủ. Vì vậy, nói chính quyền phải chịu giới hạn một cách khách quan như là một quy luật thì tức là Chính phủ phải chịu trách nhiệm chứ không phải là Chính phủ vô trách nhiệm. Chính phủ - hành pháp thường được định nghĩa là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất.
Hành chính nhà nước cao nhất không đơn giản là chấp hành một cách đơn thuần như là việc thụ động chỉ tổ chức thực hiện hay trực tiếp thực hiện các văn bản luật của Quốc hội – lập pháp mà còn can thiệp rất sâu vào lập pháp. Trung tâm hoạt động của nhà nước của mỗi quốc gia là hoạt động của hành pháp. Đây chính là bộ máy nhà nước nguyên nghĩa. Chủ quyền nhà nước, tức là quyền lực nhà nước của mọi nhà nước dân chủ đều xuất phát từ nhân dân.
Cách thức tổ chức 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quyền lực nhà nước khác nhau phụ thuộc vào cách thức nhân dân trao quyền lực nhà nước thuộc về mình cho những người đại diện thay mặt cho nhân dân thực hiện quyền hành pháp. Ở chế độ đại nghị qua bầu cử, người dân uỷ quyền cho một Quốc hội được bầu ra một Chính phủ để điều hành đất nước và chính phủ này phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Những biện pháp bảo đảm cho hành pháp phải chịu trách nhiệm đó là: Thứ nhất: để bảo đảm cho vai trò chịu trách nhiệm quan trọng của hành pháp, các nước tư bản phát triển đều gắn vai trò của người đứng đầu hành pháp với thủ lĩnh của đảng cầm quyền. Thủ lĩnh của đảng cầm quyền luôn luôn là người đứng đầu hành pháp.
Lịch sử phát triển phát triển chính chị rất khác với những nhận thức của các triết gia chính trị của những năm đầu cách mạng tư sản. Đó là sự xuất hiện của các đảng phái chính trị và ảnh hưởng của nó đến đời sống chính trị hiện nay. Mọi sự thành bại trong đời sống xã hội hiện nay của mỗi quốc gia đều gắn liền với trách nhiệm của các đảng phái chính trị. Đảng phái chính trị là một thiết chế sinh ra trong cách mạng tư sản và dần dần có được chỗ đứng trong đời sống chính trị của mỗi quốc gia.
Đảng cầm quyền thường phải được gắn liền với Chính phủ – hành pháp, nên khi nói sự chịu trách nhiệm trước Quốc hội ở chính thể đại nghị, hay khi nói đến trách nhiệm của hành pháp trực tiếp đối với nhân dân là nói đến trách nhiệm của đảng cầm quyền đối với sự phát triển hay tàn lụi của quốc gia. Thuật ngữ trách nhiệm ở đây được hiểu theo hai nghĩa: nghĩa thứ nhất là sự hạn chế quyền lực nhà nước và nghĩa thứ hai là đảng cầm quyền thông qua Chính phủ phải có trách nhiệm đối với sự phát triển và tàn lụi của một quốc gia trong thời gian họ nắm quyền hành pháp. Tất cả các ngành quyền lực khác đều phải chịu trách nhiệm nhưng hành pháp phải chịu trách nhiệm chính, trực tiếp bởi hành pháp chính là trung tâm của bộ máy nhà nước mà có ảnh hưởng sâu rộng 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tới các ngành quyền lực khác. Trong trường hợp hành pháp không còn tín nhiệm nữa tức là không còn khả năng chịu trách nhiệm nữa thì hành pháp cần phải được thay đổi.
Đảng cầm quyền và Chính phủ của nó phải thay đổi cho phù hợp. Trong chế độ đại nghị kể cả quân chủ lẫn cộng hoà, thủ lĩnh đảng chiếm đa số đông trong cuộc bầu cử Hạ nghị viện luôn luôn là Thủ tướng chính phủ. Mất thủ tướng cũng đồng nghĩa với việc mất luôn thủ lĩnh của đảng cầm quyền và ngược lại mất thủ lĩnh của đảng cầm quyền cũng là mất Thủ tướng. Trong trường hợp cuộc bầu cử Hạ viện không tìm được đảng chiếm đa số ghế thì liên minh nào chiếm đa số sẽ đứng ra thành lập Chính phủ, thủ lĩnh của liên minh sẽ là Thủ tướng – người đứng đầu hành pháp.
Thứ hai: quyền hành pháp tối cao chỉ được giao cho một người đảm nhiệm và người đó phải chịu trách nhiệm trước Quốc hội hoặc trước Nghị viện do nhân dân bầu ra. Quyền hành pháp tối cao chỉ được giao cho một người đảm nhiệm với một nhiệm kỳ vừa đủ và người đó phải chịu trách nhiệm trước quốc dân hoặc Nghị viện do dân bầu ra vì nếu nhiều người cùng tiến hành điều hành thì sẽ dẫn đến tình trạng ngừng trệ và tê liệt, làm mất tác dụng của phần lớn các biện pháp của chính quyền trong các trường hợp khẩn cấp, quan trọng của đất nước. Ở Anh quốc với chế độ đại nghị, Thủ tướng Anh là người đứng đầu hành pháp, về nguyên tắc phải cùng chịu trách nhiệm với các thành viên khác của Nội các trước Hạ viện Anh quốc, song trên thực tế Thủ tướng Anh vẫn là nhân vật số một của quyền lực nhà nước Anh quốc không khác nào tổng thống trong chế độ tổng thống của nước Mỹ. Trong khi lịch sử hình thành nên Thủ tướng, thủa ban đầu những năm cuối cùng của thế kỷ XVIII và những năm đầu thế kỷ XI Thủ tướng Anh chỉ là một trong những vị Thượng thư 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khác trong Viện cơ mật của Nhà vua.
Ở nước Anh, sở dĩ Nhà vua không chịu trách nhiệm gì cả bởi vì Nhà vua không có quyền lực, với câu thành ngữ “Nhà vua trị vì nhưng không cai trị”. Hành pháp ở đây được chia ra làm hai phần: hành pháp tượng trưng và hành pháp thực quyền. Hành pháp tượng trưng do Nhà vua nắm giữ còn hành pháp thực quyền do Thủ tướng nắm giữ. Vì vậy, cho dù có được quy định trong Hiến pháp thì quyền hành pháp của các nước phát triển vẫn và luôn nằm trong tay một cá nhân, thủ lĩnh của đảng cầm quyền.